လူငယ်တွေအကြား COVID-19 ကူးစက်မှု တိုးလာ

ပြင်သစ်နိုင်ငံ Biarritz မြို့ရှိ ကမ်းခြေတခုမှာ တွေ့ရတဲ့ မြင်ကွင်း။ (သြဂုတ် ၀၃၊ ၂၀၂၀)

လူငယ်တွေကြား COVID-19 ကူးစက်မှုနှုန်း လွန်ခဲ့တဲ့ ၅ လအတွင်း ၃ ဆ တိုးလာတယ်လို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO က သတိပေးလိုက် ပါတယ်။ လူချင်းချဲ ခပ်ခွါခွါနေရမဲ့ စည်းကမ်းတွေကို မလိုက်နာတာကြောင့် အခုလို ကူးစက်မှုနှုန်းတက်လာရကြောင်း လည်း WHO က ပြစ်တင် ဝေဖန်လိုက်ပါတယ်။
WHO အကြီးအကဲ Tedros Adhanom Ghebreyesus

ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းကနေ ဇူလိုင်လ အလယ်ပိုင်းအထိ COVID-19 ကူးစက်မှုတွေရဲ့ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း က အသက် ၁၅ နှစ်နဲ့ ၂၄ နှစ်ကြား လူငယ်တွေမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း WHO ကပြောတာပါ။ ဖေဖော်ဝါရီ မတိုင်ခင် လူငယ်တွေကြား ကူးစက်မှုနှုန်းက ၄.၅ ရာခိုင်နှုန်း ပဲရှိပါတယ်။ လူငယ်တွေကြားမှာလည်း ဒီရောဂါက ကူးစက်နိုင်သလို၊ သေဆုံးနိုင်ပြီး သူတို့ကနေ တခြားလူတွေကို ကူးစက်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိကြောင်း WHO အကြီးအကဲ Tedros Adhanom Ghebreyesus က သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

လူငယ်တွေကြား နှာခေါင်းစည်းဝတ်ဆင်ဖို့နဲ့ လူချင်းချဲနေဖို့ စည်းကမ်းတွေကို သိပ်မလိုက်နာကြတဲ့ အပြင်သူတို့က အလုပ်သွားနေကြပြီး တခြား စားသောက်ဆိုင်တွေ၊ အရက်ဘားနဲ့ ကမ်းခြေတွေသွားတာ၊ စျေးဝယ်ထွက်တာ စတာတွေကို ပြုလုပ်နေကြတာပါ။
လူငယ်တွေကြား COVID-19 ကူးစက်မှုနှုန်းမြင့်တက်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေထဲ အမေရိကန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ၊ စပိန်နဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံတွေပါဝင်ပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံ Tokyo မြို့တွင်း ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းတွေရှိတဲ့နေရာတွေမှာ ရောဂါစစ်ဆေးတဲ့ အစီအစဉ်တွေလုပ်သွားမယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။

Johns Hopkins တက္ကသိုလ် စာရင်းတွေအရ လက်ရှိ တကမ္ဘာလုံးမှာ COVID-19 ကူးစက်သူ ၁၈.၅ သန်းနဲ့ သေဆုံးသူ ၇၀၀,၀၀၀ ကျော်ရှိပါတယ်။

ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကိုဗစ်ကူးစက်မှု တနေ့ ၅၀,၀၀၀ ကျော် ၈ ရက်ဆက်တိုက်ဖြစ်လာ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ New Delhi က ဆေးရုံတခုမှာ COVID 19 ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးပေးနေတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတချို့။ (ဇူလိုင် ၃၁၊ ၂၀၂၀)

အာရှတလွှား COVID-19 ကူးစက်မှုတွေ မြင့်တက်နေပြီး သြစတြေးလျနိုင်ငံ ဝိတိုရိယပြည်နယ်မှာ ဒီကနေ့တရက်ထဲ ကူးစက်သူ ၇၂၅ ယောက်နဲ့ သေဆုံးသူ ၁၅ ယောက်ရှိပါတယ်။ အသွားအလာ ကန့်သတ်ချက် အသစ်တွေပြန်ပြီး ချထားတာကြောင့် Melbourne မြို့မှာ အရေးမကြီးတဲ့ စီးပွါးရေးလုပ်ငန်းတွေကို သီတင်း ခြောက်ပတ် ပိတ်ထားပါတယ်။

တရက်တွင်း ရောဂါကူးစက်သူ ၅၀,၀၀၀ ကျော်နေတာ ၈ ရက် ဆက်တိုက်ရှိနေပြီဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယမှာ စုစုပေါင်း ကူးစက်သူ ၁.၉ သန်းကျော်ရှိပါတယ်။ ပြန်လည်ကျန်းမာလာသူက ၆၆.၃၁ ရာခိုင်နှုန်း ရှိတယ်လို့ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါတယ်။

ဟောင်ကောင်မှာ ဒီကနေ့ ကူးစက်သူ ၈၀ နဲ့ သေဆုံးသူ ၄ ယောက်ရှိပြီး အများပြည်သူနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့နေရာတွေမှာ နှာခေါင်းစည်း မဖြစ်မနေတတ်ဖို့ အမိန့်ထုတ်ထားပါတယ်။ နိုင်ငံတွင်း စုစုပေါင်း ကူးစက်သူ ၃,၆၀၀ ကျော်နဲ့ သေဆုံးသူက ၄၂ ယောက်ရှိပါတယ်။

တရုတ်ပြည်မကြီးမှာ ဒီကနေ့ အတည်ပြုလူနာသစ် ၂၇ ယောက်ရှိတဲ့ အထဲ ၂၂ ယောက်က ရောဂါကူးစက်မှု ဒဏ်ခံနေရနေတဲ့ Xinjiang ဒေသကဖြစ်ပြီး ကျန်တဲ့သူတွေက ပြည်ပကပြန်လာသူတွေဖြစ်ပါတယ်။

ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မြို့တော် Manila နဲ့အနီးတဝိုက် ပြည်နယ် ၄ ခုမှာတော့ အစိုးရက အသွားအလာတွေကို သီတင်း နှစ် ပတ် ပြန်ပြီး တားမြစ်လိုက်ပါတယ်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ယာယီရပ်ဆိုင်းထားပြီး ပြည်တွင်းလေယာဉ် ခရီးစဉ်တွေကိုလည်း ဖျက်သိမ်းထားတဲ့ ဒီပြည်နယ်တွေမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက လူတွေအသွားအလာကို တင်းကြပ်ထားပြီး စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနေတာပါ။ ရောဂါကူးစက်သူပေါင်း ၁၁၀,၀၀၀ ကျော်ရှိနေတဲ့ ဖိလစ်ပိုင်မှာ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်း ၁၀,၀၀၀ အလုပ်ခန့်အပ်ဖို့ စီစဉ်နေပြီး အစိုးရက နှာခေါင်းစည်း သန်း ၂၀ လောက် ဝေမျှပေးခဲ့ပါတယ်။

ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)
 

ရခိုင်ဒေသ တိုက်ပွဲတချို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး တပ်နဲ့ AA သတင်းထုတ်ပြန်


ရခိုင်ပြည်နယ် ရသေ့တောင်မြို့နယ် စေတီပြင်ကျေးရွာအနီး သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့က ဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်သားတွေနဲ့ နယ်ခြားစောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် စုစုပေါင်း ခြောက်ဦးကို လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ ဖမ်းမိခဲ့တယ်လို့ ရခိုင့်တပ်တော် AA က ဒီနေ့ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ တပ်မတော်သားတွေဟာ ဘူးသီးတောင် အခြေစိုက် ခလရ ၂၆၃ တပ်ရင်းကဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုပါတယ်။ 

ဒီထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းကို RFA က ဆက်သွယ်မေးမြန်းပေမယ့် ဖုန်းလက်ခံ ဖြေကြားတာ မရှိပါဘူး။

  မောင်တောမြို့နယ်ဘက်မှာ လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်နေတဲ့ တပ်မတော်သားတွေနဲ့ နယ်ခြားစောင့် ရဲတပ်ဖွဲဝင်တွေကို AA က ချောင်းမြောင်းတိုက်ခိုက်တာကြောင့် သေဆုံးဒဏ်ရာရသူ တစ်ချို့ရှိခဲ့ပြီး လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန ဦးစီးမှူး တစ်ဦး သေဆုံးသွားတယ်လို့ တပ်မတော်က မနေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

 ဖမ်းဆီးထားတယ်ဆိုတဲ့ ခြောက်ဦးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပိုမိုသိရှိနိုင်ဖို့ AA  ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခကို RFA က ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပေမယ့် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။ 

RFA Burmese

မေယုတောင်ကြားတိုက်ပွဲမှာ သေဆုံးခဲ့တဲ့လဝကအရာရှိ နာရေး စစ်တွေမှာ ပြုလုပ်မယ်

ဦးကျော်ဇောခိုင်ဟာ ပလက်ဝဇာတိရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးလကမှ မောင်တောလဝကဌာနကိုပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တာပါ။

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်အနီး မေယုတောင်ကြားလမ်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးခဲ့တဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ် ရေးဦးစီးဌာန ဦးစီးမှူး ဦးကျော်ဇောခိုင်ရဲ့ ရုပ်အလောင်း စစ်တွေကို ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပြီး သူ့နာရေးကို သြဂုတ် ၆ မှာ ပြုလုပ်မယ်လို့ မိသားစုဝင်တွေက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ဦးကျော်ဇောခိုင်ဟာ မောင်တောမြို့နယ် အင်းဒင်စခန်းကနေ ရသေ့တောင်မြို့နယ် စေတီပြင်စခန်းကို တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့သွားတဲ့လမ်းမှာ တိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သူ့ရဲ့ ယောက္ခမဖြစ်သူ ဒေါ်ရီရီစိုးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့က မောင်တောမြို့နယ် တောင်ဘက် ရသေ့တောင်မြို့နယ် အနောက်ဘက်မှာ ရှိတဲ့ မေယု တောင်ကြားလမ်းမှာ တပ်မတော်၊ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ လဝက ဝန်ထမ်းတွေပါဝင်တဲ့ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဟာ အေအေရဲ့ ချောင်းမြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကို ခံလိုက်ရတယ်လို့ တပ်မတော်ဘက်က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့နေရာဟာ မောင်တောမြို့နယ်နဲ့ ရသေ့တောင်မြို့နယ်ကို ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားတဲ့ ကျောက်ပန္တူ-စေတီပြင်ဖြတ်လမ်းမှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

သြဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တစ်ရက်လုံးလို တိုက်ပွဲ တွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သတင်းရကြောင်း ရသေ့တောင်မြို့နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးခင်မောင်လတ်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီတိုက်ပွဲအတွင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန ဦးစီးမှူး ဦးကျော်ဇောခိုင် အပါအဝင် တပ်မတော်က အရာရှိနဲ့ စစ်သည်တချို့၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအပါဝင် ၁၀ ဦးကျော် ကျဆုံးခဲ့ရသလို ပျောက်ဆုံးနေသူတချို့လည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဦးကျော်ဇောခိုင် သေဆုံးသွားတဲ့အကြောင်းကို သူနဲ့အတူ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ မောင်တောလဝကကနေ မိသားစုတွေဆီကို ဖုန်းဆက်အကြောင်းကြား လာတဲ့အတွက် သိခဲ့ရတာလို့ သူ့ရဲ့ ယောက္ခမဖြစ်သူ ဒေါ်ရီရီစိုးက ပြောပါတယ်။

"သူအဲ့ဒီမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့သွားတာ သုံးလလောက်ရှိပြီ။ သူက အင်းဒင်မှာ ကျနေတာ၊ အင်းဒင်ကနေ စေတီပြင်သွားတဲ့လမ်းမှာ လုပ်ကြံခံလိုက်ရတာ။ လဝကက အကြောင်းကြားလို့သိရတာ။ အခုသူ့အလောင်း စစ်တွေကိုရောက်နေပြီ။ မနက်ဖြန်(သြဂုတ် ၆) သင်္ဂြိုဟ်မှာ။ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့သေဆုံးတယ်ဆိုတာကို အန်တီတို့ အခုထိမသိရသေးဘူး"လို့ သူက ပြောပါတယ်။

လဝကအရာရှိ ဦးကျော်ဇောခိုင်ဟာ ပလက်ဝမြို့ဇာတိ ရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင် လဝကဌာနမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေရာကနေ မောင်တောကို လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးလလောက်ကမှ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဦးကျော်ဇောခိုင်မှာ ကျောင်းနေအရွယ် သားသမီးနှစ်ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူသေဆုံးခဲ့တာကြောင့် ကလေးတွေရဲ့ အနာဂတ်ပျောက်ဆုံးသလို ဖြစ်ခဲ့ရကြောင်းနဲ့ မိသားစုအတွက်လည်း ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုတွေရှိသလို ဝမ်းနည်းကြေကွဲရတယ်လို့ ဒေါ်ရီရီစိုးက ပြောပါတယ်။

သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့မှာလည်း နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်နေတဲ့ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ အေအေတို့ မေယုတောင်တန်း အရှေ့ဘက်ခြမ်း အထက်နန်းရာ ကျေးရွာဟောင်းအနီးမှာ တိုက်ပွဲ ထပ်မံဖြစ်ပွားပါတယ်။

အခုလို နှစ်ရက်ဆက်တိုက်ပွဲအတွင်းမှာ အရာရှိတွေနဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကျဆုံးခဲ့သလို ပျောက်ဆုံးနေတဲ့တပ်ဖွဲ့ ဝင်တွေလည်းရှိနေတယ်လို့ တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ဘီဘီစီကို အတည်ပြုပါတယ်။

အဲ့ဒီတိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့နေရာနှစ်ခုစလုံးမှာ လူနေကျေးရွာတွေနဲ့ ဝေးတဲ့အတွက် တိုက်ပွဲအခြေအနေတွေကို ကြားသိနိုင်ခြင်း မရှိတာကြောင့် ဘယ်လောက်အတိုင်းအတာထိ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြတယ်ဆိုတာကို မပြောနိုင်ဘူးလို့ ရသေ့တောင်မြို့နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးခင်မောင်လတ်က ဆိုပါတယ်။

ရခိုင်နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ နယ်မြေတစ်ခုနဲ့တစ်ခု အလှည့်ကျ ပြောင်းရွှေ့ပြီး တာဝန်လဲလှယ်ထမ်းဆောင်ရတာတွေရှိနေပြီး စခန်းအပြောင်းအလဲလုပ်တဲ့အချိန်မှာ ခုလို တိုက်ခိုက်ခံရတာဖြစ်တယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

"ရဲကလည်း ကျဆုံးဒဏ်ရာရတာရှိတယ်။ တပ်ကလည်း ကျဆုံးဒဏ်ရာရတာ ရှိပါတယ်။ လဝကကတော့ အရာရှိတစ်ဦးကျဆုံးတယ်ဆိုတာကတော့ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ အရေအတွက်ကတော့ ကျွန်တော်တို့မပြောတော့ဘူး။ အခုချိန်ထိ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့သူတွေရှိတယ်။ ပျောက်ဆုံးနေသူတွေကတော့ လဝက မပါပါဘူး။ တပ်နဲ့ရဲကပဲ ပါပါတယ်"လို့ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ အခုလို စခန်းအပြောင်းအလဲလုပ်တဲ့အခါမှာ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေပဲ သီးသန့်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့တာဖြစ်ပြီး မိသားစုဝင်တွေမပါဝင်ဘူးလို့ တပ်မတော်က ပြောထားပါတယ်။

ရခိုင်မြောက်ပိုင်းဒေသအတွင်း အခုလိုတိုက်ခိုက်ခံရမှုတွေက တပ်မတော်က လုံခြုံရေးသတင်းရယူမှုမှာ ဘယ်လို အားနည်းချက်တွေရှိနေလဲလို့ ဘီဘီစီက မေးမြန်းခဲ့ရာမှာ အေအေတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ကျေးရွာတွေမှာ အရပ်သား အယောင်ဆောင်ပြီးနေထိုင်ကြတာတွေနဲ့ တချို့သတင်းတွေကို ရယူတဲ့အခါမှာ ပြည့်စုံစွာရယူနိုင်မှုအားနည်းတဲ့အတွက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လအတွင်းကလည်း ရသေ့တောင်မြို့နယ်နဲ့ မောင်တောမြို့နယ်အတွင်းမှာ တပ်မတော်နဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် အေအေတို့အကြား တိုက်ပွဲတွေ အပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲတွေအတွင်း ရသေ့တောင်မြို့နယ် ချိန်ခါလီကျေးရွာက အသက် ၆၀ အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦး ပစ်ခတ်ခံရလို့သေဆုံးခဲ့ရသလို ကျေးရွာ ငါးရွာလောက်က ထောင်နဲ့ချီတဲ့ဒေသခံတွေ ဘေးလွတ်ရာကို ထွက်ပြေးခဲ့ကြရပါတယ်။

ရသေ့တောင်မြို့နယ်ဟာ အခုမိုးတွင်းကာလအတွင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုအများဆုံးဖြစ်ပြီး တပ်မတော်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ချက်တွေကြောင့် ဒေသခံတွေ သောင်းချီပြီး ထွက်ပြေးနေကြရပါတယ်။

လက်ရှိမှာလည်း မေယုတောင်ကြားလမ်းအတွင်း အခုလိုချောင်းမြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့အတွက် တန်ပြန် သောင်းကျန်းသူအကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေး တွေကို ပြုလုပ်နေတယ်လို့ တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန် ထားပါတယ်။ 

BBC Burmese
 

မြန်မာတွေဦးဆောင်တဲ့ စာချုပ်စာတမ်းအတုဂိုဏ်း မလေးအာဏာပိုင်တွေဖမ်းမိ


မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့Jalan Lebuh Pudu ဧရိယာမှာ မြန်မာတွေ ဦးဆောင်တဲ့ စာချုပ်စာတမ်းအတုလုပ်တဲ့ ဂိုဏ်း နှစ်ဂိုဏ်းကို မလေးရှား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနက ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့က စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုနဲ့ နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဘာနားမား သတင်းဌာနက ပြောပါတယ်။

အဲဒီ ဂိုဏ်းတွေ လုပ်ငန်း လှုပ်ရှားနေတာ ၂ နှစ် နီးပါးရှိနေဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လထဲ Kedah ပြည်နယ်၊ Kuala Muda ကမ်းခြေကို Rohingya လှေတစ်စင်းကမ်းကပ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အာဏာပိုင်တွေက ခြေရာခံ လိုက်မိခဲ့တာ လို့လည်း မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Datuk Khairul Dzaimee Daud က ပြောပါတယ်။ အဲဒီ ဂိုဏ်း တွေဟာ ရိုဟင်ဂျာတွေနဲ့ ရခိုင် မူဆလင်တွေ ကို အဓိက ပစ်မှတ်ထား လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ပေးနေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မဟာမင်းကြီးရုံး UNHCR အသိအမှတ်ပြုကဒ်ပြား၊ မလေးရှားက ရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့ အစည်းကဒ်နဲ့ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး i-Kad ကဒ်တွေ အပါအဝင် အထောက်အထား ကဒ်ပြားအတုတွေကို ကဒ်ပြား အမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီး မလေးရင်းဂစ် ၃၀ ကနေ ၁၅၀ အထိယူပြီး အဲဒီဂိုဏ်းတွေက ဖန်တီးပေးတယ်လို့လည်း Datuk Khairul Dzaimee Daud က ပြော ပါတယ်။

တစ်နေ့ ဝန်ဆောင်မှုပေးရသူ ၃၀ ကနေ ၅၀ အထိ ရှိပြီး တစ်နှစ်ကို စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထားအတု ၁၄,၀၀၀ လောက် လိမ်လည် ဖန်တီးပေးနေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့က စစ်ဆင်ရေးမှာတော့ မြန်မာ ၁၅ ယောက်နဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် တစ်ယောက်ကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ပြီး အိမ်ရှင်ကိုတော့ မျက်မြင် သက်သေလုပ်ဖို့ ဆင့်ခေါ်စာ ထုတ်ထားတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

အဲဒီ ဂိုဏ်းတွေဟာ နိုင်ငံပေါင်းစုံက နိုင်ငံကူးလက်မှတ်တွေမှာ ပါရှိတဲ့ ကိုယ်ရေးရာဇဝင် အချက်အလက်တွေလည်း ပြောင်းလဲပေး နိုင်ကြောင်း၊ သိမ်းဆည်းရမိတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေထဲ UNHCR က ထုတ်ပေးတယ်ဆိုတဲ့ စာရွက်စာတမ်းအတုတွေ ပါဝင်တယ်လို့ လည်း မလေး လူဝင်မှုဌာန ညွှန်ချုပ်က ပြောပါတယ်။

ဖမ်းဆီးရမိထားတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို တော်ဝင် မလေး ရဲတပ်ဖွဲ့ကို လွှဲပြောင်း စစ်ဆေးခိုင်းမှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး ချုပ် Datuk Khairul Dzaimee Daud က ပြောပါတယ်။ မွတ်ဆလင်ဘာသာဝင် အများစုရှိတဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဒုက္ခသည် စခန်းတွေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာ အသုံးအနှုန်းကို လက်မခံတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံထဲကနေ ထွက်ပြေးလာသူ ရိုဟင်ဂျာ အများစု လာရောက်လိုတဲ့ နေရာဖြစ်ပါတယ်။

ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

Mitsubishi ကုမ္ပဏီ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကားစက်ရုံတည်ဆောက်ဖို့ စဉ်းစားနေ

Mitsubishi ကား စက်ရုံ

အရှေ့တောင်အာရှမှာ စျေးကွက်ချဲ့ထွင်လာတဲ့ ဂျပန် Mitsubishi ကား ကုမ္ပဏီက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကားထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံတခု တည်ဆောက်ဖို့ စဉ်းစားနေတယ် လို့ Mitsubishi အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Takao Kato က Nikkei Asian Review သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။ ဘယ်နေရာမှာ ဆောက်မလဲဆိုတာနဲ့ ဘယ်တော့ ဆောက်မလဲဆိုတာတော့ မဆုံးဖြတ်ရသေးဘူးလို့ သူကပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ နှစ်လတ်စီမံကိန်း အစီအစဉ်တွေအရ Mitsubishi ကား ကုမ္ပဏီက အရှေ့တောင်အာရှ ၁၀ နိုင်ငံ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေမှာ ဦးစားပေး စျေးကွက်ချဲ့ထွင်လာတာဖြစ်ပါတယ်။

ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း ၊ အင်ဒိုနီးရှားနဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွေမှာလည်း Mitsubishi ကားထုတ်လုပ်ရေး စက်ရုံတွေ တည်ဆောက် ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဗီယက်နမ်မှာ နောက်ထပ် စက်ရုံတခု ထပ်ပြီးတည်ဆောက်ဖို့ စဉ်းစားနေပြီးတဲ့နောက် အခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုလည်း ဒီ အစီအစဉ်ထဲ ထည့်သွင်းလာတာပါ။ Mitsubishi ကုမ္ပဏီဟာဥရောပနဲ့ တခြား အရေးပါတဲ့ ဒေသတွေမှာ လုပ်သား အင်အားကို ဖြတ်တောက်ပြီး လုပ်ငန်းတွေ လျှော့ချ လည်ပတ်သွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း Nikkei Asian Review သတင်းက ပြောပါတယ်။

ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အခွန်ကိစ္စ တရားရင်ဆိုင်နေရချိန်မှာ လက်ဘနွန်နိုင်ငံကို လှို့ဝှက် ထွက်ပြေးသွားခဲ့သူ Mitsubishi ကုမ္ပဏီ ဥက္ကဌဟောင်း Carlos Ghosn လက်ထက်မှာ ကုမ္ပဏီ တိုးချဲ့တာတွေ အများအပြား လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

လဝကဝန်ကြီး ဦးသိန်းဆွေမိသားစု မဲစာရင်း မှားယွင်းနေ


အလုပ်သမား၊ လူဝန်မှုကြီးကြပ်ရေးနဲ့ ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသိန်းဆွေက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကနဦးထုတ်ပြန်တဲ့ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းမှာ သူ့ရဲ့မိသားစု မဲစာရင်းလည်း လွဲမှားနေတာ တွေ့ရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးကာလ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရေး အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အွန်လိုင်းဆွေးနွေးပွဲမှာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသိန်းဆွေက သူ့ရဲ့ မိသားစု ပတ်သက်ပြီး မဲစာရင်းမှာ အမှားအယွင်းတွေ ပါဝင်နေတယ်လို့ ပြောကြားလိုက် ပါတယ်။

“ကျနော့်ရဲ့ မိသားစုမှာတောင် အဲလိုမှားတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဇနီးရဲ့ နာမည်လွဲပါတယ်။ ချွေးမရဲ့ ဆုံးသွားတဲ့ အဖွားရဲ့နာမည် ပြန်ပါနေပါတယ်။ မွေးသက္ကရာဇ်မှားပြီး အသက်တောင် ပြန်ငယ်နေပါသေးတယ်”

လက်ရှိထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းမှာ အရင် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲက မှန်ခဲ့တဲ့စာရင်းတွေ အခုလွဲမှားနေတာ၊ အမည်တွေ လွဲမှားနေတာ၊ မွေးသက္ကရာဇ်တွေ လွဲမှားနေတာနဲ့ သေဆုံးသူတွေရဲ့ အမည်တွေ ပြန်ပါနေတာတွေ ဒေသအသီးသီးမှာ ရှိနေတာပါ။

အဲဒီလို မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုတွေဟာ အရင်ကလို အိမ်ထောင်စုစာရင်းပေါ် အခြေမခံဘဲ မြေပြင်မှာ ပြည်သူတွေ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပါဝင်မဲပေးနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာဖြစ်တယ်လို့ လဝက လို့ အတိုကောက်ခေါ်ကြတဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဌာနကို ကိုင်တွယ်ရတဲ့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသိန်းဆွေက ပြောပါတယ်။

ဒီမှားယွင်းမှု အားနည်းမှုတွေပေါ် အသေးစိတ်သုံးသပ်ပြီး လာမယ့် အောက်တိုဘာလမှာ ဒုတိယအကြိမ် ထုတ်ပြန်မယ့် မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းကို တိကျသေချာအောင် ဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့လည်း ဝန်ကြီးဦးသိန်းဆွေက ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ အိမ်ထောင်စုစာရင်းအပေါ်  အခြေခံပြီး မဲစာရင်းကောက်ယူခဲ့တာပါ။

အိမ်ထောင်စုစာရင်းကို ကိုးကားသလို ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးရာမှာ တွေ့ရတဲ့ အနေအထားအတိုင်းလည်း စာရင်းကောက်ယူတယ်လို့  ဒီကနေ့ ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်က ပြောပါတယ်။

မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းတွေ မှန်ကန်ရေးအတွက် ဌာနဆိုင်ရာတွေနဲ့ ကော်မရှင်တို့   ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရမယ်လို့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်က တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

မဲစာရင်းတွေ မှန်ကန်ဖို့အတွက် အနည်းဆုံး တစ်အိမ်တစ်ယောက် မဲစာရင်းသွားကြည့်ဖို့ အသိပညာပေးတာတွေ လုပ်သင့်တယ်လို့ ရန်ကုန်အခြေစိုက် ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးလုပ်နေတဲ့ New Myanmar Foundation ရွေးကောက်ပွဲ အကြံပေး ဒေါ်မြနန္ဒာသင်းက ပြောပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲနီးလာချိန်မှာ မဲပေးမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူသုံးများတဲ့ Facebook စာမျက်နှာမှာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုမျိုးစုံ တွေ့လာရပြီး အဲဒီထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုကတော့ မဲမပေးကြဖို့ လူတချို့က တိုက်တွန်းနေကြတဲ့ အချက်ပဲ  ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတော့ ဒီကနေ့ စကားဝိုင်းမှာ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးသူတိုင်း တိုင်းရင်းသားမိဘနှစ်ပါးက မွေးတယ်ဆိုရင် မဲပေးခွင့်ရှိကြောင်း၊  မဲမပေးဘဲနဲ့ စနစ်ကို မကြိုက်ဘူးလို့ ပြောတာ ဟာ တာဝန်မဲ့ရာရောက်ကြာင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ မဲပေးခွင့်ဟာ အသက် ၁၈ နှစ်ကနေ ၈၀ အထိ ဆိုရင် ၁၂ ကြိမ်သာ မဲပေး ခွင့်ရှိပြီး ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်၊ တိုးတက်ဖို့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲအရ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဟာ ဒီ ၁၂ ကြိမ်ကို အကောင်း ဆုံးဖြစ်အောင် အသုံးချစေချင်တယ်လို့  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အများစုက မဲပေးချင်မယ် လို့ ယုံကြည်ကြောင်းလည်း ပြောပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ထုတ်ပြန်တဲ့ ကနဦး မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းမှာ ၃၇ သန်း ငါးသိန်းကျော်ရှိပြီး မနေ့ကအထိတော့  မဲစာရင်းလာကြည့်သူ ခြောက်သန်းနဲ့ ခြောက်သိန်းကျော်ရှိတယ်လို့ ကော်မရှင်က ပြောပါတယ်။

ဒေသအသီးသီးက ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးတွေမှာ ကပ်ထားတဲ့ မဲစာရင်းကို လာရောက်စစ်ဆေးသူ အရေအတွက်ကို အားရကျေနပ်ကြောင်း၊ မဲစာရင်းချို့ယွင်းချက်တွေကို ပြင်ဆင်ဖို့ လျှောက်လွှာတင်ထားတာ အများအပြားရှိတဲ့အတွက် ပြင်ဆင်ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ထုတ်ပြန်တဲ့အခါ ပိုမိုပြည့်စုံတဲ့စာရင်းကို ရရှိမှာ ဖြစ်ကြောင်း ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်က ပြောပါတယ်။

အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်လို့ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူတွေရဲ့ အဲဒီစာရင်းကို ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့ကတည်းက ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ထားသလို နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အောက်တိုဘာလမှာ ထုတ်ပြန်ဦးမှာဖြစ်ပါတယ်။

နေမျိုးထွန်း၊ ဖြူဖြူခိုင် / RFA Burmese



ကိုဗစ် ကူးစက်မှု မြင့်နေတဲ့ကြားက အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် ဟိန္ဒူ ဘုရားကျောင်း အုတ်မြစ်ချ

ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း အုတ်မြစ်ချပွဲအပြီး ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ မိန့်ခွန်းပြော

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နရန်ဒရာ မိုဒီဟာ နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း အယုဒ္ဓယမြို့ကို သွားရောက်ပြီး ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းတစ်ခုအတွက် အုတ်မြစ်ချခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီဘုရားကျောင်းနေရာဟာ အလယ်ခေတ်ရာစု ဗလီတစ်ခုကို ဟိန္ဒူလူအုပ်ကြီးက ၁၉၉၂ ခုနှစ်တုန်းက ဖြိုချထားခဲ့တဲ့နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဗလီဟာ ရာမနတ်ဘုရား ဗိမာန်ပျက်ပေါ်မှာ ဆောက်ထားတာလို့ ပြောပြီး ဖြိုချခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဟိန္ဒူတွေနဲ့ မွတ်ဆလင်တွေအကြား အဲဒီနေရာကို သူပိုင်ကိုယ်ပိုင် ဆယ်စုနှစ်နဲ့ချီ အငြင်းပွားခဲ့ကြပါတယ်။ မနှစ်တုန်းကတော့ တရားရုံးချုပ်က ဟိန္ဒူတွေဘက်ကို အနိုင်ပေးခဲ့တဲ့အတွက် ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကြာ အမှုကြီး အဆုံးသတ်သွားခဲ့ပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုတွေ မြင့်တက်လာနေချိန်မှာပဲ ဒီ ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း အုတ်မြစ်ချပွဲ ကျင်းပခဲ့တာပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကျော်က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အဲဒီအမှုဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ တရားစီရင်ရေးမှာ အရှုပ်ထွေးဆုံး အမှု တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ မွတ်ဆလင်တွေကိုတော့ ဗလီပြန်ဆောက်ဖို့ အဲဒီမြို့က တခြားနေရာတစ်ခုကို ပေးဖို့ တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

ဘုရားကျောင်းရဲ့အထွတ်အမြတ်နေရာမှာ ငွေရောင် အုတ်ခဲတစ်လုံးကို ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ အုတ်မြစ်ချခဲ့ပုံကို အယုဒ္ဓယမြို့တဝန်း စိုက်ထူထားတဲ့ ပိတ်ကားကြီးတွေပေါ်ကနေ ဟိန္ဒူတွေ ကြည့်ခဲ့ကြပါတယ်။

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကြောင့် အဲဒီနေရာနဲ့ အနားတဝိုက်ကို အတားအဆီးတွေ ချထားခဲ့ပြီး ဖိတ်ကြားထားသူတွေကိုသာ ဝင်ခွင့် ပြုခဲ့ပါတယ်။

ဘုရားကျောင်းအပြင်ဘက်မှာ လူတွေ အုပ်လိုက်ကြီး ရောက်နေကြပြီး မစ္စတာ မိုဒီ ရောက်လာချိန်မှာ အော်ဟစ် အားပေးခဲ့ကြတယ်လို့ အဲဒီမှာ ရောက်နေတဲ့ ဘီဘီစီ ဟင်ဒီဌာနက ဆာဗာပရီယာ ဆန်ဝန်က ပြောပါတယ်။

ရာမ နတ်ဘုရား မွေးဖွားခဲ့ရာ ဒီနေရာမှာ ခန့်ညားတဲ့ ဗိမာန်ကြီးတစ်ခု အခုအခါ အသေအချာ ဆောက်နိုင်ခဲ့ပြီလို့ မစ္စတာ မိုဒီက ပြောခဲ့ပါတယ်။

အမှုရင်ဆိုင်နေရချိန် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်ကာလအတွင်း ရာမနတ်ဘုရား ရုပ်တုကို ယာယီ ဆောက်လုပ်ရေးနေရာ တစ်ခုမှာ တည်ထားခဲ့ရတာကို သူက ရည်ညွှန်းပြောခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အခုနှစ်အစောပိုင်းကတော့ အဲဒီရုပ်တုကို လက်ရှိနေရာက ယာယီဗိမာန်တစ်ခုမှာ ပြောင်းရွှေ့ တည်ထားခဲ့ပါတယ်။
ရာမနတ်ဘုရား ရုပ်တုကို ယာယီဗိမာန်တစ်ခုမှာ ထားရှိခဲ့

အယုဒ္ဓယမြို့ဟာ ရာမ နတ်ဘုရား မွေးဖွားရာနေရာ ဖြစ်တယ်လို့ ဟိန္ဒူတွေက ယုံကြည်ထားကြတာပါ။ ဒီမြို့မှာ ရာမနတ်ဘုရားဗိမာန် တည်ဆောက်ပေးမယ်လို့ မစ္စတာ မိုဒီရဲ့ BJP ပါတီက ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်ကာလမှာ ကတိပြုထားခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူအမျိုးသားရေးဝါဒီထောက်ခံသူတွေအတွက် ကြီးမား အရေးပါတဲ့ သင်္ကေတလက္ခဏာ တစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။

ရာမ နတ်ဘုရားကို ဘုရားကျောင်းဗိမာန်နဲ့ အသေအချာ တည်ထား ကိုးကွယ်နိုင်တော့မှာမို့ ပြောမပြတတ်လောက်အောင် ပျော်ရွှင်မိတယ်လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ ထိန်းချုပ်ရေး စည်းမျဉ်းတွေအတိုင်း လိုက်နာ ဆောင်ရွက်မယ်လို့ အစိုးရ တာဝန်ရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေက ပြောပေမဲ့ ဘုရားကျောင်းကိုသွားတဲ့ လမ်းတစ်လျှောက်ပေါ်နဲ့ အဆီးအတားတွေကို ကျော်ပြီး လူတွေ အုပ်လိုက်ကြီး စုဝေး ရောက်ရှိနေတာတွေ့ရတယ်လို့ အဲဒီမှာ ရောက်နေတဲ့ ဘီဘီစီ သတင်းထောက်က ပြောပါတယ်။

ဗိမာန်ကို မြင်ရဖို့ တချို့က အိမ်ခေါင်မိုးတွေပေါ် တက်ကြည့်ခဲ့ကြပြီး အတော်များများက နှာခေါင်းစည်းတွေ ဝတ်မထားကြဘဲ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်လည်း ခပ်ခွာခွာ မနေခဲ့ကြဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ရာမနတ်ဘုရားအကြောင်း ဂုဏ်တော်တေးတွေ သီကျူးခဲ့ပြီး လမ်းတွေမှာ ပန်းတွေ ခင်းကျင်းထားပါတယ်။ ဈေးဆိုင် မျက်နှာစာတွေမှာလည်း ဆေးအဝါရောင် သုတ်ထားခဲ့ကြပြီး ဟိန္ဒူတွေရဲ့ အထွတ်အမြတ် အရောင်ဖြစ်တဲ့ အဝါရောင်နဲ့ ရွှေဝါရောင် အလံတွေကို နေရာအနှံ့ လွှင့်ထူထားကြပါတယ်။
ရာမနတ်ဘုရား ရုပ်တုကို ယာယီဗိမာန်တစ်ခုမှာ ထားရှိခဲ့
လမ်းမတွေဘေးမှာ ပန်းတွေနဲ့ ခင်းကျင်းထား

အူတာ ပရာဒက်ရှ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ယိုဂီ အဒစ်ယာနတ်နဲ့ တခြား BJP ပါတီ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေလည်း ဒီအခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါကြီး ဖြစ်ပွားနေချိန်မှာ ဒီအခမ်းအနားကို ခပ်လျှိုလျှိုသာ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ရောဂါဖြစ်ပွားမှု နေ့စဥ် စံချိန်တင် မြင့်တက်နေတာပါ။ လောလောဆယ် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုပေါင်း ၁ ဒဿမ ၉ သန်း ကျော် ရှိနေပြီး လူပေါင်း လေးသောင်းနီးပါး သေဆုံးခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

အယုဒ္ဓယမြို့ တည်ရှိရာပြည်နယ် ဖြစ်တဲ့ အူတာ ပရာဒက်ရှ်ပြည်နယ်မှာ ကိုဗစ် -၁၉ ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုပေါင်း လောလောဆယ် တစ်သိန်းကျော် ရှိနေကြောင်း အတည်ပြုထားပါတယ်။
အုတ်မြစ်ချပွဲ မကျင်းပခင်ညမှာ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တွေက မီးထွန်းထားတဲ့ ဖယောင်းတိုင်တွေကို မြစ်ထဲ မျှောခဲ့ကြ

အယုဒ္ဓယ ကိစ္စ အငြင်းပွားမှု နောက်ကြောင်း

၁၉၉၂ ခုနှစ်က ၁၆ ရာစုခေတ် ဗလီတစ်ခုကို ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တွေက ဖြိုချပစ်ခဲ့ရာကနေ ဆူပူအုံကြွမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ပြီး လူ ၂၀၀၀ နီးပါး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းပျက်တခု ရှိတဲ့ အဲဒီနေရာမှာ မွတ်ဆလင် ကျူးကျော်သူတွေက ၁၅၂၈ ခုနှစ်မှာ ဘာဘရီ မက်စ်ဂျစ် ဗလီ ဆောက်ခဲ့တာလို့ ဟိန္ဒူ အများစုက ယူဆထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၁၉၄၉ ခုနှစ်မှာတော့ အဲဒီ ဗလီဝင်းအတွင်းမှာ ဟိန္ဒူတွေက ရာမနတ်ဘုရား ရုပ်တု လာစိုက်လိုက်တဲ့အတွက် မွတ်ဆလင်တွေဘက်က ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး အပြန်အလှန် တရားစွဲခဲ့ကြရာမှာ အဲဒီ နေရာတဝိုက်ကို အငြင်းပွား မြေနေရာအဖြစ် အစိုးရက ခြံခတ် သော့ပိတ်ထားခဲ့ပါတယ်။

၁၉၈၆ ခုနှစ် အရောက်မှာတော့ သော့ပိတ်ထားတဲ့ ဗလီနဲ့ မြေနေရာကို ဟိန္ဒူတွေ အတွက် ဖွင့်ပေးဖို့ တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ခဲ့တဲ့အတွက် နှစ်ဖက် အငြင်းပွားမှုတွေ ပိုဆိုးလာခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှာ ဟိန္ဒူတချို့ရဲ့ လက်ချက်နဲ့ ဗလီ တစိတ်တပိုင်း ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီအချိန်က အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် ချန်ဒရာ ရှက်ကာ က တစ်နှစ်ကြာ ကြားဝင် စေ့စပ်ပေးခဲ့ပေမဲ့ ပြေလည်မှု မရခဲ့ပါဘူး။
အူတာ ပရာဒက်ရှ်ပြည်နယ် အယုဒ္ဓယမြို့ရဲ့အပေါ်စီးမြင်ကွင်း

၁၉၉၂ ခုနှစ်အရောက်မှာတော့ လက်ရှိ အာဏာရပါတီဖြစ်တဲ့ BJP ပါတီ အပါအဝင် ဟိန္ဒူ နိုင်ငံရေး ပါတီ သုံးခုရဲ့ ထောက်ခံသူတွေ စုဝေးပြီး ဗလီကို လုံးဝ ဖျက်ဆီးခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတဝန်း ဟိန္ဒူ- မွတ်ဆလင် အဓိကရုဏ်းတွေ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၂၀ဝ၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

၂၀ဝ၂ ခုနှစ် အတွင်းမှာ ဟိန္ဒူနိုင်ငံရေး ပါတီတွေဘက်က ဘုရားကျောင်း ဆောက်ဖို့ ဆက်လက် အရှိန်မြှင့် ကြိုးစားလာခဲ့ပြီး အငြင်းပွားမှု ဖြစ်တဲ့ မြေနေရာမှာ ရာချီတဲ့ လုပ်အားပေး စုဝေးတာတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီ ကာလအတွင်းမှာ အယုဒ္ဓယမြို့က ပြန်လာတဲ့ ဟိန္ဒူ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေ ပါလာတဲ့ ရထားတစင်း ဂူထရာ ဒေသမှာ မွတ်ဆလင်တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး ၅၈ ဦးသေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

ဒီတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်အပြီးနောက်ပိုင်း ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ်မှာ ဆက်ဖြစ်တဲ့ ဟိန္ဒူ မွတ်ဆလင် အဓိကရုဏ်းတွေမှာ မွတ်ဆလင် အများစု အပါအဝင် လူ တစ်ထောင်ကနေ နှစ်ထောင်အကြား သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။
အယုဒ္ဓယမြို့မှာ လုံခြုံရေး တင်းကြပ်ထား

တရားရုံးက ဘယ်လို ဆုံးဖြတ်ခဲ့သလဲ

အဖျက်ခံရတဲ့ ဗလီရဲ့အောက်မှာ ရှိတဲ့ အဆောက်အအုံအပျက်ဟာ အစ္စလာမ် ဘာသာနဲ့ ဆက်စပ်မှု မရှိဘူး ဆိုတဲ့ အထောက်အထားတွေကို ဘူမိဗေဒ လေ့လာရှာဖွေရေးအဖွဲ့ရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ တွေ့ခဲ့တယ် တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီတွေက တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပါတယ်။

ရရှိထားတဲ့အထောက်အထား အချက်အလက်တွေအရ အဲဒီနေရာကို ဟိန္ဒူတွေကို လွှဲပြောင်းပေးပြီး မွတ်ဆလင်တွေကို ဗလီတစ်ခု ပြန်ဆောက်ဖို့ တစ်ခြားမြေနေရာတစ်ခု ပြန်ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက် ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းဆောက်လုပ်ရာမှာ ကြီးကြပ်ဖို့ အဖွဲ့တစ်ခု တည်ထောင်ပေးဖို့ကိုလည်း ဖယ်ဒရယ်အစိုးရကို တရားရုံးက ညွှန်ကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဘာဘရီဗလီကို ဖျက်ဆီးခဲ့တာကတော့ ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရာကျတယ်လို့ တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

BBC Burmese

မွတ်ဆလင်တွေနဲ့အငြင်းပွားနေတဲ့ ဘာသာရေးမြေပေါ် ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းဆောက်ဖို့ ဝန်ကြီးချုပ် Modi အုတ်မြစ်ချ

ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းဆောက်ဖို့ ဝန်ကြီးချုပ် Modi အုတ်မြစ်ချ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ Ayodhya မြို့မှာ မွတ်ဆလင်နဲ့ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တွေအကြား ဆယ်စုနှစ်တွေကြာ အငြင်းပွားနေတဲ့ ဘာသာရေးမြေပေါ်မှာ ဟိန္ဒူ ဘုရားကျောင်း စတင် ဆောက်လုပ်ဖို့ အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် Narendra Modi က မနေ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က အုတ်မြစ်ချပေးလိုက်ပါတယ်။

“ဒီ ဘုရားကျောင်းဟာ ကျွန်တော်တို့ ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ ခေတ်သစ် သင်္ကေတ ဖြစ်လာမှာပါ။ သန်းပေါင်း များစွာသော ပြည်သူတွေရဲ့ ညီညွတ်မှု ပြယုဂ် ဖြစ်လာမှာ” လို့ အုတ်မြစ်ချပွဲမှာ အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် Modiက ပြောသွားခဲ့ပါတယ်။

ဒီဘုရားကျောင်းကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့တာဟာ ဝန်ကြီးချုပ် Modi ဦးဆောင်တဲ့ Bharatiya Janata Party - BJP ပါတီအတွက် အောင်ပွဲ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဟိန္ဒူ ဘုရား ရာမ အထိမ်းအမှတ် ဘုရားကျောင်းကို ဒီမြေပေါ်မှာ တည်ဆောက်နိုင်ရေး နှစ်ပေါင်း ၃၀ လောက် ဆော်ဩပြီး BJP ပါတီ ထင်ရှားလာတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံ​သမိုင်းမှာ ထင်ရှားတဲ့ မွတ်ဆလင်အုပ်ချုပ်သူတွေက ဒီမြေပေါ်မှာ Babri ဗလီကို ၁၅၂၈ ခုနှစ်မှာ ဆောက်လုပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပေမဲ့ အဲဒီ မတိုင်ခင်ကတည်းက ဟိန္ဒူ ဘာသာဝင်တွေရဲ့ မြင့်မြတ်တဲ့မြေ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တွေက ပြောပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ် မှာ ဆန္ဒပြသူတွေက Babri ဗလီကို ဖြိုချ ဖျက်ဆီးခဲ့တာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

မနှစ် နိုဝင်ဘာလတုန်းကတော့ အိန္ဒိယ တရားရုံးချုပ်ကဒီမြေပေါ်မှာ ဟိန္ဒူ ဘုရားကျောင်း တည်ဆောက်ဖို့ အမိန့်ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။

အခုလို ဟိန္ဒူ ဘုရားကျောင်း ပန္နက်ချမှုအပေါ် Ayodhya မြို့တွင်းက မူဆလင် အများက အမုန်းတရားတွေ ပြီးဆုံးသွားဖို့ မျှော်လင့် ချက်နဲ့ ကြိုဆိုခဲ့ကြပေမဲ့ ဩဇာကြီးမားတဲ့ မူဆလင် အုပ်စု တစ်စုကတော့ ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။

အခု တည်ဆောက်မယ့် ဟိန္ဒူ ဘုရားကျောင်းဟာ အမိုးခုံး ၅ ခုပါရှိပြီး စတုရန်းမီတာ ၈၀၀၀ ကျော် ကြီးမားပါတယ်။ လာမယ့် ၃ နှစ်ခွဲ အတွင်း အပြီးတည်ဆောက်မှာ ဖြစ်လို့ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပတဲ့အခါ BJP ပါတီအတွက် နိုင်ငံရေး အကျိုး အမြတ်ရရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

ရှမ်းပြည် နမ့်ခမ်းတိုက်ပွဲ ဒေသခံများ တရုတ်နယ်စပ်တိမ်းရှောင်

ရှမ်းပြည်နယ် လောက်ကိုင်မြို့နယ်ကနေ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာခဲ့ကြရသော စစ်ရှောင် ဒုက္ခသည်တချို့။ (ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄၊ ၂၀၁၅)

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း နမ့်ခမ်းမြို့နယ်အတွင်း တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည် တပ်မတော် RCSS/SSA နဲ့ မြန်မာ့တပ်မတော်တို့ မနေ့ ညနေပိုင်း ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွါးပြီး ရွာသားတွေ တိမ်းရှောင်နေရရတဲ့အကြောင်းကို ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုနိုင်ကွန်းအိန်က တင်ဆက်ပေးမှာပါ။

မနေ့က ညနေပိုင်းမှာ မြန်မာအစိုးရနဲ့ NCA အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်တပ်မတော် RCSS/ SSA နဲ့ မြန်မာ့တပ်မတော်တို့ နမ့်ခမ်းမြို့နယ် ဟတ်ဟင်ကျေးရွာဘက်မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးခဲ့လို့ ရာနဲ့ ချီတဲ့ ရွာသားတွေလည်း တရုတ်နယ်စပ်ဘက်ကို တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးနေရတာပါ။

နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ဘက်မှာ တပ်မတော်နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးကြောင်း အတည်ပြုပြောဆိုပေမဲ့ ထိခိုက်မှုနဲ့ အသေးစိတ်အခြေအနေကို မသိရသေးဘူးလို့ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်တပ်မတော် RCSS/SSA ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်မှူးစိုင်းခမ်းဆိုင်ကပြောပါတယ်။

“ဖြစ်တာတော့ ဖြစ်တယ်ခင်ဗျ။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့ အောက်ခြေတပ်ကတော့ သတင်းမတက်သေးဘူး ခင်ဗျ။”

တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးရာ ဟတ်ဟင်ကျေးရွာသားတွေဟာ နီးစပ်ရာတရုတ်နယ်စပ်ဘက်ကိုတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ဒေသခံ ရွာသားတွေရဲ့ ပြောဆိုချက်ကို ကိုးကားပြီး ရှမ်းသံတော်ဆင့်သတင်းဌာနအယ်ဒီတာနန်းဟွန်က အခုလိုပြောပါတယ်။

“ပြေးရတာက ဝမ်ဟတ်ဟင်ဆိုတဲ့ရွာပေါ့နော်။ အဲဒီရွာကနမ်ခမ်းမြို့နယ်ထဲမှာ။ အဲဒီရွာကပြေးရတာ။ တရုတ်ထဲပြေး တာလေ။ ရွာသားတွေ ဝင်ထွက်သွားလာတဲ့ နယ်စပ်အပေါက်ပေါ့နော်။ နယ်စပ်မှာ ရှိပါတယ် အဲဒီရွာက။ ရွာသားဦးရေက ၁၀၀ ကျော်တယ်၊ တရုတ်ဘက်ပြေးတာက။ ဒီမနက်တော့ ဘာမှထပ်မကြားမိဘူးလို့ ပြေးတဲ့လူလည်း နေရပ်ပြန်ကြပြီးလို့ ပြောတယ်။”

တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတဲ့နေရာဟာ မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်နဲ့ နီးကပ်တာကြောင့် တရုတ်စစ်တပ်ဘက်ကလည်း နယ်စပ်ဘက် မှာ လုံခြုံရေးယူထားပြီး စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ နယ်စပ်ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ဘက် တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်ကို သိရှိဖို့ တပ်မတော်ဘက်ကို ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမဲ့လဲ ဆက်သွယ်လို့ မရခဲ့ပါဘူး။

ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ဘက်မှာ တပ်မတော်ဘက်ကနေ အင်အားတိုးချဲ့လာတယ်လို့ RCSS/SSA ပြောခွင့်ရ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးစိုင်းအုမ်ခေးက ပြောပါတယ်။

“နေ့တိုင်းလို ထပ်ဖြည့်နေတာ ၄၀၀ ကျော်၊ ၅၀၀ နီးပါးရှိပြီလို့ အဲဒီလိုကြား သိရတယ်ဗျာ။ တိုက်ပွဲတွေလျှောက်လုပ်ပြီးတော့ ပြည်သူလူထုတွေ လန့်ကြောက်ရွံ့ပြီး ထွက်ပြေးရတာတို့ ပြီးတော့ ရွေးကောက်ပွဲလည်း နီးလာတာတို့ မတည်မငြိမ်ဖြစ်တာတို့ နည်းနည်းတော့ စိုးရိမ်မှု ရှိတာပေါ့နော်။”

တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်တပ်မတော် RCSS/SSA ဟာ မြန်မာအစိုးရနဲ့ NCA အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့အဖွဲ့ဖြစ်ပေမဲ့လည်း မြန်မာစစ်တပ်နဲ့တော့ ရံဖန်ရံခါတိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးနေပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့မတ် ၂၅ ရက်နေ့မှာ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း မိုင်းတုံမြို့နယ်အတွင်း RCSS/SSA ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နဲ့ မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးခဲ့သလို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့ကနေ မတ်လ ၃ ရက်နေ့အထိ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မိုင်းကိုင်၊ ကျေးသီးနဲ့ မိုင်းနောင်မြို့နယ်တို့မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

ဒီလအတွင်းမှာ၂၁ ရာစုပင်လုံခေါ် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ ကျင်းပဖို့ အစိုးရ တပ်မတော်နဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေအကြား သဘောတူညီမှု ရရှိပြီးဖြစ်ပါတယ်။

RCSS/SSA အဖွဲ့အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေး ညီလာခံကို တက်ရောက်မှာဖြစ်ပြီး တတ်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းနဲ့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးသွားမယ်လို့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးစိုင်းအုမ်ခေးကပြောပါတယ်။

မြန်မာတပ်မတော်အနေနဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်မှာ အပစ်ရပ်ကြေညာထားတယ်ဆိုပေမဲ့ တအာင်းပလောင် TNLA အဖွဲ့နဲ့ အစဉ်လိုလိုတိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးနေပြီး တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်တပ်မတော် RCSS/SSA မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်တပ်မတော် SSPP/ SSA ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့KIA ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့တို့နဲ့လည်း မကြာခဏ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

ကိုနိုင်ကွန်းအိန်  / ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)

RCSS နဲ့ တပ်မတော် တိုက်ပွဲကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၀၀ ကျော် တရုတ်နိုင်ငံဘက် ထွက်ပြေးခဲ့ရ


ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) မူဆယ်နဲ့ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ကြားက ကျေးရွာတချို့မှာ မနေ့ညနေ လေးနာရီလောက်က တပ်မတော်နဲ့ RCSS တပ်ဖွဲ့တွေ တိုက်ပွဲဖြစ်ရာမှာ ဒေသခံရွာသားတချို့ တရုတ်နယ်နိမိတ်ထဲကို ထွက်ပြေးခဲ့ရပါတယ်။  တိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သားတစ်ဦး ထိခိုက်ဒဏ် ရာရတယ်လို့ တပ်မတော်ဘက်က ပြောပေမယ့် RCSS အဖွဲ့ကတော့ တိုက်ပွဲဖြစ်တာ မဟုတ်ဘဲ တပ်မတော်ဘက်က တဖက်သတ်ပစ်ခတ်တာဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ပစ်ခတ်မှုအတွင်း ဒေသတွင်းက အမျိုးသားတစ်ဦး  မျက်စိမှာ လက်နက်ကျည်အစ ထိမှန်ခဲ့တယ်လို့ အမည်မဖော်လိုတဲ့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

မနေ့က ပစ်ခတ်မှုဟာ သစ်မှောင်ခိုကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်တယ်လို့ သိရကြောင်း မူဆယ်ဒုခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဥက္ကာက ပြောပါတယ်။

တပ်မတော်ကလည်း ဒဏ်ရာရအရပ်သားဟာ နမ့်ခမ်းမြို့ခံ အသက် ၃၄ နှစ်အရွယ် စိုင်းစံဝမ်းဆိုသူဖြစ်ကြောင်း၊  မူဆယ်မြို့နယ်အတွင်းက နမ့်စန့်ဂိုဒေါင်ကျေးရွာ အနောက်ဘက် ဝါးရုံတောအနီးမှာ ရှမ်းပြည်ပြန်လည် ထူထောင်ရေးကောင်စီ RCSS/SSA တပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဆယ်ကျော်နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ရာမှာ ဒဏ်ရာရခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း ပြောပါတယ်။

ဝါရုံတောမှာ ဖွက်ထားတဲ့ ခြောက်ဘီးယာဉ်သုံးစီးနဲ့ ကျွန်းသစ် လေးဆယ့်ကိုးတန်  ဖမ်းဆီးရမိခဲ့လို့ သစ်တော ဌာနတာဝန်ရှိသူတွေကို အပ်နှံပြီးချိန်မှာ RCSS ဘက်က အင်အားနှစ်ဆယ်ကျော်နဲ့ လာရောက်ပစ်ခတ်တာလို့ တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

RCSS ပြောခွင့်ရ ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းအွမ်ခေးကတော့  တပ်မတော်ဘက်က တဖက်သတ်ပစ်ခတ်တာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ဒီမနက်မှာတော့ ကျေးရွာတွေကို ပြန်လာကြပြီလို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ဒေသခံတွေကတော့ ကျွန်းသစ်တွေ့တဲ့ နမ့်စန့်ဂိုဒေါင်ကျေးရွာမှာ နမ့်ခမ်းမြို့မ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ စခန်းချ နေထိုင်လေ့ရှိပြီး တပ်မတော်က ကျေးရွာအပြင် တောင်ကုန်းမှာ စခန်းချလေ့ရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

RCSS တပ်ဖွဲ့ကတော့ မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း ကူတို့ဆိပ်အခြမ်း ဟာတင်ကျေးရွာမှာ စခန်းရှိတာလို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။

တရုတ်ဘက်ကို ထွက်ပြေးခဲ့ရတဲ့ ဒေသခံတွေဟာ အခုတော့ သူတို့ရဲ့ အိုးအိမ်တွေကို ပြန်လည်ရောက်ရှိလာ ကြပြီဖြစ်ပေမယ့် RCSS/SSA လှုပ်ရှားတတ်တဲ့ ဒီနယ်မြေမှာ  တပ်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆက်လုပ်နေ တာကြောင့် တိုက်ပွဲဖြစ်လာမှာကို စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

ကံသာ / RFA Burmese

ဂျွန်အိုကယ် - နှစ် ၆၀ ကျော်မြန်မာစာ သင်ပေးသွားခဲ့သူ

ဂျွန်အိုကယ်

လန်ဒန်တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ ဂျွန်အိုကယ်ဟာ သြဂုတ်လ (၃) ရက်က လန်ဒန်မြို့မှာ ကွယ်လွန်သွားပါတယ်။ သူ့ကို မြန်မာအမည် ဦးလှသိန်း၊ ကိုအုတ်ခဲ စတဲ့နာမည်တွေနဲ့လည်း သိကြပါတယ်။

ဂျွန်အိုကယ်ဟာ အသက် (၈၆) နှစ် အရွယ် မကွယ်လွန်ခင် တလလောက်အထိ ကျောင်းသားတွေကို မြန်မာစာ သင်ကြားပေးသွားခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၅၉ မှာ ဘာသာဗေဒ လက်ထောက်ကထိက အဖြစ် ထမ်းဆောင်ချိန်ကနေ ဝါရင့်ကထိကအဖြစ် ပင်စင်ယူတဲ့ ၁၉၉၉ နောက်ပိုင်းအထိ ဆက်သင်ပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘရိုက်တန်က ရွှေဘိုသို့

အင်္ဂလန်တောင်ပိုင်းက ဘရိုက်တန် ကမ်းခြေမြို့မှာ ၁၉၃၄ က မွေးခဲ့တဲ့ ဂျွန်အိုကယ်ဟာ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် ဘုရင်မကောလိပ်မှာ ရောမနဲ့ ဂရိ ဂန္ထဝင်စာပေတွေ သင်ကြားခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက် ၁၉၅၉ မှာ လန်ဒန်တက္ကသိုလ် အရှေ့တိုင်းနဲ့ အာဖရိကပညာရပ်များကျောင်းက မြန်မာစာ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာလှဘေဆီမှာ မြန်မာစာ ကို တနှစ်ခွဲ သင်ယူခဲ့ပါတယ်။

၁၉၆ဝ မှာတော့ ဂျွန်အိုကယ် မြန်မာပြည်ကို လာပြီး မြန်မာစာနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေ ဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီခေတ်က ရန်ကုန်မြို့မှာ သူမြန်မာလို ပြောဖို့ကြိုးစားတိုင်း လူတွေက အင်္ဂလိပ်လိုပဲ ပြန်ပြောကြလို့ အထက်ပိုင်းမှာ သွားသင် ရတယ်ဆိုပြီး ဂျွန်အိုကယ်က သူ့ရဲ့ မြန်မာစာသင်ခရီးကို ၂ဝဝ၆ က မြန်မာလေ့လာရေး ဘူလက်တင် စာစောင်မှာ ပြန်ပြောင်း ရေးပြခဲ့ပါတယ်။
မန္တလေးတက္ကသိုလ်ရောက် ဂျွန်အိုကယ်နဲ့ မြန်မာစာကထိက ဦးမောင်မောင်တင်၊ သမိုင်းပါမောက္ခ ဒေါက်တာသန်းထွန်း

အမရပူရက ရက်ကန်းသမားတွေနဲ့ ရွှေဘိုကျေးလက်က လယ်သမားတွေ၊ ကချင်ပြည်နယ်ကို တက်ကတဲ့ မြန်မာဇာတ်အဖွဲ့ စတဲ့ မြန်မာစကားပဲ ပြောတဲ့ သူတွေကြား နေရာတွေမှာ သွားရောက်သင်ယူတာပါ။ ဇာတ်အဖွဲ့က ရှေ့ပိုင်းပြဇာတ်တွေမှာလည်း သူပါဝင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီခရီးမှာ ဇော်ဂျီ၊ မင်းသုဝဏ်၊ ဒေါက်တာသာလှ၊ ဒေါက်တာညီညီစတဲ့ မြန်မာပညာရှင်တွေအပြင် တင်မိုး၊ မောင်စွမ်းရည် စတဲ့ မန္တလေးတက္ကသိုလ်ထွက် လူငယ် စာရေးဆရာတွေနဲ့လည်း ဂျွန်အိုကယ် ခင်မင်ခဲ့ပါတယ်။ ခုလို ဂျွန်အိုကယ် ဆုံးသွားတဲ့အတွက် "မန္တလေးစာပေလူငယ်တွေရဲ့ ရန်ကုန်ဆုံရပ် ဘီအိုစီကောလိပ် ၊ စနေစကားဝိုင်းမှာ အင်္ဂလိပ် လူမျိုး ဂျွန်အိုကယ် လာတတ်တယ်၊ သူ့နာမည် ကိုလှသိန်းလို့ မခေါ်ဘဲ ကိုအုတ်ခဲ ခေါ်ကြတယ်၊ သူက ကိုသာနိုးကို အင်္ဂလိပ်ပညာရှိလို့ခေါ်ပြီး ကျွန်တော်တို့က သူ့ကို မြန်မာပညာရှိလို့ ခေါ်ကြတယ်၊ မြန်မာစာ မြန်မာစကားကို မြန်မာပညာရှိ ခေါ်လောက်အောင် လေ့လာသူ ခုလို ဆုံးသွားတော့ အထူးနှမြောမိပါတယ်" လို့ နယူးယော့က စာရေးဆရာ ကဗျာဆရာကြီး မောင်စွမ်းရည်က ပြောပါတယ်။

၁၉၆၉ မှာလည်း မြန်မာပြည်လာပြီး မြန်မာစာကို တနှစ် သင်ကြားခဲ့ပါတယ်။ မန္တလေး မစိုးရိမ်ကျောင်းနဲ့ မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတွေမှာလည်း သူသွားလေ့လာခဲ့တဲ့အတွက် မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသရဲ့ နံနက်ခင်းသြဝါဒတပုဒ်မှာ (၆.၃.၆၉) လန်ဒန် တက္ကသိုလ် ကထိက မစ္စတာဂျွန်အိုကယ် လာသောနေ့ ပေးသောသြဝါဒလို့ ပါရှိပါတယ်။

ဂျွန်အိုကယ်ဟာ ကချင်ပြည်နယ်က မြန်မာအနွယ် မရူစကားကိုလည်း မန္တလေး ဆရာအတတ်သင် ကျောင်းက မရူဆရာ တယောက်ဆီမှာ သင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလေ့လာချက် ကနေ မရူကြိယာရဲ့ အသံအနိမ့်အမြင့် လေ့လာချက် စာတမ်း (၁၉၈၈) ပေါ်ထွက်ခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာစာသင်နည်းနဲ့ အညွှန်းသဒ္ဒါ
ဂျွန်အိုကယ် ရေးသားခဲ့တဲ့ စာအုပ်တွေ

ဂျွန်အိုကယ်ဟာ ဘာသာစကားပညာရပ်မှာ စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်လို့ မြန်မာဘာသာနဲ့ ဆိုင်တဲ့ သုတေသနစာတမ်းတွေ ရေးသားခဲ့သလို မြန်မာစာသင်နည်းနဲ့ သင်ရိုးစာအုပ်တွေလည်း ရေးခဲ့ပါတယ်။

ဒီထဲက ၁၉၆၉ ခုနှစ်ထုတ် မြန်မာနှုတ်ပြောစကား အညွှန်းသဒ္ဒါစာအုပ်ပါ ဝါစင်္ဂခြောက်ပါး ခွဲနည်းဟာ မြန်မာပြည်က မြန်မာစာဌာနတွေအထိ သြဇာသက်ရောက်ခဲ့တဲ့ လေ့လာချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၇၁ ကထုတ်တဲ့ မြန်မာဘာသာကို ဥရောပဘာသာတွေနဲ့ အသံဖလှယ် ရေးသားနည်းစာအုပ်ကလည်း ခုချိန်ထိ လက်စွဲပြုရတဲ့ စာအုပ် ဖြစ်ပါတယ်။

အန်နာအဲလော့နဲ့ သူ ပူးတွဲရေးသားပြီး ၂ဝဝ၁ က ထုတ်တဲ့ မြန်မာသဒ္ဒါပုံစံများ အဘိဓာန် စာအုပ်ကလည်း ပညာရပ် လေ့လာသူတွေကြားမှာ ထင်ရှားပါတယ်။

ပထမဆင့်မြန်မာစာ (၁၉၈၉) ၊ မြန်မာ အပြောစကား၊ အရေးစကားနဲ့ စာမိတ်ဆက် (၁၉၉၅) ၊ မြန်မာစာကို နားနဲ့ သင်ကြားခြင်း (၂ဝဝ၂) စတဲ့ စာအုပ်တွေက နိုင်ငံတကာက မြန်မာဘာသာစကားသင်ယူသူတွေအတွက် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

နောက် သူမြန်မာစာ သင်ယူပြီး အနှစ် ၆ဝ ကျော် သင်ကြားပို့ချခဲ့တဲ့ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်ဟာ ဗြိတိန်ရဲ့ မြန်မာဘာသာ သင်တဲ့ အဓိကဌာနအဖြစ် ၁၉၁၇ ကတည်းက တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတက္ကသိုလ်ကပဲ မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်တစောင် ပြုစုဖို့ ၁၉၃ဝ ကျော်ကတည်းက ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။

ဒီအဘိဓာန်ဟာ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ စတီးဝပ်ခေတ်ကနေ ဒေါက်တာလှဘေ လက်ထက်ထိ အပြီး မသတ်နိုင်ဘဲ အန်နာအဲလော့နဲ့ ဂျွန်အိုကယ်ခေတ် ၁၉၈ဝ အထိ ပြုစုခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘာသာစကားဘက် မဟုတ်ဘဲ မြန်မာ့မဟာဂီတကို မြန်မာဆရာတွေနဲ့ သင်ကြားနည်း အကြောင်းကိုလည်း ၁၉၆၄ က ဂျွန်အိုကယ် ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

အိုကယ်ဖောင့်
Avalaser - အားဗားလေဆာဖွန့်နမူ

သူ့ကို အားဗားလေဆာလို့ ခေါ်တဲ့ ကွန်ပျူတာသုံး မြန်မာစာဖောင့် တီထွင်သူအဖြစ်လည်း လူသိများပါတယ်။ သူတီထွင်တဲ့ ဖောင့်ကို မြန်မာပြည်မှာ လူထုစာအုပ်တိုက်က ၁၉၉ဝ မှာ စတင်သုံးစွဲကာ မြန်မာပြည်မှာ ဒုတိယမြောက် ကွန်ပျူတာနဲ့ စာစီတဲ့ ကလေးလူကြီး ကြိုက်ပြီး ချစ်ကြပါတဲ့ ညီပုလေးဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်ကို ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာဖောင့်နဲ့ ကွန်ပျူတာကိစ္စ ဂျွန်အိုကယ်က လူထုဒေါ်အမာထံပေးစာ

သူ့ရှေ့ကလည်း ဂျာမနီနိုင်ငံ ဟမ်းဘတ်မြို့မှာ ၁၉၈၅ က ဦးအောင်မြင့်ဆိုတဲ့ မြန်မာအစိုးရ ပညာရှင် တယောက်အကူအညီနဲ့ ရိုထရင်းကုမ္ပဏီက မြန်မာကွန်ပျူတာ ကီးဘုတ်ကို စတင် တီထွင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာပြည် စာပေလောကမှာတော့ ဂျွန်အိုကယ်ရဲ့ ဖောင့်ကို လူသိများပါတယ်။

မကွယ်ပျောက်သွားနိုင်သူ
ဂျွန်အိုကယ်

မြန်မာစာသင်ကြားရေးနဲ့ ဗြိတိသျှ-မြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ စိုက်လိုက်မတ်တတ် ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ ဂျွန်အိုကယ်ကို ဗြိတိသျှ ဘုရင်မက အိုဘီအီး (ဗြိတိသျှအင်ပါယာရဲ့ အရာရှိ) ဘွဲ့ ၂ဝ၁၄ က ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး လန်ဒန်တက္ကသိုလ်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ကို ၂ဝ၁၆ မှာ အပ်နှင်းခဲ့ပါတယ်။ လန်ဒန်က ဗြိတိန်-မြန်မာအသင်းရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလည်း သူလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာစာပညာရှင်အနေနဲ့ တခေတ်တခါက ဂျွန်အိုကယ်ဟာ ဘီဘီစီ၊ ဗီအိုအေနဲ့ အာရ်အက်ဖ်အေ အသံလွှင့်ဌာနတွေရဲ့ မြန်မာစကား ကြီးကြပ် အကဲဖြတ်သူ အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။

၁၉၆၃ က ဒေါက်တာလှဘေနဲ့ အန်နာအဲလော့၊ ဂျွန်အိုကယ်တို့ ပူးတွဲရေးခဲ့တဲ့ မပျောက်ကွယ်နိုင်သော မြန်မာလင်္ကာသုံးပုဒ် စာတမ်း အမည်လိုပဲ ဂျွန်အိုကယ်ရဲ့ အမည်ဟာလည်း မြန်မာစာသင်ကြားရေးနယ်ပယ်မှာ မေ့ပျောက်မသွားဘဲ ကျန်နေခဲ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဘိုဘို / ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း

ဘေရွတ်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လက်ဘနွန်မှာ သီတင်း ၂ ပတ် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ

ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဘေရွတ်မြို့

Lebanon အစိုးရဝန်ကြီးများအဖွဲ့က ဘေရွတ်မြို့ကို သီတင်း ၂ ပတ် - နိုင်ငံတော် အရေးပေါ် အခြေနေကြေညာလိုက်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူပေါင်းတရာကျော် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ဘေရွတ်မြို့က ဆိပ်ကမ်းကုန်လှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲမှုနဲ့ ဆက်နွယ်နေသူမှန်သမျှကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ချထားဖို့ လည်း Lebanon အစိုးရက စစ်တပ်ကိုအမိန့် ပေးခဲ့ပါတယ်။

အင်္ဂါနေ့က ပေါက်ကွဲမှုတွေ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွါးခဲ့ပြီးတဲ့ နောက်မှာအခုလို အရေးပေါ်အခြေနေ ကြေညာလိုက်တာ ဖြစ်ပြီး ဒီအခြေနေမှာ စစ်တပ်ကို အာဏာအပြည့်ပေးထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွါးရတဲ့ အကြောင်းရင်း အတိအကျကို ခုထိ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပေမယ့် အခု ပေါက်ကွဲခဲ့တဲ့ သိုလှောင်ရုံတွေမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၆ နှစ်ကတည်းက အမိုနီယမ် နိုက်ထရိတ် တန်ပေါင်းများစွာ သိုလှောင်ထားတာကြောင့် ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး အဓိကထား ဆန်းစစ်နေကြောင်း Lebanon အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။

ပေါက်ကွဲမှုကနေ ပတ်ဝန်းကျင် တခုလုံးကို ပျက်စီးစေခဲ့သလို သေဆုံးရသူက ၁၃၅ ထက်မနည်း ရှိပြီး ဒဏ်ရာရသူက ၅၀၀၀ ကျော်ရှိနေတယ်လို့ Lebanon ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး Hamad Hassan က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပြောပါတယ်။

ဘေရွတ်အုပ်ချုပ်ရေးမှုး Marwan Abboud ကတော့ ဒီပေါက်ကွဲမှုကနေ လူပေါင်း ၃ သိန်းလောက် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်သွားမယ်လို့ ခန့်မှန်းပါတယ်။ Lebanonဝန်ကြီးချုပ် Hassan Diab က နိုင်ငံတော်မှာ ၃ ရက်ကြာ ကြေကွဲဝမ်းနဲဖွယ်နေ့ အထိန်းအမှတ် အဖြစ်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

ကယ်ဆယ်ကူညီရေး အဖွဲ့တွေဟာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အထိ အသက်မသေကျန်ရစ်သူတွေကို ဆက်ပြီး ရှာဖွေနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဘေရွတ်က ဆေးရုံ ၃ ရုံ အတော်ပျက်စီးခဲ့ရသလို နောက် ဆေးရုံ ၂ ရုံမှာလည်း တချို့ အပိုင်းတွေပျက်စီးခဲ့ရတဲ့ အတွက် အပြည့်အဝ မလည်ပတ်နိုင်ဘူးလို့ WHO ကမ္ဘာကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ပြောပါတယ်။ ပေါက်ကွဲမှုကနေ အဆိပ်ဓါတ်ငွေ့တွေ ထွက်လာတဲ့အတွက် နေအိမ်တွေထဲမှာပဲ နေကြဖို့ ဘေရွတ်က အမေရိကန် သံရုံးက တိုက်တွန်းနေပါတယ်။ 

ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

ဘေရွတ်ပေါက်ကွဲမှုမှာ တာဝန်ရှိသူတွေကိုအရေးယူဖို့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ စတင်

ဘေရွတ်မြို့တော် ပေါက်ကွဲမှုကြီးကို စတင် စုံစမ်းစစ်ဆေးနေ

လက်ဘနွန် နိုင်ငံ ဘေရွတ်မြို့တော်မှာ အင်္ဂါနေ့ ညက ပေါက်ကွဲမှုကြီးကို စတင် စုံစမ်းစစ်ဆေးနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို မ သိင်္ဂ ီထိုက် စုစည်း တင်ပြပေးပါမယ်။

အင်္ဂါညက ပေါက်ကွဲမှုကြီးကြောင့် ဘေရွတ်မြို့တော် ဆိပ်ကမ်းနဲ့ အနီးဝန်းကျင် မိုင်ချီဝေးတဲ့ နေရာတွေက အဆောက်အအုံတွေပါ ပျက်စီးခဲ့ရတာပါ။ အခုတော့ ဆိပ်ကမ်းက ပေါက်ကွဲမှု အပျက်အစီးတွေကြားမှာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးတွေ သဲလွန်စတွေကို စတင် ရှာဖွေနေပါပြီ။

ပေါက်ကွဲမှုကြီး ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အမိုနီယမ် နိုက်ထရိတ် တန်ချိန် ၂,၇၅၀ ကို ဆိပ်ကမ်းမှာ ၆ နှစ်ကြာ သိုလှောင်ထားတဲ့ ကိစ္စကို အဓိကထား စစ်ဆေးနေကြတာပါ။ ဓာတ်မြေသြဇာမှာ သုံးတဲ့ ပေါက်ကွဲမှု ပြင်းထန်တဲ့ အမိုနီယမ် နိုက်ထရိတ် တန်ချိန်၂,၇၅၀ ကို ဘာကြောင့် ဒီအတိုင်း ထားခဲ့သလဲ ဆိုတာကိုလည်း စစ်ဆေးနေပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ သီးတင်း ၂ ပတ် နိုင်ငံအရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာလိုက်ပြီး ပေါက်ကွဲမှုနဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွယ်တဲ့ အာဏာပိုင်တွေကို နေအိမ်မှာ ထိန်းသိမ်းထားဖို့လည်း စစ်တပ်ကို ညွှန်ကြားထားပါတယ်။ သမ္မတ Michel Aoun က သမ္မတ နန်းတော် အစည်းအဝေး မစခင်မှာ ကြေကွဲဝမ်းနည်းမှု အထိမ်းအမှတ် အနေနဲ့ တမိနစ် ငြိမ်းသက်ခဲ့ကြပါတယ်။

“ဘေရွတ်မြို့တော်မှာ အင်္ဂါနေ့ ညက ပေါက်ကွဲမှုကြီးရဲ့ ဆိုးရွားမှုကို ဖော်ပြစရာ စကားလုံးတောင် မရှိပါဘူးတဲ့။ ဘေးဒဏ်သင့်တဲ့ မြို့ကြီး တခု ဖြစ်သွားစေခဲ့ပါတယ်”လို့ သမ္မတ Michel Aoun ပြောဆိုခဲ့တာပါ။

“အသက်ဆုံးရှုံးရသူတွေ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရသူတွေနဲ့ ပျောက်ဆုံးနေသူတွေ အတွက် ပူးဆွေးဝမ်းနည်းနေရပါတယ်။ လက်ဘနွန် ပြည်သူတွေကြား အကြီးအကျယ် ထိတ်လန့် တုန်လှုပ်နေမယ်ဆိုတာ သေချာပါတယ်။ လက်ဘနွန်နိုင်ငံမှာ စီးပွားရေး အကြပ်အတည်း၊ ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ ပြသနာကြီးတွေ အတွင်း ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ အတွက် အပြန်အလှန် ဖေးမမှုနဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ရှိကြပါလို့ ပန်ကြားလိုပါတယ်” လို့ သမ္မတ Michel Aoun ပြောဆိုခဲ့တာပါ။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး Mike Pompeo က လက်ဘနွန် ဝန်ကြီးချုပ် Hassan Diab ကို တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ပြီး လက်ဘနွန် ပြည်သူတွေကို အခိုင်အမာ ကူညီပံ့ပိုးမယ့် အကြောင်း ပြောဆိုခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဌာနက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပြောပါတယ်။ အမေရိကန် သမ္မတ Donald Trump ကလည်း လက်ဘနွန်ကို ကူညီဖို့ အဆင်သင့်ရှိကြောင်း အင်္ဂါနေ့က ပြောဆိုထားပါတယ်။ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်သားတွေ အပါအဝင် နိုင်ငံတချို့ကတော့ လက်ဘနွန်ကို ကယ်ဆယ်ရေး အကူအညီတွေ စတင် ပို့ဆောင်ပေးနေကြပါတယ်။

လက်ဘနွန်နဲ့ စစ်ရေး တင်းမာနေတဲ့ အစ္စရေးလ်နိုင်ငံကလည်း ဘေရွတ် ပေါက်ကွဲမှုကြီးနောက် လက်ဘနွန်နဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ရပ်တည်ကြောင်း ဖော်ကျူးတဲ့ အနေနဲ့ Tel Aviv မြို့ ခန်းမကြီးမှာ လက်ဘနွန် အလံကို မီးရောင်စုံနဲ့ သရုပ်ဖော်ခဲ့ပါတယ်။အစ္စရေးလ်နိုင်ငံ Tal Aviv မြို့မှာနေတဲ့ Fabian Maamari ကတော့ သူ့မိသားစုက လက်ဘနွန်မှာ ရှိနေတာပါ။

“သိပ်ကို စိတ်လှုပ်ရှားရပါတယ်တဲ့။ အစ္စရေးလ်နိုင်ငံ Tel Aviv မှာ လက်ဘနွန် အလံကို အခုလို သုံးတာဆိုရင် သမိုင်းမှာ ပထမဆုံး ဖြစ်သလို အနည်းဆုံးတော့ ဒါဟာ သူတို့နဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသတာပါတဲ့။ သူ့အနေနဲ့ အရမ်းကို စိတ်လှုပ်ရှားရပါတယ်”လို့ ပြောပါတယ်။

ဘေရွတ်မြို့တော် ဆိပ်ကမ်း ပေါက်ကွဲမှု အတွင်း လူပေါင်း ၁၃၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ၅,၀၀၀ လောက် ဒဏ်ရာရထားပြီး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ အထိ ပျောက်ဆုံးသူတွေကို ဆက်လက် ရှာဖွေနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဆုံးရှုံးရမှုကဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလျံကနေ ၁၅ ဘီလျံထိ ရှိနိုင်တယ်လို့ မြို့တော် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက Al Hadath ရုပ်သံကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပြောပါတယ်။ ဒီဆုံးရှုံးမှုထဲမှာ တိုက်ရိုက် ထိခိုက်ရမှုတွေ အပြင် ဆက်စပ်နေတဲ့ စီးပွားရေး အရ ဆုံးရှုံးမှုတွေလည်း ပါဝင်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် လက်ရှိမှာ ရိက္ခာကလည်း အကန့်အသတ်နဲ့သာ ရှိတာကြောင့် နိုင်ငံတကာ အကူအညီတွေ မရရင် အကြပ်အတည်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့လည်း ဘေရွတ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ပြောဆိုထားပါတယ်။ ဘေရွတ် ဆိပ်ကမ်း ပေါက်ကွဲမှုကြီးနောက်ပိုင်း လူပေါင်း ၂၅၀,၀၀၀ ကျော်ဟာပေါက်ကွဲမှုဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးနေတဲ့ အဆောက်အအုံတွေမှာ ဖြစ်သလို နေထိုင်နေကြရပါတယ်။

မသိင်္ဂီထိုက်  / ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)

လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ဒေါ်ဝင်းမြမြ မျှော်မှန်းချက်


မြန်မာနိုင်ငံ အနာဂတ် လွှတ်တော်မှာ ဘာသာပေါင်းစုံ ကိုယ်စားပြုသူတွေ ပိုမိုပါဝင်လာရေး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်မှုနဲ့ NLD က စတင်ကြိုးစားဆောင်ရွက် နေကြောင်းပါတီကိုယ်စားလှယ်လောင်းဖြစ်သူ ဒေါ်ဝင်းမြမြက ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရခဲ့ပေမယ့် အခု ၂၀၂၀ပြည့်ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD ရဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တဦးအဖြစ် ရွေးချယ် ခံခဲ့ရတဲ့ မန္တလေးမြို့က နိုင်ငံရေးအရ ထင်ရှားလူသိများတဲ့ ဒေါ်ဝင်းမြမြ ကို မအင်ကြင်းနိုင်က ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

အာဏာရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုစည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဒုဥက္ကဥလည်းဖြစ်တဲ့ ဒေါ်ဝင်းမြမြဟာ လာမယ့်နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲမှာကျောက်ဆည်ခရိုင် စဥ့်ကိုင်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မြေမှာ ပါတီရဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တဦးအနေနဲ့ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မှာပါ။

၁၉၈၈ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံး လူထုလှုပ်ရှားမှုကြီးကို စစ်တပ်က လက်နက်နဲ့ အကြမ်းဖက် ဖြိုခွဲပြီး အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ကို စတင်တည်ထောင်ကတည်းက ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ဒေါ်ဝင်းဝင်းမြမြဟာ ပါတီအပေါ် မမှိတ်မသုန်ယုံကြည်မှုနဲ့ လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခဲ့တယ်လို့ ဗွီအိုအေကို သူက အခုလိုပြောပါတယ်။

" ပါတီက ကျမကို ပါတီတာဝန်ပေးရင်လည်း ပါတီတာဝန်ထမ်းမှာပဲ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တာဝန်ပေးရင်လည်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တာဝန်ထမ်းမှာပဲ။ အခု ကျမက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း လျှောက်လွှာတင်လိုက်တယ်။ ပါတီကလည်း ကျမကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တာဝန်ပေးလိုက်ပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင် ။။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ဒေါ်ဝင်းမြမြ ပါဝင်ခွင့်မရပဲ အခု ၂၀၂၀ပြည့်ရွေးကောက်ပွဲကျမှ ပါတီ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရတဲ့ အနေအထားကိုရော ဘယ်လိုမြင်ပါလဲ။

ဒေါ်ဝင်းမြမြ ။။ ၂၀၁၅ တုန်းက ကျမက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း လျှောက်လွှာတင်ပါတယ်။ နောက် ကျမအနေနဲ့ ဦးစားပေးရမယ့် အလုပ်တခုရှိတာကြောင့် အဲဒီတာဝန်ကိုပဲ ဦးစားပေးပြီးတော့မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း လျှောက်လွှာကို ပြန်ရုပ်သိမ်းခဲ့တာပါ။ ဒီနှစ်တော့ ကျမလည်း လျှောက်တယ်။ ပါတီကလည်း လက်ခံတယ်။ ဒါပါပဲ။

အင်ကြင်းနိုင် ။။ အခု မြန်မာလွှတ်တော်ထဲမှာ မွတ်စလင်အမတ် တယောက်မှမရှိဘူး။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD ကနေ မွတ်စလင်အမတ်လောင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့တာမျိုး လုံးဝမရှိဘူး။ အခု ၂၀၂၀ ပြည့်ရွေးကောက်ပွဲရောက်မှာ မွတ်စလင် နှစ်ဦး ရွေးခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် လူဦးရေအချိုးအစားအရဆိုရင် လွှတ်တော်ထဲမှာ မွတ်စလင် အမတ်ဦးရေ အရမ်းနည်းနေတာကို ဝေဖန်ခံရတဲ့အပေါ် ဒေါ်ဝင်းမြမြ ဘယ်လိုမြင်ပါလဲ။

ဒေါ်ဝင်းမြမြ ။။ ဘာသာပေါင်းစုံ ပါဖို့အရေး နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွန်း အတိုင်းဖြစ်ဖို့ အကုန်လုံးက ဆန္ဒရှိကြပါတယ်။ တဖြေးဖြေးဖြစ်သွားမှာပါ။ အခုကျမတို့ခေါင်းဆောင်က စပြီး ကြိုးစားပြီးတော့မှ အခုလုပ်နေတာပဲလေ။ ရှေ့ကြရင် ကျမတို့က ဒီထက်မက အများကြီးပိုပြီး တိုးတက်လာမယ်။ လူသားဝါဒကို ကျမတို့ နိုင်ငံမှာ ရင်းနှီးသွားအောင်လို့ ကျမတို့ ခေါင်းဆောင်ကနေ ကြိုးစားပြီး ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ ကျမ ပြောချင်ပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင် ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဘာသာရေးနဲ့ ပတ်သက်ရင် အတော်လေးခွဲခြား ဆက်ဆံမှုတွေ ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ ဝေဖန်ခံနေရတဲ့အပေါ် ဘယ်လိုမြင်လဲ။ ဒီလိုအခြေအနေတွေ တိုးတက်လာအောင် ဘယ်လိုလုပ်သင့်ပါလဲ။

ဒေါ်ဝင်းမြမြ ။ ။ ကျမတို့ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ တော်တော်လေးနည်းတဲ့ လူအုပ်စုကနေပြီးတော့ အမုန်းစကားတွေပြောမယ်။ ဘာသာရေးခွဲခြားတယ်။ ဒါမျိုးတွေရှိပါတယ်။ တော်တော်များများ လူအများကတော့ ဒါမျိုးမရှိပါဘူး။ နိုင်ငံတိုးတက်စေချင်တယ်။ ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းချင်တယ်။ အားလုံး လူ့အခွင့်အရေးကို ရရှိစေချင်တယ်။ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း၊ အေးအေးချမ်းချမ်းပဲ နေချင်တယ်။ ဘာသာပေါင်းစုံ ချစ်ကြည်ရေး အဖွဲ့တွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီအဖွဲ့တွေကနေ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ဘာသာပေါင်းစုံ ချစ်ကြည်ရေး တစိုက်မတ်မတ်လုပ်ဆောင်နေသလို အစွန်းရောက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တချို့လည်း ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘာသာပေါင်းစုံချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု ဆောင်ရွက်နေသူတွေလည်း အများကြီးရှိတော့ ရှေ့လျောက် ပိုပြီးကောင်းသွားမယ်လို့ ကျမ ပြောချင်ပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင် ။ ။ ဘာပဲပြောပြော ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကလည်းရှိနေတယ်။ အဲဒီအောက်မှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကိုယ်က ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရမှာဆိုတော့ ဒီ ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒေါ်ဝင်းမြမြ အမြင် ဘယ်လိုရှိပါလဲ။

ဒေါ်ဝင်းမြမြ ။ ။ ကမ္ဘာပေါ်မှာတောင် အတော်လေးပြင်ရခက်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေလို့ ကျမတို့သိရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျမတို့ ပါတီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဒီဖွဲ့စည်းပုံကြီးရှိရဲ့သာနဲ့ ကျမတို့က ကိုယ့်အလုပ်ကို ကိုယ်လုပ်ရင်း ခရီးဒီလောက်အထိ ရောက်လာတယ်လို့ ကျမပြောချင်ပါတယ်။ အဲတော့ ကျမတို့ကလည်း အလုပ်ပဲ လုပ်ရမှာပဲ။ အလုပ်က ပုံမှန်လုပ်နေရင် သွားပါများ ခရီးရောက်ဆိုသလို ကျမတို့ လိုချင်တဲ့ ပန်းတိုင်ရောက်ဖို့ အောင်မြင်မှုရမှာပါ။

NLD ခေါင်းဆောင် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ဦးဆောင်မှု အရည်အချင်းကို သူ့အနေနဲ့ အပြည့်အဝယုံကြည်တဲ့အတွက် နှစ်ပေါင်း ၃၀ကျော်ကြာ နောက်လိုက်ကောင်းအနေနဲ့ ရပ်တည်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဒေါ်ဝင်းမြမြက ပြောပါတယ်။

နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ နှစ်ရှည်လများ အကြိမ်ကြိမ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ အသက် (၇၁)နှစ်အရွယ် ဒေါ်ဝင်းမြမြဟာ ၂၀၀၃ ဒီပဲယင်းလုပ်ကြံမှုမှာ အကြမ်းဖက် လူအုပ်စုကြီးရဲ့ ရိုက်နှက်ခံရပြီး အသက်မသေ ခဲ့ပေမယ့်လက်နှစ်ဖက်ကျိုးခဲ့ရသလို၊စစ်အစိုးရလက်ထက်တလျောက်လုံး မိသားစုအလိုက် ဖိနှိပ် ထောင်ချခံခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါအပြင် ဒေါ်ဝင်းမြမြဟာ ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင် သံဃာ့တော်လှန်ရေးမှာ တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်ကူညီခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမယ့် မွတ်စလင်ဖြစ်တဲ့အတွက် ပါတီက ဒေါ်ဝင်းမြမြကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းမရှိဘူးဆိုတဲ့ ဝေဖန် ပြောဆိုမှုတွေလည်း ထွက်ခဲ့ပါတယ်။

အခုတော့ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်ကြာပြီးနောက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ဖို့ သူ့ရဲ့မိခင် ပါတီက ဒေါ်ဝင်းမြမြကို ပထမဆုံးအကြိမ် အခွင့်အရေးပေးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အများစုဖြစ်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး ခွဲခြားမှုတွေ အကျယ်အပြန့်ရှိနေတယ်ဆိုပြီး နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုအပြင် ပြည်တွင်းမှာလည်း အစွန်းရောက် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တချို့ရဲ့ ဆန့်ကျင်လှုပ်ရှားမှုတွေကို ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ NLD ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ ဒေါ်ဝင်းမြမြအပါအဝင် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တချို့ကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့တာဟာ နိုင်ငံတကာစံချိန် စံညွန်းတွေနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ကြိုးစားမှုတခုဖြစ်တယ်လို့ မြန်မာ့အရေးသုံးသပ်သူတွေက ရှုမြင်ကြပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင်  / ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)

ဆွေးနွေးအဖြေရှာရေး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါက်တာတင်မာအောင် မျှော်လင့်

ဒေါက်တာတင်မာအောင် ( ၂၀၁၈ခုနှစ် မေလ(၃၀)ရက် -ဓါတ်ပုံ-My Hidden City - Mrauk U HeritageFilm)

နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အနီးဆုံးကိုယ်ရေးအရာရှိလုပ်ခဲ့သူ ဒေါက်တာ တင်မာအောင်၊ လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (ALD) ကနေ ဝင်ပြိုင်တော့မှာပါ။

ဒီ ALD ပါတီဟာ ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက NLD အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်နဲ့ လက်တွဲခဲ့ပြီး၊ ရခိုင်မှာ အများစုနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ပွဲတုန်းကလဲ၊ ANP ရခိုင်အမျိုးသားပါတီနဲ့ ပေါင်းပြိုင်ပြီး ထပ်အများစုနိုင်ခဲ့ကာ အခုလဲ ရခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မြေ (၂၄) ခုမှာ ထပ်ပြိုင်သွားမှာပါ။

ဒီရခိုင်ပါတီကြီးကနေ ဒေါက်တာတင်မာအောင် ဘာကြောင့် ဝင်ပြိုင်ရတာပါလဲ၊ ရခိုင်ပဋိပက္ခအပေါ်လည်း ဘယ်လိုသက်ရောက်မူရှိနိုင်ပါလဲဆိုတာကို၊ ပါတီပြောခွင့်ရနဲ့ အောင်နိုင်ရေး ကော်မတီဗဟို ဥက္ကဌ ဦးဦးလှမြင့်ကို ကိုဝင်းမင်းက မေးမြန်းထားပါတယ်။

ကိုဝင်းမင်း။ ။ ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (ALD) ကနေ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အရေးပါတဲ့ သူတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ Dr. တင်မာအောင်၊ သူက ဒေါ်အောင်စုကြည်နဲ့လည်း အနီးကပ် နှစ်ပေါင်းကြာရှည်စွာလုပ်လာခဲ့တယ်၊ နောက် ဒီရခိုင်ပါတီတွေမှာလည်း နာမည်ကြီးတဲ့ ဒေါက်တာ စောမြအောင်ရဲ့ သမီးလည်းဖြစ်တယ်၊ အခု သူကိုယ်တိုင် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်လာတော့၊ ဘာကြောင့်မို့ ဒေါက်တာတင်မာအောင် ခုလိုဆုံးဖြတ် လိုက်တာလို့ထင်လဲ။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ဒေါက်တာတင်မာအောင် ဘာကြောင့်ဝင်ဖြစ်လဲဆိုတော့၊ ကျွန်တော်တို့ အခု ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာ လူမူရေး၊ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ ကျန်းမာရေး စသည်အားဖြင့် အရေးအရာ အားလုံးဟာ ချွတ်ခြုံကျနေတယ်ဗျ။ အဲ့ဒီထဲမှာ ကျွန်တော်တို့ ရခိုင်တွေ ဝင်ပြီးပါဖို့ လိုမယ်၊ ကူဖို့လိုမယ်။ အဲ့ဒါအတွက် ဒေါက်တာတင်မာအောင်မှာ တာဝန်ရှိတယ်ဗျ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့၊ သူ့အဖေက ဒီလုပ်ငန်းကိုလုပ်ခဲ့တာလေ၊ တနည်းအားဖြင့် သူတို့မျိုးရိုးကိုက ဒီရခိုင် လူမူရေး၊ လူမျိုးရေး၊ ရခိုင်လူမျိုးတွေထဲမှာ ဦးဆောင်ဦးပြ ရှိနေခဲ့တဲ့ မိသားစုဗျ။ အဲ့ဒါကြောင့် ဒေါက်တာ ဦးစောမြအောင်ရဲ့ သမီးတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာတင်မာအောင်အနေနဲ့ လုပ်ဖို့ သင့်တော်တဲ့ အချိန်ကာလဖြစ်တဲ့အတွက် ခုလို ဆုံးဖြတ်တယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ ခုလိုဆုံးဖြတ်လိုက်တာကြောင့် ပါတီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်နိုင်ရေး အနာဂတ် အနေအထားမှာ ဘယ်လိုဖြစ်လာမယ်ထင်လဲ။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ လူထုတွေကလည်း မျှော်လင့်နေမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ လူထုရဲ့ထောက်ခံမူကို အများဆုံး ရနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့်လည်း ကျွန်တော်တို့ ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ရဲ့ ပုံရိပ်ဟာ သူ့အဖေ လက်ထက်ကလိုပဲ ပိုပြီးတော့ ပီပြင်လာလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ ဒေါက်တာတင်မာအောင်အနေနဲ့ ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရရှိခဲ့ရင်၊ ဘယ်လိုမျိုး ထိထိရောက်ရောက် အပြောင်းအလဲတွေ ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားလဲ။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ကျွန်တော်တို့ ALD က ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကထဲက နိုင်ငံရေးမှာ နှစ်ပေါင်းကြာရှည် မှတ်ပုံတင်ပြီး ပါလာတဲ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလို ရှည်လျားတဲ့ သမိုင်းရှိတဲ့အတွက်၊ သူ့ကိုလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာ သူအောင်ပွဲရလာရင် ထိုက်သင့်တဲ့နေရာတစ်ခုတော့၊ တာဝန်တစ်ခုတော့ ပေးလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ အဓိကတော့ ရခိုင်ဝန်ကြီးချုပ်လိုနေရာမျိုးကနေ၊ ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း အရေးပါတဲ့ ဝန်ကြီး တစ်နေရာမျိုးကနေပြီးတော့ လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်တာမျိုးပေါ့နော်။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်၊ ပြီးရင် သူဟာ ဒီပေးအပ်တဲ့တာဝန်အပေါ်မှာ အကောင်းဆုံး လက်တွဲပြီးတော့ ဘယ်သူနဲ့မဆို လုပ်နိုင်လိမ့်မယ်။ သူ့မူရင်းစိတ်နေသဘောထားကိုက ဆွေးနွေး တိုင်ပင်ညှိုနှိုင်းပြီးတော့ အဖြေရှာတဲ့ဟာကို ဒေါက်တာတင်မာအောင်က ကြိုက်ပါတယ်။ အဲ့ဒီအတွက် အကောင်းဆုံးမျှော်လင့်နိုင်မယ့် လူတစ်ယောက်အဖြစ် ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်ထားတယ်၊ ပါတီကလည်း ယုံကြည်တယ်ဗျ။

ဝင်မင်း ။ ။ NLD နဲ့ ဆက်ဆံရေး အပေါ်မှာရော ဘယ်လိုဖြစ်လာမယ်ထင်လဲ။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ UNA (ညီညွှတ်သော တိုင်းရင်သားလူမျိုးများ မဟာမိတ်အဖွဲ့) နဲ့ NLD နဲ့ ဆက်ဆံရေးအပေါ်မှာ မူတည်ပါလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီအပေါ်မှာ ကျွန်တော်တို့ နဂိုထဲက ပါခဲ့တဲ့ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေ အကုန်လုံးက UNA မှာ ပါတဲ့အတွက် အဲ့ဒီမူအတိုင်း ဆက်သွားနေကြတာ။

ဝင်းမင်း ။ ။ အခုလက်ရှိမှာ UNA နဲ့ NLD ဆက်ဆံရေးအနေအထား ဘယ်လိုရှိလဲ၊ ရှေ့မှာရော ဘယ်လိုဖြစ်လာနိုင်မလဲ။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ဆက်ဆံရေးကို ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ရပ်တန့်နေတယ်လို့ မြင်ရတယ်ဗျ။ အဲ မြန်မာပြည်မှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတွေနဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေကို မဆွေးနွေးဘဲနဲ့ လက်ရှိ အကြပ်အတည်းနဲ့ အနာဂတ်ကို ချီတက်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးဗျ။ အဲ့ဒါကြောင့် ဘယ်ပါတီပဲ အာဏာရရ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတွေနဲ့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ညှိနှိုင်းပြီးမှ သွားလို့ရမယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ ပါတီအနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ နိုင်ဖို့ အနေအထားရော။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ဖို့ သေချာပါတယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ အခြား ရခိုင်ပါတီတွေလည်း ရှိတော့၊ ဒီ မဲကွဲသွားမယ့် အနေအထားမျိုးအတွက်ရော ညှိနှိုင်းထားတာရှိလား။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ညှိနှိုင်းထားတာကတော့ မရှိဘူးဗျ။ သူတို့လဲ အပြိုင်သဘောနဲ့ ဝင်ပါလိမ့်မယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ ဒေါက်တာတင်မာအောင် အနေနဲ့ကတော့ တောင်ကုတ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂) မှာ ဝင်ပြိုင်မှာဆိုတော့၊ ဘယ်ပါတီနဲ့ အဓိက ပြိုင်ရမယ်လို့ထင်လဲ။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ရခိုင်ပါတီနဲ့ပဲ အဓိက ပြိုင်ရမယ့်သဘောရှိတယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ ဘယ်ရခိုင်ပါတီနဲ့ ပြိုင်ရမယ်လို့ထင်လဲ။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (ANP) နဲ့လို့ မြင်ပါတယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ နောက်ပိုင်းမှာရော ဒီ တခြားရခိုင်ပါတီတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းဖို့ အလားအလာတွေရော။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်စွဲမူကတော့ အမြဲတမ်း ညီညွတ်ဖို့လိုတယ်။ ဒါကြောင်မို့ ပြည်ထောင်စု အရေးမှာဖြစ်ဖြစ်၊ ပြည်နယ်အရေးမှာဖြစ်ဖြစ်၊ ဆွေးနွေးမယ်၊ ညှိနှိုင်းမယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ ခုလို ဒေါက်တာတင်မာအောင် ဝင်ပြိုင်မယ့် အနေအထားကနေ ရခိုင်နိုင်ငံရေးတစ်ခုလုံးအတွက်၊ ဆိုလိုတာ အခု လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတွေဖြစ်နေတယ်၊ ရခိုင်ပါတီတွေနဲ့ NLD ပါတီအကြားဆက်ဆံရေးမှာလည်း အဖုအထစ်တွေရှိနေတယ်၊ ဒေါက်တာအေးမောင်ဆို ဖမ်းခံနေတဲ့ အနေအထားမျိုးဆိုတော့၊ အဲ့ဒီအနေအထားမျိုးကနေ အကောင်းဘက်မျိုးကိုရော။

ဦးဦးလှမြင့် ။ ။ ဟုတ်တယ်ခင်ဗျ ကျွန်တော်တို့ အကောင်းဆုံး ပြောင်းလဲနိုင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပြီးတော့ ဒီ အလုပ်ကို လုပ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ပါတီရဲ့ ရည်မှန်းချက်ဖြစ်တဲ့ စစ်မှန်တဲ့ ပြည်ထောင်စု ဖြစ်လာဖို့ရယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ အကြပ်အတည်းကိုရော ကျော်လွှားနိုင် လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်တာရယ်နဲ့၊ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

ဝင်းမင်း ။ ။ အခုလို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရှင်းပြပေးတဲ့အတွက်၊ ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်။

ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (ALD) ပြောခွင့်ရနဲ့ အောင်နိုင်ရေး ကော်မတီဗဟို ဥက္ကဌ ဦးဦးလှမြင့်ကို ကိုဝင်းမင်းက မေးမြန်းခဲ့တာပါ။

၀င်းမင်း  / ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)

အန္တရာယ်ရှိတဲ့ လက်သန့်ဆေးရည်တွေ အမေရိကန် FDA သတိပေး


ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း ရောဂါမကူးစက်အောင် တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးကို ဂရုစိုက်နေရတဲ့အချိန် လက်သန့် ဆေးရည် Hand sanitizer တွေဟာ ဘယ်သွားသွား ကိုယ်နဲ့မကွာ ဆောင်ထားရတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီလို လက်သန့်ဆေးရည်တွေနဲ့ လက်မကြာမကြာဆေးရတဲ့အချိန်မှာ လက်သန့်ဆေး အရည်အသွေး မကောင်းဘူး ဆိုရင်လည်း ဘေးဥပဒ်ဖြစ်စေပြန်တာပါ။

အမေရိကန်အစားအသောက်နဲ့ စားဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန FDA ကနေ အသုံးမပြုသင့်တဲ့ လက်သန့်ဆေးရည် Hand sanitizer တွေကို ထုတ်ပြန်ထားတာမှာ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ စာရင်းအမျိုး ၁၀၀ ကျော်ရှိသွားပါပြီ။

အဲဒီစာရင်းထဲမှာပါတဲ့ လက်သန့်ဆေးရည် အများစုဟာ မက်ဆီကိုနိုင်ငံထုတ် လက်သန့်ဆေးရည်တွေဖြစ်ပါတယ်။

လက်သန့်ဆေးရည်လုပ်တဲ့နေရာမှာ အဓိကအသုံးပြုတဲ့ ethyl နဲ့ isopropyl လို့ခေါ်တဲ့ အရက်ပြန်တွေကို အဲဒီ မသုံးစွဲသင့်တဲ့ လက်သန့်ဆေးအမျိုး ၁၀၀ ထဲမှာ အလုံအလောက်မပါဝင်တာ တွေ့ရတယ်လို့ FDA ရဲ့ ထုတ်ပြန် ချက်မှာ ဖော်ပြထားတာပါ။

မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ လက်သန့်ဆေးရည်တွေက တရုတ်နိုင်ငံဘက်က ဝယ်သုံးနေသလို အိမ်မှာကိုယ်တိုင် ဖော်စပ်ပြီး သုံးနေကြတယ်လို့ မန္တလေးမြို့ ဒေသခံတစ်ဦး ဖြစ်တဲ့ မသဲနုယဉ်ကပြောပါတယ်။

“လက်ထဲထည့်ပြီး ပွတ်လိုက်တာနဲ့ ခြောက်သွားတယ်။ စေးကပ်နေတာမျိုး မရှိဘူးဆိုရင် အဆင်ပြေလို့ သုံးကြတယ်။ ပုလင်းပေါ်မှာကတော့ ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်း ပိုးသေတယ်လို့ ရေးထားတယ်။ တရုတ်စာတန်းတွေနဲ့ ဗူးတွေလည်းလာတယ်။ အရင်ကိုဗစ် ဆိုးတုန်းကတော့ ပစ္စည်းတွေပြတ်သွားတော့ အိမ်မှာတင် အရက်ပြန်နဲ့ ရှားစောင်းလက်ပတ်နဲ့ အိမ်လုပ်တွေသုံးကြတယ်။ ပညာရှင်တွေပြောတဲ့ အချိုးအစားနဲ့တော့ ထည့်တာပဲ။”

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် စတင်ဖြစ်ပွားတဲ့အချိန် လက်သန့်ဆေးရည်တွေ ပစ္စည်းပျက်တဲ့အထိ ဖြစ်သွားတာကြောင့် ဒီလို အိမ်မှာဖော်စပ်သုံးနေကြတာဖြစ်ပေမယ့် ဘယ်လောက်ထိ အစွမ်းအာနိသင် ထိရောက်လည်းဆိုတာကတော့ မပြောနိုင်ပါဘူး။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်လခွဲလောက်အတွင်းမှာ ပြည်တွင်းကူးစက်တဲ့သူ မတွေ့ရတာကြောင့် အခုဆိုရင် လူတော်တော်များများက အိမ်အပြင်ပြန်ထွက်နေပါပြီ။

အစိုးရကလည်း ကျန်းမာရေးစည်းမျဉ်း စည်းကမ်းတွေနဲ့အညီ ကျောင်းတွေ စာသောက်ဆိုင်တွေ အလုပ်ရုံတွေကို ပြန်ဖွင့်ခွင့်ပေးထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်တွေသတိပေးထားသလို နှာခေါင်းစည်းတပ်တဲ့သူတွေက နည်းနေပြီး တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်ခပ်ကွာကွာနေတဲ့ အလေ့အကျင့်ကို ကျင့်သုံးဖို့ အားနည်းနေတာကြောင့် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပေါ့ပေါ့ဆဆမနေကြဖို့ ပြည်သူတွေကိုသတိပေးနေပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတော့ ဒီကနေ့နေ့လည်ပိုင်းက ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းစာရင်း တင်ဖို့ သွားရောက်ရာမှာ နှာခေါင်းစည်တွေ လက်အိတ်တွေဝတ်ဆင်ပြီး သွားရောက်ခဲ့တာလည်းတွေ့ရပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ သြဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့ ညနေ  ၄ နာရီအထိ ရရှိတဲ့စာရင်းတွေအရ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် သေဆုံးတဲ့သူ ခြောက်ယောက်နဲ့ ရောဂါကူးစက်ခံရတဲ့သူက ၃၅၅ ယောက်ရှိပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အဲဒီကူးစက်ခံရသူတွေထဲက ၃၀၂ ယောက်ဟာ ရောဂါပြန်လည်ကောင်းမွန်သွားပြီ ဖြစ်တာကြောင့် ၅၃ ယောက်ပဲ လက်ရှိ ဆေးကုသမှု ဆက်ခံယူနေရတာပါ။

တကမ္ဘာလုံးမှာတော့ ဒီကနေ့အထိ ရောဂါကူးစက်ခံရတဲ့သူ ၁၈ သန်းခွဲနီးပါးရှိသွားပြီဖြစ်ပြီးတော့ သေဆုံးသူ ၇ သိန်းနီးပါးရှိနေပြီလို့ တစ်ကမ္ဘာလုံးက ပညာရှင်တွေစုပေါင်းပြုစုထားတဲ့ Worldometer အင်တာနက်စာမျက်နှာမှာ ဖော်ပြပါတယ်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဟာ ရောဂါကူးစက်ခံရတဲ့ ပထမ အဆိုးရွားဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ရောဂါကူးစက်ခံရတဲ့သူ ၅ သန်းနီးပါးနဲ့ သေဆုံးတဲ့သူ တစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိသွားပါပြီ။

ဘရာဇီးနိုင်ငံကတော့ ဒုတိယ အဆိုးရွားဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ရောဂါကူးစက်ခံရတဲ့သူ ၃ သန်းနီးပါးနဲ့ သေဆုံးသူ တစ်သိန်းလောက်ရှိပါတယ်။

တတိယအဆိုးရွားဆုံးဖြစ်တဲ့ မြန်မာ့အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာတော့ သေဆုံးတဲ့သူ လေးသောင်းနီးပါးရှိပြီး လူ နှစ်န်းနီးပါးရောဂါကူးစက်ခံထားရပါတယ်။

စောဖိုးခွား / RFA Burmese


နေပြည်တော်က တပ်မဲရုံအားလုံး တပ်ပြင်ထုတ်ပြီး မဲပေးရမယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲ‌ကော်မရှင်ပြော

တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နေပြည်တော် ဇေယျာသီရိမြို့နယ်က အနော်ရထာမဲရုံ အမှတ် ၁ မှာ ၂၀၁၅ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့က မဲထည့်နေစဉ် / Photo: Win Ko Ko Latt/ RFA

လာမယ့်နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်ရှိ တပ်တွင်းမဲရုံအားလုံးကို တပ်ပြင်ထုတ်ပြီး မဲပေးရမယ်လို့ “နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ ရွေးကောက်ပွဲ‌ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ” အဖွဲ့ဝင် ဦးမိုးဇော်က ပြောလိုက်ပါတယ်။

နေပြည်တော်မှာ တပ်တွင်းမဲရုံ တရုံမှ မထားတော့ဘဲ တပ်မတော်သားတွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ သီးသန့်မဲပေးနိုင်မယ့် တပ်ပြင်ပမဲရုံ ၃၃ ရုံ လျာထားတယ်လို့ ဦးမိုးဇော်က ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် တပ်မတော်သားတွေနဲ့ ရပ်ကွက်နေပြည်သူတွေ အတူစုပေါင်းပြီး မဲပေးနိုင်မယ့်မဲရုံ ၁၀ ရုံ ထပ်မံလျာထားတယ်လို့လည်း ဦးမိုးဇော်က ရှင်းပြပါတယ်။

နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေမှာ တပ်မတော်သားတွေနဲ့ တပ်မိသားစုတွေအပါအဝင် စုစုပေါင်း မဲပေးခွင့်ရှိသူ ရှစ်သိန်းကျော်ရှိနေပြီး အဲဒီ ရှစ်သိန်းကျော်အတွက် မဲရုံပေါင်း ၆၃၃ ရုံ လျာထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ စာရင်းတွေအရ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေကနေ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ခုနှစ်သိန်းကျော်သာရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ တသိန်းကျော် တိုးလာတာဖြစ်ပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်မှာ ဇမ္ဗူသီရိ၊ ဒက္ခိဏသီရိ၊ ဇေယျာသီရိ၊ ပုဗ္ဗသီရိ၊ ဥတ္တရသီရိ၊ ပျဉ်းမနား၊ လယ်ဝေး၊ တပ်ကုန်း ဆိုပြီး မြို့နယ် ရှစ်ခု ပါဝင်ပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကလည်း ၂၀၂၀-ရွေးကောက်ပွဲမှာ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစေဖို့နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူတွေ လွတ်လပ်စွာသွားလာနိုင်စေဖို့အတွက်၊ နေပြည်တော်အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးမှာရှိတဲ့ တပ်မဲရုံ စုစုပေါင်း ၆၃၂ ရုံကို၊ တပ်ပြင်ပမှာထားရှိပြီး မဲပေးရမယ်လို့ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ကြေညာထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

တပ်မတော်ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကတော့၊ လုံခြုံရေးကြောင့် တပ်မဲရုံတချို့ကို တပ်တွင်းမှာပဲ ထားရှိမှာဖြစ်ကြောင်း၊ ဒါပေမဲ့ တပ်မတော်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ဥပဒေ နည်းဥပဒေတွေကို လိုက်နာသွားမယ့်အကြောင်း ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့က နေပြည်တော်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

RFA Burmese

'ဝ' တိုင်းမှာ NLD ပထမဆုံးအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မယ်

ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှု နှစ်၃၀ ပြည့်အခမ်းအနားကို ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ခမ်းခမ်းနားနားကျင်းပခဲ့ပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ရဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကိုယ်စားလှယ်လောင်းစာရင်းအရ 'ဝ' ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းထဲက မဲဆန္ဒနယ်တွေမှာ အာဏာရပါတီဟာ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက 'ဝ' ကမဲဆန္ဒနယ်တွေမှာ NLD က ဝင်မပြိုင်ခဲ့ပေမယ့် လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ ဟိုပန်နဲ့ မက်မန်းက မဲဆန္ဒနယ် ၄ ခုမှာ ဝင်ပြိုင်သွားမှာပါ။

၂၀၁၀ နဲ့ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ကြိမ်စလုံးမှာ 'ဝ' ဒေသ မှာ အများစုနိုင်ထားတဲ့ 'ဝ' ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ကလည်း ဒေသခံ 'ဝ' ပါတီတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ဝ အမျိုးသားပါတီအဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲဝင်မှာဖြစ်လို့ အာဏာရပါတီအနေနဲ့ အကြိတ်အနယ်ယှဉ်ပြိုင်ရဖို့ရှိနေတယ်လို့ နိုင်ငံရေး လေ့လာသူတွေက သုံးသပ်ကြပါတယ်။

အစိုးရ နဲ့ 'ဝ' ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်(UWSA) တို့ မြို့နယ်တချို့စီ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းမှာ မြို့နယ် ၆ ခု ရှိပေမယ့် အစိုးရရုံးစိုက်တဲ့ ဟိုပန်နဲ့ မက်မန်းမြို့နယ် ၂ ခုမှာပဲ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်ဖို့များနေတယ်လို့ ဝင်ပြိုင်မယ့်ပါတီတွေက ပြောပါတယ်။
'နိုင်ရန်ရာနှုန်း ၈၀'

NLD ကနေ ဟိုပန်၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာအတွက်ဝင်ပြိုင်မယ့် ဦးအောင်ကိုဝင်းက ပါတီအနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရဖို့ ရာခိုင်နှုန်း ၈၀ လောက်မျှော်မှန်းထားတယ်လို့ ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

'ကျွန်တော်တို့ရဲ့ကြိုးစားမှုနဲ့ ပြည်သူလူထုရဲ့ ရွေးချယ်မှုက အဆုံးအဖြတ်ပေးမှာပါ' လို့ သူကပြောပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဟာ ဟိုပန်မြို့နယ်ရဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၊ 'ဝ' ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း ဦးစီးအဖွဲ့ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ လောင်း ဖြစ်နိုင်တဲ့ ဟိုပန်အမှတ်(၁)နဲ့အမှတ်(၂) မဲဆန္ဒနယ်တွေမှာ ဝင်ပြိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ 'ဝ' တိုင်း ဥက္ကဋ္ဌ နှစ်ဆက်လုပ်ခဲ့တဲ့ 'ဝ' ခေါင်းဆောင် ဦးခွန်ထွန်းလူ ဟာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သက်တမ်းနှစ်ဆက်ထက် ပိုမလုပ်ရမှာမို့ ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင် 'ဝ' တိုင်းမှာ ဥက္ကဋ္ဌအသစ်မြင်ရဖို့ရှိပါတယ်။
ဟိုပန်နဲ့ မက်မန်းက မဲဆန္ဒနယ် ၄ ခုမှာ NLD ဝင်ပြိုင်ဖို ရှိနေပါတယ်။

ဒါ့အပြင် 'ဝ' ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းရဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်ဖြစ်တဲ့ မဲဆန္ဒနယ်(၁၁) မှာလည်း ဝင်ပြိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မက်မန်းရဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်နှစ်နေရာကိုတော့ ဝင်ပြိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။

'ဝ' အမျိုးသားပါတီကတော့ 'ဝ' တိုင်းထဲ က ဟိုပန်ရော မက်မန်းက မဲဆန္ဒနယ်အားလုံးမှာ ဝင်ပြိုင်မှာဖြစ်ပြီး အနိုင်အရှုံးပြောဖို့ စောသေးတယ်လို့ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးဆိုင်ပေါင်းနပ်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

" 'ဝ' နယ်မြေမှာ 'ဝ' တိုင်းရင်းသားတွေ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ရင် ဒေသအတွက် အကောင်းဆုံးလုပ်ပေးနိုင်ပါလိမ့်မယ်" လို့ သူကပြောတယ်။
'ထူးခြားတဲ့မဲဆန္ဒနယ်'

ဟိုပန်၊ မက်မန်း၊ နားဖန်း၊ မိုင်းမော၊ ပန်ဝိုင်နဲ့ ပန်ဆန်း မြို့နယ်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းဟာ ဟိုပန်နဲ့ မက်မန်းနှစ်ခုသာ အစိုးရရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာရှိပြီး ကျန်တဲ့ မြို့နယ် လေးခုက ဝ ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်(UWSA)ရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာပါ။

လူဦးရေ ခြောက်သိန်းလောက်နေထိုင်တဲ့ UWSA ရဲ့ထိန်းချုပ်မှုအောက်က မြို့နယ်လေးခုမှာ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲကတည်းက ရွေးကောက်ပွဲလုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိပါဘူး။ လာမယ့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပနိုင်အောင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကကြိုးစားခဲ့ပေမယ့်လည်း ဖြစ်လာနိုင်ခြေမရှိတော့ဘူးလို့ ဝ ဒေသခံ NLD ဘက်ကရော ဝ ပါတီဘက်ကပါ ပြောပါတယ်။

"UWSA ဘက်က နယ်မြေတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲမလုပ်ဖြစ်ပေမယ့် ဒီဘက်ကလုပ်တဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေမှာတော့ သူတို့က ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တာမရှိဘူး" လို့ ဦးဆိုင်ပေါင်းနပ်ကပြောပါတယ်။

ဝ ဒေသ ကို အစိုးရက ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း လို့ သတ်မှတ်ထားပြီး UWSA ကတော့ ပြည်နယ်အဆင့်သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ နိုင်ငံရေးလေ့လာ သုံးသပ်သူတွေကတော့ UWSA ဟာ သီးခြားအုပ်ချုပ်ရေး၊ သီးခြား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ရှိတဲ့အတွက် ပြည်နယ်အဆင့်ထိတောင်ကျော်လွန်နေပြီလို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။

BBC Burmese

ကိုဗစ်ကြောင့် မြန်မာ့ခရီးသွားလုပ်ငန်း ၆၀% ခန့် ကျဆင်း

ကမ္ဘာလည့် ခရီးသည်များကို ပုဂံတွင် တွေ့ရစဉ် (မှတ်တမ်းဓါတ်ပုံ-၂၀၀၉၊ အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်နေ့ )

COVID- 19 ကပ်ရောဂါကာလမှာ မြန်မာ့ခရီးသွားလုပ်ငန်း ထိခိုက်ခဲ့ရာမှာ ဒီနှစ်ဝက်အတွင်း ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားတဲ့အကြောင်း ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း သတင်းထောက်စုစုက ပြောပြပါမယ်။

ကပ်ရောဂါကြောင့် ပြည်တွင်းပြည်ပ သွားလာလှုပ်ရှားမှုတွေ ကန့်သတ်ထားရချိန်မှာ ခရီးသွား လုပ်ငန်းတွေ သိသိသာသာ အထိနာခဲ့သလို နောက်ထပ် ဆက်လက် ကျဆင်းနိုင်သေးတယ်လို့လည်း ခန့်မှန်းနေပါတယ်။ ကပ်ရောဂါကြောင့် ဒီနှစ်ရဲ့ ပထမ ၆ လအတွင်း ခရီးသွား အရေအတွက်ဟာ အရင်နှစ်ကထက် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် လျော့သွားတယ်လို့လည်း မြန်မာနိုင်ငံ ဟိုတယ်နဲ့ ခရီးသွားညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနက ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးအောင်အေးဟန်က VOA ကိုပြောပါတယ်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၉ ဇန်နဝါရီကနေ ဇွန်အထိ လာလည်တဲ့ ဧည့်သည်အရေအတွက်နဲ့ ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီကနေ ဇွန်အထိ လာလည်တဲ့ ဧည့်သည်အရေအတွက် နှိုင်းယှဉ်လိုက်ရင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျသွားပြီ။ ဒါတောင်မှ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ၂၀၂၀မှာ ဇန်နဝါရီ - ဖေဖော်ဝါရီ - မတ် ဒီ ကိုဗစ်မပျံ့နှံ့ခင်မှာ လာတဲ့ဧည့်သည် ၃လစာလောက်လေး ရှိနေလို့သာ ၆၀ရာခိုင်နှုန်းလျှော့တယ်လို့ ပြောလို့ရတာပေါ့။ ဒီကိုဗစ်နောက်ပိုင်း ကြေညာတဲ့နောက်ဆို ပြည်ပခရီးသွား ဧည့်သည်က Zero ပဲလေ။ အဲလိုဆိုတော့ နှစ်ကုန်အထိဆို ကျနော်တို့မှန်းထားတာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့အထက်ပဲ လျှော့မှာ။”

မကြာသေးခင်နှစ်တွေကစလို့ အရှိန်ရလာခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွေ ဒီနှစ်မှာ မမျှော်လင့်ပဲ ကပ်ရောဂါကြောင့် ထိခိုက်မှုတွေ ကြုံနေရတာပါ။ အခုလို ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွေမှာ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်မှုတွေ ကြံုနေရချိန်မှာ သက်သာရာရဖို့ လုပ်ငန်းတွေ ပြန်စနိုင်ရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေဘက်ကလည်း လိုလားနေကြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ပြည်ပခရီးသွားတွေ မလာနိုင်သေးတဲ့အချိန်မျိုးမှာ ပြည်တွင်းက ခရီးသွားတွေကို စနစ်တကျ ခွင့်ပြုပေးနိုင်အောင် တာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ ပြင်ဆင်ဖို့ လိုတယ်လို့လည်း မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွား လုပ်ငန်းကော်မတီရဲ့ တတ်သိပညာရှင် ဦးသက်လွင်တိုးက VOA ကိုပြောပါတယ်။

“တယောက်က အော်ဒါထွက်လိုက်တယ်။ ဘုရားတွေ၊ စေတီတွေ၊ ဗလီတွေ၊ Church တွေသွားလို့ရပြီ။ အဲ့အချိန်မှာ နောက်တယောက်က သွားလို့မရတော့ဘူးဆိုပြီး ဗဟိုအစိုးရက ပြန်ထုတ်လိုက်တယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဟသွားတာလေးတွေ လွဲသွားတာလေးတွေ ရှိတာပေါ့နော်။ အဲတော့ ဒီလိုတွေ မဖြစ်ရအောင် ခုချိန်မှာ ဗဟိုကော်မတီရဲ့ မှတ်ချက်က အဓိကပဲ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအချိန်မှာ အထက်ကို တင်ပြထားတယ်ဆိုရင်လည်း အချိန်နဲ့တပြေးညီ Yes or No ကိုကြိုပြောနိုင်မယ်ဆိုရင် ကောင်းပါတယ်။

နောက်တချက်က ပိတ်ရက်တွေများတာလည်း ပါတာပေါ့။ အဲဒီအချိန်မှာ ကျနော်တို့က ဒီပိတ်ရက် ကိုလည်း ကြိုကြေညာမယ်။ နောက် အဲဒီရက်တွေမှာလည်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေကို ခုနလို လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ သွားရတဲ့သူတွေအတွက်လည်း သွားရကျိုးနပ်မယ်။ ဒီအတွက် ပြင်ဆင်ရတဲ့ Service Provider တွေအတွက်လည်း ဆုံးရှုံးမှုတွေနည်းသွားမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။”

ပြည်ပခရီးသွားတွေကို ဝင်ခွင့်မပြုတာ အပါအဝင် ကပ်ရောဂါကာကွယ်ရေးအတွက် ကန့်သတ် ထိန်းချုပ်တဲ့ အစီအစဉ်တွေကိုတော့ မြန်မာအစိုးရက ဒီလကုန်အထိ သက်တမ်းတိုးထားပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း လတ်တလောမှာ ပြည်ပခရီးသွားတွေကို အားထားနိုင်တဲ့ အခြေအနေမှာ မရှိပါဘူး။

COVID-19 ကပ်ရောဂါကူးစက်မှုတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မတွေ့ရပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးအပေါ် ကြီးမားတဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိနိုင်ကြောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) ကလည်း ပြီးခဲ့တဲ့လဆန်းကပဲ သတိပေးထားပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ မကြာသေးခင်က အစီရင်ခံစာမှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှ ၁၁ နိုင်ငံမှာ ကပ်ရောဂါကြောင့် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ရိုက်ခတ်မှုတွေ ကြုံရနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ 

စုစု  / ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)

ဂျပန် Aeon ကုမ္ပဏီ ရန်ကုန်မှာ စျေးဝယ်စင်တာဆောက်ဖို့ ဒေါ်လာ သန်း ၁၈၀ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမည်

ဂျပန် Aeon ကုမ္ပဏီ ရန်ကုန်မှာ စျေးဝယ်စင်တာဆောက်မည် (ဓါတ်ပုံ-Shwe Taung Co.,Ltd )

ဂျပန် လက်လီဖြန့်ချီရေး စီးပွါးရေးလုပ်ငန်းစု အဖွဲ့ Aeon က ရန်ကုန်မြို့မှာ စျေးဝယ်စင်တာကြီးတခုဆောက်လုပ်သွားဖို့ ဒေါ်လာ သန်း ၁၈၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသွားမယ်လို့ အင်္ဂါနေ့ကပြောပါတယ်။ ဒါဟာ Aeon စီးပွားရေး အုပ်စုအနေနဲ့မြန်မာနိုင်ငံ ဈေးကွက်ထဲ ပထမဆုံးအကြိမ် ဝင်ရောက်လာတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီ Aeon Mall shopping complex ကို ရန်ကုန်မြို့လယ်ကနေ သိပ်မဝေးတဲ့နေရာမှာ မြေအကျယ် ၁၈ ဧကလောက်နေရာယူ တည်ဆောက်သွားမယ်လို့ Aeon ကုမ္ပဏီကပြောပါတယ်။ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွေကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်မှာ စနိုင်ဖို့နဲ့ ဈေးဝယ် စင်တာကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ဖို့ရည်မှန်းထားတာပါ။

ဒီစျေးဝယ်စင်တာကြီး တည်ဆောက်ဖို့ကို မြန်မာအစိုးရက ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လအတွင်းက ခွင့်ပြုခဲ့တာဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံက ရွှေတောင် စီးပွါးရေးလုပ်ငန်းစုနဲ့ ဖက်စပ် လုပ်ကိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အကျိုးတူ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ Aeon လုပ်ငန်းစုက ၇၀% ပိုင်ဆိုင်ပြီး ရွှေတောင် ကုမ္ပဏီက ၃၀% ပိုင်ဆိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

Aeon လုပ်ငန်းစုက ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှာလည်း စျေးဝယ်စင်တာကြီး ၂ ခု ဖွင့်လှစ်ထားပြီး နောက်ထပ် တစ်ခုထပ်ဖွင့်ဖို့ကိုလည်း ဆုံးဖြတ်ထားတယ်လို့ Nikkei Asian Review သတင်းဌာနက ပြောပါတယ်။ ကမ္ဘောဒီးယားမှာ ဖွင့်ထားတဲ့ စင်တာကြီးတွေမှာ အောင်မြင်မှုတွေရနေတာကြောင့် Aeon ကုမ္မဏီက စျေးကွက်ချုပ်ကိုင်နိုင်တဲ့ ပြိုင်ဘက် မရှိသေးတဲ့ မြန်မာ နိုင်ငံမှာ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံ ဖို့ စတင်လုပ်ဆောင်တာဖြစ်ကြောင်း ကုမ္ပဏီရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်က ပြော ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံက အိမ်ခြံမြေ ရောင်းဝယ်ရေးနဲ့ ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီး တခုဖြစ်တဲ့ ရွှေတောင်ကုမ္ပဏီ အုပ်စုက ၁၉၉၉ ခုနှစ် ကစလို့မြန်မာနိုင်ငံတွင်း စျေးဝယ်စင်တာ ၆ ခု တည်ဆောက်လည်ပတ်နေတာဖြစ်ပြီး အဲဒီ အထဲ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက ဖွင့်လှစ် ခဲ့တဲ့ Junction City shopping complex ပါဝင်ပါတယ်။

အခုဆောက်လုပ်မယ့် Aeon စျေးဝယ်စင်တာက သီလဝါအထူးစီးပွါးရေးဇုံအနားမှာ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက ရွှေတောင်ကုမ္ပဏီ က မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးမှု တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းတွေလုပ်ကိုင် နေတဲ့ ဒဂုံဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်မှာ ဆောက်လုပ် သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)
အချိန်နဲ့တပြေးညီ သတင်းများ ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ facebook "like" ကို နှိပ်ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကို လည်း သတင်းများ ဆက်သွယ်ပေးပို့နိုင်ပါသည်။
 

Advertisement

 

အသစ် တင်သမျှ သတင်းများ အလို အလျှောက်ပို့ ပေးပါမည်

ကျန်းမာရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေး

တစ်ပတ်အတွင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ သတင်းများ