COVID-19 ရောဂါစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း (၂၀-၁၀-၂၀၂၀) ရက်နေ့၊ ညနေ (၆:၀၀)နာရီ




(၁၉-၁၀-၂၀၂၀) ရက်နေ့ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုများတွင် တွေ့ရှိခဲ့သော ဓာတ်ခွဲအတည်ပြုလူနာ (၁,၁၇၁) ဦး၏ မြို့နယ်အလိုက် တွေ့ရှိ ရမှုအခြေအနေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် -





Ministry of Health and Sports, Myanmar

https://www.facebook.com/MinistryOfHealthAndSportsMyanmar

တိုင်းရင်းသားဒေသတချို့ ကိုဗစ်ကူးစက်မှု တိုးလာ

အလုပ်သွားဖို့ ကားစောင့်နေသူတချို့ကို ရန်ကုန်မြို့ လှိုင်သာယာ စက်မှုဇုန်မှာ တွေ့ရ။ (အောက်တိုဘာ ၁၂၊ ၂၀၂၀)

မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တိုင်းရင်းသား ဒေသတချို့မှာ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ ကူးစက်မှုတွေ တိုးလာနေတာကြောင့် အသွားအလာ ကန့်သတ်တာအပါအဝင် ရောဂါထိန်းချုပ်ရေး အစီအစဉ်တွေ တိုးမြှင့်လာနေတဲ့အကြောင်း ပြောပြပါမယ်။ ဒီသတင်းကို ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင််း သတင်းထောက် မစုစုက တင်ဆက်ပေးမှာပါ။

ကချင်ပြည်နယ်မှာ ခရီးသွားရာဇဝင် မရှိသူတွေနဲ့ အတည်ပြုလူနာနဲ့ ထိတွေ့မှု မရှိသူတွေ အပါအဝင် ရောဂါပိုးကူးစက်သူတွေ တိုးလာနေတာကြောင့် မြို့နယ်တချို့မှာ သွားလာလှုပ်ရှားမှုတွေကို ကန့်သတ်လိုက်တာပါ။ မိုးညှင်းနဲ့ ဖားကန့်မြို့နယ်တွင်း နေထိုင်သူတွေကို ဒီကနေ့ကစပြီး မလိုအပ်ဘဲ အိမ်ပြင်မထွက်ကြဖို့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

အတည်ပြုလူနာ ၁၀၀ ကျော်ရှိနေတဲ့ ကချင်ပြည်နယ်မှာ ပိုးတွေ့လူနာတွေကို မြစ်ကြီးနား ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးနဲ့ မိုးညှင်းခရိုင် ဆေးရုံကြီးအပါအဝင်၊ မိုးကောင်းမြို့နယ်ဆေးရုံနဲ့ ဖားကန့်ဆေးရုံ၊ သီတဂူဆေးရုံအပြင် ရွှေကူဆေးရုံတို့မှာပါ ထားရှိကုသပေးနေတာပါ။ အတည်ပြုလူနာ ၁၇ ဦးရှိတဲ့ မိုးညှင်းမြို့နယ်မှာတော့ ရောဂါကာကွယ်ရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ညွှန်ကြားချက်တွေကို လိုက်နာမှုအားနည်းနေတုန်းပဲလို့ မေတ္တာမွန်လူမှု ကူညီရေးအသင်း (မိုးညှင်း) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်အောင်က ပြောပါတယ်။

“လိုက်နာမှုက ပထမ First Wave တုန်းက တော်တော်အားနည်းတယ်။ အခု Second Wave မှာတော့ အရင်ထက်စာရင် အများကြီးတော့ လိုက်နာလာပါတယ်။ သို့သော်လည်း အပြည့်အဝတော့ မဖြစ်နိုင်သေးဘူးဗျ။ (ပိုးတွေ့လူနာတွေကို) စက္ခုပါလဆေးရုံမှာ ထားတယ်။ အခု နောက်ထပ် မိုးညှင်းဒီဂရီကောလိပ်မှာ ထားတယ်ပေါ့။ ကုသရေးပိုင်းကတော့ ဂရုတော့စိုက်ပါတယ်။ သို့သော် ခုနကပြောသလိုပေါ့ဗျာ၊ စည်းကမ်းလိုက်နာမှု အပိုင်းကတော့ နည်းနည်းအားနည်းတာပေါ့ဗျာ။”

မိုးညှင်းမြို့နယ်က ရောဂါသံသယလူနာတွေရဲ့ ဓာတ်ခွဲနမူနာတွေကိုတော့ မြစ်ကြီးနားပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးဆီ ပို့ဆောင်ပေးနေရတယ်လို့ ဦးခင်အောင်က ပြောပါတယ်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင်းက မြို့နယ်ပေါင်း ၁၈ ခုမှာ ရောဂါသံသယရှိသူအပါအဝင်၊ အတည်ပြုလူနာနဲ့ ထိတွေ့မှုရှိခဲ့လို့ အသွားအလာ ကန့်သတ်ခံထားရသူကတော့ စုစုပေါင်းဦးရေ ၃,၅၀၀ ကျော်အထိရှိနေပါတယ်။

ကိုဗစ်ရောဂါပိုး ကူးစက်ခံရသူ ဒုတိယအများဆုံးရှိနေတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာလည်း မနေ့က တနင်္လာနေ့ တရက်တည်းမှာတင် ပိုးတွေ့လူနာထပ်တိုးဦးရေ ၂၉ ဦးရှိခဲ့ပြီး၊ အဲဒီရက်မတိုင်ခင် တနင်္ဂနွေနေ့တုန်းကတော့ ထပ်တိုးလူနာ ၅၅ ဦးထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။ စစ်တွေမြို့အနီးက အုန်းတောကြီးဒုက္ခသည်စခန်းမှာတော့ လူဦးရေ ၂,၇၀၀ ကျော်နေထိုင်ပြီး ကိုဗစ်နဲ့ပတ်သက်လို့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးနေပေမဲ့ တခြားလိုအပ်ချက်တွေတော့ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် ပုံမှန်အချိန်မှာ လိုအပ်နေတဲ့အကူအညီတွေက အခုလို ကပ်ရောဂါကာလမှာ ပိုပြီးခက်ခဲနေတယ်လို့ အဲဒီစခန်းမှာနေထိုင်တဲ့ ဦးမောင်မောင်က ပြောပါတယ်။

“ဒုက္ခသည်စခန်းမှာ အိမ်သာဆောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဆောက်အဦးကလည်း တော်တော်များများ ပျက်စီးနေပြီ။ နောက်တခုက တချို့လူတွေက ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာကို ရတယ်။ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရတယ်။ ကျန်တဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းတော့ စားနပ်ရိက္ခာမရလို့ တော်တော်များများ အခက်အခဲဖြစ်နေတယ်။ ကျနော်တို့လည်း တင်ပြတော့တင်ပြထားတယ်၊ အခုထိတော့ မရသေးဘူး။”

ကိုဗစ်ရောဂါ ကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်၊ ကုသရေး အမျိုးသားအဆင့် ဗဟိုကော်မတီဥက္ကဌဖြစ်သူ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလည်း ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရသူ အများဆုံးရှိနေတဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းမှာ ကပ်ရောဂါကိုအတိုင်းအတာ တခုအထိထိန်းချုပ်လာနိုင်ပြီ ဆိုပေမယ့် တခြားပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းတွေမှာ ပိုးတွေ့လူနာတိုးလာတာတွေရှိနေလို့ ပြည်သူတွေမပေါ့ဆဖို့ အွန်လိုင်းကနေ သတိပေးထားပါတယ်။

ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ဒီကနေ့မွန်းလွဲပိုင်း ထုတ်ပြန်ပြီးချိန်အထိဆို ပြည်တွင်းမှာအတည်ပြု လူနာပေါင်း ၃၂,၂၀၅ ဦးရှိနေပြီး၊ သေဆုံးသူကတော့ ၉၁၄ ဦးရှိနေပါတယ်။ သေဆုံးလူနာတွေရဲ့ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က နာတာရှည်ရောဂါအခံရှိသူတွေ ဖြစ်ပြီးတော့ အသက်အရွယ်ကြီးသူနဲ့ ရောဂါအခံရှိသူတွေ ပိုပြီးသတိရှိကြဖို့ကို ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ 


စုစု/VOA (Burmese)

https://burmese.voanews.com/a/covid-myanmar-cases/5628420.html

 

“ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ မဲပေးနိုင်ဖို့ စီစဉ်ထား” ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်

၂၀၂၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကပ်ရောဂါကာလ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ မဲပေးနိုင်ဖို့ ကြိုတင် စီစဉ်နေတဲ့ မြင်ကွင်း။ (ဓာတ်ပုံ - uec)

မကြာခင် ကျင်းပမယ့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးမယ့်ပြည်သူတွေနဲ့ မဲရုံဝန်ထမ်းတွေ ကပ်ရောဂါကူးစက်မှု ကာကွယ်ရေးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နဲ့ ကျန်းမာရေးဌာနတွေ ဘာတွေကြိုတင်စီမံထားသလဲ ဆိုတာကို ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် မဆုမွန်က ပြောပြပေးပါမယ်။

"မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက်သူပေါင်း ၃၇,၀၀၀ ကျော်နဲ့ သေဆုံးသူ ၉၀၀ ကျော်အထိ ရှိနေတဲ့အချိန် ကပ်ရောဂါကာလ - ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီး လာမယ့် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမှာပါ။ ရွေးကောက်ပွဲမှာပြည်သူတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ မဲပေးနိုင်ရေး စီစဉ်ထားပါတယ်။" လို့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်က ဒီကနေ့ နေပြည်တော်မှာ ကျင်းပတဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားပါတယ်။

"ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကတော့ ကိုဗစ်၁၉ စွဲကပ်နေတဲ့အချိန်ကာလအတွင်းမှာ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပတယ်။ ကိုဗစ်၁၉ ကလည်း အရေးကြီးသလို ရွေးကောက်ပွဲကလည်း အရေးကြီးတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲဆန္ဒရှင်တွေ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့သူတွေ အားလုံး မဲရုံကို လာရောက်ပြီးတော့ မဲပေးတဲ့အခါမှာ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာနဲ့ ရောဂါကူးစက်ခြင်း မခံရအောင်နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြံုတွေကို ကျနော်တို့ လေ့လာဆည်းပူးခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဘယ်လိုပဲ ကိုဗစ်၁၉ ရောဂါ စွဲကပ်နေတဲ့နိုင်ငံတွေမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ အတွေ့အကြံုတွေကို ယူပြီးတော့ သေသေချာချာ ကျနော်တို့ စီမံထားပါတယ်။"

ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခွင့်ရှိတဲ့ ပြည်နယ် တိုင်းဒေသအလိုက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်နေတဲ့အထဲ လူဦးရေထူထပ် များပြားတဲ့ ဧရာဝတီတိုင်းတွင်းမှာ မဲရုံပေါင်း ၅,၇၀၀ ကျော်အတွက် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကြိုတင်ပြင်ဆင် ထားပါတယ်လို့ဧရာဝတီတိုင်း ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာသန်းထွဋ်အောင်က ပြောပြပါတယ်။

"ကျနော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲအတွက်ကတော့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေတိုင်းကို မဲရုံတိုင်းမှာ- မဲရုံပေါင်း ၅,၇၄၈ ရှိပါတယ်။ ၅,၇၄၈ ရုံမှာ ၁ ရုံကို ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ဝန်ထမ်း ၁ ဦး၊ ၁ ဦး စီ တာဝန်ချထားတယ်။ စီမံချက်တွေ ဆွဲပြီးတော့ ဘယ်မဲရုံမှာ ဘယ်သူဆိုတာ တာဝန်ချထားပေးတယ်။ ပြည်သူများအတွက် ကလည်း ကြိုတင်ပြီးတော့မှ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အနေနဲ့ လိုအပ်တဲ့ Mask တွေ Hand Gel လက်သန့်စင်ဆေးရည်တွေ Face Shield လက်အိတ် အစရှိတာတွေ တခါတည်းပေးမယ်။ မဲရုံတွေမှာလည်း Social Distancing ၆ပေ အကွာကနေ တန်းစီဖို့ရယ်။ နောက်တခုက ကျနော်တို့ ဧရာဝတီတိုင်းက လူဦးရေအရမ်းများတယ်။ တချို့မဲရုံတွေမှာ ၃,၀၀၀ ကျော်တယ် အဲ့ဒီတော့ တန်းစီမှု နည်းအောင် မဲပေးမယ့်ကောင်တာတွေ ခွဲထားတယ်။ လုံခြုံရေးအတွက်လည်း ရဲတွေ တာဝန်ချထားတယ်။ နောက်တခုက စာရွက်ကနေ မကူးအောင် မှတ်ပုံတင်တွေကနေ မကူးအောင်လည်း တခါတည်း ပလက်စတစ်အလုံ ပိတ်ထားနိုင်ဖို့ လုပ်ထားတယ်။ အားလုံးတော့ ပြည့်စုံအောင်တော့ ကျနော်စီစဉ်ထားပါတယ်။ အရေးပေါ်ဖြစ်လာရင် အရေးပေါ်စင်တာ EOC (Emergency Operations Center) ဖွင့်ပြီးတော့အဲ့ရက်မှာ ဆောင်ရွက်ပါမယ်။ လိုအပ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ နေမကောင်းဖြစ်လာရင်လည်း ကိုဗစ်မပြန့်ပွားရအောင် Ambulance တွေထားမယ် ဒါတွေကိုကြိုတင်ပြီး စီစဉ်ထားပါတယ်ခင်ဗျ။"

ဒီလိုမျိုး ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နဲ့ သက်ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးဌာနတွေဘက်က ဒီလိုစီစဉ်ထားတယ်ဆိုပေမဲ့ ကူးစက်မြန် ကပ်ရောဂါကာလ ရွေးကောက်ပွဲ မဲလာပေးမယ့်ပြည်သူတွေ လုံခြုံရေးနဲ့ ကျန်းမာရေး အစီအမံတွေ အားနည်းချက်တွေ ရှိနေတယ်ဆိုပြီး အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေဘက်ကတော့ အထူးကိုစိုးရိမ်နေကြဆဲဖြစ်ပါတယ်။ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း အနာဂတ်အလင်းတန်းဆုံမှတ်က အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ မသက်သက်အောင်က သူ့စိုးရိမ်ချက်ပြောပြပါတယ်။

"ကျမတို့ အခုလက်ရှိ မနေ့ကအထိကို ၁,၀၀၀ ကျော် ကူးစက်မှုရှိတယ်။ သေဆုံးမှုကလည်း အမြဲတမ်း ဆယ်ဂဏန်း သေဆုံးနေတယ်ပေါ့နော် ။ ဒီလိုမျိုး အခြေအနေမှာ ပြည်သူတွေက ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲသွားပေးရမယ့်အခါမှာ ပြည်သူတွေရဲ့ လုံခြုံရေး ပြီးတော့ တခါ မဲရုံတွေမှာ စောင့်ရမယ့် မဲရုံမှူးတွေရဲ့ လုံခြံုရေး ။တကယ့်တကယ် ကိုဗစ်ဖြစ်နေချိန်မှာက လူစုလူဝေးက လုပ်ကို မလုပ်ရဘူး။ လူစုလူဝေးလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ကျန်းမာရေးအတွက် တကယ့်ကို အန္တရာယ်ရှိတဲ့ စိန်ခေါ်ချက်ဖြစ်နေတဲ့အခြေအနေလေ။ အခုလက်ရှိကလည်း မနိုင်မနင်းအခြေအနေတွေမှာ ရှိနေသေးတယ်။ အခုထက်ထိ Stay At Home ရှိနေဆဲပဲ။ တကယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကူးစက်သွားမယ်ဆိုရင်ရော ဘယ်လိုစီစဉ်ထားလဲ။ ဒီလိုအချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကို မဲသွားပေးကြမယ့် ပြည်သူတွေအတွက်လည်း မဲသွားပေးရင် လုံခြံုရဲ့လား ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေပေါ့နော်။ ဒါတွေအတွက်ကိုလည်း ဘယ်လိုစီစဉ်ထားလဲဆိုတာ ရှိဖို့လိုအပ်တယ်လို့ ကျမအနေနဲ့ မြင်ပါတယ်ရှင့်။"

လာမယ့် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမယ့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်နယ်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် ၁,၁၅၇ နယ်မြေအတွက် ပါတီပေါင်း ၉၁ ပါတီက ပါတီကိုယ်စားပြုနဲ့ တသီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားပေါင်း ၅,၈၃၉ ဦး ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ကြမှာပါ။ ဒီလို တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ မဲရုံပေါင်း ၄၁,၀၀၀ ဝန်းကျင်အတွက် မဲရုံဝန်ထမ်းက ၄၁၀,၀၀၀ တာဝန်ယူမှာဖြစ်ပြီး မဲပေးမယ့်သူပေါင်းကတော့ ၃၇ သန်းကျော်ရှိမယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာထားပါတယ်။


မဆုမွန်/VOA (Burmese)

https://burmese.voanews.com/a/myanmar-election-uec-covid/5628412.html

ဆန္ဒပြ စစ်တွေကျောင်းသား လေးဦး နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှုနဲ့ စွဲဆိုခံရ

စစ်တပ်နဲ့ အစိုးရကို အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒပြတဲ့ ရက္ခိုင်ပြည်နယ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် သုံးဦးနဲ့ ဝန်းရံသူ တစ်ဦးကို ၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့က စစ်တွေမြို့မှာ ရဲကဖမ်းဆီးစဉ်

Photo: Ni Min Tun/RFA

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ စစ်တွေမြို့မှာ မနေ့က နေ့လယ်ပိုင်း အစိုးရနဲ့ စစ်တပ်ကို ဝေဖန်ထောက်ပြ ဆိုင်းဘုတ်တွေ ကိုင်ပြီး ဆန္ဒပြတောင်းဆိုလို့ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ ရခိုင်ကျောင်းသားသမဂ္ဂက ကျောင်းသား သုံးဦးနဲ့ ပူးပေါင်းဝန်းရံသူ တစ်ဦးဟာ ဒီနေ့မှာ နိုင်ငံတော် အကြည်အညိုပျက်စေမှု ဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၅(ခ)နဲ့ တရားစွဲ ခံလိုက်ရပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ စစ်ဘေးကြောင့် အရပ်သားတွေ သေဆုံးတာ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ အစိုးရနဲ့ စစ်တပ်ကို ဝေဖန်ထောက်ပြတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်တွေကိုင်ပြီး ဆန္ဒပြတောင်းဆိုလို့ မနေ့က ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ကျောင်းသား သုံးဦးနဲ့ ပူးပေါင်းဝန်းရံသူတစ်ဦးကို ဒီနေ့မှာ နိုင်ငံတော် အကြည်အညိုပျက်စေမှု ဥပဒေပုဒ် ၅၀၅ (ခ) နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က စစ်တွေမြို့နယ် တရားရုံးမှာ တရားစွဲတင်လိုက်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိ အဲဒီကျောင်းသား သုံးဦးနဲ့ ပူးပေါင်းဝန်းရံသူ တစ်ဦးကို ချုပ်ရမန် ၁၄ ရက်ယူပြီး စစ်တွေ အကျဉ်းထောင်ကို ပို့ဆောင်လိုက်ပြီလို့ သိရပါတယ်။  

အခုသူတို့ကို စွဲချက်တင်တဲ့ နိုင်ငံတော် အကြည်အညိုပျက်စေမှု ဥပဒေပုဒ်မဟာ အာမခံမရတဲ့ အမှုဖြစ်လို့ တရားရုံးက ချုပ်ရမန်ပေးပြီး စစ်တွေ အကျဉ်းထောင်ကို ပို့ဆောင်လိုက်တာလို့ အဲဒီအမှုကို လိုက်ပါဆောင်ရွက် ပေးနေတဲ့ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးကျော်ညွှန့်မောင်က ပြောပါတယ်။

“ဒီနဲ့စွဲတင်တာက တရားခံ ကျော်နိုင်ဌေးရယ်၊ ဦးသန်းနိုင် နောက်ပြီးတော့ မြတ်စိုးဝင်း ပြီးတော့ ကောင်းထွန်း လေးယောက်ပေါ့နော်။ အဲဒီ လေးယောက်ကိုကျတော့ ရဲမှူး ဇော်နိုင်က တရားလိုပြုလုပ်ပြီးတော့ ၅၀၅ (ခ) နဲ့ ဒီနေ့ပဲ တရားစွဲတယ်။ ၅၀၅(ခ)ကို ဦးတိုက်စွဲဆိုရတဲ့အမှုမျိုးပါ။ အဲဒါကြောင့် ရဲမှူး ဇော်နိုင်က အမှုကို ဦးတိုက်စွဲဆိုလာတာဖြစ်တယ်။ အာမခံမပေးနိုင်တဲ့ အမှုဖြစ်တာကြောင့် တရားရုံးက ချုပ်ရမန်ပေးပြီးတော့ စစ်တွေအကျည်း ထောင်ကိုပို့လိုက်တယ်”

သူတို့ဟာ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက် မနေ့ကနေ့လယ်ပိုင်းမှာ အစိုးရ အလိုမရှိ၊ စစ်တပ်အလိုမရှိ စတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်တွေအပြင် တခြားစစ်တပ်နဲ့ အစိုးရကို ဝေဖန်ထောက်ပြတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်တွေကိုင်ပြီး လူဦးရေ တစ်ရာလောက်နဲ့ စစ်တွေမြို့လမ်းတလျှောက် ဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့ကြတာပါ။

အဲဒီလို ဆန္ဒပြတောင်းဆိုနေစဉ်အတွင်းမှာပဲ သူတို့ လေးယောက်ကို ရဲအင်အား ၁၀ ယောက်လောက်က ဖမ်းဆီးသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

အခု တရားစွဲခံရတဲ့အထဲမှာပါဝင်တဲ့ ရက္ခိုင်ပြည် ကျောင်းသားသမဂ္ဂက ကိုဦးသန်းနိုင်နဲ့ ကိုကျော်နိုင်ဌေး တို့ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့ကလည်း အခုလိုပဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရရုံးရှေ့မှာ ဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့လို့ ငြိမ်းစုစီဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ နဲ့ အမှုဖွင့် ခံထားရတာပါ။

သူတို့နှစ်ဦးကတော့ လာမယ့် နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်နေ့မှာ အမှုနှစ်ခုကို တပြိုင်တည်း ရင်ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရက္ခိုင်ပြည် ကျောင်းသားသမဂ္ဂက ကိုတိုးတိုးအောင်ကတော့ ရခိုင်မှာတိုက်ပွဲကြောင့် အရပ်သားတွေ သေဆုံးနေရတာကြောင့် စစ်အရှိန်လျှော့ဖို့ တောင်းဆိုတာကို အခုလို ဖမ်းဆီးထောင်ထဲထည့်တာဟာ ဘယ်လိုမှမဖြစ်သင့်ဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့ ညကဆန္ဒပြတဲ့နေ့တွေမှာတောင် ရသေ့တောင်ဘက်မှာ ကျောင်းဆရာ သေသွားတယ်။ ဒါဟာ အစိုးရဝန်ထမ်း။ လက်နက်ကြီးကျလို့ သေသွားတာ။ နောက်ပြီးတော့ မြောက်ဦးမှာ အသက် မပြည့်သေးတဲ့ ကလေးတွေ သေသွားတယ်။ ဒါက ရှင်းနေတာပဲ။ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ လူတစ်ယောက် သေတယ်။ နှစ်ယောက် သေတယ်။ မဟုတ်ရင် ဒဏ်ရာရတယ်။ ဒီလောက်ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ ကျွန်တော်တို့က စစ်ရှိန်တွေ လျှော့ဖို့တောင်းဆိုတာ။ ကျွန်တော်တို့က ငြိမ်းချမ်းဖြေရှင်းဖို့ တောင်းဆိုတာ။ ဒီလိုတောင်းဆိုတဲ့ သူတွေကို ထောင်ထဲကို ကောက်သွင်းလိုက်တာဟာ အစိုးရကိုယ်တိုင်က ငြိမ်းချမ်းရေးကို မလိုလားလို့ လုပ်နေတယ်လို့ပဲ ကျွန်တော်တို့မြင်တယ်”

ရက္ခိုင်ပြည်နယ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂက ဦးဆောင်ကော်မတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကိုခိုင်စိုးလင်းကလည်း ကျောင်းသား တွေအနေနဲ့ခုလို ဆန္ဒထုတ်ဖော်တာကို အစိုးရက အခုလိုလုပ်တာဟာ အစိုးရက ရခိုင်ပြည်နယ်ကို သတင်းအမှောင် ချနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဝေဖန်ပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ အရပ်သားပြည်သူတွေဟာ စစ်တပ်ရဲ့ ရမ်းသန်းပစ်ခတ်မှု တွေကြောင့် နေ့စဉ်နဲ့အမျှ သေဆုံးနေရပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းသားတွေအနေနဲ့ ပြည်သူတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ ပြည်သူတွေကိုယ်စား ဆန္ဒထုတ်ဖော်တာကို သူတို့အနေနဲ့ အခုလို အကြမ်း ဖက်ပြီးတော့ ဖြိုခွင်းတယ်ဆိုတာက ကျွန်တော်တို့ ရခိုင်ပြည်ရဲ့အခြေအနေကို ကမ္ဘာက မသိစေချင်လို့၊ အရင်ကတည်းကလည်း ကျွန်တော်တို့ ရခိုင်ပြည်ကို အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားတာတွေရှိတယ်။ သတင်းအမှောင်ချပြီးတော့ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ပြစ်မှုကျူးလွန်းတာပေါ့နော်”

ဒီမိုကရေစီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုကော်မတီ(ACDD) အဖွဲ့က မသဉ္ဇာရွှန်းလဲ့ရည်က စစ်ပွဲတွေကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြတဲ့ ကျောင်းသားတွေကို အစိုးရက ဖိနှိပ်တာတွေကို ရပ်တန့်ဖို့လိုကြောင်း ပြောပါတယ်။

“ဗကသကျောင်းသားတွေ စစ်ပွဲဆန့်ကျင်သူတွေကို ဖိနှိပ်တယ်လို့ မြင်တယ်။ သူတို့က လက်နက်ကိုင်တဲ့ လူတွေ မဟုတ်ဘူး။ ငြိမ်းချမ်းစွာနဲ့ သူတို့ဆန္ဒသဘောထားကို ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့အညီ ထုတ်ဖော်ဆန္ဒပြကြတာ။ ဒီလိုဆန္ဒဖော်ထုတ်တဲ့အခါမှာလည်း အရမ်းပြင်းထန်တဲ့ ပုဒ်မတွေတပ်တာ ကျမတို့မြင်ရတော့ လက်ရှိအစိုးရတွေ အာဏာပိုင်တွေက ဒီကျောင်းသားတွေကို ဘာလုပ်စေချင်တာလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ ဖြစ်စေတယ်။ လူငယ်တွေက ရခိုင်ပြည်နယ်မှာဆိုရင် ချောင်ပိတ်မိသလို ခံစားရတယ်။ လမ်းပေါ်မှာ သူတို့က လွတ်လပ်စွာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခွင့်မရှိရင် ကျမမြင်တာ ဒီလူငယ်တွေက လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ရွေးကြလိမ့်မယ်။ ဒါမျိုးကို ၁၉၈၈ တုန်းကလည်း ကြုံခဲ့ရပြီးဖြစ်တယ်။ ဒီလိုမျိုး အဆိုးကျော့သံသရာတွေ မကြုံစေချင်ဘူး။ ဒီဖြစ်ရပ်တွေကို ကိုယ်တိုင်ကြုံတေ့ွခဲ့ရတဲ့ NLD အစိုးရ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ ကိုယ်ချင်းစာပြီး တရားစွဲတာတွေကို ဖြေလျော့ဖို့ ကြားဝင်ဖြေရှင်းသင့်တယ်လို့ မြင်တယ်။ ပြီးတော့ အမြန်ဆုံးပြန်လွှတ်ပေးဖို့ အနည်းဆုံးတော့ ရခိုင်ပြည်သူတွေဘက်ကနေ ရပ်ခံပြီး အလွန်အကျူးမဖြစ်အောင် ပြောဆိုတာမျိုး လက်ရှိအစိုးရမှာ တာဝန်ရှိတယ်လို့ တိုက်တွန်းပါရစေ”

ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်လို့ ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ပြောခွင့်ရသူ စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးဝင်းမြင့်နဲ့ စစ်တွေအမှတ်(၁)ရဲစခန်းကို RFA ကဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ပေမယ့် တစ်စုံတစ်ရာဖြေကြားတာ မရှိပါဘူး။

မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ စစ်ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားခဲ့လို့ ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ ကျောင်းသား ၁၅ ယောက်ရှိတယ်လို့ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

နိုင်ငံတော် အကြည်ညိုပျက်စေမှုပုဒ်မ၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့်နဲ့ စီတန်းလှည့်လည်ခွင့်ဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မတွေနဲ့ အရေးယူခံထားရတာဖြစ်ပြီး မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ၊ မုံရွာခရိုင်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ၊ ရတနာပုံ က္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ကျောင်သားသမဂ္ဂ(၇)ခုက အဖွဲ့ဝင်တွေ ဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။


RFA Burmese

https://www.rfa.org/burmese/news/rakhine-students-court-10202020072357.html

 

ဦးကျော်မြင့်ကို ထောင်ပြေးမှုနဲ့ စွဲချက်တင်

ညီညွတ်သောဒီမိုကရက်တစ်ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဦးကျော်မြင့်ကို ၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်နေ့က မန္တလေးမြို့ ချမ်းအေးသာစံ မြို့နယ်တရားရုံးမှာ ရုံးထုတ်ခဲ့စဉ် / Photo: Khaymani Win‎/RFA

ဖျက်သိမ်းခံလိုက်ရပြီဖြစ်တဲ့ ညီညွတ်သောဒီမိုကရက်တစ်ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဦးကျော်မြင့်ကို တရားရုံးက ဒီနေ့ ထောင်ပြေးမှုနဲ့ စွဲချက်တင်လိုက်ပြီး ဦးကျော်မြင့်ကတော့ သူမှာအပြစ်မရှိကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့တယ်လို့ ချမ်းအေးသာစံ မြို့နယ်တရားရုံးက တရားသူကြီး ဦးကျော်မျိုးဝင်း က ပြောပါတယ်။

ဦးကျော်မြင့်ဟာ ၁၉၉၉ ခုနှစ်က မန္တလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးမှာ ဆေးရုံတက်နေစဉ်မှာ ဆေးရုံကြီးဖျားနာဆောင် ၃ ကနေ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားကြောင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့လို့ ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၂၄ အရ စွဲချက် တင်ခံရတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့တရားရုံးမှာ တရားလိုပြသက်သေ ၅ ယောက်ကို စစ်ဆေးခဲ့ပြီး နောက်ရုံးချိန်းကို အောက်တိုဘာလ၂၃ ရက်နေ့ကို ထပ်မံချိန်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ နောက်တစ်ကြိမ် ရုံးချိန်းမှာ ဦးကျော်မြင့်ကို စတင်စစ်ဆေးမှာဖြစ်ပါတယ်။

ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေပုဒ်မ ၂၂၄ နဲ့ စွဲဆိုထားတာမှာ ပြစ်မှုထင်ရှားမယ်ဆိုရင် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်အထိဖြစ်စေ၊ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးကိုဖြစ်စေ ချမှတ်နိုင်တယ်လို့ ပြဌာန်းထားပါတယ်။

ဦးကျော်မြင့်ကို စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့က ရန်ကုန်မြို့မှာ ဖမ်းဆီးခဲ့တာဖြစ်ပြီး သူဟာ မန္တလေးအိုးဘိုးထောင် ကနေ တရားရင်ဆိုင်နေရတာပါ။

ဒီကနေ့ ရုံးထုတ်ကို UDP ပါတီဝင်တချို့ လာရောက်ခဲ့ပါတယ်။


RFA Burmese

https://www.rfa.org/burmese/news/udp-rose-party-kyaw-myint-court-10202020065544.html

အမေရိကန်ရွေးကောက်ပွဲ-သမ္မတသစ်က အိန္ဒိယအတွက် ဘာတွေ လုပ်ပေးနိုင်သလဲ

Indian PM Narendra Modi must navigate a difficult US-China relationship

အိမ်ဖြူတော်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသား ခံယူပွဲ အခမ်းအနား တက်ရောက်လာသူ ၅ ဦးထဲမှာ အများ မျက်စိကျစရာတစ်ဦး ပါပါတယ်။ သူကတော့ ပန်းရောင်တောက်တောက် ဆာရီ ဝတ်ထားသူ အိန္ဒိယ အမျိုးသမီး ဆော့ဖ်ဝဲ အင်ဂျင်နီယာ ဆူဒါ ဆန်ဒါရီ နာရာယာနန် ပါ။ အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဖြစ်ခွင့်ရလက်မှတ်ကို ဝင့်ဝင့်ကြွားကြွား ပိုက်ရင်း အပြုံးပန်းတွေဝေနေတာ တွေ့ရပါတယ်။

သြဂုတ်လ ၂၅ ရက်က ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ ညီလာခံ ကျင်းပနေစဉ် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့တဲ့ ဒီအခမ်းအနားဟာ ပါတီအကျိုးအတွက် စတန့်ထွင် ပြခဲ့တာ ဆိုပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်းမှာ အတော်များများက ဝေဖန်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အိန္ဒိယလူမျိုးတစ်ဦးကို အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ် အမေရိကန် သမ္မတကိုယ်တိုင် လက်ခံကြိုဆို အသိအမှတ်ပြုခဲ့တဲ့ ဒီလို ရှားရှားပါးပါး ဖြစ်စဉ်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံက မီဒီယာတွေမှာတော့ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ဖော်ပြခဲ့ကြပါတယ်။

အမေရိကန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး မူဝါဒဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွက်ရော အိန္ဒိယလူမျိုးတွေအတွက်ပါ သိပ်ကို အရေးပါပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံအတွက် နည်းပညာရှင်တွေ ဂုဏ်ယူစွာ မွေးထုတ်ပေးနေတဲ့ အစဉ်အလာ ရှိထားပါတယ်။ အိန္ဒိယ နည်းပညာရှင်တွေဟာ H1B ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာနဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံကို ရောက်လာကြပြီး နောက်ပိုင်းမှာ နိုင်ငံသား ခံယူလေ့ ရှိကြပါတယ်။

အိန္ဒိယ အမျိုးသမီး ဆော့ဖ်ဝဲ အင်ဂျင်နီယာ ဆူဒါ ဆန်ဒါရီ နာရာယာနန်ကို အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဖြစ်ခွင့်ရ လက်မှတ်ကို သမ္မတကိုယ်တိုင်ပေး

အခုလို သမ္မတကိုယ်တိုင် လူထုရှေ့မှောက် လက်ခံကြိုဆိုပြတာဟာ အိန္ဒိယနွယ်ဖွား အမေရိကန်နိုင်ငံသားတွေအတွက် အရမ်းကို ကျေနပ်စရာ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီအခမ်းအနားဟာ အစဉ်အလာအရ ဒီမိုကရက်တွေကို ပိုထောက်ခံအားပေးလေ့ ရှိတဲ့ ပြည်ပက လာအခြေချတဲ့သူတို့တွေအပေါ် ရီပတ်ဘလီကန်တွေရဲ့ ပဏာမ လက်ကမ်းကြိုဆိုလိုက်မှုလည်း ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

အိန္ဒိယ-အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံအကြား မဟာဗျူဟာ ဆက်ဆံရေးတွေ ပိုနက်နက်နဲနဲ တိုးတက် ကောင်းမွန်လာနေချိန်မှာ သမ္မတရဲ့ ဒီအမူအရာ လက္ခဏာကြောင့် နွေးထွေးမှုတွေ ဖြစ်ထွန်းလာစေမှာကတော့ သေချာပါတယ်။

အိန္ဒိယလူမျိုး အမေရိကန်နိုင်ငံသားတွေက အမေရိကန် သမ္မတရွေးတဲ့အခါ မဲပေး ရွေးကောက်တင်မြှောက်နိုင်ကြမှာပါ။ ဒီတော့ ထရမ့်ပဲ တက်တက်၊ ဘိုင်ဒန်ပဲ တက်တက်၊ သူတို့က အိန္ဒိယအတွက် ဘာတွေ လုပ်ပေးနိုင်မှာပါလဲ။

အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်တို့ ကာလရှည် နယ်မြေအငြင်းပွားနေတဲ့ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းက လာဒါ့ခ်ဒေသ

အမေရိကန်ဘက်က အိန္ဒိယကို ဘယ်နေရာမှာ အကူအညီပေးနိုင်မလဲဆိုတာကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ထုတ်ပြောထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယဟာ နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဟိမဝန္တာတောင်မှာ ရှိတဲ့ လက်ဒါ့ခ်ဒေသကို သူပိုင်ကိုယ်ပိုင် တရုတ်နဲ့ အငြင်းပွားနေတာပါ။

အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်တို့ဟာ ဧပြီ၊ မေလလောက်ကစလို့ အဲဒီနေရာမှာ စစ်သား ၅ သောင်းလောက်စီ တပ်ချထားပြီး တချို့နေရာတွေမှာဆိုရင် တပ်နှစ်တပ်အကြား တစ်ဘက်နဲ့တစ်ဘက် မီတာ ၂၀၀ တောင် မကွာကြပါဘူး။

ဒီလိုအနေအထားမျိုးမှာ မရည်ရွယ်ဘဲ စည်းမျဉ်းလိုက်နာဖို့ ပျက်ကွက်မှု အသေးအမွှားလေးတစ်ခုခုကနေ ကြီးမားတဲ့ စစ်ပွဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာမှာကို လုံခြုံရေးကျွမ်းကျင်သူတွေက စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

နျူကလီးယားပိုင် အိမ်နီးချင်း နှစ်နိုင်ငံ တပ်ဖွဲ့တွေ လာဒါ့ခ်ဒေသမှာ ဇွန်လတုန်းက ကြိုကြားကြိုကြား တိုက်ပွဲငယ်လေးတွေကနေ ရှေ့မတိုးနောက်မဆုတ်သာ ကာလတာရှည် တင်းမာမှုကြီး ဖြစ်လာခဲ့ရပါတယ်။

ဒီပဋိပက္ခမှာ ဝင်ကူပေးပါ့မယ်လို့ အိန္ဒိယကို အမေရိကန်က အကြိမ်ကြိမ် ကမ်းလှမ်းခဲ့ပါတယ်။

"အိန္ဒိယအနေနဲ့ ဒီပဋိပက္ခမှာ အမေရိကန်ကို သူတို့ရဲ့ မိတ်ဆွေ မိတ်ဖက်နိုင်ငံအဖြစ် ဝင်ပါခိုင်းဖို့ လိုပါတယ်"လို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုက်ခ် ပွန်ပီယို က အခုလအစောပိုင်းမှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။

တရုတ်တွေ သိမ်းယူထားတယ် ဆိုတဲ့ နေရာတွေကနေ တရုတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို မောင်းထုတ်ရေးမှာ တရုတ်အစိုးရကို ဖိအားပေးနိုင်ဖို့အတွက် အိန္ဒိယအနေနဲ့ သူ့ဘေးမှာ အမေရိကန်ကို ခေါ်ထားဖို့ လိုတယ် ဆိုတာကို အိန္ဒိယ သံတမန်တချို့က လက်ခံထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တခြားဒေသတွင်း မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေကိုလည်း သူ့ဘက်မှာ ခေါ်ထားဖို့ အိန္ဒိယက စဉ်းစားနိုင်ဘွယ် ရှိပါတယ်။

ာ့ဒ်(Quad) လို့အမည်ပေးထားတဲ့ လေးနိုင်ငံအဖွဲ့ ဝင် အိန္ဒိယနဲ့ အမေရိကန်တို့ဟာ ဂျပန်၊ သြစတြေးလျ

အိန္ဒိယနဲ့ အမေရိကန်တို့ဟာ ဂျပန်၊ သြစတြေးလျတို့နဲ့ ကာ့ဒ်(Quad) လို့အမည်ပေးထားတဲ့ လေးနိုင်ငံအဖွဲ့ တစ်ခု ဖွဲ့ထားပြီး ဒီကိစ္စဆွေးနွေးဖို့ အောက်တိုဘာလ အစောပိုင်းက ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့မှာ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပါတယ်။

ကနဦးပိုင်းမှာတော့ တရုတ်ရဲ့ အခိုင်အမာ ခြေကုပ် တိုးလုပ်လာမှုကို ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲဆိုတာကို ဆွေးနွေးဖို့ပါ။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်က ဒီအဖွဲ့ကို နေတိုး မဟာမိတ်အဖွဲ့လို အလားတူ အဖွဲ့မျိုးဖြစ်အောင် ဖွဲ့ကြဖို့ အကြံပြုခဲ့တယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။

ပိုနက်ရှိုင်းလာနေတဲ့ ဆက်ဆံရေး

ဒီလို အကြံမျိုးဟာ အခု နှစ်ဆယ်လောက်အတွင်း ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေး ထားရှိလာတဲ့ အိန္ဒိယနဲ့ အမေရိကန်အတွက် အံဝင်ခွင်ကျ ဖြစ်မှာ သေချာပါတယ်။

ရှေးရိုး အစဉ်အလာအရတော့ အိန္ဒိယဟာ ဘက်မလိုက်တဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နေဖို့ ပိုလိုလားခဲ့ပါတယ်။ စစ်အေးကာလအတွင်းနဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန်ကို ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ဝင်ရောက်ကျူးကျော်ခဲ့စဉ် တလျှောက်လုံးမှာ အိန္ဒိယက ဒီမူဝါဒကို ကိုင်စွဲခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခု ၂၁ ရာစု ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အိန္ဒိယအစိုးရအနေနဲ့ သူ့ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အမြင်ကို ပြောင်းလဲ ပုံဖော်လိုက်ပါပြီ။

၂၀၀၀ ခုနှစ်တုန်းက သမ္မတ ကလင်တန်ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို သမိုင်းဝင် ခရီးစဉ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ နှစ်ပေါင်း ၂၅ နှစ်အတွင်း အမေရိကန်သမ္မတတစ်ဦးရဲ့ ပထမဆုံး ခရီးစဉ် ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယကို အမေရိကန်ရဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံ ဖြစ်လာအောင် စည်းရုံး သိမ်းသွင်းခဲ့ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ၆ ရက်ကြာ ခရီးစဉ်ကို အိန္ဒိယ-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးရဲ့ အချိုးအကွေ့ တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီမတိုင်ခင်ကတော့ သူတို့နှစ်နိုင်ငံကို စိမ်းကားနေတဲ့ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတွေ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခဲ့တာပါ။

၂၀၀၀ ခုနှစ်မှာ သမ္မတ ဘီလ်ကလင်တန် အိန္ဒိယ လာရောက်စဥ် အိန္ဒိယ သမ္မတ ကီရှာ ရာမန် နာရာယန်းနဲ့တွေ့ဆုံ

သမ္မတဂျော့ဂျ် ဘွတ်ရှ်ရဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံခရီးစဉ်အတွင်း နျူကလီးယား သဘောတူစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးလိုက်နိုင်ခဲ့တာဟာ နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးကို မဟာဗျူဟာအရပါ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း တိုးမြှင့်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။ သမ္မတ အိုဘားမား ကလည်း အိန္ဒိယကို နှစ်ကြိမ် သွားခဲ့ပါတယ်။

အခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာတော့ သမ္မတထရမ့်ဟာ ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ်က လူတွေ ပြည့်သိပ်နေတဲ့ အားကစားရုံကြီးတစ်ခုက လူထုစည်းဝေးပွဲကြီးတစ်ခုကို တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။

သူ့အတွက်အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် နရန်ဒရာ မိုဒီက ဂုဏ်ပြု စီစဉ်ပေးခဲ့တဲ့ အဲဒီပွဲမှာ သမ္မတ ထရမ့်က "နှစ်နိုင်ငံရဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ အခုလောက် ကောင်းတာမျိုး မရှိခဲ့ဖူးဘူး"လို့ ထုတ်ဖော်ကြေညာသွားခဲ့ပါတယ်။

တွန့်ဆုတ်နေမှု

အိန္ဒိယဘက်က တွန့်ဆုတ်နေခဲ့တာဟာ အကြောင်းရင်း အတော်များများ ရှိနိုင်ပါတယ်။

လန်ဒန်မြို့ Westminster တက္ကသိုလ်က နိုင်ငံရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ နီတာရှာ ကောလ် ကတော့ အမေရိကန် ပေးတဲ့ ကတိကဝတ်ကို သိပ်မယုံပါဘူး။

"အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒက ဦးတည်ရာလမ်းကြောင်း ပြောင်းနေပြီး ကမ္ဘာတဝန်းမှာ အမေရိကန်ရဲ့အကောင်အထည်ဖော် လုပ်ဆောင်မှုတွေကို ထရမ့်က လျှော့ချနေချိန်မျိုးမှာ ထရမ့်အစိုးရရဲ့ နှုတ်ကတိက သိပ်ကြီး ယုံလောက်စရာမရှိပါဘူး" လို့ သူက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

"အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ် ပြဿနာမှာ အမေရိကန်က ကြားဝင် ညှိနှိုင်းပေးဖို့ ကမ်းလှမ်းချက်ကို တရုတ်က ပြတ်ပြတ်သားသား ပယ်ချထားသလို အိန္ဒိယကလည်း သိပ်စိတ်မပါ ဖြစ်နေတာကြောင့် အောင်မြင်မယ့်ပုံတော့ မရှိပါဘူး"

ဒီလိုကူဖို့ ကမ်းလှမ်းချက်က တကယ့် စိတ်ရင်းစေတနာ အစစ်အမှန် ဖြစ်တယ်ဆိုရင်တောင် လာဒါ့ခ်ဒေသ ပြဿနာကို အမေရိကန်က ဘယ်လို ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်မလဲဆိုတာ အတိအကျ ပြောဖို့ ခက်တယ်လို့ဒေါက်တာ ကောလ် က ပြောပါတယ်။

"အမေရိကန်ဟာ စစ်ထောက်လှမ်းရေး (ဒါကလည်း အကန့်အသတ်နဲ့သာ လုပ်နိုင်မှာပါ)၊ ဟာ့ဒ်ဝဲ၊ လေ့ကျင့် သင်တန်း စတဲ့ နယ်ပယ်လိုမျိုးတွေမှာသာ အများဆုံး ပါဝင် ဆောင်ရွက်နိုင်မှာပါ။ တချိန်တည်းမှာပဲ တင်းမာမှုတွေ တိုးမလာအောင် ရှောင်ရှားဖို့ တရုတ်ကို အမေရိကန်က သတင်းစကား ပါးနေပါတယ်"လို့ သူက ပြောပါတယ်။

တကယ်လို့ အမေရိကန်ရဲ့ ကမ်းလှမ်းမှုက အစစ်အမှန်၊ လောက်လောက်လားလား ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တောင် အမေရိကန်အစိုးရနဲ့ အိန္ဒိယပြည်သူလူထုအကြားမှာ ဆက်ဆံရေးပြဿနာတစ်ခု ရှိနေပါတယ်။

ပါကစ္စတန်ရဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ မိတ်ဆွေနိုင်ငံအဖြစ် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ရပ်တည်လာခဲ့တဲ့ အမေရိကန်ကို ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ မိတ်ဆွေနိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်ဖို့ အိန္ဒိယ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွင်းက အလွှာအတော်များများအတွက် အတော်လေး ခက်ပါလိမ့်မယ်။

ဆွီဒင်နိုင်ငံ Uppsala တက္ကသိုလ်က ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပဋိပက္ခရေးရာ ပါမောက္ခ အာရှော့ခ် ဆွိန်းကလည်း အမေရိကန်ကို မယုံဖို့ အိန္ဒိယကို သတိပေးနေပြီး အမေရိကန်ဟာ ဘယ်တုန်းကမှ နိုင်ငံတစ်ခုခုရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ မိတ်ဆွေနိုင်ငံ မဖြစ်ခဲ့ဖူးကြောင်းနဲ့ ဒါဟာ ထရမ့်အစိုးရလက်ထက်မှာ ပို သိသာထင်ရှားလာကြောင်း ပြောပါတယ်။ တရုတ်လို အင်အားကြီးနိုင်ငံမျိုးနဲ့ ဆက်ဆံဖြေရှင်းရတဲ့အခါမျိုးမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံအပေါ် အမေရိကန်ရဲ့ ကမ်းလှမ်းမှုမျိုးက ပိုလို့တောင် အလုပ်ဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ပါတီနှစ်ခုရဲ့ ထောက်ခံအားပေးမှု

ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ နာရန်ဒရာမိုဒီ

ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့ သမ္မတ ထရမ့်တို့ဟာ ပြယုဂ်လက္ခဏာအရရော၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရပါ ဆက်ဆံရေးမှာ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုခိုင်မာဖို့ တကယ်တမ်းမှာ ဘယ်လောက် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို သံတမန်တွေက မေးခွန်း ထုတ်နေကြပါတယ်။

"သမ္မတ ထရမ့်အစိုးရလက်အောက်မှာ တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းမှုတွေ လုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့ သမ္မတ ထရမ့်အကြား ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ အတော်လေး ရင်းနှီးချစ်ခင်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး တိုးတက်မှုကတော့ နှေးနေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ဒါ့ထက် ပိုမြန်စေချင်ပါတယ်"လို့ အိန္ဒိယ သံတမန်ဟောင်း နီလမ် ဒီယို က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ခုချိန်ထိတော့ အိန္ဒိယဟာ သတိကြီးကြီးထားနေပြီး အမေရိကန်ရဲ့ ကမ်းလှမ်းမှုကို လက်ခံလိုက်တာ ဒါမှမဟုတ် ငြင်းပယ်လိုက်တာမျိုး မလုပ်သေးပါဘူး။

နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဘာဖြစ်လာမလဲဆိုတာကို အိန္ဒိယက စောင့်ကြည့်လိမ့်မယ်လို့ ပါမောက္ခ ဆွိန်းက ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သံတမန်တွေကတော့ အမေရိကန်အစိုးရ ခေါင်းဆောင် အပြောင်းအလဲ ဖြစ်လာခဲ့ရင်တောင် အိန္ဒိယရဲ့ သဘောထား သိပ်ကြီးပြောင်းသွားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောနေပါတယ်။

သမ္မတ ထရမ့်နဲ့ သူ့ရဲ့ ပြိုင်ဘက် ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတလောင်း ဂျိုး ဘိုင်ဒန် တို့ဟာ ကိစ္စရပ်အားလုံးနီးပါးလောက်မှာ အမြင်မတူကြပေမဲ့ အိန္ဒိယအပေါ် ထားတဲ့ မူဝါဒကတော့ တူကြပါတယ်။

အိန္ဒိယအပေါ် ထားတဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ မူဝါဒကို အမေရိကန် ပါတီကြီးနှစ်ခုလုံးက ထောက်ခံကြတယ်လို့ အိန္ဒိယ သံတမန်ဟောင်းတွေက ပြောပါတယ်။

"ရီပတ်ဘလီကန်ရော ဒီမိုကရက်ပါ ပါတီနှစ်ခုစလုံး အိန္ဒိယအပေါ် တူညီတဲ့ အမြင်သဘောထား ထားရှိတာ ဒါပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ပါဘူး။ သမ္မတ ကလင်တန် လက်ထက်ကစလို့ အမေရိကန် သမ္မတတွေ အိန္ဒိယကို လာခဲ့ကြပါတယ်။ သမ္မတ အိုဘားမား က နှစ်ခေါက် လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီတော့ ပါတီနှစ်ခုစလုံးက သမ္မတတွေရဲ့ လက်ထက်မှာ နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခဲ့ပါတယ်" လို့ အိန္ဒိယ သံတမန်ဟောင်း နီလမ် ဒီယို က ပြောပါတယ်။

ဒီတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးသွားရင်တောင် တရုတ်နဲ့ ရှေ့မတိုးနောက်မဆုတ်သာ ဖြစ်နေမှုမှာ အိန္ဒိယကို ထောက်ခံကူညီဖို့ အမေရိကန်က ဆက်ကမ်းလှမ်းနေမယ့်ပုံ ရှိနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အိန္ဒိယဘက်က ဘယ်လို တုံ့ပြန်မလဲ ဆိုတာကတော့ တပ်အပ်ပြောဖို့ ခက်လှပါတယ်။


BBC Burmese

https://www.bbc.com/burmese/world-54616598

မြိတ်မြို့နယ်တွင် ၁၄ နှစ်အရွယ်အမျိုးသမီးအား သားမယားအဖြစ်ကျူးလွန်ရန် ကြံစည်မှုဖြစ်ပွား


မြိတ်မြို့နယ်၊သဘွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်နေ့က ၁၄ နှစ်အရွယ်အမျိုးသမီးအား အသက် ၆၀ အရွယ် အမျိုးသားက သားမယားအဖြစ်ကျူးလွန်ရန် ကြံစည်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်းသိရပါတယ်။

သဘွတ်ကျေးရွာအုပ်စု ၊ပရည်တောင်ကျေးရွာမှာနေထိုင်တဲ့ မ-------- ကို အသက် ၆၀ အရွယ် ချစ်သန်း(ခ)ချစ်စု ဆိုသူက သားမယားအဖြစ်ကျူးလွန်ရန် ကြံစည်နေစဥ်  အိမ်နီးချင်းနေထိုင်သူ ချစ်သန်း ရဲ့ ညီမဖြစ်သူ ဒေါ်မဲရွှေက ကွမ်းသီးလာယူခိုက်မှာတွေ့ရှိတာပါ။

သားမယားအဖြစ်ကျူးလွန်ရန် ကြံစည်သူ ချစ်သန်း(ခ)ချစ်စုကို မြိတ်မြို့မရဲစခန်းမှ ရာဇသတ်ကြီးပာဒ်မ ၃၇၆/၅၁၁ ဖြင့် အရေးယူထားကြောင်းသိရပါတယ်။


မြတ်ထွဋ် (မြိတ်)

https://www.facebook.com/Myat-Htut-Myeik-222869948053294

နယူးရောက် ကုလသမဂ္ဂ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်က အနားယူပြီ

သံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ ၄၂နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နယူးရောက် ကုလသမဂ္ဂ အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်းဟာ သူ့ရဲ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်တဲ့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီဖြစ်တဲ့အတွက် ရာထူးကနေ အနားယူပြီဖြစ်ပါတယ်။ သူ့နေရာမှာ ဂျီနီဗာ ကုလသမဂ္ဂအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းက တာဝန်ယူမှာဖြစ်ပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံရင်ဆိုင်ခဲ့ရတဲ့ အဆိုးဆုံးအကျပ်အတည်းကာလတွေမှာ အဓိက တာဝန်ယူခံရတဲ့ သံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်းရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို ဗွီအိုအေ သီးသန့် ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

မအင်ကြင်းနိုင်။ ။ မင်္ဂလာပါ သံအမတ်ကြီး။ အခု သံအမတ်ကြီး တာဝန်ကနေ အနားယူပြီဆိုတော့ သံအမတ်ကြီးနေရာမှာ ဘယ်သူလာမလဲ။ ပြီးတော့ သံအမတ်ကြီးရော ရှေ့ဆက်ဘာလုပ်ဖို့ရှိပါသလဲရှင့်။

ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း။ ။ နောက်လာမယ့် သံအမတ်ကြီးအမိန့်လည်း ထွက်ပြီးပါပြီ။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံတော် ပြန်ထမ်းမှာလည်း သတင်းစာမှာလည်း ပါပြီးပါပြီ။ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း က Geneva မှာ ၂ နှစ်လောက်ရှိပါပြီ။ အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အနေနဲ့လုပ်တာ။ သူလည်းပဲ career Diplomat ဖြစ်တယ်။ သူလည်း ကျနော့်ထက်ဆိုရင် ၁၅ နှစ်လောက်ငယ်မယ်။ လူငယ်လည်းဖြစ်တယ်၊ တက်တက်ကြွကြွလုပ်နိုင်တယ် ။ အတွေ့အကြုံလည်း အများကြီးရှိတယ်။ New York မှာလည်း အရင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးတယ်။ Geneva မှာဆိုရင်လည်း ၂ ကြိမ် ၊ ပထမအကြိမ်ကတော့ သံမှူးဘဝနဲ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်တယ်။ နောက်တကြိမ်ကတော့ သံအမတ်ကြီးပေါ့ဗျာ။ အများကြီး လုပ်နိုင်ကိုင်နိုင်၊ ငယ်ရွယ်တဲ့ career Diplomat လည်းဖြစ်ပါတယ်။ အများကြီး လုပ်နိုင်တဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော့်အတွက်ကတော့ အသက်အရဆိုရင်လည်း အငြိမ်းစားယူဖို့အတွက် သက်တမ်းပြည့်တာ ၆ နှစ်လောက် ကျော်ပြီပေါ့။ အငြိမ်းစားယူဖို့အတွက် အချိန်ကျရောက်ပြီ အငြိမ်းစားဆိုတော့ အငြိမ်းစားပေါ့ဗျာ။ အငြိမ်းစားယူတယ်ဆိုတော့လည်း အငြိမ်းစားအနေနဲ့ပဲ ကျနော်နေသွားမှာပါ။

မေး။ ။ ဟုတ်ကဲ့သံအမတ်ကြီး။ အဲတော့ သံအမတ်ကြီးက နှစ်ပေါင်းဘယ်လောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သလဲ။အခု လက်ရှိ နယူးရောက် ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအနေနဲ့ ဘယ်နှစ် နှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့လဲရှင်။

ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း။ ။ ကျနော် New York မှာ ကုလသမဂ္ဂ ဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အနေနဲ့ ၄ နှစ်ခွဲပေါ့။ ဒီမတိုင်ခင်တော့ ကနေဒါမှာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအနေနဲ့ ၃ နှစ်ပေါ့နော် ကျနော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကိုတော့ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှာ ဝင်တာဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ခြံပေါက်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနလုပ်သက် စုစုပေါင်း ၄၁ နှစ်ကျော် ၊ ပင်စင်သွားတဲ့အထိဆိုရင် ၄၂ နှစ် လောက်ရှိမှာပေါ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

မေး။ ။ အဲဒီတော့ သံအမတ်ကြီးက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သံတမန်တဦးအနေနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ ၊ နောက်ထိပ်တန်း သံတမန်တဦးအနေနဲ့ရော နိုင်ငံပေါင်းများစွာမှာ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြုပြီးတော့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ အပိုင်းတွေမှာပေါ့နော် ၊ အထူးသဖြင့် ကုလသမ ဂ္ဂ တကယ့်အကျပ်အတည်း ကာလမှာလည်း သံအမတ်ကြီး တာဝန်ယူ ထမ်းဆောင်ခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံအရ အဓိက မေ့မရနိုင်တဲ့ ဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ အခက်အခဲ အဲဒါတွေ ဘာတွေများရှိမလဲရှင့်။

ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း။ ။ အခက်အခဲပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ ကျနော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးတော့ ပထမဦးဆုံး တာဝန်ထမ်းဆောင်တာကတော့ ပထမတော့ New York ပေါ့ဗျာ။ New York ကတော့ သိပ်မကြာလိုက်ဘူးပေါ့နော်။ ၁၉၈၄-၁၉၈၅ အဲဒီအချိန်မှာ ကျနော် ပထမဦးဆုံး New York မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်တယ်။ နောက် ဒုတိယ Assignment အနေနဲ့ ပထမဦးဆုံး ထွက်တာကတော့ Geneva အဲဒီမှာ ၁၉၈၇ -၁၉၉၁ အဲဒီကာလ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့ဗျာ ကျနော်တို့ ဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှု အရေးအခင်းကြီးဖြစ်တယ်။ ဖြစ်တော့ အဲဒီမှာ စပြီးတော့ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပထမဦးဆုံး Geneva မှာရှိတဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် ခေါ်မှာပေါ့နော် အဲဒီမှာ စပြီးတော့ ပြဿနာစပြီး ရင်ဆိုင်ရတာပေါ့နော်။ ရင်ဆိုင်ရတဲ့အပြင်ကို ကျနော်တို့ ၈၇ ခုနှစ်မှာ အဲဒီမတိုင်ခင် တကယ်ဖြစ်တာကတော့ ၉၀ လောက်က စပြီးတော့ UN ကိုရောက်လာတာပေါ့ မြန်မာကိစ္စက။ အဲဒီတော့ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှာ ထူးခြားမှာ မြန်မာနိုင်ငံက ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံစာရင်းထဲကို ဝင်တဲ့နှစ် အဲဒီမှာ ကျနော်က Geneva မှာပဲ စပြီးတော့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်။ အဓိက ပထမ Assignment မှာ ကြံုတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ထူးခြားချက် ပထမပေါ့။ နောက် ကျနော် နောက်ဆုံး Assignment ဖြစ်တဲ့ New York Assignment မှာ တကယ့်ကို ထူးခြားတဲ့ အဖြစ်တွေ ကျနော်တို့ ကြံုတွေ့ခဲ့ရတာအများကြီး။ အဓိက မေ့မရနိုင်တဲ့ အဖြစ်ကြီးတွေပေါ့ဗျာ။ နံပတ် ၁ ကတော့ ကျနော်ကတော့ ပြောရမယ်ဆိုရင် ဒီ New York မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ ၄ နှစ်ခွဲမှာ အခက်အခဲတွေ ဘယ်လောက်ရှိသလဲဆိုတာကတော့ ဒါတွေကတော့ ထားလိုက် ၊ ဒါတွေကတော့ မမျှော်မှန်းပဲနဲ့ ဖြစ်လာတဲ့ ကိစ္စတွေ ။ ဒါပေမယ့် ကျနော် မမေ့နိုင်တဲ့ ကျနော်အကြေနပ်ဆုံးပေါေ့နာ် ကျနော်ရဲ့ Career တလျှောက်လုံးမှာ ကျနော်အားအရဆုံးကတော့ ဘာလဲဆိုရင် ၂၀၁၆ ခုနှစ်ပေါေ့နာ် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှာ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံက နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်ကနေပြီးတော့မှ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် အထွေထွေညီလာခံမှာ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့တာကတော့ ကျနော့်အနေနဲ့ အမှတ်အရဆုံး၊ ဂုဏ်အယူရဆုံး အဖြစ်အပျက်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ အဲဒါလည်းပြီးရော ၂၀၁၇ မှာ ကျနော်တို့ ပျော်ရွှင်မှုနဲ့ အားရကြေနပ်မှုက သက်တမ်းမရှည်ပဲနဲ့ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ လောက်မှာ စပြီးတော့ ရခိုင်ပြဿနာ တရိပ်ရိပ်နဲ့ကြီးမားလာတာ တော်တော်ကို တိုင်းပြည်အတွက် အခက်အခဲကြီးတခုဖြစ်သွားတာကတော့ စိတ်မကောင်းစရာတခုပေါ့ဗျာ။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၆ ကုလသမဂ္ဂ မှာ နိုင်ငံရဲ့ အကူးအပြောင်းကာလမှာ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲအနေနဲ့ လာပြီးတော့ ကမ္ဘာ့မျက်နှာစာမှာ စကားပြောခွင့်ရတာကတော့ ကျနော့်အနေနဲ့ အမှတ်တရအဖြစ်ဆုံးနဲ့ ဂုဏ်အယူဆုံးဖြစ်ပါတယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။


အင်ကြင်းနိုင်/VOA (Burmese)

https://burmese.voanews.com/a/the-permenant-representative-of-repubblic-of-the-union-of-myanmar-to-the-un-hau-d-suan-/5628179.html

NLD ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဖမ်းဆီးမှု AA အကြောင်းပြချက် NLD ပယ်ချ

ရန်ကုန်မြို့ရှိ NLD ပါတီ ဌာနချုပ်။ (ဓါတ်ပုံ - courtesy photo/NLD)

ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့နယ်က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၃ ယောက်ကို ဖမ်းဆီးသွားတဲ့ AA ရခိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်ကို NLD ပါတီက ပယ်ချလိုက်တဲ့အကြောင်း ပြောပြပါမယ်။ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း သတင်းထောက် ကိုသက်နိုင်က ရခိုင်ကနေ သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။

လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံးနေတုန်း ပြီးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ တောင်ကုတ်မြို့နယ် NLD ပါတီ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၃ ဦးကို နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ခေါ်ယူထိန်းသိမ်းထားတာဖြစ်ကြောင်း AA အဖွဲ့ရဲ့ ကြေညာချက်ကို ပါတီတာဝန်ရှိသူတွေက ပယ်ချလိုက်တာပါ။ AA အဖွဲ့ကတော့ မြန်မာအာဏာပိုင်တွေ ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ရခိုင်ပြည်သူတွေနဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေ ကျောင်းသားတွေကို ပြန်လွှတ်ပေးရင် NLD ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကိုလည်း ပြန်လွှတ်ပေးမယ့်အကြောင်း ပြောဆိုထားပေမဲ့ တောင်းဆိုချက်ဟာ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု မရှိဘူးလို့ NLD ပါတီပြောခွင့်ရ ဒေါက်တာမျိုးညွန့်ကပြောပါတယ်။

"အဓိကတော့ သူတို့က ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သုံးဦးကို စစ်သုံ့ပန်းတွေ အဖြစ်ဖော်ပြတယ်။ ပြီးတော့ သုံ့ပန်းချင်းလဲလှယ်ဖို့ တောင်းဆိုတာပေါ့နော်။ တောင်းဆိုတဲ့ လူတွေကလည်း စစ်သုံ့ပန်းမဟုတ်ပါဘူး။ ကျနော်တို့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သုံးဦးကလည်း စစ်သုံ့ပန်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီတောင်းဆိုမှုဟာ ဆီလျော်မှုမရှိဘူးလို့ ပြောချင်ပါတယ်။"

AA အဖွဲ့ရဲ့ မနေ့တုန်းက ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ အဆုံးသတ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းတွေ ပြေလည်စေရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ အသင့်ရှိကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း AA အဖွဲ့ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် အစိုးရက တရားဝင်သတ်မှတ်ထားပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်မှာလည်း တပ်မတော်နဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေတာပါ။ နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးမောင်မောင်စိုး ကတော့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကို နိုင်ငံရေးအရ အဖြေမရှာနိုင်ဘဲ ဖြစ်နေတဲ့ အကျိုးဆက်အဖြစ် သုံးသပ်ပါတယ်။

"ပထမတော့ AA အနေနဲ့ တပ်နဲ့ပဲ တိုက်ပွဲဖြစ်တာပေါ့ နောက်ပိုင်းမှာတော့ NLD အစိုးရနဲ့ပါ ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာတော့ AA ဘက်ကလည်း NLD လွှတ်တော်အမတ်တွေကို ဖမ်းဆီးတာတွေ ရှိလာသလို အစိုးရဘက်ကလည်း AAကို အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အဖြစ်ကြေငြာတာရှိလာတဲ့ အခါကျကတော့ AA ကိုတိုက်နေတဲ့ တပ်မတော်ကို ချီးကျူးတွေ ရှိလာတယ်။ အဲဒီအခါကျတော့ တစ်ဘက်နဲ့ တစ်ဘက်က ပိုပြီးတော့ ဆက်ဆက်ထိမခံဖြစ်လာကြတယ်။ အပြန်အလှန်တိုက်ခိုက်လာတယ်။ ဆိုတာကတော့ သွားတစ်ချောင်းအတွက် သွားတစ်ချောင်း မျက်လုံးတစ်ဘက်အတွက် မျက်လုံး တစ်လုံး ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမယ်ဆိုတဲ့ ဟာမူရာဘီ ဥပဒေမျိုး မြင်လာရတာပေါ့ အဲတာကတော့ စစ်ပွဲတွေရဲ့ အကျိုးဆက် စစ်ပွဲကို ရပ်ဆိုင်းအောင်မလုပ်နိုင်တဲ့ အကျိုးဆက်ပေါ့။ ဒါကြောင့်စစ်ပွဲ ရပ်ဖို့လိုတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ တစ်ဘက်နဲ့ တစ်ဘက် ပြင်းပြင်းထန်ထန်တိုက်ခိုက်ကြလိမ့်မယ်လို့ မြင်ပါတယ်။"

AA အဖွဲ့ကတော့ အရင်ကလည်း NLD လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တချို့ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းပြီး သင့်တော်တဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ဘူးကြောင်းလည်း ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ပြောဆိုထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း နိုင်ငံရေးအရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းတဲ့ လုပ်ရပ်မျိုးဟာ လက်ခံနိုင်စရာ မရှိဘူးလို့လည်း ဖန်တီးအိမ် ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ဒါရိုက်တာ ဒေါ်ခင်လေးငယ်ကပြောပါတယ်။

"ဖန်တီးအိမ်က ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးလုပ်တယ်။ အထူးသဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ အမျိုးသမီးပါဝင်မှုတွေကို အဓိကလေ့လာစောင့်ကြည့်တာပေါ့နော်။ ဒီဟာကတော့ ရွေးကောက်ပွဲ အကြမ်းဖက်မှု မြောက်ပါတယ်။ နောက် ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ထဲမှာ ရည်ရွယ်သည်ဖြစ်စေ၊ မရည်ရွယ်သည်ဖြစ်စေ၊ အမျိုးသမီး နှစ်ယောက်တောင် ပါနေတယ်။ ကျမတို့ကတော့ အပြင်းအထန်ရှုံ့ချပါတယ်။ ကျမတို့က ဒီလို ရွေးကောက်ပွဲ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို လက်မခံနိုင်ပါဘူး။ ပြည်သူတွေရဲ့ အသံကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့နည်းနဲ့ ကိုယ်စားပြုမှုခံယူမယ့် ရွေးကောက်ပွဲကို လက်နက်အားကိုးနဲ့ အနှောင့်အယှက်ပေးတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေကိုတော့ ကျမတို့ စောင့်ကြည်သူအနေနဲ့ မနှစ်သက်ပါဘူးရှင့်။"

မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ အမေရိကန်နဲ့ ပြင်သစ်သံရုံးတွေကလည်း NLD လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၃ ဦး ဖမ်းဆီးခံရတဲ့အပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်း ကြေညာချက်တွေ ထုတ်ပြန်ပြောဆိုထားကြပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်မှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေအားလုံး ဘေးကင်းလုံခြုံမှုရှိရှိ မဲဆွယ်စည်းရုံးခွင့်ရှိဖို့ လိုကြောင်းလည်း အမေရိကန်သံရုံးရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြခဲ့တာပါ။ ပြင်သစ်သံရုံးကတော့ ဖမ်းဆီးမှုအပေါ် ပြစ်တင်ရှုတ်ချကြောင်းနဲ့ ဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေကို ဘေးကင်းလုံခြံုမှုရှိရှိ ပြန်လွှတ်ပေးဖို့လည်း တောင်းဆိုထားပါတယ်။


သက်နိုင်/VOA (Burmese)

https://burmese.voanews.com/a/rakhine-nld-aa-conflict/5628303.html

ဖျက်သိမ်းခံရတဲ့ UDP ပါတီ အယူခံဝင်ဖို့ပြင်နေ


နှင်းဆီပါတီ လို့ခေါ်တဲ့ ညီညွတ်သောဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ UDP ကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဖျက်သိမ်းတဲ့အပေါ်  ပါတီဘက်က အယူခံဝင်သွားမယ်လို့ ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးကျော်စွာထက်ဦးက ပြောလိုက်ပါတယ်။

ပါတီဝင်အင်အား ခြောက်သိန်းကျော်ရှိပြီး  လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ထောင်ကျော် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရရှိထားတဲ့   UDP ပါတီကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက်မှာ UEC က ကြေညာလိုက် ပေမယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေအနေနဲ့ အယူခံဝင်သွားမယ်လို့ UDP ပါတီ တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးကျော်စွာထက်ဦးက ပြောပါတယ်။

ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်မြင့်ဟာ ထောင်ပြေးမှုနဲ့ အမှုရင်ဆိုင်နေရပြီး ငွေကြေးခဝါချမှု ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင် ဥပဒေ၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေတွေနဲ့ ငြိစွန်းတဲ့အတွက် အရေးယူဖို့ ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့က နေပြည်တော် သမ္မတအိမ်တော် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ သမ္မတရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေး က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ပါတီကို ဖျက်သိမ်းသလို ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအမည်တွေကို ပယ်ဖျက်လိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။

အယူခံဝင်တဲ့လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ပြဌာန်းထားတဲ့ မရှိတဲ့အတွက် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှာမဟုတ်ဘူးလို့ မိတ္ထီလာမြို့က တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးအောင်သိန်းက သုံးသပ်ပါတယ်။

“ဦးဇော်ဌေးရဲ့ စကားလုံးအရ သုံးရင် ကနဦးတွေ့ရှိချက်အရ ဒီငွေတွေဟာ တရားမဝင်ငွေကြေးတွေဖြစ်တယ်။ အဲဒီငွေကြေးတွေကို ပါတီလုပ်ငန်းနဲ့ ဒီပါတီကိုယ်စားလှယ်တွေက အသုံးပြုနေတယ်ဆိုတဲ့ ကနဦးစစ်ဆေး ချက်တွေအရဆိုရင်တော့ ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ သူတို့အတွက် နောက်ထပ်အခွင့်အရေးမရှိတော့ဘူး။ ဒါက လက်ရှိ ဥပဒေအရ ငြိစွန်းနေတာဆိုတော့။ နောက်တစ်ခုက အယူခံတက်ခွင့်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း မရှိဘူးလေ။ သူ့ရဲ့ ကျင့်ထုံး လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ပြဌာန်းထားတာမရှိဘူး။ ဒါကြောင့် အဲဒါကလည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး လို့ ယူဆတယ်။ ပါတီသိက္ခာအရ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးသိက္ခာအရ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေအရ အယူခံတင်ချင်လည်း တင်မှာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ မျှော်လင့်ချက်မရှိဘူးလို့ပဲ သုံးသပ်ပါတယ်။”

ပါတီဖျက်သိမ်းခံရပြီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကိုပါ ပယ်ဖျက်လိုက်တဲ့အပေါ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးထွန်းအောင်က သူတို့နစ်နာ ခဲ့ရတာတွေကို ပြောပါတယ်။

ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်မြင့်(ခေါ်) ဝှါးဟူဟာ ငွေကြေးခဝါခံမှုနဲ့ ၁၉၉၉ ခုနှစ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး မန္တလေးထောင်ကနေ ထွက်ပြေးသွားခဲ့တာပါ။ ၂၀၁၃ - ၁၄  ခုနှစ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့တာပါ။

ဥက္ကဋ္ဌကိုယ်တိုင်က အခုလိုဥပဒေချိုးဖောက်မှုမျိုးတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့အတွက် ပါတီအပေါ်  စိတ်ပါဝင်စားမှု မရှိတော့ဘူးလို့ ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးမြင့်သန်းက ပြောပါတယ်။

UDP ပါတီက ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးနေမျိုးဝင်းကလည်း သူဝါသနာပါတဲ့ ပညာဒါနလုပ်ငန်းတွေကို ပိုပြီး အားသွန်ခွန်စိုက်လုပ်ကိုင်သွား မယ်လို့ ပြောပါတယ်။

UDP ပါတီဟာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အခု ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း ပါတီဝင်အင်အား ဒုတိယအများဆုံးနဲ့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ လုပ်ဆောင်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီမြို့မှာလည်း  UDP ပါတီဝင်တချို့ဟာ သူတို့နှစ်သက်တဲ့ပါတီကို ဝန်းရံဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြောပြချက်အရသိရပါတယ်။


RFA Burmese

https://www.rfa.org/burmese/news/udp-will-appeal-uec-10202020054657.html

ပယ်ဖျက်လိုက်တဲ့ဒေသတွေမှာ လုံခြုံရင် နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်ကျင်းပမယ်လို့ ကော်မရှင်ပြော

ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင် ကို ၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်နေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ တွေ့ရစဉ် / Photo: Thiha Tun/RFA

ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်က မြို့နယ် ၁၅ မြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ပယ်ဖျက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာဟာ  ကော်မရှင်တစ်ခုတည်းရဲ့ သဘောထားနဲ့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာမဟုတ်ဘဲ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၊ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတို့နဲ့ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်ရပ်ကျေးကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲတွေရဲ့ သဘောထား မှတ်ချက်တွေအပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလို့ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်က ပြောပါတယ်။

အဲဒီနေရာဒေသတွေမှာ အန္တရာယ်ဖြစ်စေတဲ့ကိစ္စရပ်တွေရှိ မရှိ၊ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းကင်းနဲ့ လုံခြုံစွာနဲ့ ဆန္ဒမဲပေး လို့ရမရ စတဲ့ အချက်အလက်တွေပေါ်  အခြေခံပြီး သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနတွေရဲ့ သဘောထားမှတ်ချက်တွေကို သုံးသပ်ပြီးမှ အခုလို ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလို့ ဒီနေ့ အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်နေ့ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရုံးမှာကျင်းပတဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ဦးမြင့်နိုင်က ရှင်းပြပြောကြားပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲ ဖျက်သိမ်းလိုက်တဲ့အထဲမှာ တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘဲ  တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိတဲ့နေရာတွေလည်း ပါနေတဲ့အ တွက် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ဝေဖန်နေကြတဲ့အပေါ်မှာ အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်ကတော့ အဲဒီနေရာ တွေမှာ ဘေးကင်းလုံခြုံပြီး အန္တရာယ်မရှိဘူးလို့ ပြန်ပြီး တင်ပြလာတာမျိုးတွေရှိရင် သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေကို သဘောထားမှတ်ချက်ပြန်တောင်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ရှိမရှိ ပြန်ကြေညာပေးသွားမယ်လို့ ဒီနေ့ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောပါတယ်။  

လက်ရှိချန်လှပ်ထားတဲ့ မြို့နယ် ကျေးရွာအုပ်စုတွေမှာ ဘေးကင်းလုံခြုံပြီး  မဲပေးမယ့်သူတွေအတွက် အန္တရာယ် မရှိဘူးဆိုရင် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့အချိန်မီရင်၊  ၈ ရက်နေ့မှာပဲ ကျင်းပမှာဖြစ်ပြီး အချိန်မမှီခဲ့ရင်လည်း ဘေးကင်း လုံခြုံတဲ့အချိန်မှာ ဆက်ကျင်းပသွားမယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ဒီရှင်းလင်းချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး အစိုးရရဲ့သဘောထားသိနိုင်ဖို့အတွက် သမ္မတရုံး ပြောခွင့်ရသူ သမ္မတရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးဇော်ဌေးကို အင်တာနက်အွန်လိုင်းကတဆင့် စာရေးသား မေးမြန်းခဲ့ပေမဲ့ အခုအချိန်အထိ တစ်စုံတစ်ရာ ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိပါဘူး။

ကော်မရှင်ရဲ့ အကြောင်းပြချက်မှာ ပြည်ထဲရေးနဲ့ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတွေရဲ့  မှတ်ချက်တွေလည်း ပါဝင် တယ်လို့ ပြောဆိုထားတဲ့အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဒီဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခုကို တိုက်ရိုက်စီမံခန့်ခွဲခွင့်ရှိတဲ့ တပ်မတော်ရဲ့ သဘောထားကဘယ်လိုရှိပါသလဲ။ ရွေးကောက်ပွဲ ဖျက်သိမ်းလိုက်တဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်က ကိုးမြို့နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်က ခြောက်မြို့နယ်မှာ လုံခြုံရေးအရ ဘယ်လောက် အန္တရာယ်ရှိနေလဲ၊ နောက်ပြီး ဒီမြို့နယ်တွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရင် ဘာတွေဖြစ်နိုင်မလဲ။

ရွေးကောက်ပွဲ ပယ်ဖျက်ရာမှာ ပါဝင်နေတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ရသေ့တောင်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ ANP က ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါ်ခင်စောဝေကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ဖို့ ပြန်စဉ်းစားမယ်ဆိုရင် အချိန်မဆိုင်းဘဲ ချက်ချင်းကြေညာ ပေးသင့်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ် အမ်းမြို့နယ်ဟာဆိုရင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရှိတဲ့နေရာဖြစ်ပြီး ဒီလိုနေရာကို ရွေးကောက် ပွဲကျင်းပလို့ မဖြစ်တဲ့ နေရာထဲမှာ ထည့်သွင်းတာ၊ ပလက်ဝလို တိုက်ပွဲတွေ ရှိနေတဲ့နေရာကိုတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ဆောင်ရွက်တာတွေပေါ်မှာ ဝေဖန်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်ကတော့ လတ်တလောမှာ ရခိုင်ပြည်နယ် အမ်းမြို့နယ်နဲ့ ပလက်ဝ မြို့နယ်တွေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ကြေညာပေးသွားဖို့ရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

တကောင်းနိုင်ငံရေးလေ့လာမှုအဖွဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ကိုရဲမျိုးဟိန်းကတော့  လွတ်လပ်ပြီးတရားမျှတတဲ့ ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းတွေနဲ့ညီတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ဖို့အတွက်  ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေနဲ့ သေချာပြင်ဆင်ပြီး လုပ်သင့်ကြောင်း အခုတစ်မျိုးတော်ကြားတစ်မျိုးမလုပ်ဘဲ သေချာပြင်ဆင်ပြီး လုပ်သင့်ကြောင်း ထောက်ပြ ပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်က မြို့နယ် ရှစ်ခု၊  ရှမ်းပြည်နယ်က မြို့နယ် ခြောက်ခု၊  ပဲခူးတိုင်းက နှစ်ခု၊  စုစုပေါင်း မြို့နယ် ၁၇ ခုအပါအဝင်   ကချင်၊ ကရင်နဲ့  မွန်ပြည်နယ်ထဲက ကျေးရွာအုပ်စုတစ်ချို့မှာ ရွေးကောက်ပွဲမကျင်းပနိုင်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်နေ့က ကြေညာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။


RFA Burmese

https://www.rfa.org/burmese/news/uec-press-2020-election-10202020051617.html

အင်တာနက်အမြန်နှုန်းလို၍ ကိုယ်ထူကိုယ်ထတိုင်ထူရာမှ မင်းပြားကကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦး ဓါတ်လိုက်သေ၊ တစ်ဦးဒဏ်ရာရ


နိရဥၥရာ၊ ေအာက္တိုဘာ ၂ဝ/ ၂ဝ၂ဝ

အင်တာနက် 2G အဆင့်သာရသည့် မင်းပြားမြို့တွင် အင်တာလိုင်း အမြန်နှုန်းလိုချင်သဖြင့် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ  အင်တာနက် တိုင်ထူရာမှ ဓာတ်လိုက်ပြီး ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးသေဆုံးကာ တစ်ဦးမှာ  ဒဏ်ရာအပြင်း အထန်ရရှိသွားသဖြင့် ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်လိုက်ရသည်ဟု သတင်းရရှိသည်။

သေဆုံးသူမှာ မြောက်ဦးမြို့၊ တောင်ရပ်ကွက်မှ ဦးလှမောင် (၆၁) နှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဒဏ်ရာရရှိသွားသူမှာ မင်းပြား မြို့နယ်၊ သင်္ဂဇာကျေးရွာမှ ကိုစောမောင် (၂၈) နှစ် တို့ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် ယနေ့ နံနက် ၁၁ နာရီခန့်က မင်းပြားမြို့၊ စျေးဟောင်းပိုင်းရပ်ကွက်ရှိ ငှက်ဖျားတိုက်ဖျက်ရေးဌာန (မင်းပြား) ရုံးအတွင်း၌ အင်တာနက် အသုံးပြုရန် အင်တာနက် တိုင်ထူစဉ် ယင်းတိုင်လဲကာ ဓါတ်လိုက်ပြီး သေဆုံးသွားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ငှက်ဖျားတိုက်ဖျားရေးဌာန (မင်းပြား) မှ မရွှေစင်က ပြောသည်။

“ဒီမင်းပြားဘက်မှာက အင်တာနက်မရဘူး။ အဲဒါကြောင့် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ သုံးရတယ်။ ဖုန်းထဲက WiFi ချိတ်ပြီး အင်တာနက်အသုံးပြုလို့ရတဲ့ တိုင်မျိုးရှိတယ်။ ဖုန်းကို ကြိုးနဲ့ အဲဒီ တိုင်ထိပ်ပေါ်တင်ချိတ်ပြီး အင်တာနက်ရဖို့ အတွက် လုပ်ကြရတယ်။ အဲဒီတိုင်ကို သူက ထောင်တာ။ ထောင်တဲ့အခါ အဲဒီတိုင်က လဲလာပြီး အပေါ်က ဓါတ်ကြိုးနဲ့ သွားငြိမိပြီးတော့ ဓါတ်လိုက်တာပါ။ အဲဒီဆုံးသွားတဲ့တစ်ယောက်နဲ့ ဒဏ်ရာရသွားတဲ့ တစ်ယောက်၊ အဲဒီနှစ်ယောက်က တိုင်ထောင်တဲ့အခါ ဖြစ်သွားတာပေါ့။ အဲဒီတိုင်ကို ရုံးဝင်းထဲမှာပဲ ထောင်တာပေါ့။ တိုင်က ပေ ၄ဝ လောက်ရှည်ပါတယ်” ဟု နိရဥ္စရာသို့ ပြောသည်။

ယနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းက သေဆုံးသူ၏ အလောင်းအား မြောက်ဦးမြို့ရှိ မိသားစုဝင်များထံသို့ ကားဖြင့် ပို့ဆောင်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း စျေးဟောင်းပိုင်းရပ်ကွက်မှ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကျော်မင်းက ပြောသည်။

ဒဏ်ရာရသွားသည့် ကိုစောမောင်ကိုလည်း စစ်တွေဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်လိုက်ရသည်ဟု ဆိုသည်။  

“သူတို့က အဲဒီတိုင်ကို အဲဒီရုံးခြံဝင်းထဲမှာ ထောင်တာပေါ့။ အဲဒီခြံဝင်းရဲ့ မြေပြင်နေရာတစ်ခုမှာ ထောင်တာပေါ့။ အဲဒီမှာ တိုင်က အောက်ကို လဲလာပြီး ဓါတ်ကြိုးနဲ့ ငြိပြီး အခုလိုဖြစ်သွားတာ။ ဒီမှာက အင်တာနက်မရတော့ ရုံးတွေဘာတွေမှာ အဲလို တိုင်ထူပြီး သုံးကြတာတွေရှိတယ်။ WiFi လွှင့်သုံးရတာတွေ ရှိတယ်ပေါ့။” ဟု ဦးကျော်မင်းက နိရဥ္စရာသို့ ပြောသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မှ မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်တွင် အင်တာနက်လိုင်း 2G အဆင့်သာ ဖွင့်ပေးသဖြင့် ၎င်းအင်တာနက်မှာ နှေးကွေးလွန်းသဖြင့် အင်တာနက် အသုံးပြုသူများမှာ တောင်ပေါ်တက်၍သော်လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်ပေါ် တက်၍လည်းကောင်း အသုံးပြုရသလို မြို့ထဲတွင် WiFi ကို ဖုန်းနှင့်ချိတ်ပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် အင်တာနက် တိုင်များကို စိုက်ထူ၍ အသုံးပြုကြရသည်။

ရခိုင်တွင် အင်တာနက် 4G ဖွင့်ပေးရန် ကမ္ဘာကုလသမဂ္ဂ အပါအဝင် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူငယ် တက်ကြွ လူပ်ရှားသူများ၊ ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်းများမှ အကြိမ်ကြိမ်တောင်းဆိုသောလည်း အစိုးရမှ ဆက်လက် ပိတ်ပင်ထားဆဲဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။


ဆောင်းဇာခြည်

Narinjara

https://www.facebook.com/narinjara.info

ရခိုင်အရေး သတိကြီးကြီးထားပြီး ဆောင်ရွက်ကြဖို့လိုကြောင်း နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် သတိပေး


နိရဥၥရာ၊ ေအာက္တိုဘာ ၂ဝ/၂ဝ၂ဝ

ရခိုင်ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေ ဆောင်ရွက်သည့်နေရာတွင် သတိကြီးကြီးထားပြီး ဆောင်ရွက်ကြဖို့ လိုကြောင်း နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က UEHRD စီမံကိန်း ကော်မတီ၏ (၃) နှစ်မြောက် အခမ်းအနားတွင် ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်းတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားသွားခဲ့သည်။

“ ရခိုင်ပြည်နယ် ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ရင် ကျွန်မတို့ရဲ့ ဆောင်ရွက်မှုတွေ အပေါ် အပြုသဘော ကြည့်မြင်ပြီး ဝိုင်းဝန်းကူညီကြတာ တွေရှိသလို လိုအပ်ချက်တွေ အားနည်းချက်တွေဘဲ ထောက်ပြဝေဖန်ပြီး ပိုမိုဆိုးရွားတဲ့ အခြေအနေထိ ရောက်အောင် တွန်းပို့နေကြတဲ့ ပြည်တွင်း/ပြည်ပ အသိုက်အဝန်းတွေလည်း ရှိနေတာဖြစ်တဲ့အတွက် သတိကြီးကြီးထားပြီး ဆောင်ရွက်ကြဖို့လိုတယ်ဆိုတာ ကိုလည်း သတိ ပေးချင် ပါတယ်” ဟု  နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်က ပြောသည်။

၂ဝ၂ဝ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့သည် UEHRD ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် (၃) နှစ်ပြည့်နေ့ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က “ ကျွန်မတို့ အနေနဲ့ကတော့ ရခိုင်ပြည်နယ် အပါအဝင် ကျွန်မတို့ ပြည်ထောင်စုကြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ လုပ်ဆောင်ရာမှာ “ မည်သူမျှ မကျန်ရစ်စေရ” ဆိုတဲ့မူကို လက်ကိုင်ပြုလို့ ဆောင်ရွက်နေတယ် ထပ်လောင်း အသိပေး ပြောကြားလိုပါတယ်” ဟုလည်း ပြောကြားသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းငြိမ်းချမ်းမှု၊ တည်ငြိမ်မှုဆောက်တည်ရေးလုပ်ငန်းများ အထူးလိုအပ်နေဟုလည်း ထပ်လောင်း ပြောကြားသည်။

“ ကျွန်မတို့နိုင်ငံဟာ ရှေးဘိုးဘွားဘီဘင်များ လက်ထက်ကတည်းက တိုင်းရင်းသား လူမျိုးပေါင်းစုံ၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ပေါင်းစုံတို့ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်လာတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ မတူညီမှုတွေကို အခြေခံပြီး ညီညွတ်ရေး ဆောက်တည်ခြင်းကို အချိန်ကာလမရွေးလုပ်ဆောင်နေမှာပါ။ ယခုအချိန်မှာတော့ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ  ငြိမ်းချမ်းမှု၊ တည်ငြိမ်မှုဆောက်တည်ရေးလုပ်ငန်းများ အထူးလိုအပ်နေပါတယ်” ဟု ပြောကြားသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ကာလအဆက်ဆက် ဖြစ်တည်နေခဲ့သည့် ဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ကျကျန်ခဲ့မှုများ၊ ပဋိပက္ခများ၊ မတည်ငြိမ်မှုများမှာ  စိန်ခေါ်မှုများ အနေဖြင့်  ရှိနေပြီး၊ ၎င်းစိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန်  အစိုးရ အဖွဲ့ အနေဖြင့်  စတင်တာဝန်ယူချိန်ကတည်းက ရခိုင်ပြည်နယ် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှု တိုးတက်ရေး အကောင်အထည်ဖော်ရေး ဗဟိုကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း၊ မည်သည့် လုပ်ငန်းမဆို အခက်အခဲ အတားအဆီးနှင့် မကင်းနိုင်ပါကြောင်း၊ မည်မျှပင် ရခိုင်ပြည်နယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရန် လုပ်ချင်ပါသည်ဟု ဆိုဆို အဟန့်အတားများ အမြဲ ကြုံတွေ့နေရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။

“ ကျွန်မတို့ အနေနဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ် တည်ငြိမ် ဖွံ့ဖြိုးရေးတွေကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေတဲ့ ကာလတွေ အတောအတွင်းမှာပဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ တိုးမြှင့် ပေါ်ပေါက် လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့ပြင် အခု ကမ္ဘာတစ်ဝန်းကြုံတွေ့နေရတဲ့ Covid-19 ကူးစက်ရောဂါရဲ့ ဒုတိယလှိုင်းလို့ သတ်မှတ်ရမယ့် တိုက်ခိုက်မှုဒဏ်ကိုလည်း ရခိုင်ပြည်နယ် အပါအဝင် ကျွန်မတို့ တွေ့ကြုံနေရပါတယ်။  ဒီအခက်အခဲတွေကို အောင်မြင်ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ဆိုရင် အရေးကြီးဆုံးက ကျွန်မတို့ ပြည်သူတွေ စည်းကမ်းတကျ လိုက်နာ ဆောင်ရွက်မှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ မြန်မာစကားပုံမှာ “ လက်သည်းဆိတ်ရင် လက်ထိပ်နာတယ်” ဆိုတာရှိပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာမှ မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံရဲ့ ဘယ်နေရာ ဘယ်ဒေသမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားမှုတွေ၊ ရောဂါကျရောက်မှုတွေ ခံစားရတယ်၊ တွေ့ကြုံရတယ်ဆိုရင် မြန်မာ တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ ဒုက္ခ၊ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ အခက်အခဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးက ဝိုင်းဝန်း ဆောင်ရွက်ကြရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ (၈) လပိုင်းတုန်းက ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ Covid-19  ကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်၊ ကုသရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စကားဝိုင်းမှာ ကျွန်မ ပြောခဲဘူးပါတယ်။ “ ရခိုင်အတွက် ပြည်ထောင်စု၊ ပြည်ထောင်စုအတွက် ရခိုင်” ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ ဆောင်ရွက်ကြ၊ ကြည့်တတ်ကြရပါမယ်။ ဒါမှလည်း ကျွန်မတို့ နိုင်ငံ အဓွန့်ရှည် တည်တံ့ပြီး ကျွန်မတို့ အားလုံး မျှော်မှန်းတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တဲ့ ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုကို ကျွန်မတို့ ထူထောင်နိုင်ပြီး အနာဂတ် မျိုးဆက်သစ်တွေကို မှန်ကန်ကောင်းမွန်တဲ့ အမွေအဖြစ် လက်ဆင့်ကမ်း ပေးနိုင်ခဲ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောကြားသွားခဲ့သည်။  


ခိုင်လူလှ (ရိုးမမြေ)

Narinjara

https://www.facebook.com/narinjara.info

၂၀၂၁ ခုနှစ် ကမ္ဘာတဝန်း ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးနိုင်ဖို့ ကုလပြင်ဆင်

"COVID 19 ကာကွယ်ဆေး" လို့ ရေးထားတဲ့ ပုလင်းတခု။ (ဧပြီ ၁၀၊ ၂၀၂၀)

၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ဆေးထိုးတဲ့အခါ လိုအပ်လာမယ့် ဆေးထိုးအပ်တွေ ဘီလီယံနဲ့ ချီပြီး စုဆောင်းနေပြီလို့ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့က ဒီကနေ့ပြောပါတယ်။ ဒီနှစ်ကုန်လောက်မှာ ဆေးထိုးအပ် သန်း ၅၂၀ လောက် သိုလှောင်ထားနိုင်မယ်လို့ ရည်ရွယ်ထားတယ်လို့လည်း ကုလသမဂ္ဂ ကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့UNICEF က ပြောပါတယ်။

ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရမယ့် အရေအတွက် နဲ့ အညီ ဆေးထိုးအပ်တွေ လိုအပ်လာမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း UNICEF ကထုတ်ပြန်တဲ့ ကြေညာချက်မှာ ဖော်ပြထားတာပါ။ အသုံးပြုပြီးသား ဆေးထိုးအပ်တွေကို လုံလုံခြုံခြုံစနစ်တကျ စွန့်ပစ်နိုင်ဖို့ သေတ္တာ ၅,၀၀၀,၀၀၀ ဝယ်ယူသွားမယ်လို့လည်း UNICEF ကပြောပါတယ်။

တနင်္လာနေ့အထိစာရင်းတွေအရ တကမ္ဘာလုံး ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်သူ သန်း ၄၀ ကျော်နေပြီး သေဆုံးသူပေါင်းက ၁.၁ သန်းကျော်ရှိပါတယ်။

COVID-19 ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံတာက လူ့သမိုင်းမှာ အရေအတွက်အများဆုံး ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီးတွေထဲက တခုဖြစ်တာကြောင့် ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်ဖို့လိုအပ်သမျှ အမြန်ဆုံးလုပ်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့လည်း UNICEF အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ Henrietta Fore ကပြောပါတယ်။ ဒီနှစ်ကုန်မှာ ဆေးထိုးအပ်သန်း ၅၀၀ လောက်ကို အဆင်သင့်ရှိအောင်လုပ်ထားပြီး ငွေကြေးအလေအလွင့်မရှိ အလျင်အမြန် အသုံးပြုနိုင်အောင်ပြင်ဆင်ထားတယ်လို့လည်း သူကပြောပါတယ်။

ဒီသိုလှောင်ထားတဲ့ ဆေးထိုးအပ်တွေကို ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ လူတိုင်းအတွက် ကာကွယ်ဆေးရဖို့ Covax အစီအစဉ်မှာ အသုံးပြုသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

အခုလက်ရှိ တကမ္ဘာလုံး အလားအလာရှိတဲ့ ကာကွယ်ဆေးစမ်းသပ်မှုပေါင်း ၄၂ ခု လောက်က လူတွေနဲ့ စမ်းသပ်နေပြီး ဒီအထဲက ၁၀ ခုလောက်ကတော့နောက်ဆုံးအဆင့် စမ်းသပ်မှုတွေကို ပြုလုပ်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။


 ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

https://burmese.voanews.com/a/covid-main-vaccine-un/5626884.html

အိန္ဒိယမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အမြင့်ဆုံးရောက်နေပြီလား။

အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာ ကိုဗစ် -၁၉ ကူးစက်ခံရသူ ၇.၅ သန်းရှိ

အိန္ဒိယမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အမြင့်ဆုံးရောက်နေပြီလား၊နောက်နှစ်အစောပိုင်းမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပျံ့နှံ့မှုကိုထိန်းချုပ်နိုင်ပါ့မလား။

အိန္ဒိယထိပ်တန်းသိပ္ပံပညာရှင်အုပ်စုတစ်စုကတော့ ထိန်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်နေကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ နောက်ဆုံး တွက်ချက်မှု အရ အိန္ဒိယဟာ စက်တင်ဘာလတွင်း ရောဂါကူးစက်မှု အများဆုံးဖြစ်ပွားပြီး နောက်လာမယ့်နှစ်ဖေဖော်ဝါရီမှာ ထိန်းချုပ်နိုင်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လူတွေ အားလုံး နှာခေါင်းစည်းတပ်မယ်၊ လက်မှန်မှန်ဆေးမယ်၊ လူစုလူဝေးကို ရှောင်မယ်ဆိုရင်တော့ ရောဂါ ထိန်းချုပ် နိုင်မယ်လို့ သူတို့ရဲ့ လေ့လာမှုမှာ ဖော်ပြထားတာပါ။

အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာ ကိုဗစ်-၁၉ ဖြစ်ပွားမှု ၇.၅ သန်းနဲ့ ယခုအချိန်အထိသေဆုံးမှု ၁၁၄၀၀၀ ကျော်ရှိပါတယ်။

ကမ္ဘာ့လူ ဦးရေခြောက်ပုံတစ်ပုံရှိတဲ့ အိန္ဒိယမှာ ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်းကလည်း ကမ္ဘာမှာ အမေရိကန် ပြီးရင် ဒုတိယ အများဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အိန္ဒိယမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်သေဆုံးမှု က ၁၀ ​​ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပါတယ်။ ကိုဗစ်-၁၉ လူနာများအကြားသေဆုံးမှုကိုတိုင်းတာတဲ့ ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း (CFR) ကမ္ဘာပေါ်မှာ အနိမ့်ဆုံး ဖြစ်ပြီး ၂ ရာခိုင်နှုန်း အောက်မှာသာ ရှိပါတယ်။

အိန္ဒိယဟာ စက်တင်ဘာလလယ်မှာ ကိုရိုနာကူးစက်မှုနှုန်းက တစ်သန်းကျော် ရှိခဲ့ပြီး အဲဒီနောက်မှာတော့ ကူးစက်မှု ပမာဏဟာ တဖြည်းဖြည်းကျဆင်းလာခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့သည့်အပတ်တုန်းက ကူးစက်မှုနှုန်း နေ့စဉ် ပျမ်းမျှ ၆၂၀၀၀ နဲ့ သေဆုံးသူ ၇၈၄ ဦး ရှိခဲ့ပါတယ်။

ပြည်နယ်အများစုမှာလည်း နေ့စဉ်သေဆုံးမှုတွေ ကျဆင်းခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ် စစ်ဆေးမှုကတော့ တစ်သမတ်တည်း ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်က ပျမ်းမျှ စစ်ဆေးမှုပေါင်း တစ်သန်းကျော်ကို နေ့စဉ်စမ်းသပ်ခဲ့ပါတယ်။

အစိုးရ စီစဥ်တဲ့ နောက်ဆုံး လေ့လာမှုထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ သိပ္ပံပညာရှင် ၇ ဦး ထဲမှာ အနုဇီဝ ပညာရှင် ဒေါက်တာ ဂါဂန်ဒိခန် တစ်ယောက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ သူဟာ လန်ဒန် ဆေးသိပ္ပံပညာရှင် အဖွဲ့အစည်းမှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရတဲ့ ပထမဆုံးအိန္ဒိယအမျိုးသမီး ဖြစ်ပါတယ်။

အစိုးရ ဖွဲ့စည်းပေးတဲ့ စူးစမ်းလေ့လာရေး အဖွဲ့ဟာ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု ပုံစံ၊ ဘယ်လို လူမျိုးတွေက ကူးစက်ခံရမှု ပိုများသလဲ၊ ကူးစက်ခံရပြီးနောက် ပြန်လည် ကျန်းမာလာမှု၊ သေဆုံးမှု စတဲ့ လူဦးရေ၊ ပမာဏ၊ နောက်ပြီး ရောဂါ လက္ခဏာ မပြဘဲ ကူးစက်ခံရတဲ့ နှုန်းထား စတဲ့ အချက်တွေကို စာရင်းပြုစု ခဲ့တာပါ။

မတ်လနှောင်းပိုင်းမှာ လုပ်ခဲ့တဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေသာ မရှိဘူးဆိုရင် အိန္ဒိယရဲ့ ရောဂါကူးစက်မှုဟာ ၁၄ သန်း အထိ ရှိနိုင်ပြီး၊ ၂.၆သန်း သေဆုံး နိုင်တာကြောင့် လက်ရှိ သေဆုံးမှုနှုန်းထက် ၂၃ဆ ပိုများမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဒီအဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။

စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာကတော့ ဘီဟာ ပြည်နယ်နဲ့ ဥတပရာဒက်ရှ် ပြည်နယ်နှစ်ခု က လေ့လာမှုများအပေါ် အခြေခံပြီး လော့ခ်ဒေါင်း ပိတ်ဆို့မှုအပြီးမှာ မြို့တွေကနေ ရွာတွေကို ပြန်ကြတဲ့ ရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားတွေရဲ့ ရောဂါ ကူးစက်မှု အပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု နည်းခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။

ဇွန်လမှာ ကူးစက်မှုနှုန်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ဒီရလဒ်တွေကြောင့် ဆေးရုံတွေမှာ ကိုဗစ် ၁၉ လူနာတွေနဲ့ မနိုင်မနင်း ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် မတ်လမှာ လုပ်ခဲ့တဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေ ဟာ ရောဂါကူးစက်မှုနှုန်းကို လျော့ချ နိုင်ခဲ့တယ်လို့ အစိုးရရဲ့ လေ့လာဆန်းစစ်မှု အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဟိုက်ထရာဘတ် နည်းပညာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ မာသုကူမာလီ ဗီရာဇကာ က ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အိန္ဒိယရဲ့ ပွဲတော် ရာသီချိန်ကလည်း နီးကပ်လာပါပြီ။ ဒီအချိန်ဟာ မိသားစုတွေ ပြန်လည် ဆုံစည်းကြတဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် လာမယ့် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုနှုန်း ပြန်မြင့်တက် နိုင်ပါတယ်။ စက်တင်ဘာလတုန်းက ကရာလာ မှာ လုပ်တဲ့ အိုနမ် ဘာသာရေးပွဲတော်ကြောင့် ကူးစက်မှုနှုန်း ပြန်မြင့်တက်ခဲ့တာက သက်သေပါပဲ။

ဗိုင်းရပ်စ် ထိန်းချုပ်တဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေကို လူတွေ လိုက်နာမှု နည်းသွားရင် ကူးစက်မှုနှုန်း မြင့်မား လာမယ်လို့ လေ့လာရေးအဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် အောက်တိုဘာလကုန်မှာ လူ ဦးရေ ၂.၆သန်း မှာ ဗိုင်းရပ်စ် ရှိနေမယ်လို့ သူတို့က ခန့်မှန်းပါတယ်။ ဒါဟာ လက်ရှိကူးစက်ခံရမှု ထက် ၈သိန်းနီးပါး မြင့်တက်သွားနိုင်တာပါ။

"လူတွေကမပြန့်ပွားရေး စည်းမျဉ်းတွေကို လိုက်နာမယ်ဆိုရင် ကူးစက်မှုနှုန်း လျော့ချနိုင်မှာပါ။ အိန္ဒိယက စက်တင်ဘာလမှာ ရောဂါကူးစက်မှု အမြင့်ဆုံးကိုရောက်ခဲ့ပြီး ဒီအခြေအနေကို ကျော်လွန်သွားပြီလို့ ယုံကြည်ကြောင်း" ဒေါက်တာ ဗီရာဇကာ ကပြောပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ကူးစက်ရောဂါဗေဒပညာရှင်အများစုကတော့ အိန္ဒိယ မြောက်ပိုင်းမှာ ဆောင်းရာသီ နိုဝင်ဘာမှာ နောက်ထပ် အထွတ်အထိပ် ကူးစက်မှုတွေ မလွဲမသွေ ဖြစ်လာဦးမယ်လို့ ယုံကြည်နေပါတယ်။

မကြာခင်က သေဆုံးမှုနှုန်းနဲ့ ရောဂါကူးစက်ခံရမှုတွေ ကျဆင်းသွားတာက ဗိုင်းရပ်စ် ပြန့်ပွားမှု ရပ်တန့်နိုင်ရေးအတွက် အလားအလာရှိတဲ့ လက္ခဏာလို့ သူတို့က ရှုမြင်ကြပါတယ်။သို့သော် ကပ်ရောဂါ ကူးစက်မှုကြီး လျော့နည်းသွားပြီး ဆိုတာကိုတော့ ပြောဖို့ စောလွန်းပါသေးတယ်။ မီချီဂန်တက္ကသိုလ်က ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာနဲ့ ကူးစက်ရောဂါဗေဒ ပါမောက္ခဒေါက်တာ ဘရာမာ မူကာဂျီ က "အိန္ဒိယမှာ ဗိုင်းရပ်စ် ပထမဆုံးလှိုင်းကိုဖြတ်သန်းသွားတာနဲ့တူတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။


ဆောင်းရာသီကျရင် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာတွေ၊ လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေကြောင့် သေဆုံးမှုနှုန်းက တက်လာဦးမယ်လို့လည်း သူက ယုံကြည်နေပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကူးစက်ခံရမှုနည်းတဲ့ ဒေသတွေက လူတွေရဲ့ Antibody စနစ်ကို လေ့လာဆန်းစစ်မှုကို ဆက်လုပ်သင့်တယ်လို့ ဒေါက်တာ မူကာဂျီက ပြောပါတယ်။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က လေ့လာဆန်းစစ်မှု တွေအရ နောက်ထပ် အမြင့်ဆုံး ကူးစက်ခံရမှု တစ်ကြိမ်တော့ ရှိနေနိုင်တယ်။ ဘယ်အချိန် ဖြစ်မှာလဲ။ ဘယ်လောက်ထိ မြင့်တက်နိုင်လဲ ဆိုတာကိုတော့ ပြောဖို့ ခက်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဒါကြောင့် နှာခေါင်းစည်း ဝတ်ဆင်ခြင်းနဲ့ လူစုလူဝေးကနေ တတ်နိုင်သလောက် ရှောင်ဖို့ သူက တိုက်တွန်း ခဲ့ပါတယ်။


BBC Burmese

https://www.bbc.com/burmese/world-54603599

ဗီယက်နမ် စစ်တန်းလျား မြေပြိုမှုအတွင်း စစ်သား၁၁ဦး အလောင်းတွေ့ပြီး၊ ၁၁ဦးပျောက်ဆုံးနေ

နောက်ထပ်မြေပြိုမှုတွေ ဖြစ်လာမှာကို စိုးရိမ်ရတဲ့အတွက် ကယ်ဆယ်ရေးကြိုးပမ်းမှုတွေ အဟန့်အတား ဖြစ်နေ

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အဆိုးဝါးဆုံး ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရချိန်မှာပဲ စစ်တန်းလျားတစ်ခုမှာ မြေပြိုမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အပျက်အစီးပုံအောက်မှာ ပိတ်မိနေဆဲ စစ်သား ၁၁ဦးကို ရှာဖွေကယ်ဆယ်ဖို့ အသည်းအသန် ကြိုးစားနေကြပါတယ်။

နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ကွမ်ချိပြည်နယ်က စစ်တန်းလျား အပျက်အစီးပုံတွေအောက်ကနေ လောလောဆယ် အလောင်း ၁၁လောင်း ရှာတွေ့ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ညတုန်းက မြေပြိုမှုတွေဟာ ဗုံးပေါက်ကွဲသလို အသံမျိုးကြီးနဲ့ ဆက်တိုက်ဖြစ်ခဲ့တာလို့ အစိုးရ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြန်ပြောပြပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်တွေအတွင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံက ဒေသအတော်များများမှာ မိုးသည်းထန်မှုတွေနဲ့ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။ ရေကြီးရေလျှံမှုတွေ၊ မြေပြိုမှုတွေကြောင့် အနည်းဆုံး လူ၇၀ လောက်သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။

လာမယ့်ရက်ပိုင်းတွေမှာ နောက်ထပ် ရေတွေ မြင့်တက်လာနိုင်တယ် ဆိုပြီး စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

ကွမ်ချိပြည်နယ်က နေရာအတော်များများမှာ ရေကြီးမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရ

တနင်္ဂနွေနေ့ မနက် လင်းအားကြီးအချိန်မှာ ဗီယက်နမ် စစ်တပ် တပ်မဟာ ၄ တပ်ရင်းမှာ မြေပြိုမှု ဖြစ်ခဲ့တာလို့ အစိုးရက ပြောပါတယ်။

"မနက်၂ နာရီက စပြီး ဗုံးပေါက်ကွဲသလိုမျိုး မြေပြိုမှုတွေ ၄ ၊ ၅ ခုလောက် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ တောင်ကြီးတစ်တောင်လုံး ပြိုကျတော့မယ့်ပုံမျိုးပါပဲ" ဆိုပြီး ဒေသန္တရ အစိုးရတာဝန်ရှိပုဂ္ဂိုလ် ဟာငေါ့ဒူအုန်း ရဲ့ ပြန်ပြောပြချက်ကို Vn Express သတင်းဌာနက ကိုးကားဖော်ပြထားပါတယ်။

အပျက်အစီးပုံတွေအောက်မှာ ပိတ်မိနေတဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို ဆယ်ထုတ်ဖို့ ကယ်ဆယ်ရေးသမားတွေ ကြိုးစားနေကြချိန်မှာပဲ နောက်ထပ် မြေပြိုမှုတွေ ရှိလာနိုင်တာကြောင့် အခင်းဖြစ်ရာနေရာဆီ သွားဖို့ ပိုဘေးကင်းလုံခြုံတဲ့နည်းတစ်ခု လိုကောင်းလိုနိုင်တယ်လို့ ထိပ်တန်းတာဝန်ရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေက သတိပေးထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကပဲ အဲဒီပြည်နယ်နဲ့ကပ်ရက် သူသီယန်းဟူးပြည်နယ်မှာ မြေပြိုမှုဒဏ် ခံခဲ့ရတဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတစ်ခုကနေ အလုပ်သမားတွေကို ကယ်ထုတ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၃ ဦးကို သေဆုံးလျက်သား ပြန်တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အတော်များများဟာ စစ်သားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။


BBC Burmese

https://www.bbc.com/burmese/world-54600017

မန္တလေးမြို့၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ် UAB ဘဏ်လုယက်မှုမှ တရားခံဖော်ထုတ်ရရှိ


နေပြည်တော် ၁၉ အောက်တိုဘာ 

မန္တလေးမြို့၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ် UAB ဘဏ်လုယက်မှုမှ တရားခံကို ဖော်ထုတ်ရရှိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

ယင်းသတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် မန္တလေးမြို့၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ ၆၂ လမ်းနှင့် ရတနာလမ်းထောင့်ရှိ ယူအေဘီဘဏ်အတွင်းသို့ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက် မွန်းလွဲ ၃ နာရီခွဲခန့်တွင် ဆိုင်ကယ်စီးဦးထုပ်ဆောင်း၍ Mask တပ်ဆင်လျက် အမျိုးသားတစ်ဦး ဝင်ရောက်လာပြီး လုံခြုံရေးနှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများအား သေနတ်အတို(စိစစ်ဆဲ)ဖြင့် ချိန်ရွယ်၍ ငွေကျပ်သိန်း ၂၀၀ လုယက်ယူဆောင်ပြီး 4D-5422 Mark II အဖြူရောင်ယာဉ်ဖြင့် မောင်းနှင်ထွက်ပြေးခဲ့ကြောင်း၊ အမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဖြစ်လျှင်ဖြစ်ချင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရဲတပ်ဖွဲ့က စုံစမ်းရာ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ အသုံးပြုခဲ့သည့် 4D-5422 Mark II အဖြူရောင်ယာဉ်ကို ကားအတွင်း ထိုင်ခုံများအား ဓါတ်ဆီလောင်းမီးရှို့ထားပြီး ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ (ခ)ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ ဒူးကြားလမ်းပေါ်တွင် ယင်းနေ့ ညနေပိုင်းတွင် တွေ့ရှိရကြောင်း။

ယာဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ စိစစ်ခဲ့ရာ ၎င်းယာဉ်သည် လိုင်စင်မဲ့ယာဉ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယာဉ်အတွင်းရှာဖွေရာ လေသေနတ်တွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည့် ဘောစေ့များနှင့် ယာဉ်ဒက်ရှ်ဘုတ်ပေါ်၌ “ကားရွှေ့လိုလျှင် ၀၉၆၇၆၇၆၇၅၆၁”ဟု ရေးထားသည့် စာရွက်တစ်ရွက်တွေ့ရကြောင်း၊ ယင်းဖုန်းနံပါတ်ကို စိစစ်ရာ ဖုန်းမှတ်ပုံတင်ထားသူမှာ အောင်ကျော်ထွန်း၊ မှတ်ပုံတင်အမှတ် ၅/ရဘန(နိုင်) ၁၇၈၀၁၁၊ ရွှေဘိုမြို့နေသူ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသဖြင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ချိတ်ဆက်စုံစမ်းခဲ့ရာ ယင်းမှတ်ပုံတင် ကိုင်ဆောင်သူသည် လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်ခန့်ကတည်းက မန္တလေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သည်ကို စုံစမ်းရရှိကြောင်း၊ မှတ်ပုံတင်နံပါတ်ကို အခြေခံ၍ ဆက်လက်စုံစမ်းခဲ့ရာ အောင်ကျော်ထွန်းသည် မန္တလေးမြို့၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ သင်ပန်းကုန်းရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်ကြောင်း အတည်ပြုရရှိ၍ ၎င်း၏ နေအိမ်သို့ အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက် ညတွင် စောင့်ကြည့်စိစစ်ရာ ထူးခြားလှုပ်ရှားမှု တစ်စုံတစ်ရာမရှိကြောင်း၊ သို့ဖြစ်၍ နံနက်လင်းချိန်တွင် အိမ်အတွင်း ဝင်ရောက်စိစစ်ခဲ့ရာ ၎င်းအား မတွေ့ရှိရဘဲ ဇနီးဖြစ်သူသာ တွေ့ရှိရပြီး ယာဉ်ပေါ်တွင် တွေ့ရသော ဖုန်းနံပါတ် ၀၉၆၇၆၇၆၇၅၆၁ မှာ အောင်ကျော်ထွန်း၏ ဖုန်းနံပါတ်မှန်ကန်ကြောင်းနှင့် ယာဉ်မှာလည်း ၎င်းတို့ ဝယ်ယူထားသည့် ယာဉ်မှန်ကန်ကြောင်းကို အတည်ပြုစိစစ်ရရှိခဲ့ကြောင်း။

အောင်ကျော်ထွန်းသည် အဆိုပါယာဉ်ကို စက်တင်ဘာလအတွင်းက Online မှ တစ်ဆင့် အောင်ပြည့်ဖြိုး သူ(ခ)ကောင်းခန့်ကျော်နှင့် ချိတ်ဆက်၍ ဝယ်ယူခဲ့သည်ကို ၎င်း၏ ဖုန်းမှတ်တမ်းများအရ စိစစ်တွေ့ရှိရပြီး ဘောစေ့နှင့်ပစ်သည့် သေနတ်ကိုလည်း Online မှ တစ်ဆင့် ချိတ်ဆက်ဝယ်ယူခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း၊ အောင်ကျော်ထွန်းအား ဖမ်းဆီးရမိရေး ဆက်လက်စုံစမ်းနေစဉ် နံနက် ၇ နာရီခွဲခန့်တွင် ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ ဗဟိုမီးသတ်ခြံဝင်း၏ အပြင်ဘက်တွင် လူတစ်ဦးကြိုးဆွဲချသေဆုံးနေကြောင်း သတင်းအရ ရဲတပ်ဖွဲ့မှ သွားရောက်စစ်ဆေးခဲ့ရာ သေဆုံးသူ၏ လက်ကောက်ဝတ်တွင် သွေးကြောအား ဓါးဖြင့် အနည်းငယ်လှီးထားသည့် ဒဏ်ရာနှင့် သေဆုံးသူအနီး၌ ၅၉ ယ/၅၂၆၉၈ နံပါတ်ပါ ဆိုင်ကယ်ကိုတွေ့ရပြီး ဆိုင်ကယ် Toolbox အတွင်းမှ အောင်ကျော်ထွန်း အမည်ပါမှတ်ပုံတင်မိတ္တူနှင့် အိမ်ထောင်စု ဇယားမိတ္တူတို့ကို တွေ့ရှိရသဖြင့် သေဆုံးသူမှာ အမှုဖြင့် စုံစမ်းလျက်ရှိသည့် အောင်ကျော်ထွန်း ဖြစ်သည်ကို အတည်ပြုရရှိခဲ့ကြောင်း။

ထို့ပြင် ဆိုင်ကယ်အနီး၌ တွေ့ရသည့် စာအုပ်ကြားထဲ၌ ဘရိတ်ဓါးငယ်တစ်ခု၊ လုယက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ သွေးနှင့်ရေးထားသည့် စာကိုလည်း တွေ့ရကြောင်း၊ အမှုခိုင်မာစေရေးအတွတ် ၎င်းထံ ယာဉ်ရောင်းချခဲ့သည့် အောင်ပြည့်ဖြိုးသူ (ခ) ကောင်းခန့်ကျော်အား စိစစ်ခဲ့ရာ အဆိုပါယာဉ်ကို Online မှ တစ်ဆင့် ချိတ်ဆက်၍ အောင်ကျော်ထွန်းထံ ၁၈ သိန်းဖြင့် ရောင်းချခဲ့သည်မှာ မှန်ကန်ကြောင်းနှင့် ယာဉ်လာဝယ်သည့်နေ့က အောင်ကျော်ထွန်းနှင့်အတူ ၎င်း၏ ဇနီးဖြစ်သူပါ ဆိုင်ကယ်ဖြင့် လာဝယ်သွားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသဖြင့် အောင်ကျော်ထွန်း၏ ဇနီးအား ယာဉ်လာဝယ်စဉ်က ပါလာသူ ဟုတ်/မဟုတ် တရားသူကြီး တစ်ဦး၏ရှေ့၌ အတည်ပြုဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ မှန်ကန်ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

စုံစမ်းတွေ့ရှိချက်များအရ UAB ဘဏ်အား လုယက်မှုကျူးလွန်သူမှာ အောင်ကျော်ထွန်းဖြစ်သည်ကို တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်မှု မှတ်တမ်းများ၊ Online ဆက်သွယ်မှုမှတ်တမ်းများ၊ ဆက်စပ်ဖော်ထုတ်ချက်များအရ အတည်ပြုဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။


Myanmar Digital News

https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews

မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းကြီးကျေးရွာတွင် ပျောက်ဆုံးသွားသော ကြေးခေါင်းလောင်းကြီးအား ပြန်လည်တွေ့ရှိ

ရန်ကုန် ၁၉ အောက်တိုဘာ

အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက် နံနက် ၆ နာရီတွင် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းကြီးကျေးရွာ (အရှေ့ဘက်)၊ သန္တိသုခလမ်းနေ ဦး----- သည် ၎င်း အကျိုးတော်ဆောင်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည့် သမိုင်းဝင် အောင်စည်းခုံစေတီတော်မြတ်ကြီး၏ မြောက်ဘက်မုခ်ရင်ပြင်ပေါ်ရှိ ကြေးခေါင်းလောင်းကြီးမှာ ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း စစ်ဆေးသိရှိရသဖြင့် မင်္ဂလာဒုံမြို့မရဲစခန်းသို့ အမှုဖွင့်တိုင်တန်းခဲ့သည်။


ဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး၏ လမ်းညွှန်ချက်နှင့်အညီ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး၊ မှုခင်းအကူဌာနစုမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ အုပ်ချုပ်မှုဌာနခွဲမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ မြောက်ပိုင်းခရိုင် မှုခင်းနှိမ်နင်းရေးဌာနစုမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် သတင်းရလျှင်ရချင်း အခင်းဖြစ်ရပ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အား စုံစမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက် နံနက် ၇ နာရီ ၁၅ မိနစ်တွင် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းကြီးကျေးရွာ၊ အမှတ်(၃)လမ်းမကြီး၊ အိုးအိမ်မှတ်တိုင်နှင့် ညောင်ပင်ကားမှတ်တိုင်ကြားရှိ လမ်းဘေးအမှိုက်ပုံ၌ ပျောက်ဆုံးသွားသည့် ကြေးခေါင်းလောင်းအား တွေ့ရှိသိမ်းဆည်းခဲ့ကြောင်းနှင့် ကျူးလွန်သူအား စုံစမ်းဖော်ထုတ်လျက်ရှိကြောင်း ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံးမှ သတင်းရရှိသည်။


Myanmar Digital News

https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews

မြန်မာကိုဗစ် ဓါတ်ခွဲအတည်ပြုစုစုပေါင်း ၃၇,၂၀၅ ဦး၊ သေဆုံး ၉၁၄ ဦး

PPE ဝတ်စုံဝတ် ပရဟိတလုပ်သားတဦးကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ လမ်းတခုမှာ တွေ့ရ။ (အောက်တိုဘာ ၁၂၊ ၂၀၂၀) (အောက်တိုဘာ ၁၇၊ ၂၀၂၀)

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီကနေ့ COVID – 19 ကူးစက်သူလူနာ နောက်ထပ် ၁,၁၈၀ အတည်ပြုလိုက်တဲ့အတွက် စုစုပေါင်းကူးစက်သူ ၃၇,၂၀၅ ယောက်ရှိပြီဖြစ်ပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့အတွက် ဓာတ်ခွဲ နမူနာ ၁၉,၁၀၄ ခုကို စစ်ဆေးခဲ့တာမှာ အခုလို ကူးစက်သူ ၁,၁၀၀ ကျော်ကို ထပ်ပြီးတွေ့တာပါ။ ဒီကနေ့ သေဆုံးသူက ၃၄ ယောက်ရှိတဲ့အတွက် COVID – 19 ကြောင့်သေဆုံးသူပေါင်း ၉၁၄ ယောက်ရှိပြီဖြစ်ပါတယ်။ အခုအချိန်ထိ ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုပေါင်း ၅၂၉,၂၁၃ ခု စစ်ဆေးပြီးခဲ့ပြီး အတည်ပြုလူနာတွေထဲ ပြန်ပြီး ကျန်းမာလာတဲ့သူ ၁၇,၅၆၈ ယောက်ရှိပါတယ်။

ရောဂါကူးစက်မှုနှုန်းအများဆုံးဖြစ်တဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း အခြေအနေတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ တာဝန်ရှိသူတွေ ကြိုးပမ်းနေကြသလို တခြားဒေသတွေမှာလည်း ကူးစက်မှုတွေက တိုးလာနေတာပါ။ မန္တလေးတိုင်းမှာ ဒီသီတင်းပတ်ကုန်အတွင်း ကူးစက်သူ ၁၀၀ ကျော်ရှိပါတယ်။ မွန်ပြည်နယ်မှာ ရောဂါကူးစက်ခံထားရသူပေါင်းက ၅၀၀ ကျော်ရှိပါတယ်။

ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ရောဂါပြင်းထန်တဲ့ COVID - 19 လူနာတွေကို သွေးရည်ကြည်ကုထုံးအသုံးပြု ကုသပေးနိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့သွေးရည်ကြည်ကို ရောဂါပိုးကင်းစင်ပြီး ပြန်လည်ကျန်းမာလာတဲ့သူတွေဆီက အလှူခံထားပါတယ်။ ရောဂါပျောက်ကင်းပြီး ၂၈ ရက် (သီတင်း ၄ ပတ်) ပြည့်ပြီးသူတွေထဲ အသက် ၁၈ နှစ်နဲ့ ၆၀ ကြားရှိသူတွေကို ရွေးချယ်ပြီး သွေးရည်ကြည်အလှူခံသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါတယ်။


ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

https://burmese.voanews.com/a/myanmar-covid-cases/5627056.html

ရန်ကုန်အပြင် အခြားဒေသတွေမှာ ကိုဗစ်ကူးစက်မှု တိုးလာ

နှာခါင်းစည်းတပ် လူတချို့ကို ရန်ကုန်မြို့ လှိုင်သာယာမြို့နယ် စက်မှုဇုန်မှာ တွေ့ရ။ (အောက်တိုဘာ ၁၂၊ ၂၀၂၀)

ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ ကူးစက်မှုတွေ အဓိကကြုံနေရတဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းမှာ အခြေအနေကို ထိန်းချုပ်နိုင်အောင် တာဝန်ရှိသူတွေ ကြိုးပမ်းနေချိန်မှာပဲ တခြားဒေသတွေမှာ ကူးစက်မှုတွေ တိုးလာနေတဲ့အတွက် စိုးရိမ်မှုတွေ ထွက်ပေါ်လာနေတဲ့အကြောင်း ပြောပြပါမယ်။ ဒီသတင်းကို ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း သတင်းထောက် မစုစုက တင်ဆက်ပေးမှာပါ။

COVID - 19 အတည်ပြုလူနာတွေထဲက ကူးစက်ခံရသူ ထက်ဝက်ကျော်မက ရှိနေတဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းမှာတော့ ကူးစက်ခံရသူ လူနာသစ် အရေအတွက် တဖြည်းဖြည်းချင်း ကျဆင်းလာနေပေမဲ့ စိတ်ချရတဲ့ အခြေအနေရောက်အောင် ကြိုးစားနေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ကျန်းမာရေး ပညာရှင်တွေက ပြောပါတယ်။ ကူးစက်မှုတွေ အများဆုံးဖြစ်နေတဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းမှာ ရောဂါအန္တရာယ် ထိန်းချုပ်ဖို့ တာဝန်ရှိသူတွေ ကြိုးစားနေရချိန်မှာပဲ တခြားနယ်မြို့တွေမှာ ကူးစက်သူအရေအတွက်လည်း တိုးလာနေတာပါ။

ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်တွင်းကူးစက်ခံရသူဟာ မန္တလေးတိုင်းအတွင်း မနေ့က တနင်္ဂနွေနေ့ တရက်တည်းမှာတင် ၄၄ ဦး ရှိခဲ့ပြီး၊ ဒီမတိုင်ခင် စနေနေ့မှာလည်း ၆၆ ယောက်ထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။ သီတင်းပတ်ကုန်ရက်တွေက စလို့ ကူးစက်မှုတွေ တိုးလာနေတာကြောင့် ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့ လိုအပ်လာနေပြီလို့လည်း မန္တလေးတိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံလူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့က ကိုစွမ်းပြည့်အောင်က ပြောပါတယ်။

“မနေ့ကတရက်တည်း ၁၀၀ နီးပါးတက်လာတယ်ဆိုတာ ဒါကျနော်တို့ မန္တလေးမြို့ရဲ့ အနေအထားနဲ့ပြောမယ်ဆိုရင် များတယ်ပေါ့။ ရောဂါပိုးရှိနေတယ်၊ ရှိမနေဘူးက မသိရတော့ အကောင်းဆုံးကတော့ ကိုယ့်အိမ်ထဲမှာနေတာကတော့ အကောင်းဆုံပေါ့။ ဒါမှလည်း ရောဂါကူးစက်မှုနှုန်းက ကျမှာပေါ့။ အခုဟာက အပြင်ထွက်ရင် လူစည်နေတဲ့နှုန်းကျမသွားဘူး။ လမ်းပေါ်မှာ လူကအမြဲပြည့်မြဲ ပြည့်နေတာပဲ။ ပိုးတွေ့လူနာသာ များနေတာ အဲလိုလေးတွေတော့ ရှိတယ်ဗျ။”

မန္တလေးတိုင်းအတွင်း ကိုဗစ်ပိုးတွေ့လူနာကတော့ မနေ့က ထုတ်ပြန်ပြီးချိန် အထိဆို စုစုပေါင်းဦးရေ ၉၀၀ နီးပါးထိ ရှိနေတာပါ။ မန္တလေးတိုင်းမှာ ကူးစက်ခံရသူတွေနဲ့ ထိတွေ့မှုရှိခဲ့သူတွေကို ခြေရာခံလိုက်ရတဲ့အခါမှာ အခက်အခဲ တချို့ရှိနေပြီး၊ ရောဂါလက္ခဏာ တခုဖြစ်တဲ့ အနံ့အာရုံမရတဲ့ လူနာတွေကိုလည်း ကိုဗစ်စင်တာတွေဆီ နေ့တိုင်းပို့ပေးနေရတယ်လို့ ကိုစွမ်းပြည့်အောင်က ပြောပါတယ်။

ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာပေါင်း ၅၀၀ ဝန်းကျင်ရှိနေတဲ့ မွန်ပြည်နယ်မှာတော့ ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆောင်ရွက်မှုတွေကို ပုံမှန်လုပ်ဆောင်နေပြီး၊ ပိုးတွေ့လူနာ အယောက် ၅၀၀ လောက်အထိကို ကုသပေးနိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်လို့လည်း တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။ ရောဂါအတည်ပြု လူနာနဲ့ ထိတွေ့မှုရှိခဲ့သူတွေ အပါအဝင်၊ နယ်စပ်ဂိတ်တွေကနေတဆင့် ပြန်ဝင်လာသူတွေအတွက်ကိုပါ သီးခြားထားပြီး အသွားအလာကန့်သတ်ဖို့က လူဦးရေ ၅,၀၀၀ လောက်အတွက် နေရာပြင်ဆင်ထားတယ်လို့ မွန်ပြည်နယ်၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန၊ ဒုတိယပြည်နယ်ဦးစီးမှူး ဒေါက်တာဝတ်မှုံက ပြောပါတယ်။

“ပုံမှန်ကတော့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကတော့ Contact လိုက်တယ်၊ Quarantine မှာ စောင့်ရှောက်မှု ပေးတာပေါ့။ ဒီကုသမှုပိုင်းကတော့ ရောဂါဝေဒနာပေါ်လိုက်ပြီးတော့ လုပ်ပေးနေတယ်။ တချို့နေရာမှာ (ပိုးကူးစက်သူ) အများကြီးတွေ့လာရတယ် ဆိုရင်တော့ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းနဲ့ ဆက်သွယ်ပြီးတော့ Lockdown လုပ်တာတို့၊ Stay Home လုပ်နေရတာတွေတော့ ရှိတယ်။ အခုမဲဆွယ်ပွဲတွေလည်း လုပ်နေကြတယ်ဆိုတော့လေ ဒါတွေကတော့ တယောက်နဲ့တယောက် ရောဂါကူးစက်ဖို့ကို ပိုပြီးတော့ အခွင့်အလမ်းများစေတဲ့ အလုပ်တွေဖြစ်နေတာပေါ့နော်။ အဲဒါလေးတွေကိုတော့ အစ်မတို့ကတော့ ဆင်ဆင်ခြင်ခြင်နဲ့ လုပ်စေချင်တာပေါ့။”

မြန်မာနိုင်ငံ ကိုဗစ်ရောဂါ ကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်၊ ကုသရေး အမျိုးသားအဆင့် ဗဟိုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလည်း မဲလာပေးမယ့်ပြည်သူတွေ လူစုလူဝေးမဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ထားတယ်လို့ အွန်လိုင်းကနေတဆင့် အသိပေးထားပါတယ်။ အဲဒါအပြင် ရောဂါကူးစက်မှုကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့ ပြည်သူတယောက်ချင်းစီတိုင်းမှာ ကျန်းမာရေးအသိရှိဖို့ကိုလည်း သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

“အခုအချိန်မှာဆိုရင် ဒီလိုနည်းနည်း ထိန်းလာနိုင်ပြီဆိုလို့ မပေါ့သွားစေချင်ပါဘူး။ ဒီနည်းနည်းထိန်းလာနိုင်တဲ့ အခြေအနေကနေပြီးတော့လုံးဝထိန်းနိုင်တဲ့အခြေအနေ ရောက်ဖို့ဆိုတာဟာ ကျမတို့တော်တော်လုပ်ယူရပါဦးမယ်။ ကုသမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကျမတို့က နိုင်ငံတကာမှာသုံးနေတဲ့ အကောင်းဆုံးဆိုတဲ့ နည်းပညာတွေကိုလည်း သုံးပါတယ်၊ ဆေးတွေကိုလည်း သုံးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်လိုပဲဆေးတွေ သုံးသုံး၊ နည်းပညာတွေသုံးသုံး နောက်ဆုံးကျတော့ အထိရောက်ဆုံးကတော့ ပြည်သူတွေတယောက်ချင်း၊ တယောက်ချင်း ကိုယ့်ကျန်းမာရေးအတွက် ကိုယ်ဂရုစိုက်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။”

ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ဒီကနေ့မွန်းလွဲပိုင်း ထုတ်ပြန်ပြီးချိန်အထိ ပြည်တွင်းမှာကိုဗစ်အတည်ပြု လူနာပေါင်း ၃၆,၀၂၅ ဦး ရှိနေပြီး၊ သေဆုံးသူကတော့ ၈၈၀ ဦး ရှိနေပါတယ်။ ရောဂါပြင်းထန်တဲ့ လူနာတွေကိုကုသပေးနိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့သွေးရည်ကြည်ကိုလည်း ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစားဝန်ကြီးဌာနက အလှူခံထားပါတယ်။ ကိုယ့်ဆီမှာ ကိုဗစ်ရောဂါပိုး ပျောက်ကင်းသွားတာ ၂၈ ရက်ပြည့်ပြီးသူတွေထဲက အသက် ၁၈ နှစ်နဲ့ ၆၀ ကြားရှိသူတွေကို ရွေးချယ်ပြီး သွေးရည်ကြည်အလှူခံသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ 


စုစု/VOA (Burmese)

https://burmese.voanews.com/a/covid-myanmar-cases/5626954.html

NLD ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သုံးဦးကို ဖမ်းဆီးထားကြောင်း AA ထုတ်ပြန်

ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့နယ်မှ NLD လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းသုံးဦးကို ဖမ်းဆီးထားကြောင်း ရခိုင့်တပ်တော် AA က ထုတ်ပြန်သည့်ဓာတ်ပုံ။

Screenshot from press release by AA


ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းသုံးဦးကို ဖမ်းဆီးထားကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA က ထုတ်ပြန် ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းက ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့  ကျောင်းသားပြည်သူတွေကို ပြန်လွှတ်ပေးမယ်ဆိုရင် ဒီအမတ်လောင်း သုံးယောက်ကိုလည်း အာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့ ပြန်လွှတ်ပေးမယ်လို့ AA က ဒီကနေ့ထုတ်ပြန်တဲ့ ကြေညာချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းမှာ မြန်မာစစ်တပ်က ကျူးလွန်နေတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို တားမြစ်ရမယ့်အစား NLD အစိုးရက အမိန့်ပေးစေခိုင်းနေတာကြောင့် ဒီအမတ်လောင်းသုံးဦးကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

တောင်ကုတ်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ဒေါ်နီနီမေမြင့်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါ်ချစ်ချစ်ချောနဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အတွက် ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ဦးမင်းအောင်တို့ သုံးဦး တောင်ကုတ်မြို့နယ် ဖောင်းခါးကျေးရွာမှာ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးဆင်းနေချိန်  အောက်တိုဘာလ (၁၄) ရက်နေ့မှာ လက်နက်ကိုင်ထားတဲ့ AA တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဖမ်းဆီးသွားပြီးနောက်  AA က ဒီကနေ့မှာ တရားဝင် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်လိုက်တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒေါက်တာမျိုးညွန့်ကတော့... AA ရခိုင့်တပ်တော်ရဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက် ဖမ်းဆီးပြီး အကြပ်ကိုင်တဲ့လုပ်ရပ် ဖြစ်တာကြောင့် NLD ဘက်က လိုက်လျောဖို့ ခက်ခဲကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို ဒီလိုဖြေရှင်းတာဟာ ကောင်းတဲ့ရလဒ် ရနိုင်မှာ မဟုတ်ကြောင်း၊ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ AA အဖွဲ့က ပြောဆိုထားသလို အစိုးရအနေနဲ့ တပ်မတော်ကို အမိန့်ပေးစေခိုင်းလို့ မရဘဲ တပ်မတော်ကသာ တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားလုံးကို လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဆောင်ရွက်နေတာလို့ တုံ့ပြန်ပြောဆိုပါတယ်။

ကပ်ဘေးကာလမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း တပ်မတော်ဘက်က စစ်ရေးအမြတ်ထုတ်နေတယ် ဆိုပြီး AA အဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ   စွပ်စွဲပြောဆိုထားတာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ တပ်မတော်ရဲ့တုံ့ပြန်ချက်ကို သိနိုင်ဖို့ RFA က တပ်မတော်သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။


RFA Burmese

https://www.rfa.org/burmese/news/aa-detains-toungup-nld-10192020090901.html

မွန်ပြည်သစ်ပါတီ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ပစ်ခတ်ခံရပြီး သေဆုံး


မွန်ပြည်နယ်၊ ရေး-မော်လမြိုင်ကားလမ်း ခံသင်းတံတားအနီးမှာ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်ညပိုင်းက သေနတ်ပစ်ခတ်မှုတစ်ခုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အဲဒီမှာ မွန်ပြည်သစ်ပါတီဘက်က အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

ဒီပစ်ခတ်မှုဟာ မွန်ပြည်သူ့စစ်အသွင်ရှိတဲ့ မွန်ငြိမ်းချမ်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ဗိုလ်မှူး နိုင်ရာဇာအဖွဲ့နဲ့ ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။ အဖြစ်မှန်ကိုသိနိုင်ဖို့ သက်ဆိုင်ရာက စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပါတယ်။

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းက လက်နက်ချခဲ့တဲ့ မွန်ငြိမ်းချမ်းကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ဗိုလ်မှူး နိုင်ရာဇာအဖွဲ့ဟာ မွန်ပြည်သူ့စစ်အသွင်နဲ့ ဂိတ်စခန်းချထားတဲ့ မော်လမြိုင်-ရေး ကားလမ်းအနီးနားမှာ ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေကို ရေးမြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ ရဲမှူး သိန်းဇော်က အခုလို ပြောပါတယ်။

“သူတို့ချင်း အချင်းချင်း ဖြစ်ကြတာတွေ၊ ပစ်တာခတ်တာတွေဖြစ်တော့ တစ်ယောက် သေနတ်ထိမှန်ပြီး သေတယ်၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီက၊ အဲဒါလေးက တပ်ကလည်း ကျွန်တော်တို့ဆီ မလွှဲသေးဘူး၊ ကျွန်တော်တို့ဆီကို လာတိုင်ချက်လေးတော့ အကြမ်းကောက်ထားတယ်၊ ဥပဒေအရတော့ ဥပဒေနဲ့အညီတော့ ဆောင်ရွက်ရမှာပေါ့၊ တစ်ဖက်ကတော့ မွန်အဖွဲ့တွေပါပဲ။ သူတို့က ပြည်သူ့စစ်ပုံစံမျိုးနဲ့ မွန်ငြိမ်းချမ်းကာကွယ်ရေးတပ်က လက်နက်တွေ ထုတ်ပေးထားတာပေါ့၊ ဟိုဘက်ကတော့ သူတို့မွန်ဘက်ကလည်း သေနက်ပါတယ်လေ၊ ပစ္စတို၊ ပစ်တာကတော့ အဲသေဆုံးတဲ့သူအဖွဲ့က ပစ်သွားတာ၊ ဒီဘက်က ဗိုလ်မှူး နိုင်ရာဇာအဖွဲ့က မမှန်ဘူး။ မမှန်တော့၊ ဒီဘက်က ပစ်လိုက်တာ မှန်သွားတာ ဒါပဲ”

သေဆုံးသူဟာ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ သုတေသနဌာနရဲ့ ဒုတိယ တာဝန်ခံဖြစ်သလို ခရိုင်ကော်မတီဝင်အဆင့် တာဝန်ရှိသူ နိုင်ဇော်လတ် ဖြစ်ပါတယ်။

သေဆုံးသူဟာ ရေးမြို့နယ်ထဲက သူ့ဇာတိဖြစ်တဲ့ ကော့ဒွတ်ကျေးရွာပြန်ဖို့ အောက်တိုဘာ လဆန်းပိုင်းက မွန်ပြည်သစ်ပါတီမှာ ခွင့်ယူထားသူဖြစ်လို့ သ့ူရဲ့လှုပ်ရှားမှုကိုတော့ အတိအကျ မသိရသေးပေမယ့် သေဆုံးသူရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်က သေနတ်ဒဏ်ရာအပေါ်မှာ သံသယရှိမိတယ်လို့ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီက နိုင်အောင်မငေးက RFA ကို ပြောပါတယ်။

“အဲဒီပတ်ဝန်းကျင် အနေအထားကို ကျွန်တော်တို့လည်း မေးမြန်းတာပေါ့နော်၊ အဲဒီမှာ သေနတ်သံ မဖောက်ခင် တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် အငြင်းပွားမှု တော်တော်လေး စကားများကြတယ်၊ စကားများပြီးကာမှ သေနတ်သံက ထွက်လာတယ်ဆိုတော့ ဒါလိုက်ပစ်တာ မဟုတ်ဘဲနဲ့ စကားများ ရန်ဖြစ်ပြီးမှ အခင်းဖြစ်ပွားတာလည်း ဖြစ်နိုင်တာပေါ့နော်”

သေဆုံးသူ နိုင်ဇော်လတ်ရဲ့ နောက်ကျောမှ ရင်အုံသို့ ဖောက်ထွင်း ပစ်ခတ်ဒဏ်ရာ တစ်ချက်၊ ဝဲကျောဘက် ကျည်ဖောက်ဝင်ပြီး ယာနံရိုးကြား ဖောက်ထွင်းဒဏ်ရာတစ်ချက်ရှိနေပြီး ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခံခဲ့ရတာလို့ မွန်ပြည်သစ်ပါတီက အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်နေ့ညက ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

အခင်းဖြစ်ပွားတဲ့ညနဲ့ နောက်နေ့ အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်နေ့မှာ မွန်ပြည်သူ့စစ်ဆိုသူ ဗိုလ်မှူး နိုင်ရာဇာထံ RFA သတင်းဌာနက ဖုန်းဆက်သွယ်ရာမှာ ဖုန်းမကိုင်ခဲ့ပါဘူး။

ဗိုလ်မှူး နိုင်ရာဇာကို မွန်ငြိမ်းချမ်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ကနေ ထုတ်ပယ်ကြောင်းနဲ့ နိုင်ငံတော် တည်ဆဲဥပဒေတွေကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ပါက သက်ဆိုင်ရာ ဌာနတွေအနေနဲ့ လိုအပ်သလို အရေးယူနိုင်ကြောင်း မွန်ငြိမ်းချမ်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က ကော့တုံ ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ်ကနေ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့က ကြေညာထားပါတယ်။

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှာ ဒီအဖွဲ့ မွန်ပြည်သစ်ပါတီကနေ ခွဲထွက်ပြီးနောက် လက်နက်ချခဲ့တဲ့အခြေနေကို ဗိုလ်မှူးအငြိမ်းစားဖြစ်တဲ့ ဦးအောင်နိုင်ဝင်းက RFA ကို အခုလို ပြောပါတယ်။

“သိရတာက လက်နက်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လဲလှယ်ပြီးကတည်းက သူတို့ကို ပြည်သူ့စစ်ပုံစံနဲ့ ဖွဲ့ပေးတာ။ ဖွဲ့ပေးပြီးတော့မှ သူတို့ကို လက်နက်လိုအပ်တဲ့အချိန်မှာ ထုတ်ပေးတာတွေရှိတယ်၊ လိုအပ်တယ်ဆိုတာဗျာ စစ်ဆင်းရေးတစ်ခုခုမှာ လိုအပ်လို့ရှိရင် သူတို့ရဲ့ ဆန္ဒအရပေါ့လေ ထုတ်ပေးတာရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့အချိန်မှာတော့ အကုန်သိမ်းထားတာ။ သေချာတာကတော့ အခုနောက်ပိုင်းမှာ လက်နက် ထုတ်ပေးထားတာ လုံးဝမရှိဘူး။ ဒီအခုဖြစ်တဲ့ ဖြစ်စဉ်မှာပါတဲ့ လက်နက်တွေက ဘယ်ကဟာတွေလည်းတော့ ကျွန်တော်လည်း မသိဘူးပေါ့နော်၊ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရင် သူတို့ဟာ အလင်းဝင်ထားတဲ့သူတွေဖြစ်တယ်၊ ပြည်သူ့စစ်ပုံစံနဲ့ ဖွဲ့စည်းပေးထားတယ်၊ သူတို့ကို လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့် တပ်ဆင်ထားခြင်း၊ ကျွန်တော်တို့ စစ်တပ်အခေါ်ပေါ့ဗျာ လက်နက် တပ်ဆင်ထားခြင်း မရှိဘူး၊ အဲဒီအတွက် ဘယ်လိုဖြစ်တယ်ဆိုတာတော့ ပြောဖို့ခက်တာပေါ့”

မွန်ပြည်သစ်ပါတီကနေ ခွင့်နဲ့ပြန်ခဲ့ကြတဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို လက်နက်ကိုင်ဆောင်ဖို့ လုံးဝ ခွင့်မပြုထားသလို သေဆုံးသူအလောင်းအနီးမှာ ထားရစ်ခဲ့တဲ့ 9 MM အမျိုးအစား လက်နက်ငယ်ဟာလည်း မွန်ပြည်သစ်ပါတီက လက်နက်မဟုတ်ဘူးလို့ အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်မှာ မွန်ပြည်သစ်ပါတီက အသိပေးကြေညာခဲ့ပါတယ်။

တပ်ဖွဲ့ဝင် နိုင်ဇော်လတ် သေနတ်ဒဏ်ရာနဲ့ သေဆုံးခဲ့တာနဲ့ပတ်သက်လို့ ရေးမြို့မရဲစခန်းမှာ အမှုဖွင့်ထားကြောင်း၊ တရားရုံးမှာ အမှုရင်ဆိုင်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း  မွန်ပြည်သစ်ပါတီ ထားဝယ်ခရိုင် အတွင်းရေးမှူး နိုင်ခင်အေးက RFA ကို ပြောပါတယ်။

"သူတို့စခန်းကို လာပစ်တယ်ပြောတယ်ဆိုတော့ သူက တစ်ယောက်တည်း လက်နက်က အတိုနဲ့လေ၊ စခန်းကို လာဝင်ပစ်တယ်ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးနော်၊ ကျွန်တော်တို့ကတော့ ဒီကိစ္စဟာက တစ်ဖက်သက်ဆန်တော့ ကျွန်တော်တို့လည်း စခန်းမှာ အမှုဖွင့်ထားပါတယ်"

လတ်တလောမှာ ဗိုလ်မှူး နိုင်ရာဇာကို တပ်မတော်က စစ်ဆေးနေဆဲဖြစ်ပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့ထံ လွှဲပြောင်းပေးပြီးရင် ဆက်လက်စစ်ဆေးသွားမယ်လို့ ရေးမြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ ရဲမှူး သိန်းဇော်က ပြောပါတယ်။

ရေးမြို့နယ် အာယုတောင်အခြေပြု ခမရ (၅၈၇) တပ်ရင်းက ခေါ်ဆောင်သွားတဲ့ နိုင်ရာဇာကို ပြည်သူ့စစ် တာဝန်ပေးထားခြင်း ရှိ မရှိ၊  သူကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ လက်နက်ဟာ တပ်မတော်က ထုတ်ပေးထားတဲ့ လက်နက်ဟုတ် မဟုတ်၊ ဒီအမှု ဘယ်လိုဆောင်ရွက်သွားမယ် စတဲ့အချက်တွေကို မသိရသေးပါဘူး။ ဒီအချက်တွေ သိနိုင်ဖို့ RFA က အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင်လတ်ကို ဖုန်းနဲ့ဆက်သွယ် မေးမြန်းခဲ့ရာမှာတော့ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ဖြစ်ရပ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး စုံစမ်း စစ်ဆေးနေဆဲပဲလို့ တုံ့ပြန်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဗိုလ်မှူး နိုင်ရာဇာအဖွဲ့ အခြေပြုနေထိုင်တဲ့ နေရာကို အမည်မသိ လက်နက်ကိုင် ခုနှစ်ဦးက ဆိုင်ကယ် ၃ စီးနဲ့ ရောက်လာပြီး လက်နက်ငယ်နဲ့ ၃ ချက်ပစ်ခတ်လို့ ဗိုလ်မှူး နိုင်ရာဇာအဖွဲ့က ပြန်လည်ပစ်ခတ်တာဆိုတဲ့ သတင်းထွက်ပေါ်နေမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားစရာ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

သေဆုံးသူမှာ ကျန်ရှိနေတဲ့သေနတ်က မွန်ပြည်သစ်ပါတီက သေနတ်မဟုတ်တဲ့အပြင် သေနတ်မောင်း မဖြုတ်ထားသလို သေနတ်ကျည်ဆံ ၁၄ လုံး အပြည့်ရှိနေတာနဲ့ သေနတ်ပြောင်းမှာ ယမ်းငွေ့မရှိဘူးလို့ စုံစမ်းသိရှိထားတဲ့အကြောင်း နိုင်အောင်မငေးက ပြောပါတယ်။

မွန်ပြည်သစ်ပါတီက ရေးမြို့နယ် ပြည်သူ့ဆေးရုံမှာရှိတဲ့ နိုင်ဇော်လတ် ရုပ်အလောင်းကို  အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းမှာ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ ဝယ်ဇဉ်တပ်စခန်းကို သယ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး နောက်တနေ့မှာ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပါတယ်။


RFA Burmese

https://www.rfa.org/burmese/news/nmsp-member-shot-dead-10182020215014.html

ရသေ့တောင်မှ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်၍ ဒဏ်ရာရသွားသည့် ကျောင်းဆရာသေဆုံး


နိရဥၥရာ၊ ေအာက္တိုဘာ ၁၉ / ၂ဝ၂ဝ

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ် ရွာသစ်ကေကျေးရွာမှ လက်နက်ကြီးကျည်စ ထိမှန်ခဲ့သည့် ကျောင်းဆရာမှာ ရသေ့တောင်မှ စစ်တွေသို့ ယူဆောင်စဉ် လမ်းတွင် သေဆုံးသွားကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

သေဆုံးသူ ဦးမျိုးဆက်နိုင်ဦး(ခ) ဦးမောင်မောင်ဦး (၂၁ နှစ်)မှာ  ငစံဘော်ကျေးရွာတွင် တာဝန်ကျနေသည့် မူလတန်းပြ ကျောင်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။

ယနေ့ နေ့လယ် ၁၂ နာရီကျော်ခန့်က နွားရေတိုက်ရန် လယ်ကွင်းသို့ သွားချိန်တွင် ရသေ့တောင်မြို့ဘက်မှ ပစ်လိုက်သည့် လက်နက်ကြီးကျည်စ ထိမှန်၍ သေဆုံးသွားကြောင်း ဒေသခံများကပြောသည်။

၎င်းကျေးရွာမှ ရပ်မိရပ်ဖတစ်ဦးက “ သူက ပညာရေးကောလိပ် ကျောင်းဆင်းလို့ ဒီနှစ်ပဲ အလုပ်ရတာ။ ရသေ့တောင်ဘက်က ပစ်လိုက်တဲ့လက်နက်ကြီးက ရွာလယ်ကွင်းမှာ ကျပေါက်တဲ့အချိန်မှ ထိတာ။ မျက်လုံးကို  ဖောက်ဝင်သွားတယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်တာလည်းမရှိဘဲနဲ့ ပစ်တာ။ ရသေ့တောင်ကနေ စစ်တွေကိုယူတဲ့ လမ်းမှာ သေတာ” ဟုပြောသည်။

မိသားစုဝင်များအား ဆက်သွယ်ရာတွင် သေဆုံးသူအနီးသို့ ရောက်ရှိနေသည့် နယ်ခံသတင်းထောက် တစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုမြတ်ကျော်က သူ၏ အမေဖြစ်သူမှာ စိတ်ထိခိုက်ပြီး စိတ်မူမှန်ဖြစ်နေသဖြင့် ၎င်းအား မေးမြန်းနိုင်ခြင်းမရှိသေးကြောင်း  ပြောသည်။

ရသေ့တောင်မြို့နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးခင်မောင်လတ်က ၎င်းသေဆုံးမှုမှာ ဟုတ်မှန်ကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားသည်။

“ရွာသားတွေပြောတာကတော့ ရသေ့တောင်ဘက်ကပစ်တာလို့ပြောတယ်။ ဘာတိုက်ပွဲမှ မရှိဘူး။ ဒီလိုအရပ်သားတွေ မထိခိုက်အောင်တော့ အစိုးရမှာ တာဝန်ရှိတယ်။ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမှာ ”ဟုပြောသည်။

သေဆုံးသူအား ရသေ့တောင်မြို့ဆေးရုံကြီးသို့ပို့ဆောင်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။


အိမ်စိုးဖြူ

Narinjara

https://www.facebook.com/narinjara.info

မြောက်ဦးမြို့ပေါ်တွင် လက်နက်ကြီးကျ၍ ကလေးငယ်တစ်ဦးသေဆုံးပြီး ဖခင်ဖြစ်သူအပါအဝင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးဒဏ်ရာပြင်းထန်ရ


နိရဥၥရာ၊ ေအာက္တိုဘာ ၁၉ / ၂ဝ၂ဝ

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့၊ ထမရာဇ်ရပ်ကွက်စာသင်ကျောင်းအနီးသို့ ယနေ့ ညနေ ၄ နာရီ ၁၅ မိနစ်ခန့်က လက်နက်ကြီးကျည်ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး ကလေးငယ်တစ်ဦးသေဆုံးပြီး ဖခင်ဖြစ်သူအပါအဝင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးတို့ ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာရရှိသွားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

သေဆုံးသူကလေးငယ်မှာ မောင်မျိုးအောင်ဌေး(၉)နှစ်ဖြစ်ကာ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးကျန်မြင့်(၄၄)နှစ်နှင့် အိမ်နီးချင်း ဖြစ်သူ ဒေါ်ဦးသန်းယဉ်(၅၁)နှစ်တို့မှာ ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာရရှိသွားကြောင်း သေဆုံးသူ ကလေးငယ်၏ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်အေးဝင်းကပြောသည်။

“ ဘယ်လိုဖြစ်မှာပါလဲ၊ အိမ်ရှေ့မှာလာကျတာပါ၊ ကျွန်မကလည်း တောင်က သင်္ဘောဥတူးလို့ ရောက်လို့ သင်္ဘောဥ ဆေးနေပါတယ်။  အဲဒီမှာ သားအဘနှစ်ယောက် ရှေ့ဆိုင်ထိုင်ပြီး သူ့အဖေ အလုပ်လုပ် နေတာကို ထိုင်ကြည့်နေတဲ့အချိန် သူတို့ကြားကကျပါတယ်။ ကလေးက ပွဲချင်းပြီးသေပါတယ်။ ကျတာနဲ့ ဘာမှမရလိုက်တော့ပါဘူး။ ကလေးနာမည်က မျိုးအောင်ဌေးပါ အသက်က (၉)နှစ်ပါ။ အမျိုးသားက ဆေးရုံမှာပါ။ သတိမရပါ။ လည်ပင်းတစ်ခြမ်း ပါသွားပါတယ်။ အဖေနာမည်က ကျန်မြင့်ပါ။ အလုပ်က ကျပန်းပါ။ ကျွန်မက ဘယ်လိုနေရမလဲဆိုတာ တောင် စဉ်းစားလို့တောင် မရတော့ဘူး။ ဆေးရုံကို နာရေးကားနဲ့ ယူသွားကြပါတယ်။ သူတော်မတောင်က ပစ်တာလားမသိပါဘူး။ အဲဒီဘက်က လာတာပါ။ တစ်ချက်ဘဲ ပစ်ပါတယ်။ ပစ်တဲ့လူတွေကို ဘာပြောရမလဲ ကျွန်မမှာ သားရော ယောကျ်ားရော ဒီလို ဖြစ်သွားတာပါ။ ကျွန်မဘယ်လို ကျေနပ်နိုင်မှာပါလဲ။ ပစ်တဲ့သူတွေကို အရေးယူစေချင်တယ်” ဟု သူမက ပြောသည်။

လက်နက်ကြီးမှာ သူတော်မတောင်(ခ) ငွေတောင်ပေါက်တောင် ဘက်မှပစ်လိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၊ လက်နက်ကြီး ကျသံကြားသဖြင့် သွားရောက်ကြည့်ခဲ့သည့် မြို့ခံတစ်ဦးကပြောသည်။

“ကလေးအဖေက အခြေအနေမကောင်းဘူး။ တော်တော်များများထိခိုက်သွားတယ်။ လည်ပင်းနဲ့ ခြေထောက်တွေ၊ ပေါင်တွေမှာထိတယ်။ နောက်အမျိုးသမီးက အိမ်နီးချင်းပါ။ သူ့မှာ လက်တွေမှာ ကျည်စထိတယ်။ ဆေးရုံကိုယူသွားပါတယ်” ဟုပြောသည်။

အဆိုပါလက်နက်ကြီးကျည်ကျရောက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ မြောက်ဦးမြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးထွန်းသာစိန်က ကလေးငယ်တစ်ဦးသေဆုံးပြီး ဒဏ်ရာရရှိခြင်းမှာ ဟုတ်မှန်ကြောင်းပြောသည်။

“လက်နက်ကြီးကျပြီး ကလေးတစ်ယောက်သေတယ်။ လူကြီးနှစ်ယောက်ဒဏ်ရာရတယ်။ ဒဏ်ရာရတဲ့ သူတွေအခုဆေးရုံမှာ”ဟုပြောသည်။


အိမ်စိုးဖြူ

Narinjara

https://www.facebook.com/narinjara.info

ကိုဗစ်ဖြစ်တဲ့ကိစ္စမှာ လင်းနို့တွေကို ဘာလို့ အပြစ်မတင်သင့်သလဲ

ကိုဗစ်-၁၉ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် လင်းနို့ဆီကတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ခြေကို လူအတော်များများက ကြားဖူးထားကြ

လက်ရှိတစ်ကမ္ဘာလုံးမှာလိုလို ပျံ့နှံ့ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါဟာ တိရစ္ဆာန်တစ်မျိုးမျိုးကတစ်ဆင့် လူတွေဆီကို စတင်ကူးစက်လာခဲ့တာလို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ခန့်မှန်းပြောဆိုထားခဲ့ကြပြီး အဲဒီအထဲမှာ လင်းနို့ဆီကတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ခြေကို လူအတော်များများက ကြားဖူးထားကြပါတယ်။

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကိုဗစ်-၁၉ ဗိုင်းရပ်စ် အကြီးအကျယ် စတင်ပြန့်ပွားတယ်လို့ ယူဆရတဲ့ နေရာဖြစ်တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ဝူဟန်မြို့က ပင်လယ်စာအဓိကရောင်းတဲ့ ဈေးတစ်ခုမှာ လင်းနို့တွေကို အစားအသောက်အဖြစ်ရောင်းချနေတဲ့ ဗီဒီယိုတွေနဲ့၊ တရုတ်လူမျိုးတွေက လင်းနို့စွပ်ပြုတ်စားနေတဲ့ ဗီဒီယိုတွေလည်း ကိုရိုနာကပ်ရောဂါအသွင် စဖြစ်ကာစ ကာလမှာ အွန်လိုင်းမှာ ပျံ့နှံ့ခဲ့တဲ့အတွက်လည်း ဒီလို လင်းနို့ဆီက ကိုရိုနာကူးစက်နိုင်ခြေကို ကြားဖူးထားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့လည်း အဲဒီ ဝူဟန်မြို့က လင်းနို့တွေ အစားအစာအဖြစ်ရောင်းတယ်ဆိုတဲ့ ဈေးရဲ့ ဗီဒီယိုတွေနဲ့ တရုတ်လူမျိုးတွေ လင်းနို့စွပ်ပြုတ်စားတယ်ဆိုတဲ့ ဗီဒီယိုတွေဟာ တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းမှာတောင် ရိုက်ကူးထားတာ မဟုတ်တဲ့အပြင် လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးလေးနှစ်က ဗီဒီယိုတွေဖြစ်နေကြောင်း ဘီဘီစီအပါအဝင် အခြားနိုင်ငံတကာ သတင်းဌာနာကြီးတွေက ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့ကြပါတယ်။

ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် ဘယ်လိုကူးစက်သလဲ

လင်းနို့ဆီက ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်နိုင်ခြေရှိတာ မှန်ပေမဲ့ သင်းခွေချပ်၊ တောရိုင်းကြောင်တစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ civet cat စတဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေက တစ်ဆင့်လည်း ကူးစက်နိုင်ခြေရှိတယ်ဆိုတာကို သိပ္ပံပညာရှင်တွေက နောက်ပိုင်းမှာ စစ်ဆေး အတည်ပြုတွေ့ရှိခဲ့ပြီး တကယ်တမ်း ဝူဟန်မြို့က တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေရောင်းတဲ့ဈေးထဲက တိရစ္ဆာန်တွေထဲမှာလည်း မျိုးရင်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရှိနေတာ မတွေ့ခဲ့ရပါဘူး။

ဒါပေမဲ့လည်း လူတွေရဲ့ လင်းနို့အပေါ် ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြေဖျောက်နိုင်ခဲ့ပုံမရဘဲ ပီရူး၊ အိန္ဒိယ၊ သြစတြေးလျ၊ တရုတ်နဲ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွေမှာ လင်းနို့တွေ အစုလိုက် အပြုံလိုက် အသတ်ခံရတာ၊ ဒါမှမဟုတ် သတ်ဖို့ ကြံစည်ကြိုးစားကြတာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီလိုလုပ်တာက မျိုးသုဥ်းနိုင်ခြေရှိတဲ့ လင်းနို့မျိုးစိတ်တွေအတွက် အန္တရာယ်ရှိတဲ့အပြင် လူတွေဆီကိုလည်း ရောဂါပိုးတွေ ပျံ့နှံ့မှု ပိုဆိုးသွားနိုင်ခြေ ရှိတယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက သတိပေးထားပါတယ်။

ဒေါက်တာ ဘူဂဟယ်ဟာ လင်းနို့တွေ နေထိုင်ရာ လိုဏ်ဂူတွေထဲကို မျက်နှာအပါအဝင် တစ်ကိုယ်လုံး ရောဂါပိုး ကာကွယ်ရေးဝတ်စုံဝတ်ပြီး လက်အိတ်သုံးထပ်စွပ်ကာ ကိုယ်တိုင်သွားရောက်ရ

လင်းနို့တွေကို ကြောက်ရွံ့ဖို့ထက် လေ့လာဖို့ ဘာကြောင့်လိုတာလဲ

ပြင်သစ်အခြေစိုက် နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနအဖွဲ့ CIRAD က ဗိုင်းရပ်စ်ရှာဖွေရေး ပညာရှင် ဒေါက်တာ မက်သျူး ဘူဂဟယ်ဟာ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံမှာ ဇင်ဘာဘွေတက္ကသိုလ်က ပညာရှင်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လင်းနို့တွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ တွေ့ရတတ်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွေကို လေ့လာပြီး အမျိုးအစားခွဲခြား သတ်မှတ်တဲ့ သုတေသနလုပ်နေသူ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို လေ့လာဖို့အတွက် ဒေါက်တာ ဘူဂဟယ်ဟာ သူလေ့လာရေး တာဝန်ကျတဲ့ ဒေသခံရွာတွေနားက လင်းနို့တွေ နေထိုင်ရာ လိုဏ်ဂူတွေထဲကို မျက်နှာအပါအဝင် တစ်ကိုယ်လုံး ရောဂါပိုး ကာကွယ်ရေးဝတ်စုံဝတ်ပြီး လက်အိတ်သုံးထပ်စွပ်ကာ ကိုယ်တိုင်သွားရောက်ရပါတယ်။

ဒေသခံရွာတွေဟာ ဒီလိုဏ်ဂူတွေကို အထွတ်အမြတ်နေရာတွေအဖြစ် အယူရှိကြတဲ့အတွက် သူဒီလိုသွားရောက်ဖို့ ရွာခံတွေကို ခွင့်တောင်းရတဲ့အပြင် ရွာခံတွေယူဆကြတဲ့ ဂူထဲက မမြင်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက်လည်း ပူဇော်ပသစရာတွေ ယူသွားရပါတယ်။

ကိုဗစ် ၁၉ ရဲ့ နောက်ဆုံး ပြောင်းလဲလာမှု

ဒေါက်တာ ဘူဂဟယ်က အခုလို သွားရောက်ပြီး ယူဆောင်လာတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်နမူနာတွေကို ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက မျိုးရိုးဗီဇခွဲထုတ်ပြီး လေ့လာကြည့်ရာမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် အမျိုးအစားတွေဖြစ်တဲ့ SARS ရောဂါပိုးနဲ့ SARS-CoV-2 လို့ခေါ်တဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ အမျိုးအစား ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွေလည်း ပါဝင်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။

CIRAD သုတေသနအဖွဲ့က အခုလို သုတေသန လုပ်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ အဲဒီလင်းနို့တွေမှာရှိတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွေ လူတွေကို ကူးစက်ပြီး ကျန်းမာရေးထိခိုက်လာရင် ဘယ်လို မြန်မြန်ကုသပေးရလဲ ဆိုတာကို လေ့လာဖို့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေသခံရွာသားတွေကလည်း ဒီလိုဏ်ဂူတွေထဲက ငှက်ချေးတွေကို မြေသြဇာအဖြစ် အသုံးပြုဖို့ အဝင်အထွက်ရှိကြတဲ့အတွက် လင်းနို့တွေမှာ ရှိနေတတ်တဲ့ ရောဂါပိုးတွေအကြောင်း သိရှိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်လို့ ဇင်ဘာဘွေတက္ကသိုလ်က ဒေါက်တာ အဲလိဇဘက် ဂိုရီက ပြောပါတယ်။

ဝတ်မှုန်ကူးဖို့အတွက် လင်းနို့တွေကို အားကိုးရတဲ့အပြင် လူတွေစိုက်ပျိုးတဲ့ အပင်တွေရဲ့ အဖျက်ပိုးတွေကို စားသောက်ပေး

လင်းနို့တွေရဲ့ လူတွေအပေါ် အကျိုးပြုမှု

လင်းနို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွမ်းကျင်တဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ “လင်းနို့တွေကို အပြစ်မတင်ကြပါနဲ့” ဆိုတဲ့ ဆောင်ပုဒ်နဲ့အတူ လင်းနို့မျိုးစိတ် ထိန်းသိမ်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ လင်းနို့တွေကို မိစ္ဆာကောင် တိရစ္ဆာန်သဖွယ် မှတ်ယူတဲ့ အယူအဆတွေကို တိုက်ဖျက်ဖို့ ကြိုးစားနေကြပါတယ်။

ဒီပညာရှင်တွေရဲ့ အပြောအရ လင်းနို့တွေဟာ လူတွေ နားလည်မှု အလွဲဆုံးနဲ့ တန်ဖိုးထားသင့်သလောက် အထားမခံရဆုံး သတ္တဝါတွေထဲမှာ အပါအဝင်ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လင်းနို့သတ္တဝါတွေဟာ အမှန်တကယ် ဝေးဝေးလံလံ ပျံနိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော နို့တိုက်သတ္တဝါဖြစ်ပြီး ရာနဲ့ချီတဲ့ အပင်မျိုးစိတ်တွေက မျိုးပွားရေး ဝတ်မှုန်ကူးဖို့အတွက် လင်းနို့တွေကို အားကိုးရတဲ့အပြင် လူတွေစိုက်ပျိုးတဲ့ အပင်တွေရဲ့ အဖျက်ပိုးတွေကို စားသောက်ပေးတဲ့အတွက် လယ်သမားတွေအတွက်လည်း အားကိုးရတယ်လို့ နိုင်ငံတကာ လင်းနို့ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သစ်သီးစားတဲ့ လင်းနို့တွေ ဆိုရင်လည်း အပင်မျိုးစိတ်တွေ ဖြန့်ကြက် ပေါက်ပွား ရှင်သန်ရေး အရေးပါတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လင်းနို့တွေဆီက ရောဂါပိုး ကူးစက်တယ်ဆိုတာကလည်း လူတွေက လင်းနို့တွေ ကျက်စားရာနေရာတွေကို ကျူးကျော်နှောက်ယှက်မှု များလာလို့ဖြစ်

အသက်ရှင်ရပ်တည်ရေး ခြိမ်းခြောက်ခံနေရတဲ့ လင်းနို့တွေနဲ့ သတိပြန်ထားရမယ့် လူသားတွေ

လောလောဆယ်မှာတော့ လင်းနို့တွေဟာ သူတို့ ကျက်စားရာ နယ်မြေတွေ ဖျက်ဆီးခံရတာ၊ ကမ္ဘာ့ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှုရဲ့ သက်ရောက်မှု ဒဏ်ခံရတာ အပါအဝင် တခြား မျိုးစိတ်ရပ်တည်ရေးဆိုင်ရာ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ ခံနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လင်းနို့တွေဆီက ရောဂါပိုး ကူးစက်တယ်ဆိုတာကလည်း လူတွေက လင်းနို့တွေ ကျက်စားရာနေရာတွေကို ကျူးကျော်နှောက်ယှက်မှု များလာတဲ့ အတွက်ကြောင့် အဓိက အကြောင်းရင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လူတွေက သစ်တောမြေတွေ၊ မြက်ခင်းဒေသတွေကို မွေးမြူရေး တိရစ္ဆာန်တွေ ကျောင်းဖို့အတွက် မီးရှို့တာမျိုးတွေ၊ လမ်းနဲ့ နေစရာအတွက် မြေတိုးချဲ့တာတွေကြောင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေမှာ ရှိနေတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်တွေက လူတွေကို ကူးစက်နိုင်ခြေ ပိုများလာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိခေတ်မှာ အသစ်ပေါ်လာတဲ့ ရောဂါပိုး လေးချိုး သုံးချိုးဟာ တိရစ္ဆာန်တွေက တစ်ဆင့် ကူးစက်တာ ဖြစ်နေတယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ခန့်မှန်းထားကြပါတယ်။

၂၀ဝ၂ ခုနှစ်မှာ တရုတ်နိုင်ငံမှာ စဖြစ်ခဲ့တဲ့ SARS ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ပြန့်ပွားမှုဆိုရင် လက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ ကိုရိုနာကပ်ရောဂါ အခြေအနေအတွက် ကမ္ဘာကို ရှေ့ပြေးသတိပေးမှုလို့ ဆိုနိုင်ပြီး ဒီရောဂါကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူ ၈၀ဝ နီးပါး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ 


BBC Burmese

https://www.bbc.com/burmese/world-54591678

အချိန်နဲ့တပြေးညီ သတင်းများ ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ facebook "like" ကို နှိပ်ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကို လည်း သတင်းများ ဆက်သွယ်ပေးပို့နိုင်ပါသည်။
 

Advertisement

 

အသစ် တင်သမျှ သတင်းများ အလို အလျှောက်ပို့ ပေးပါမည်

ကျန်းမာရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေး

တစ်ပတ်အတွင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ သတင်းများ