ကပ်ရောဂါအန္တရာယ် ဆက်သတိထားနေဖို့ မြန်မာတာဝန်ရှိသူတွေ တိုက်တွန်း

ရန်ကုန်မြို့ထဲရှိ လမ်းတခုမှာ တွေ့ရတဲ့ မြင်ကွင်း။ (မတ် ၂၅၊ ၂၀၂၀)
မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်သူ အတည်ပြုလူနာ သိပ်မတွေ့ရတော့ပေမဲ့ ကပ်ရောဂါအန္တရာယ်ကို ဆက်လက် သတိထားကြဖို့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ကျန်းမာရေးတာဝန်ရှိသူတွေ တိုက်တွန်းနေတဲ့အကြောင်း ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း သတင်းထောက်စုစုက တင်ဆက်ပေးမှာပါ။
နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် (ဓာတ်ပုံ - Myanmar State Counsellor Office - ဇွန် ၂၃၊ ၂၀၂၀)
COVID-19 ရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ ခြောက် ဦး အပါအဝင် ကူးစက်သူ ၃၀၀ လောက် ရှိနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြည်တွင်းကူးစက်မှုတွေ နည်းပါးတာတွေ့ရပြီး၊ ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရဆိုရင်လည်း အတည်ပြုလူနာတွေထဲမှာ ပြည်ပနိုင်ငံတွေက ပြန်လာသူတွေ များပါတယ်။ ဒီလိုပြည်တွင်းမှာ ကူးစက်မှုတွေ သိပ်မတွေ့ရဘူး ဆိုပေမဲ့လည်း ကပ်ရောဂါကာလ အဆုံးမသတ်သေးတာကြောင့် သတိထားကြဖို့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူတွေက တိုက်တွန်းနေတာပါ။

ရောဂါကူးစက်မှုတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ကျန်းမာရေးဌာနရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်တွေနဲ့ ဒေသန္တရအမိန့်တွေ စတင်ထုတ်ပြန်ခါစမှာ လိုက်နာမှုတွေ အားကောင်းခဲ့ပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ပေါ့လျော့လာကြတာ တွေ့ရတဲ့အတွက်လည်း ကျန်းမာရေးသတိရှိကြဖို့ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်က Facebook လူမှုကွန်ယက်ကနေ ဒီကနေ့ တွေ့ဆုံရာမှာ သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

“ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက နည်းနည်း စိတ်ပူလာတယ်။ ပြည်သူတွေကပေါ့လာတယ်ပေါ့နော်။ ပြည်သူတွေက မဖြစ်တော့ပါဘူး၊ သူတို့မဖြစ်တော့ပါဘူး၊ အခုလောက်ဆိုရင်တော့ ဒီအန္တရာယ်ကြီးကလွန်သွားပြီလို့ ထင်နေတယ်။ မလွန်သေးဘူးဆိုတာကို အဲဒါကိုသဘောပေါက်ဖို့ လိုပါတယ်။”

ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ဖို့ ဆောင်ရန်ရှောင်ရန်အချက်တွေထဲက အခြေခံအကျဆုံး အချက်လေးချက်ကိုလည်း ပြည်သူတွေ ဆက်ပြီးလိုက်နာဖို့ကို ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရ ဒေါက်တာသန်းနိုင်စိုးက အခုလိုတိုက်တွန်းထားပါတယ်။

“ကိုဗစ်က မပြီးသေးပါဘူး။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ကျနော်တို့က ကာကွယ်ဆေး မပေါ်မီကာလအတွင်း New Normal ဖြစ်တဲ့ ဒီအချက်လေးချက်ပေါ့ - အပြင်ထွက်ရင် Mask တပ်တာတို့၊ လူစုလူဝေးနေရာရှောင်ကြဉ်ပြီး တခြားသူတွေနဲ့တတ်နိုင်သမျှ နီးနီးကပ်ကပ်မနေတာ၊ လက်ကိုစက္ကန့် ၂၀ ကြာ ဆပ်ပြာနဲ့ ဆေးတာပေါ့နော်။ ဒီအချက်တွေကို ကျနော်တို့က ကျန်းမာရေးအသိ သတိကိုထားပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒါမှသာလျှင် ရောဂါကူးစက်မှုက ထိခိုက်မှုအနည်းဆုံးနဲ့ ကျနော်တို့ကကျော်ဖြတ်ပြီးတော့ ဒီကမ္ဘာပေါ်မှာ ကာကွယ်ဆေးတွေထိုးနှံနိုင်တဲ့အချိန်အထိ ကျနော်တို့အားလုံးလည်းအတူတကွ ထိုးနှံလို့ရပြီးတော့ ဒီကပ်ရောဂါကြီးကို ကျော်လွှားနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။”

အတည်ပြုလူနာအများဆုံးတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းက မြို့နယ် ၁၀ ခုနဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းကမြို့နယ် တစ် ခု။ စုစုပေါင်း မြို့နယ် ၁၁ ခုလုံးက ပြည်သူတွေကို မိမိနေအိမ်မှာသာ နေထိုင်ရေးအစီအစဉ် (Stay at Home) ကနေ ပယ်ဖျက်လိုက်ပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ ရောဂါကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်၊ တားဆီးရေးအတွက် အမျိုးသားအဆင့်ဗဟိုကော်မတီက ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကိုတော့ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့အထိ ရက်တိုးသတ်မှတ်ထားပါတယ်။

စုစု  / ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)
------------------------------------------
ကပ္ေရာဂါအႏၲရာယ္ ဆက္သတိထားေနဖို႔ ျမန္မာတာဝန္ရွိသူေတြ တိုက္တြန္း

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္သူ အတည္ျပဳလူနာ သိပ္မေတြ႕ရေတာ့ေပမဲ့ ကပ္ေရာဂါအႏၲရာယ္ကို ဆက္လက္ သတိထားၾကဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ က်န္းမာေရးတာဝန္ရွိသူေတြ တိုက္တြန္းေနတဲ့အေၾကာင္း ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္း သတင္းေထာက္စုစုက တင္ဆက္ေပးမွာပါ။

COVID-19 ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ေျခာက္ ဦး အပါအဝင္ ကူးစက္သူ ၃၀၀ ေလာက္ ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္တြင္းကူးစက္မႈေတြ နည္းပါးတာေတြ႕ရၿပီး၊ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရဆိုရင္လည္း အတည္ျပဳလူနာေတြထဲမွာ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြက ျပန္လာသူေတြ မ်ားပါတယ္။ ဒီလိုျပည္တြင္းမွာ ကူးစက္မႈေတြ သိပ္မေတြ႕ရဘူး ဆိုေပမဲ့လည္း ကပ္ေရာဂါကာလ အဆုံးမသတ္ေသးတာေၾကာင့္ သတိထားၾကဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန တာဝန္ရွိသူေတြက တိုက္တြန္းေနတာပါ။

ေရာဂါကူးစက္မႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ က်န္းမာေရးဌာနရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြနဲ႔ ေဒသႏၲရအမိန႔္ေတြ စတင္ထုတ္ျပန္ခါစမွာ လိုက္နာမႈေတြ အားေကာင္းခဲ့ေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေပါ့ေလ်ာ့လာၾကတာ ေတြ႕ရတဲ့အတြက္လည္း က်န္းမာေရးသတိရွိၾကဖို႔ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က Facebook လူမႈကြန္ယက္ကေန ဒီကေန႔ ေတြ႕ဆုံရာမွာ သတိေပးလိုက္ပါတယ္။

“က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက နည္းနည္း စိတ္ပူလာတယ္။ ျပည္သူေတြကေပါ့လာတယ္ေပါ့ေနာ္။ ျပည္သူေတြက မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး၊ သူတို႔မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး၊ အခုေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီအႏၲရာယ္ႀကီးကလြန္သြားၿပီလို႔ ထင္ေနတယ္။ မလြန္ေသးဘူးဆိုတာကို အဲဒါကိုသေဘာေပါက္ဖို႔ လိုပါတယ္။”

ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါကို ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ဖို႔ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္အခ်က္ေတြထဲက အေျခခံအက်ဆုံး အခ်က္ေလးခ်က္ကိုလည္း ျပည္သူေတြ ဆက္ၿပီးလိုက္နာဖို႔ကို က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရ ေဒါက္တာသန္းႏိုင္စိုးက အခုလိုတိုက္တြန္းထားပါတယ္။

“ကိုဗစ္က မၿပီးေသးပါဘူး။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ က်ေနာ္တို႔က ကာကြယ္ေဆး မေပၚမီကာလအတြင္း New Normal ျဖစ္တဲ့ ဒီအခ်က္ေလးခ်က္ေပါ့ - အျပင္ထြက္ရင္ Mask တပ္တာတို႔၊ လူစုလူေဝးေနရာေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး တျခားသူေတြနဲ႔တတ္ႏိုင္သမွ် နီးနီးကပ္ကပ္မေနတာ၊ လက္ကိုစကၠန႔္ ၂၀ ၾကာ ဆပ္ျပာနဲ႔ ေဆးတာေပါ့ေနာ္။ ဒီအခ်က္ေတြကို က်ေနာ္တို႔က က်န္းမာေရးအသိ သတိကိုထားၿပီးေတာ့ ေဆာင္႐ြက္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါမွသာလွ်င္ ေရာဂါကူးစက္မႈက ထိခိုက္မႈအနည္းဆုံးနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ကေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးေတာ့ ဒီကမာၻေပၚမွာ ကာကြယ္ေဆးေတြထိုးႏွံႏိုင္တဲ့အခ်ိန္အထိ က်ေနာ္တို႔အားလုံးလည္းအတူတကြ ထိုးႏွံလို႔ရၿပီးေတာ့ ဒီကပ္ေရာဂါႀကီးကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။”

အတည္ျပဳလူနာအမ်ားဆုံးေတြ႕ရွိခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းက ၿမိဳ႕နယ္ ၁၀ ခုနဲ႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းကၿမိဳ႕နယ္ တစ္ ခု။ စုစုေပါင္း ၿမိဳ႕နယ္ ၁၁ ခုလုံးက ျပည္သူေတြကို မိမိေနအိမ္မွာသာ ေနထိုင္ေရးအစီအစဥ္ (Stay at Home) ကေန ပယ္ဖ်က္လိုက္ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ေရာဂါကာကြယ္၊ ထိန္းခ်ဳပ္၊ တားဆီးေရးအတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ဗဟိုေကာ္မတီက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြကိုေတာ့ ဇူလိုင္လ ၁၅ ရက္ေန႔အထိ ရက္တိုးသတ္မွတ္ထားပါတယ္။

စုစု  / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com/a/myanmar-covid/5482959.html

ဗန်းမော်မြို့အနီး မြန်မာတပ်နဲ့ KIA တိုက်ပွဲဖြစ်ပွား

KIA တပ်ဖွဲ့က တပ်ဖွဲ့ဝင်များ။
(Unicode)⤵⤵⤵
ကာလအတော်ကြာ ငြိမ်သက်နေခဲ့တဲ့ ကချင်ပြည်နယ်မှာ ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း အစိုးရတပ်မတော်နဲ့ KIA ကချင်တပ်ဖွဲ့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့တယ်ဆိုတဲ့သတင်းနဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲမြို့နယ်မှာ စစ်ရှောင်ဦးရေ ထပ်မံတိုးမြင့်လာတဲ့သတင်းကို တင်ပြပါတယ်။ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုမိုးဇော် သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။

အစိုးရတပ်နဲ့ KIA အကြား ဗန်းမော်မြို့အနောက်ဘက်မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက အတည်ပြုခဲ့ပေမဲ့ မနေ့တုန်းက ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ အသေးစိတ် မသိရသေးကြောင်း ပြောပါတယ်။

“ဗန်းမော်မြို့ရဲ့ အနောက်ဘက်ပေါ့နော်။ ဧရာဝတီရဲ့အနောက်ဘက်။ ကျနော်တို့ KIA အနေနဲ့တော့ တပ်ရင်း ၅ နယ်မြေ ဖြစ်ပါတယ်။ မနေ့က မနက်ပိုင်းပေါ့နော် တခါ ထိတွေ့ ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲဖြစ်တယ်။ ညနေလည်း တခေါက်လောက် ပြန်ဖြစ်တယ်လို့ ကြားတယ်။ ဒါပေမဲ့ အောက်ခြေသတင်းအပြည့်အစုံကိုတော့ အခုထက်ထိ ဘာမှ မကြားရသေးပါဘူး။ ကျနော်တို့ ကြားရတာကတော့ တပ်မတော်သားတွေက ဒီ ဗန်းမော်ဘက်ကနေ တပ်ရင်း ၅ နယ်မြေဘက်မှာ ထိုးဝင်လာလို့ ခုခံတိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့သတင်းလောက်ပဲ ကျနော်တို့ ကြားပါတယ်။”

တပ်မတော်ဘက်က အင်အား ၆၀ ဝန်းကျင်ခန့် ရှိကြောင်း ပြောဆိုပါတယ်။

တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းကတော့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာ မရှိဘူးလို့ VOA ကို ပြောပါတယ်။

“ဗန်းမော်မြို့ရဲ့အနောက်ဘက်မှာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတယ်လို့ သူတို့ ပြောထားတယ်။ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာ မရှိဘူး။ အဲဒီမှာ တပ်မတော်က စစ်ကြောင်းပေါ့နော်၊ ကျနော်တို့ နယ်မြေထဲမှာ လုံံခြုံရေးဆောင်ရွက်စဉ်မှာ မိုင်းနင်းမိခဲ့တာ ရှိတယ်။ စစ်သည်တချို့ ဒဏ်ရာရရှိသွားပါတယ် ခင်ဗျ။”

ဒီလ ၂၂ ရက်နေ့ကတော့ လွယ်ဂျယ်မြို့အနီးမှာ KIA က ဖွင့်ထားတဲ့ COVID 19 စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို အစိုးရတပ် ဖယ်ရှားခဲ့တာကြောင့် နှစ်ဘက်အကြား တင်းမာမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီလ အတွင်းမှာတော့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မူဆယ်နဲ့ ကွတ်ခိုင်ဘက်မှာ အစိုးရတပ်နဲ့ KIA အကြား တိုက်ပွဲတွေ ခပ်စိတ်စိတ် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

KIA အဖွဲ့ဟာ တနိုင်ငံလုံး အပစ်ရပ်စာချုပ် NCA ကို လက်မှတ် ရေးထိုးမထားတဲ့အဖွဲ့ဖြစ်သလို အခြား NCA လက်မှတ်မထိုးသေးတဲ့ TNLA တအန်း(ပလောင်)၊ MNDAA ကိုးကန့်၊ AA ရခိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့အတူ Bilateral နှစ်ဘက်အပစ်ရပ်စာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးဖို့ ဆွေးနွေးနေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်အတွင်းကတော့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲမြို့နယ်အတွင်းမှာ အစိုးရတပ်မတော်နဲ့ NCA လက်မှတ် ရေးထိုးထားတဲ့ RCSS အကြားမှာ တိုက်ပွဲတွေ ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖြစ်ပွားခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံတွေဟာ နေရပ်စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်နေရပါတယ်။

၂၉ ရက်နေ့ အထိ စစ်ရှောင် ၅၀၀ လောက် ရှိခဲ့ရာက ဒီကနေ့မှာတော့ ၇၀၀ လောက်ထိ ရောက်ရှိလာကြောင်း စစ်ရှောင်တွေကို သွားရောက် ကူညီနေတဲ့ ကျောက်မဲမြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးစိုင်းထွန်းဝင်းက ပြောပါတယ်။

“စစ်ရှောင်အခြေအနေကတော့ လောလောဆယ် ပန်လေ့ာဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ အယောက် ၂၀၀ ကျော်နဲ့ နောင်ပိန် အောင်ဓမ္မာရုံမှာတော့ ၄၀၀ ဝန်းကျင်လောက်ရှိပြီ။ ပြီးရင် နောင်ပန်ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာက ၈၀ ကျော်လောက်ရှိမယ်။ သူတို့ရဲ့ စားရေးသောက်ရေးကတော့ ပရဟိတ လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းတွေက လာရောက် ကူညီတာတွေ ရှိတယ်။ လိုအပ်ချက်ကတော့ နေရာထိုင်ခင်းပေါ့။ နောင်ပိန်မှဆိုလိုရှိရင် နောင်ပိန်မှာဆိုရင် နည်းနည်း ကြပ်တည်းတာပေါ့နော်။”

အစိုးရရဲ့ ကျောက်မဲခရိုင် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စံမံခန့်ခွဲမှုဦးစီးဌာနက မိသားစုတစ်စုကို အိမ်ထောင်သုံးပစ္စည်း ကိုးမျိုးလာရောက် လှူဒါန်းထားကြောင်းနဲ့ ဒီကနေ့မှာတော့ တိုက်ပွဲထပ်မံဖြစ်ပွားတာ မကြားရကြောင်း ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ ကချင်နဲ့ ရှမ်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့တိုက်ပွဲတွေကတော့ အစိုးရနဲ့ NCA လက်မှတ်ထိုး တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ စတင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေချိန်မှာ ဖြစ်ပွားနေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

မိုးဇော်  / ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)
-------------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕အနီး ျမန္မာတပ္နဲ႔ KIA တိုက္ပြဲျဖစ္ပြား

ကာလအေတာ္ၾကာ ၿငိမ္သက္ေနခဲ့တဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ KIA ကခ်င္တပ္ဖြဲ႕အၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့တယ္ဆိုတဲ့သတင္းနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္မွာ စစ္ေရွာင္ဦးေရ ထပ္မံတိုးျမင့္လာတဲ့သတင္းကို တင္ျပပါတယ္။ ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုမိုးေဇာ္ သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

အစိုးရတပ္နဲ႔ KIA အၾကား ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕အေနာက္ဘက္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း KIA ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဗိုလ္မႉးႀကီးေနာ္ဘူက အတည္ျပဳခဲ့ေပမဲ့ မေန႔တုန္းက ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေသးစိတ္ မသိရေသးေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အေနာက္ဘက္ေပါ့ေနာ္။ ဧရာဝတီရဲ႕အေနာက္ဘက္။ က်ေနာ္တို႔ KIA အေနနဲ႔ေတာ့ တပ္ရင္း ၅ နယ္ေျမ ျဖစ္ပါတယ္။ မေန႔က မနက္ပိုင္းေပါ့ေနာ္ တခါ ထိေတြ႕ ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲျဖစ္တယ္။ ညေနလည္း တေခါက္ေလာက္ ျပန္ျဖစ္တယ္လို႔ ၾကားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေအာက္ေျခသတင္းအျပည့္အစုံကိုေတာ့ အခုထက္ထိ ဘာမွ မၾကားရေသးပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ၾကားရတာကေတာ့ တပ္မေတာ္သားေတြက ဒီ ဗန္းေမာ္ဘက္ကေန တပ္ရင္း ၅ နယ္ေျမဘက္မွာ ထိုးဝင္လာလို႔ ခုခံတိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့သတင္းေလာက္ပဲ က်ေနာ္တို႔ ၾကားပါတယ္။”

တပ္မေတာ္ဘက္က အင္အား ၆၀ ဝန္းက်င္ခန႔္ ရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုပါတယ္။

တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမႉး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းကေတာ့ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာ မရွိဘူးလို႔ VOA ကို ေျပာပါတယ္။

“ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ရဲ႕အေနာက္ဘက္မွာ ထိေတြ႕တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတယ္လို႔ သူတို႔ ေျပာထားတယ္။ ထိေတြ႕တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာ မရွိဘူး။ အဲဒီမွာ တပ္မေတာ္က စစ္ေၾကာင္းေပါ့ေနာ္၊ က်ေနာ္တို႔ နယ္ေျမထဲမွာ လုံံၿခဳံေရးေဆာင္႐ြက္စဥ္မွာ မိုင္းနင္းမိခဲ့တာ ရွိတယ္။ စစ္သည္တခ်ိဳ႕ ဒဏ္ရာရရွိသြားပါတယ္ ခင္ဗ်။”

ဒီလ ၂၂ ရက္ေန႔ကေတာ့ လြယ္ဂ်ယ္ၿမိဳ႕အနီးမွာ KIA က ဖြင့္ထားတဲ့ COVID 19 စစ္ေဆးေရးဂိတ္ကို အစိုးရတပ္ ဖယ္ရွားခဲ့တာေၾကာင့္ ႏွစ္ဘက္အၾကား တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

ဒီလ အတြင္းမွာေတာ့ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း မူဆယ္နဲ႔ ကြတ္ခိုင္ဘက္မွာ အစိုးရတပ္နဲ႔ KIA အၾကား တိုက္ပြဲေတြ ခပ္စိတ္စိတ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

KIA အဖြဲ႕ဟာ တႏိုင္ငံလုံး အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ NCA ကို လက္မွတ္ ေရးထိုးမထားတဲ့အဖြဲ႕ျဖစ္သလို အျခား NCA လက္မွတ္မထိုးေသးတဲ့ TNLA တအန္း(ပေလာင္)၊ MNDAA ကိုးကန႔္၊ AA ရခိုင္အဖြဲ႕ေတြနဲ႔အတူ Bilateral ႏွစ္ဘက္အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးဖို႔ ေဆြးေႏြးေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္အတြင္းကေတာ့ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ NCA လက္မွတ္ ေရးထိုးထားတဲ့ RCSS အၾကားမွာ တိုက္ပြဲေတြ ဆက္တိုက္ဆိုသလို ျဖစ္ပြားခဲ့တာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြဟာ ေနရပ္စြန႔္ခြာတိမ္းေရွာင္ေနရပါတယ္။

၂၉ ရက္ေန႔ အထိ စစ္ေရွာင္ ၅၀၀ ေလာက္ ရွိခဲ့ရာက ဒီကေန႔မွာေတာ့ ၇၀၀ ေလာက္ထိ ေရာက္ရွိလာေၾကာင္း စစ္ေရွာင္ေတြကို သြားေရာက္ ကူညီေနတဲ့ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုင္းထြန္းဝင္းက ေျပာပါတယ္။

“စစ္ေရွာင္အေျခအေနကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ပန္ေလ့ာဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ အေယာက္ ၂၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ ေနာင္ပိန္ ေအာင္ဓမၼာ႐ုံမွာေတာ့ ၄၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ရွိၿပီ။ ၿပီးရင္ ေနာင္ပန္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာက ၈၀ ေက်ာ္ေလာက္ရွိမယ္။ သူတို႔ရဲ႕ စားေရးေသာက္ေရးကေတာ့ ပရဟိတ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြက လာေရာက္ ကူညီတာေတြ ရွိတယ္။ လိုအပ္ခ်က္ကေတာ့ ေနရာထိုင္ခင္းေပါ့။ ေနာင္ပိန္မွဆိုလိုရွိရင္ ေနာင္ပိန္မွာဆိုရင္ နည္းနည္း ၾကပ္တည္းတာေပါ့ေနာ္။”

အစိုးရရဲ႕ ေက်ာက္မဲခ႐ိုင္ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ စံမံခန႔္ခြဲမႈဦးစီးဌာနက မိသားစုတစ္စုကို အိမ္ေထာင္သုံးပစၥည္း ကိုးမ်ိဳးလာေရာက္ လႉဒါန္းထားေၾကာင္းနဲ႔ ဒီကေန႔မွာေတာ့ တိုက္ပြဲထပ္မံျဖစ္ပြားတာ မၾကားရေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့တိုက္ပြဲေတြကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ NCA လက္မွတ္ထိုး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ စတင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္မွာ ျဖစ္ပြားေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

မိုးေဇာ္  / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com/a/kachin-shan-kia-military/5483013.html
 

ကျောက်မဲအနီး တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံ ၇၀၀ ကျော် ထွက်ပြေးခဲ့ရ


(Unicode)⤵⤵⤵
ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ် ပန်ကျန်ကျေးရွာအနီး ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းအတွင်း ဖြစ်ပွားတဲ့ တပ်မတော်နဲ့ RCSS တိုက်ပွဲကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရသူ ၇ဝဝ ထက်မနည်း ရှိတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဒီကနေ့ ဇွန် ၃ဝ ရက်နေ့မှာ ပြောကြပါတယ်။

ပါကျန်၊ ဟဲကွီ၊ ပြိန်နင်း၊ မန်မိုင်၊ ရေဆန်စတဲ့ ကျေးရွာဆယ်ရွာက ရွာသား ၄၃၇ ဦးဟာ နောင်ပိန်ကျေးရွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှာ ခိုလှုံနေရပြီး ပန်လော့ကျေးရွာမှာတော့ လူဦးရေ ၁၉၀ ကျော်၊ နမ့်ဖတ်ရွာမှာ လူဦးရေ ၆၀ ဝန်းကျင် ခိုလှုံနေကြတာပါ။

ပန်လော့ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကတော့ နှစ်ဖက်တပ်တွေ ဒေသအတွင်းကနေ ဒီကနေ့ ပြန်လည် ဆုတ်ခွာသွားကြပြီဖြစ်တာကြောင့် သူ့ရွာမှာ ခိုလုံနေသူတွေ မနက်ဖြန်မှာ နေရပ်ပြန်ဖွယ် ရှိတယ်လို့ပြောပါတယ်။

ဇွန် ၂၈ ရက်နေ့ တိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသွားတဲ့ ဦးလုံးစုကို  ဒီကနေ့ နောင်ပိန်ကျေးရွားမှာ သဂြိုလ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒဏ်ရာရလို့ နောင်ပိန်တိုက်နယ်ဆေးရုံမှာ တက်ရောက် ဆေးကုသမှုခံနေတဲ့ အသက်ငါးဆယ်အရွယ် ပန်ကျန်ရွာသူ ပါမွမ်ဆိုင်က ကျေးရွာအနီး ပစ်ခတ်သံတွေကြားရတဲ့အချိန်မှာ မှတ်ပုံတင်နဲ့ အရေးကြီး ပစ္စည်းတွေယူပြီး ထွက်ပြေးဖို့ ကြိုးစားချိန်မှာ ကျည်ထိမှန်ခဲ့တာလို့  ပြောပါတယ်။ 

RFA Burmese
--------------------------------

(Zawgyi)⤵⤵⤵
ေက်ာက္မဲအနီး တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေဒသခံ ၇၀၀ ေက်ာ္ ထြက္ေျပးခဲ့ရ

ရွမ္းျပည္နယ္၊ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ပန္က်န္ေက်း႐ြာအနီး ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္း ျဖစ္ပြားတဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ RCSS တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေနရပ္စြန႔္ခြာခဲ့ရသူ ၇ဝဝ ထက္မနည္း ရွိတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဒီကေန႔ ဇြန္ ၃ဝ ရက္ေန႔မွာ ေျပာၾကပါတယ္။

ပါက်န္၊ ဟဲကြီ၊ ၿပိန္နင္း၊ မန္မိုင္၊ ေရဆန္စတဲ့ ေက်း႐ြာဆယ္႐ြာက ႐ြာသား ၄၃၇ ဦးဟာ ေနာင္ပိန္ေက်း႐ြာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမွာ ခိုလႈံေနရၿပီး ပန္ေလာ့ေက်း႐ြာမွာေတာ့ လူဦးေရ ၁၉၀ ေက်ာ္၊ နမ့္ဖတ္႐ြာမွာ လူဦးေရ ၆၀ ဝန္းက်င္ ခိုလႈံေနၾကတာပါ။

ပန္ေလာ့ေက်း႐ြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးကေတာ့ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ ေဒသအတြင္းကေန ဒီကေန႔ ျပန္လည္ ဆုတ္ခြာသြားၾကၿပီျဖစ္တာေၾကာင့္ သူ႔႐ြာမွာ ခိုလုံေနသူေတြ မနက္ျဖန္မွာ ေနရပ္ျပန္ဖြယ္ ရွိတယ္လို႔ေျပာပါတယ္။

ဇြန္ ၂၈ ရက္ေန႔ တိုက္ပြဲအတြင္း ေသဆုံးသြားတဲ့ ဦးလုံးစုကို  ဒီကေန႔ ေနာင္ပိန္ေက်း႐ြားမွာ သၿဂိဳလ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒဏ္ရာရလို႔ ေနာင္ပိန္တိုက္နယ္ေဆး႐ုံမွာ တက္ေရာက္ ေဆးကုသမႈခံေနတဲ့ အသက္ငါးဆယ္အ႐ြယ္ ပန္က်န္႐ြာသူ ပါမြမ္ဆိုင္က ေက်း႐ြာအနီး ပစ္ခတ္သံေတြၾကားရတဲ့အခ်ိန္မွာ မွတ္ပုံတင္နဲ႔ အေရးႀကီး ပစၥည္းေတြယူၿပီး ထြက္ေျပးဖို႔ ႀကိဳးစားခ်ိန္မွာ က်ည္ထိမွန္ခဲ့တာလို႔  ေျပာပါတယ္။ 

RFA Burmese
https://www.facebook.com/rfaburmese

ကမ္ဘာ့ကူးစက်ကပ်ရောဂါဖြစ်နိုင်တဲ့ တုပ်ကွေးပိုးသစ် တရုတ်မှာတွေ့

တုပ်ကွေးပိုးသစ်က ၂၀၀၉ ဝက်တုပ်ကွေးနဲ့ ဆင်တူ

(Unicode)⤵⤵⤵
    မစ်ရှဲလ် ရောဘတ်စ်
    ကျန်းမာရေး အယ်ဒီတာ၊ ဘီဘီစီ သတင်း အွန်လိုင်း

ကမ္ဘာ့ကူးစက်ကပ်ရောဂါဖြစ်လာနိုင်တဲ့ တုပ်ကွေးပိုးသစ်တစ်မျိုးကို သိပ္ပံပညာရှင်တွေက တရုတ်နိုင်ငံမှာ ရှာတွေ့ခဲ့ပါတယ်။

ဒီပိုးက အခုတလောမှာမှ ထွက်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပြီး ဝက်တွေမှာ ဒီပိုးသယ်ဆောင်ထား ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီပိုးက လူတွေကိုလည်း ကူးစက်လာနိုင်တယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ပြောပါတယ်။

အဲဒီပိုးသစ်ဟာ မျိုးဗီဇ ထပ်ပြောင်းလဲသွားနိုင်လို့ လူချင်း လွယ်လွယ်ကူကူ ကူးစက်ရာက တစ်ကမ္ဘာလုံးကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်သွားမှာကို သုတေသနသမားတွေက စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

အဲဒါက ချက်ချင်းဖြစ်လာမယ့် ပြဿနာ မဟုတ်ပေမဲ့ လူတွေကို ကူးစက်နိုင်မယ့် လက္ခဏာအပြည့်ရှိလို့ အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ပြီးတော့ အဲဒီပိုးက အသစ်ဖြစ်လို့ လူတွေက ဒီပိုးကို ခုခံအား နည်းနည်းပဲရှိတာ ဒါမှမဟုတ် လုံးဝ မခုခံနိုင်တာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဝက်တွေမှာတွေ့ရတဲ့ ပိုးကို ထိန်းချုပ်ဖို့နဲ့ ဝက်ထုတ်လုပ်ရေးက လုပ်သားတွေကို သေချာစောင့်ကြည့်တာတွေ မြန်မြန်ဆန်ဆန်လုပ်ဖို့ Proceedings of the National Academy of Sciences ဂျာနယ်မှာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ရေးထားပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကူးစက်ရောဂါ ခြိမ်းခြောက်မှု

လက်ရှိ ကိုရိုနာ ကူးစက်ရောဂါကို တိုက်ဖျက်နေတုန်းမှာပဲ အခု အသစ်တွေ့ရတဲ့ တုပ်ကွေးပိုးသစ်ဟာ ပညာရှင်တွေ ထိပ်ဆုံးက စောင့်ကြည့်ရတဲ့ ရောဂါခြိမ်းခြောက်မှုတွေထဲက တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

အခုကူးစက်မှုမတိုင်ခင် ကမ္ဘာမှာ နောက်ဆုံးကြုံခဲ့ရတဲ့ ကပ်အသွင် တုပ်ကွေးကူးစက်မှုက ၂၀၀၉ ခုနှစ်က ဝက်တုပ်ကွေး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီတုန်းက ထင်ထားထက် လူသေဆုံးမှု နည်းခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီလို သေဆုံးမှု နည်းတာက ဒီပိုးကို အသက်ကြီးရင့်သူတွေက ခံနိုင်ရည်ရှိကြတာက အဓိက ဖြစ်တဲ့အပြင် အဲဒီပိုးက အရင်နှစ်တွေက ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ တခြားတုပ်ကွေးပိုးတွေနဲ့ ဆင်တူတာကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဝက်တုပ်ကွေး A/H1N1pdm09 လို့ ခေါ်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ကို အခုအခါမှာ နှစ်စဉ် ကာကွယ်ဆေးနဲ့ လူတွေကို ကာကွယ်ထားပါတယ်။

အခု တရုတ်မှာ အသစ်တွေ့ရတဲ့ တုပ်ကွေးပိုးဟာ ၂၀၀၉ ဝက်တုပ်ကွေးနဲ့ ဆင်တူပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့မှာ အပြောင်းအလဲ အသစ်တချို့တော့ ရှိပါတယ်။

အခုထိတော့ ဒီပိုးသစ်က ခြိမ်းခြောက်မှု ကြီးကြီးမားမား မရှိသေးပေမဲ့ စောင့်ကြည့်ရမယ့် ပိုးဖြစ်တယ်လို့ အဲဒီပိုးကို လေ့လာနေတဲ့ ပါမောက္ခ ကင်ချောင်ချန်နဲ့ အဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

ဘယ်လောက်စိုးရိမ်သင့်လဲ

G4 EA H1N1 လို့ သုတေသီတွေက နာမည်ပေးထားတဲ့ အဲဒီပိုးသစ်က လူတွေရဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းက ဆဲလ်တွေထဲမှာ ပြန့်ပွားနိုင်ပါတယ်။

တရုတ်က သားသတ်ရုံနဲ့ ဝက်ထုတ်လုပ်ရေးမှာ လုပ်တဲ့ လူတွေရဲ့ ၂၀၁၁ ကနေ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း အချက်အလက်တွေအရ ဒီပိုး လူတွေမှာ လတ်တလော ကူးစက်တဲ့ အထောက်အထားကို သုတေသီတွေက တွေ့ခဲ့တာပါ။

လက်ရှိ ရှိနေတဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေက ဒီပိုးကို ကာကွယ်နိုင်ခြေ မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လိုအပ်လာရင် ပြောင်းထုတ်နိုင်ခြေ ရှိကောင်း ရှိနိုင်ပါတယ်။

အခုတော့ ကျွန်တော်တို့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ အလုပ်များနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အန္တရာယ် ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိတဲ့ ပိုးသစ်တွေကို မေ့မထားသင့်ဘူးလို့ ယူကေ နော်တင်ဂမ် တက္ကသိုလ်က ပါမောက္ခ ကင်ချောင်ချန်က ပြောပါတယ်။

သီအိုရီအရ တုပ်ကွေး ကပ်ရောဂါက အချိန်မရွေး ဖြစ်လာနိုင်ပေမဲ့ ဖြစ်တောင့် ဖြစ်ခဲ အခြေအနေပါ။

တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ်တွေက မျိုးဗီဇ အမြဲတမ်းပြောင်းလဲနေလို့ တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးတွေကိုလည်း လိုက်ပြောင်းထုတ်နေရပေမဲ့ အများအားဖြင့် ကပ်ရောဂါအသွင်တော့ အမြဲဖြစ်လာလေ့မရှိပါဘူး။

BBC Burmese
--------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ကမာၻ႔ကူးစက္ကပ္ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္တဲ့ တုပ္ေကြးပိုးသစ္ တ႐ုတ္မွာေတြ႕

    မစ္ရွဲလ္ ေရာဘတ္စ္
    က်န္းမာေရး အယ္ဒီတာ၊ ဘီဘီစီ သတင္း အြန္လိုင္း

ကမာၻ႔ကူးစက္ကပ္ေရာဂါျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ တုပ္ေကြးပိုးသစ္တစ္မ်ိဳးကို သိပၸံပညာရွင္ေတြက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ရွာေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။

ဒီပိုးက အခုတေလာမွာမွ ထြက္ေပၚလာတာ ျဖစ္ၿပီး ဝက္ေတြမွာ ဒီပိုးသယ္ေဆာင္ထား ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီပိုးက လူေတြကိုလည္း ကူးစက္လာႏိုင္တယ္လို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေျပာပါတယ္။

အဲဒီပိုးသစ္ဟာ မ်ိဳးဗီဇ ထပ္ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္လို႔ လူခ်င္း လြယ္လြယ္ကူကူ ကူးစက္ရာက တစ္ကမာၻလုံးကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္သြားမွာကို သုေတသနသမားေတြက စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

အဲဒါက ခ်က္ခ်င္းျဖစ္လာမယ့္ ျပႆနာ မဟုတ္ေပမဲ့ လူေတြကို ကူးစက္ႏိုင္မယ့္ လကၡဏာအျပည့္ရွိလို႔ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ အဲဒီပိုးက အသစ္ျဖစ္လို႔ လူေတြက ဒီပိုးကို ခုခံအား နည္းနည္းပဲရွိတာ ဒါမွမဟုတ္ လုံးဝ မခုခံႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဝက္ေတြမွာေတြ႕ရတဲ့ ပိုးကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔နဲ႔ ဝက္ထုတ္လုပ္ေရးက လုပ္သားေတြကို ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္တာေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္လုပ္ဖို႔ Proceedings of the National Academy of Sciences ဂ်ာနယ္မွာ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေရးထားပါတယ္။

ကမာၻ႔ကူးစက္ေရာဂါ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ

လက္ရွိ ကို႐ိုနာ ကူးစက္ေရာဂါကို တိုက္ဖ်က္ေနတုန္းမွာပဲ အခု အသစ္ေတြ႕ရတဲ့ တုပ္ေကြးပိုးသစ္ဟာ ပညာရွင္ေတြ ထိပ္ဆုံးက ေစာင့္ၾကည့္ရတဲ့ ေရာဂါၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြထဲက တစ္ခု ျဖစ္လာပါတယ္။

အခုကူးစက္မႈမတိုင္ခင္ ကမာၻမွာ ေနာက္ဆုံးႀကဳံခဲ့ရတဲ့ ကပ္အသြင္ တုပ္ေကြးကူးစက္မႈက ၂၀၀၉ ခုႏွစ္က ဝက္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီတုန္းက ထင္ထားထက္ လူေသဆုံးမႈ နည္းခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီလို ေသဆုံးမႈ နည္းတာက ဒီပိုးကို အသက္ႀကီးရင့္သူေတြက ခံႏိုင္ရည္ရွိၾကတာက အဓိက ျဖစ္တဲ့အျပင္ အဲဒီပိုးက အရင္ႏွစ္ေတြက ျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ တျခားတုပ္ေကြးပိုးေတြနဲ႔ ဆင္တူတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဝက္တုပ္ေကြး A/H1N1pdm09 လို႔ ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ကို အခုအခါမွာ ႏွစ္စဥ္ ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ လူေတြကို ကာကြယ္ထားပါတယ္။

အခု တ႐ုတ္မွာ အသစ္ေတြ႕ရတဲ့ တုပ္ေကြးပိုးဟာ ၂၀၀၉ ဝက္တုပ္ေကြးနဲ႔ ဆင္တူပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔မွာ အေျပာင္းအလဲ အသစ္တခ်ိဳ႕ေတာ့ ရွိပါတယ္။

အခုထိေတာ့ ဒီပိုးသစ္က ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ႀကီးႀကီးမားမား မရွိေသးေပမဲ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ ပိုးျဖစ္တယ္လို႔ အဲဒီပိုးကို ေလ့လာေနတဲ့ ပါေမာကၡ ကင္ေခ်ာင္ခ်န္နဲ႔ အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

ဘယ္ေလာက္စိုးရိမ္သင့္လဲ

G4 EA H1N1 လို႔ သုေတသီေတြက နာမည္ေပးထားတဲ့ အဲဒီပိုးသစ္က လူေတြရဲ႕ အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းက ဆဲလ္ေတြထဲမွာ ျပန္႔ပြားႏိုင္ပါတယ္။

တ႐ုတ္က သားသတ္႐ုံနဲ႔ ဝက္ထုတ္လုပ္ေရးမွာ လုပ္တဲ့ လူေတြရဲ႕ ၂၀၁၁ ကေန ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း အခ်က္အလက္ေတြအရ ဒီပိုး လူေတြမွာ လတ္တေလာ ကူးစက္တဲ့ အေထာက္အထားကို သုေတသီေတြက ေတြ႕ခဲ့တာပါ။

လက္ရွိ ရွိေနတဲ့ ကာကြယ္ေဆးေတြက ဒီပိုးကို ကာကြယ္ႏိုင္ေျခ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ လိုအပ္လာရင္ ေျပာင္းထုတ္ႏိုင္ေျခ ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။

အခုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ အလုပ္မ်ားေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အႏၲရာယ္ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခရွိတဲ့ ပိုးသစ္ေတြကို ေမ့မထားသင့္ဘူးလို႔ ယူေက ေနာ္တင္ဂမ္ တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡ ကင္ေခ်ာင္ခ်န္က ေျပာပါတယ္။

သီအိုရီအရ တုပ္ေကြး ကပ္ေရာဂါက အခ်ိန္မေ႐ြး ျဖစ္လာႏိုင္ေပမဲ့ ျဖစ္ေတာင့္ ျဖစ္ခဲ အေျခအေနပါ။

တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ေတြက မ်ိဳးဗီဇ အၿမဲတမ္းေျပာင္းလဲေနလို႔ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးေတြကိုလည္း လိုက္ေျပာင္းထုတ္ေနရေပမဲ့ အမ်ားအားျဖင့္ ကပ္ေရာဂါအသြင္ေတာ့ အၿမဲျဖစ္လာေလ့မရွိပါဘူး။

BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese/world-53234149
 

ဂူတာပြင်ကိစ္စ အရေးယူခံရသူတွေရဲ့ပြစ်ဒဏ်တွေကို ထုတ်ပြောဖို့မရှိကြောင်း တပ်မတော် ပြော

ဂူတာပြင်ဖြစ်စဉ်ကို တစ်နှစ်ကျော်အကြာ စစ်ဆေးအပြီးမှာ ခုလိုအရေးယူတဲ့အကြောင်း ထုတ်ပြန်တာဖြစ်
(Unicode)⤵⤵⤵
ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ ဂူတာပြင်ကျေးရွာမှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၂၈ ရက်က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်မှာ အဓိက တာဝန်ရှိသူ အရာရှိကြီးတစ်ဦးအပါအဝင် သုံးဦးကို စစ်တရားရုံးကနေ ပြစ်ဒဏ်တွေချမှတ်ခဲ့တယ်လို့ တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

အေပီသတင်းဌာနရဲ့၂၀၁၈ ခုနှစ်က ဖော်ပြခဲ့တဲ့ သတင်းထဲမှာ အစိုးရ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ရဲ့ စစ်ရေးဆောင်ရွက် ချက်တွေကြောင့် ဂူတာပြင်က ရွာသား ၄ဝဝ ခန့် သေဆုံးခဲ့နိုင်ကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရောက် ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေကို ကိုးကားဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့ပြင် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် ဖြစ်နေတဲ့ ဂူတာပြင် ရုပ်အလောင်းတွေ ကို တပ်မတော်က ဖျောက်ဖျက်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့တယ်လို့လည်း ပါရှိပါတယ်။

ဒါတွေကို တပ်မတော်က ပယ်ချထားပြီး နယ်မြေလုံခြုံရေးဆောင်ရွက်နေတဲ့ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို အာဆာအဖွဲ့နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ရွာသားတွေက အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် ပြန်လည်နှိမ်နင်းတာသာဖြစ်တယ် လို့တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်း ထွန်းက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဒီဖြစ်စဉ်မှာ သေဆုံးသူ ၁၉ ဦးသာရှိပြီး အားလုံးဟာလည်း အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ ဆက်နွှယ်သူတွေဖြစ် တယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
ဂူတာပြင်မှာ ရွာသားလေးရာလောက်သေဆုံးတယ်လို့ သတင်းတွေကဖော်ပြပါတယ်။
ဒီလို ဂူတာပြင်မှာ လူသေအလောင်းအများအပြားတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့က စလို့ ဘူးသီးတောင်မြို့ နယ်မြေခံတပ်မှာ စစ်တရားရုံးနဲ့ စတင်စစ်ဆေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီနောက် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်မှာ စစ်ဆေးမှုတွေအားလုံးပြီးဆုံးခဲ့ပြီး ဒီဇွန်လအတွင်းမှာတော့ အဓိက တာဝန်ရှိသူ အရာရှိကြီးတစ်ဦး၊ အရာရှိတစ်ဦးနဲ့ အခြားအဆင့်စစ်သည်တစ်ဦးတို့ကို ပြစ်မှုပြစ်ဒဏ်တွေကျခံဖို့ စစ်တရားရုံးက အမိန့်ချခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ဆက်နွှယ်တယ်ဆိုတဲ့ လူ ၁၉ ဦးသေဆုံးမှုကို ဘာကြောင့် တပ်မတော်က အခုလိုအရေး ယူရသလဲလို့ မေးတဲ့အခါမှာတော့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက

"မြေပြင်မှာဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့အခြေအနေတွေက အကြမ်းဖက်သမားတွေက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို အမာခံရွာသားတွေနဲ့ပူးပေါင်းပြီး အင်အားသုံးပြီး ဝိုင်းဝန်းခြိမ်းခြောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကလည်း အကြမ်းဖက်သမားတွေကို ခုခံတိုက်ခိုက် ထိန်းသိမ်းပစ်ခတ်မှုတွေပြုလုပ်ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီလိုပစ်ခတ်တဲ့အခါမှာ ညွှန်ကြားချက်တွေကို လိုက်နာ ဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့တာရှိတယ်။ ဒါကလည်း ညွှန်ကြားချက်ကို ချိုးဖောက်ဖို့ intention နဲ့ဆောင်ရွက်ခဲ့တာမဟုတ်ဘူး။ အခြေအနေအချိန်အခါနဲ့ ဝိုင်းဝန်းခြိမ်းခြောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ ကြောင့် ဖြစ်တယ်။ "လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကပြောပါတယ်။

"အဓိကကတော့ တပ်မတော်က ညွှန်ကြားထားတဲ့ စစ်ဆင်ရေးညွှန်ကြားချက်တွေရှိတယ်။ ပစ်ခတ်မှုလုပ်တဲ့အခါ ဘယ်လိုပဲလုပ်သင့်တယ်၊ ဘယ်လိုပဲလုပ်ရမယ်ဆိုတာရှိတယ်။ အဲဒီညွှန်ကြားချက်ကို ချိုးဖောက်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိရတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ကအပြစ်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်" လို့ သူကပြောပါတယ်။

ဒါကြောင့် အခု အရေးယူခံရတဲ့သုံးဦးရဲ့ ရာထူးအဆင့်နဲ့ ပြစ်ဒဏ်တွေကိုမေးတဲ့အခါ ထုတ်ဖော်ပြောကြား ဖို့မရှိဘူးလို့ သူက အခုလိုပြောပါတယ်။

"စစ်သည်တွေက ကာကွယ်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးတာဝန်ကို ဒီနိုင်ငံမှာ သာမန်ထက် ခက်ခဲစွာနဲ့ စွန့်လွှတ် စွန့်စားမှုတွေနဲ့ ထမ်းဆောင်နေရတာဖြစ်တယ်။ စစ်သည်တွေစိတ်ထဲမှာ ဥပဒေကိုချိုးဖောက်ရင် အရေးယူခံရမယ်ဆိုတာ သိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာက သွေးထိုးလှုံ့ဆော်မှုတွေအမြဲတမ်းရှိတယ်။ စစ်သည်တွေစိတ်ထဲမှာ တာဝန်လည်း ထမ်းဆောင်ရသေးတယ်။ အရေးယူလည်းခံရသေးတယ်ဆိုတဲ့ လွဲမှားတဲ့စိတ်တွေ ဖြစ်မသွားဖို့အရေးကြီးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကျွန်တော်တို့က ရဲဘော်ရဲဘက်စိတ်၊ စစ်ဆင်ရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်လိုစိတ်တွေကို မထိခိုက်ဖို့လိုတယ်။ ဒါတွေလိုအပ်တာကြောင့် ကျွန်တော်တို့က မထုတ်ပြန်တာဖြစ်တယ်" လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

ဒီလို မထုတ်ပြန်တာဟာ ပြည်တွင်းပြည်ပက ဝေဖန်မှုတွေနဲ့ ကြုံလာရနိုင်ပြီး ဒါကို တပ်မတော်အနေနဲ့ ဘယ်လိုစဉ်းစားထားလဲဆိုတဲ့အပေါ် သူက မစဉ်းစားထားကြောင်းနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလို လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေရှိပြီး ဘယ်တပ်မတော်မဆို စစ်ဆင်ရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်လိုစိတ်ပေါ်အခြေခံပြီး ဆောင်ရွက်တာသာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အခုလို တပ်မတော်သားတွေကိုအရေးယူတဲ့ဖြစ်စဉ်ကို ကြိုဆိုကြောင်း ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ကိုဖီအာနန်ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ဆိုင်ရာအကြံပေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ဦးအေးလွင်က ပြောပါတယ်။

"မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ပုံရိပ်က တော်တော်ဆိုးဆိုးရွားရွားဖြစ်နေပါတယ်။ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ကိစ္စရပ်တွေကလည်း ဘယ်လိုမှ ဖုံးဖိလို့မရဘူးလေ။ အဲဒီတော့ ဒါတွေကိုအသိအမှတ်ပြုပြီးတော့စုံစမ်းတယ်။ စစ်ဆေးတယ်။ အရေးယူတယ်ဆိုတော့ အားလုံးအတွက်ကောင်းသောခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ထပ် အဲဒီလိုမတရားမှုခံထားရတဲ့ကိစ္စတွေကိုလည်းအရေးယူဆောင်ရွယ်မယ်ဆိုရင် အခြေအနေက တော်တော်လေးကောင်းလာမယ်ထင်ပါတယ်။ တစ်ခုပဲ စိုးရိမ်တာက အဲဒီလိုအရေးယူဆောင်ရွက်ပြီးတော့ ဟိုတစ်ခေါက်ကလို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နဲ့ ပြန်လွှတ်လိုက်တယ်ဆိုရင်လည်း ဒါဟာ ပုံရိပ်က ကောင်းမလိုလိုနဲ့ ပြန်ပြီးဆိုးသွားနိုင်စရာရှိပါတယ်" လို့ ဦးအေးလွင်ကပြောပါတယ်။

ရခိုင်မှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေအတွင်း အင်းဒင်ကျေးရွာမှာ ရုပ်အလောင်း ၁ဝ လောင်းတွေ့ ရှိခဲ့တဲ့အပေါ် အစိုးရ စစ်သားတွေ ပါဝင်ပတ်သက်မှု ရှိကြောင်း တပ်မတော်ဘက်က ပထမဆုံး အကြိမ် အသိအမှတ်ပြု ပြောဆိုခဲ့သလို ကျူးလွန်သူတွေကို အရေးယူတာရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့နောက်ပိုင်းမှာ ဒီလူတွေကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နဲ့ပြန်လွှတ် ပေးခဲ့လို့ဝေဖန်တာတွေရှိခဲ့ပါတယ်။

အင်းဒင်ကိစ္စမှာ ကျူးလွန်သူတွေကို လွှတ်ပေးလိုက်တာမဟုတ်ဘဲ ထိုက်သင့်တဲ့ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ပြီးသားဖြစ်ပြီး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့အညီ အဆင့်ဆင့်သုံးသပ်တင်ပြပြီးမှ ပြစ်ဒဏ်လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့တာသာဖြစ်တယ်လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းကပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မောင်နုကျေးရွာနဲ့ ချွတ်ပြင်ကျေးရွာမှာ ရွာသားတွေသေဆုံးခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ်အပေါ်မှာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံးအဆင့်ဖွဲ့ပြီး စတင်ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်တယ်လို့ တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

BBC Burmese
-------------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ဂူတာျပင္ကိစၥ အေရးယူခံရသူေတြရဲ႕ျပစ္ဒဏ္ေတြကို ထုတ္ေျပာဖို႔မရွိေၾကာင္း တပ္မေတာ္ ေျပာ

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဂူတာျပင္ေက်း႐ြာမွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ ၂၈ ရက္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ အဓိက တာဝန္ရွိသူ အရာရွိႀကီးတစ္ဦးအပါအဝင္ သုံးဦးကို စစ္တရား႐ုံးကေန ျပစ္ဒဏ္ေတြခ်မွတ္ခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္က သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ေအပီသတင္းဌာနရဲ႕၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ သတင္းထဲမွာ အစိုးရ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ ရဲ႕ စစ္ေရးေဆာင္႐ြက္ ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဂူတာျပင္က ႐ြာသား ၄ဝဝ ခန႔္ ေသဆုံးခဲ့ႏိုင္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ေရာက္ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြကို ကိုးကားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ ျဖစ္ေနတဲ့ ဂူတာျပင္ ႐ုပ္အေလာင္းေတြ ကို တပ္မေတာ္က ေဖ်ာက္ဖ်က္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ့တယ္လို႔လည္း ပါရွိပါတယ္။

ဒါေတြကို တပ္မေတာ္က ပယ္ခ်ထားၿပီး နယ္ေျမလုံၿခဳံေရးေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြကို အာဆာအဖြဲ႕နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ႐ြာသားေတြက အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျပန္လည္ႏွိမ္နင္းတာသာျဖစ္တယ္ လို႔တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕အတြင္းေရးမႉး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္း ထြန္းက ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဒီျဖစ္စဥ္မွာ ေသဆုံးသူ ၁၉ ဦးသာရွိၿပီး အားလုံးဟာလည္း အၾကမ္းဖက္သမားနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္သူေတြျဖစ္ တယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ဒီလို ဂူတာျပင္မွာ လူေသအေလာင္းအမ်ားအျပားေတြ႕ရွိခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာ ၂၆ ရက္ေန႔က စလို႔ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ နယ္ေျမခံတပ္မွာ စစ္တရား႐ုံးနဲ႔ စတင္စစ္ေဆးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္မွာ စစ္ေဆးမႈေတြအားလုံးၿပီးဆုံးခဲ့ၿပီး ဒီဇြန္လအတြင္းမွာေတာ့ အဓိက တာဝန္ရွိသူ အရာရွိႀကီးတစ္ဦး၊ အရာရွိတစ္ဦးနဲ႔ အျခားအဆင့္စစ္သည္တစ္ဦးတို႔ကို ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ေတြက်ခံဖို႔ စစ္တရား႐ုံးက အမိန႔္ခ်ခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္သမားနဲ႔ဆက္ႏႊယ္တယ္ဆိုတဲ့ လူ ၁၉ ဦးေသဆုံးမႈကို ဘာေၾကာင့္ တပ္မေတာ္က အခုလိုအေရး ယူရသလဲလို႔ ေမးတဲ့အခါမွာေတာ့ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက

"ေျမျပင္မွာျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့အေျခအေနေတြက အၾကမ္းဖက္သမားေတြက လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြကို အမာခံ႐ြာသားေတြနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီး အင္အားသုံးၿပီး ဝိုင္းဝန္းၿခိမ္းေျခာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြကလည္း အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ခုခံတိုက္ခိုက္ ထိန္းသိမ္းပစ္ခတ္မႈေတြျပဳလုပ္ခဲ့ရတယ္။ အဲဒီလိုပစ္ခတ္တဲ့အခါမွာ ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို လိုက္နာ ဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တာရွိတယ္။ ဒါကလည္း ၫႊန္ၾကားခ်က္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ဖို႔ intention နဲ႔ေဆာင္႐ြက္ခဲ့တာမဟုတ္ဘူး။ အေျခအေနအခ်ိန္အခါနဲ႔ ဝိုင္းဝန္းၿခိမ္းေျခာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တာ ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ "လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းကေျပာပါတယ္။

"အဓိကကေတာ့ တပ္မေတာ္က ၫႊန္ၾကားထားတဲ့ စစ္ဆင္ေရးၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြရွိတယ္။ ပစ္ခတ္မႈလုပ္တဲ့အခါ ဘယ္လိုပဲလုပ္သင့္တယ္၊ ဘယ္လိုပဲလုပ္ရမယ္ဆိုတာရွိတယ္။ အဲဒီၫႊန္ၾကားခ်က္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ရွိရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကအျပစ္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္" လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အခု အေရးယူခံရတဲ့သုံးဦးရဲ႕ ရာထူးအဆင့္နဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ေတြကိုေမးတဲ့အခါ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကား ဖို႔မရွိဘူးလို႔ သူက အခုလိုေျပာပါတယ္။

"စစ္သည္ေတြက ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လုံၿခဳံေရးတာဝန္ကို ဒီႏိုင္ငံမွာ သာမန္ထက္ ခက္ခဲစြာနဲ႔ စြန႔္လႊတ္ စြန႔္စားမႈေတြနဲ႔ ထမ္းေဆာင္ေနရတာျဖစ္တယ္။ စစ္သည္ေတြစိတ္ထဲမွာ ဥပေဒကိုခ်ိဳးေဖာက္ရင္ အေရးယူခံရမယ္ဆိုတာ သိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာက ေသြးထိုးလႈံ႕ေဆာ္မႈေတြအၿမဲတမ္းရွိတယ္။ စစ္သည္ေတြစိတ္ထဲမွာ တာဝန္လည္း ထမ္းေဆာင္ရေသးတယ္။ အေရးယူလည္းခံရေသးတယ္ဆိုတဲ့ လြဲမွားတဲ့စိတ္ေတြ ျဖစ္မသြားဖို႔အေရးႀကီးတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ရဲေဘာ္ရဲဘက္စိတ္၊ စစ္ဆင္ေရးတာဝန္ထမ္းေဆာင္လိုစိတ္ေတြကို မထိခိုက္ဖို႔လိုတယ္။ ဒါေတြလိုအပ္တာေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က မထုတ္ျပန္တာျဖစ္တယ္" လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

ဒီလို မထုတ္ျပန္တာဟာ ျပည္တြင္းျပည္ပက ေဝဖန္မႈေတြနဲ႔ ႀကဳံလာရႏိုင္ၿပီး ဒါကို တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုစဥ္းစားထားလဲဆိုတဲ့အေပၚ သူက မစဥ္းစားထားေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံလို လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြရွိၿပီး ဘယ္တပ္မေတာ္မဆို စစ္ဆင္ေရးတာဝန္ထမ္းေဆာင္လိုစိတ္ေပၚအေျခခံၿပီး ေဆာင္႐ြက္တာသာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အခုလို တပ္မေတာ္သားေတြကိုအေရးယူတဲ့ျဖစ္စဥ္ကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာအႀကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ဝင္ေဟာင္း ဦးေအးလြင္က ေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ပုံရိပ္က ေတာ္ေတာ္ဆိုးဆိုး႐ြား႐ြားျဖစ္ေနပါတယ္။ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ကိစၥရပ္ေတြကလည္း ဘယ္လိုမွ ဖုံးဖိလို႔မရဘူးေလ။ အဲဒီေတာ့ ဒါေတြကိုအသိအမွတ္ျပဳၿပီးေတာ့စုံစမ္းတယ္။ စစ္ေဆးတယ္။ အေရးယူတယ္ဆိုေတာ့ အားလုံးအတြက္ေကာင္းေသာေျခလွမ္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ အဲဒီလိုမတရားမႈခံထားရတဲ့ကိစၥေတြကိုလည္းအေရးယူေဆာင္႐ြယ္မယ္ဆိုရင္ အေျခအေနက ေတာ္ေတာ္ေလးေကာင္းလာမယ္ထင္ပါတယ္။ တစ္ခုပဲ စိုးရိမ္တာက အဲဒီလိုအေရးယူေဆာင္႐ြက္ၿပီးေတာ့ ဟိုတစ္ေခါက္ကလို လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ ျပန္လႊတ္လိုက္တယ္ဆိုရင္လည္း ဒါဟာ ပုံရိပ္က ေကာင္းမလိုလိုနဲ႔ ျပန္ၿပီးဆိုးသြားႏိုင္စရာရွိပါတယ္" လို႔ ဦးေအးလြင္ကေျပာပါတယ္။

ရခိုင္မွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြအတြင္း အင္းဒင္ေက်း႐ြာမွာ ႐ုပ္အေလာင္း ၁ဝ ေလာင္းေတြ႕ ရွိခဲ့တဲ့အေပၚ အစိုးရ စစ္သားေတြ ပါဝင္ပတ္သက္မႈ ရွိေၾကာင္း တပ္မေတာ္ဘက္က ပထမဆုံး အႀကိမ္ အသိအမွတ္ျပဳ ေျပာဆိုခဲ့သလို က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူတာရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီလူေတြကို လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ျပန္လႊတ္ ေပးခဲ့လို႔ေဝဖန္တာေတြရွိခဲ့ပါတယ္။

အင္းဒင္ကိစၥမွာ က်ဴးလြန္သူေတြကို လႊတ္ေပးလိုက္တာမဟုတ္ဘဲ ထိုက္သင့္တဲ့ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ၿပီးသားျဖစ္ၿပီး လုပ္ထုံးလုပ္နည္းနဲ႔အညီ အဆင့္ဆင့္သုံးသပ္တင္ျပၿပီးမွ ျပစ္ဒဏ္ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးခဲ့တာသာျဖစ္တယ္လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းကေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေမာင္ႏုေက်း႐ြာနဲ႔ ခြၽတ္ျပင္ေက်း႐ြာမွာ ႐ြာသားေတြေသဆုံးခဲ့တဲ့ျဖစ္စဥ္အေပၚမွာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးအဆင့္ဖြဲ႕ၿပီး စတင္ေဆာင္႐ြက္ေနၿပီျဖစ္တယ္လို႔ တပ္မေတာ္က သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese/burma-53237071

ဂူတာပြင်အမှု စစ်တရားရုံး စစ်အရာရှိသုံးဦးကို အရေးယူ

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာအချို့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရသည်ကို ကြည့်ရှုနေသည့် ဒေသခံများ။ (စက်တင်ဘာ ၀၄၊ ၂၀၁၇)
(Unicode)⤵⤵⤵
လူအစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ဂူတာပြင်ဖြစ်စဉ်အပေါ် စစ်တရားရုံးက စီရင်ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်လို့ အကဲခတ်တွေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေဘက်က ဘယ်လို တုံ့ပြန်ထားသလဲဆိုတာ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် မဆုမွန်က စုစည်းတင်ပြပေးပါမယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှ ပြီးခဲ့တဲ့၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းက အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုတွေရဲ့နောက်ဆက်တွဲ စစ်တပ်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးတွေထဲ ဒေသတွင်းက ရိုဟင်ဂျာမူဆလင်တွေအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ အကြီးအကျယ် ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံ အမှုရင်ဆိုင်နေရချိန်မှာပဲ- အခုလိုမျိူး တပ်မတော်ရဲ့စစ်တရားရုံး စီရင်ချက်ကို ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့ရက်စွဲနဲ့ စစ်တပ်ဘက်က ထုတ်ပြန်လိုက်တာပါ။

စစ်တပ်ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ အဓိကပါရှိတာကတော့- ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် ဂူတာပြင်ကျေးရွာမှာ လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် မြှုပ်နှံထားတဲ့အမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စစ်တရားရုံးက ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီ ၂၀ ရက်နေ့မှာ စစ်ဆေးမှုပြီးစီးခဲ့ပြီး စစ်တရားရုံး (Court-Martial) ကနေ အရာရှိကြီးတဦး၊ အရာရှိတဦး အခြားအဆင့်စစ်သည်တဦးတို့အပေါ် သက်ဆိုင်ရာစွဲချက်အရ အပြစ်ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးတော့ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူတွေဟာ အရာရှိကြီးတဦး၊ အရာရှိတဦး နဲ့ အခြားအဆင့်စစ်သည်တဦးလို့သာဖေါ်ပြပြီး သူတို့ရဲ့ အမည် ရာထူးအဆင့်အတိအကျ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့နဲ့ ဘယ်လိုပြစ်ဒဏ်တွေဆိုတာ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ အတိအကျ မဖော်ပြထားပါဘူး။

ဆက်ပြီးတော့လည်း မောင်နုကျေးရွာနဲ့ ချွတ်ပြင်ကျေးရွာဖြစ်စဉ်တွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံး (Court of Inquiry) နဲ့ ဆက်စစ်ဆေးဆောင်ရွက် သွားမယ်လို့ တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီဂူတာပြင်အမှုကို စစ်တရားရုံးက ဘယ်လိုစီရင်ခဲ့သလဲဆိုတာနဲ့ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့မှု အသေးစိတ်ကိုတော့ နောက်ပိုင်းမှ ထုတ်ပြန်ပေးသွားမယ်လို့ တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်တာပါ။

ဒီထုတ်ပြန်ချက်အပေါ် စစ်တပ်ဘက်က ဂူတာပြင် ဖြစ်စဉ်အပေါ် အသိအမှတ်ပြုမှု တခုအဖြစ်ကြိုဆိုပြီး ကျူးလွန်ခဲ့သူတွေကို အမှန်တကယ် ပြစ်ဒဏ်စီရင်မှုတွေ ချမှတ်မှသာ နစ်နာသူတွေအတွက် စစ်မှန်တဲ့ တရားမျှတမှုတွေ ရမှာဖြစ်ပါတယ်လို့ ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး ကိုဖီအာနန်အကြံပေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးအေးလွင်က ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။

"တစ်အချက်ကတော့ အခြေအနေမှန်ကို အသိအမှတ်ပြုတယ်ဆိုတဲ့ အရိပ်အယောင်တွေ့ရတဲ့အတွက် ကျနော်ကြိုဆိုပါတယ် ဒီကိစ္စဟာ။ နှစ်အချက်ကတော့ တစုံတရာ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေ လုပ်နေပြီ။ ပထမ စုံစမ်းစစ်ဆေးမယ် (Court of Inquiry) နဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးတယ်။ ပြီးတော့ အမှုတည်ဆောက်လောက်အောင် ခိုင်မာသောအထောက်အထားတွေ့တဲ့အတွက် Court-Martial လုပ်ပြီ Court-Martial လုပ်ပြီးတဲ့တတိယအဆင့်ကတော့ Sentence လုပ်ပြီး အပြစ်ချလိုက်ပြီဆိုတော့-ဒီလိုကိစ္စရပ်တွေဟာ ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို မငြင်းဘူးဆိုတဲ့ အခြေခံသဘောတရားလေးသည် ပြဿနာတွေ ဖြေရှင်းရေးအတွက် ဒါဟာ လမ်းစလေးတခု ဖြစ်သွားတဲ့အတွက် ကျနော်ကြိုဆိုပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ တချိန်တည်းပါပဲ ဟိုတခေါက်ကလိုတော့ အရေးယူပေးပြီးတော့မှ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေး လိုက်တယ်ဆိုရင်လည်း ပိုဆိုးသွားနိုင်တယ်။ ဒါတွေကို အရေးယူမှုလုပ်နေပြီဆိုတာပြသလိုက်တဲ့ Signal တခုဖြစ်လို့ အားလုံးအတွက် ထိရောက်မယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။"

စစ်တပ်ဘက်က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းက ရိုဟင်ဂျာ မူဆလင်တွေအပါအဝင် ဒေသခံတွေအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကို နည်းမျိုးစုံနဲ့ ကျူးလွန်ခဲ့တာတွေခံခဲ့ရတဲ့ နစ်နာခဲ့ရသူတွေနဲ့ မိသားစုတွေအပေါ် တရားမျှတမှုရဖို့ ဒီလိုအဖြစ်မျိုး နောက်နောင်-မဖြစ်စေရပါဘူးဆိုတဲ့ ကတိစကားနဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကိုပြသပါလို့ မောင်တောမြို့နယ် မြို့သူကြီးကျေးရွာသား မူဆလင်တဦးဖြစ်တဲ့ ကိုလှထွန်းက ပြောပါတယ်။

"အစတုန်းက သူတို့က ဒီလိုမျိုးအရပ်သားတွေကို သတ်တာဖြတ်တာ မရှိဘူးလို့ပြောတယ်။ နောက်ကျတော့ ဖြစ်ခဲ့တယ် ကျူးလွန်သူတွေကို အရေးယူတယ်လို့ပြောတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဟိုတလောက အင်းဒင်ဖြစ်စဉ်ကို ကျနော်တို့ ပြန်ကြည့်ဖို့လိုတယ်။ အဲ့တုန်းကလည်း ဒီလိုပဲစစ်ဆေးပြီးတော့ အရေးယူခဲ့တာတွေရှိတယ် ဒါပေမဲ့လို့ နောက်ပိုင်းမှာ သူတို့တရားခံလို့သတ်မှတ်ပြီး ထောင်ချခဲ့တဲ့လူတွေကိုပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တယ်။ ဆိုတော့ ဒါတွေကို ကျနော်တို့က တရားမျှတယ်လို့ ယူဆလို့မရဘူး ခံစားလို့မရဘူး။

ဒီလိုအရပ်သားတွေအပေါ်မှာ နောက်နောင် ဒီလိုမျိုး မဖြစ်အောင် ကျူးလွန်မှုတွေ မရှိအောင် ဥပဒေတွေ တိတိကျကျရှိလာဖို့ လိုတယ်။ သူတို့လုပ်ချင်သလိုလုပ်နေတာတွေကို သွားပြီးတိုင်တန်းဖို့နေရာလည်းလိုတယ်။ သူတို့က အဲ့လိုနေရာမျိုးတွေ လုပ်ပေးဖို့လိုတယ်။ ကျနော်တို့ဘက်က ဒီလိုမျိုး မတရားအသတ်ခံခဲ့ရတာတွေ ကျနော်တို့အမျိုးတွေကို ကျနော်တို့လူမျိုးတွေကို သတ်ခဲ့တာတွေအပေါ် ကလဲ့စားချေချင်စိတ်လည်း မရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီလိုအသတ်ခံရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို ပိုပြီးကျေနပ်စေမယ့်လုပ်ရပ်က ဒီလိုမျိုး နောက်နောင် မဖြစ်စေရဘူးလို့ စစ်တပ်ဘက်က ပြောလာရင် ကျနော်တို့က ကျေနပ်တယ်။"

ဒီလို လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကြား အသက်ဘေးက လွတ်အောင် ပြေးခဲ့ရတဲ့ သိန်းချီတဲ့ဒုက္ခသည်တွေထဲက တဦးဖြစ်တဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကုတုပလောင်ဒုက္ခသည်စခန်းမှာ ခိုလှုံနေထိုင်သူ ရိုဟင်ဂျာမူဆလင်ဒုက္ခသည် ဦးအောင်မြိုင်ကလည်း ဒီလိုစစ်တပ်ရဲ့ ကျူးလွန်သူတွေအပေါ် အရေးယူတယ်ဆိုတဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကတော့-တကယ်ကျူးလွန်ခံရသူတွေအတွက် စစ်မှန်တဲ့ တရားစီရင်ချက်တခု မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

"တကယ်တမ်း သူတို့အရေးယူခဲ့မယ်ဆိုရင် အစကတည်းကနေ ဒီပြဿနာတောင် ဖြစ်စရာအကြောင်းမရှိဘူး။ တရားမျှတမှုမရှိလို့ ဒီလိုအခြေအနေအထိကို ရောက်သွားတာ ကျနော်တို့ လူမျိုးအချင်းချင်း ရခိုင်ရှိတယ် မြိုရှိတယ် သက်ရှိတယ် ဒိုင်းနက်ရှိတယ် နောက် ရိုဟင်ဂျာရှိတယ် အစကတည်းက ညီအကိုတွေလို ခေတ်အဆက်ဆက်က ကျနော်တို့တွေ အတူတကွနေထိုင်လာခဲ့ကြတာ။ ဒီလိုနေခဲ့တာကို ရခိုင်မှာ လာပြီး တပ်မတော်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကြောင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုမရှိပဲ တရားမျှတမှု မရှိလို့ နောက် လူမျိုးတခုနဲ့တခုကြား ပြဿနာဖြစ်အောင် လုပ်ပေးလို့ ရခိုင်ပြည်နယ်ဟာ ဒီအခြေအနေထိကို ရောက်သွားတာ။ တပ်မတော်နဲ့ စစ်တပ်နဲ့ ဖြစ်ရင် ဘယ်သူ့ကိုမဆို မတရားနှိပ်စက်တာ ရှိတယ်၊ သတ်ပစ်တာရှိတယ်။ အခုဆိုလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်တခုလုံးမှာ သူတို့က လူသားကို လူသားလို့ကို မမြင်ဘူး။"

လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့စွဲချက်နဲ့ နိုင်ငံတကာတရားခုံရုံးအထိ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့- ဒီလိုစစ်တပ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ဟာ နိုင်ငံတကာဖိအားကြောင့်လို့ ရိုဟင်ဂျာအရေး စောင့်ကြည့်လေ့လာအကဲခတ်နေတဲ့ ဒေါက်တာခင်ဇော်ဝင်းကလည်း အခုလိုရှု့မြင်ပါတယ်။

"ဒီလို ခုံရုံးတင်ပြီးဆိုကတည်းက တခုခုတော့ သူတို့အဖြေပေးရတော့မယ်လေ Pressure ကလည်း များလာပြီ။ လေတပ်ကလူတွေလည်း သိသွားတာပေါ့၊ သူတို့ရမ်းချင်တိုင်း ရမ်းလို့မရတော့ဘူးဆိုတာ သိသွားလိမ့်မယ်။ စစ်တပ်က ထင်တိုင်းကြဲခဲ့တာ နှစ်ပေါင်း နည်းတာမှမဟုတ်ပဲ။ အခုက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ နီးလို့ ဒါမျိုးတွေသတင်းတွေ ပေါ်တာ ရှမ်း ကချင် ကရင်မှာဖြစ်ခဲ့တာတွေ ဘယ်လောက်ကြမ်းတုန်း ဒါတွေက မပေါ်ဘူးလေ။ နိုင်ငံရေးအရဆိုရင် သူတို့ထွက်ပေါက်ရှာရပြီ။ အရင်တုန်းကဆို ဟိုလိုလိုဒီလိုလို တပ်မှူးတွေကိုဖြုတ်တာ အနားပေးတာ ဒါပဲရှိတာ။ အခုက Court-Martial ဆိုတာကို လုပ်ရပြီ အရုပ်ဆိုးတာက အလောင်းတွေဖော်ပြီးတွေ့မှာ အရေးယူပြတာ အရင်တုန်းက အရေးမယူဘူး။ အခုမှ အလောင်းတွေ တွေ့မှ ပြောမယ်ဆို အရိုးတောင်ဆွေးနေပြီ ဒါမှ အရေးယူတာ မဖြစ်မနေ တွန်းအားကြောင့်သာ အရေးယူရတာ ဆိုတော့ နစ်နာတဲ့သူတွေကို Public ကို ချမပြဘူး။ ဒါပေမဲ့ အရေးယူပြီး ကျနော်တို့ အထက်ကတပ်မှူးကြီးတွေလည်းမသိဘူး နေပြည်တော်က ခေါင်းဆောင်ကြီးတွေလည်း မသိဘူး၊ ဒီလူတွေ မှားတာဆိုပြီး ပုံချမယ် ဒါက ထုံးစံအတိုင်းပဲ။"

ဂူတာပြင် အမှုဟာ တပ်မတော်က ဒုတိယအကြိမ် ကိုင်တွယ်လာတဲ့ အမှုဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်းကတော့ မောင်တောမြို့နယ် အင်းဒင်ကျေးရွာမှာ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ၁၀ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့အမှုကို တပ်မတော်စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က စစ်ဆေးခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲဒီအမှုမှာ အရာရှိနဲ့ အခြားအဆင့် စစ်သည် ၇ ဦးကို တပ်မတော်က ထုတ်ပယ်ပြီး အလုပ်ကြမ်းနဲ့ ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ချမှတ်ခဲ့ပေမယ့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နဲ့ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တဲ့အပေါ် ဝေဖန်မှုတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်။

ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့အသုံးကို လက်ခံမထားတဲ့ မြန်မာအစိုးရနဲ့ တပ်မတော်ဘက်ကတော့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်ဆိုရင် သတင်းပေးတိုင်ကြားနိုင်တယ်၊ သူတို့စုံစမ်းစစ်ဆေးမယ်လို့ ပြောဆိုထားပြီး ဒီဂူတာပြင်အမှုပြီးရင် မောင်နုကျေးရွာနဲ့ ချွတ်ပြင်ကျေးရွာအမှုတွေကိုလည်း ဆက်စစ်ဆေးမယ်လို့ ထုတ်ပြန်တဲ့ တပ်မတော်ရဲ့ကြေညာချက်အပေါ်မှာတော့ အကဲခတ်တွေဘက်က သတိကြီးစွာနဲ့ စောင့်ကြည့်နေကြဆဲဖြစ်ပါတယ်။

မဆုမွန်  / ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)
---------------------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ဂူတာျပင္အမႈ စစ္တရား႐ုံး စစ္အရာရွိသုံးဦးကို အေရးယူ

လူအစုလိုက္ အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ဂူတာျပင္ျဖစ္စဥ္အေပၚ စစ္တရား႐ုံးက စီရင္ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အကဲခတ္ေတြနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြဘက္က ဘယ္လို တုံ႔ျပန္ထားသလဲဆိုတာ ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ မဆုမြန္က စုစည္းတင္ျပေပးပါမယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွ ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲ စစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရးေတြထဲ ေဒသတြင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ အႀကီးအက်ယ္ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ICJ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမႈရင္ဆိုင္ေနရခ်ိန္မွာပဲ- အခုလိုမ်ိဴး တပ္မေတာ္ရဲ႕စစ္တရား႐ုံး စီရင္ခ်က္ကို ဒီကေန႔ ဇြန္လ ၃၀ ရက္ေန႔ရက္စြဲနဲ႔ စစ္တပ္ဘက္က ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။

စစ္တပ္ရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲ အဓိကပါရွိတာကေတာ့- ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ဂူတာျပင္ေက်း႐ြာမွာ လူအစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့အမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္တရား႐ုံးက ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဧၿပီ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ စစ္ေဆးမႈၿပီးစီးခဲ့ၿပီး စစ္တရား႐ုံး (Court-Martial) ကေန အရာရွိႀကီးတဦး၊ အရာရွိတဦး အျခားအဆင့္စစ္သည္တဦးတို႔အေပၚ သက္ဆိုင္ရာစြဲခ်က္အရ အျပစ္ရွိတယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ၿပီးေတာ့ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူေတြဟာ အရာရွိႀကီးတဦး၊ အရာရွိတဦး နဲ႔ အျခားအဆင့္စစ္သည္တဦးလို႔သာေဖၚျပၿပီး သူတို႔ရဲ႕ အမည္ ရာထူးအဆင့္အတိအက် တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ ဘယ္လိုျပစ္ဒဏ္ေတြဆိုတာ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ အတိအက် မေဖာ္ျပထားပါဘူး။

ဆက္ၿပီးေတာ့လည္း ေမာင္ႏုေက်း႐ြာနဲ႔ ခြၽတ္ျပင္ေက်း႐ြာျဖစ္စဥ္ေတြကို စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံး (Court of Inquiry) နဲ႔ ဆက္စစ္ေဆးေဆာင္႐ြက္ သြားမယ္လို႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒီဂူတာျပင္အမႈကို စစ္တရား႐ုံးက ဘယ္လိုစီရင္ခဲ့သလဲဆိုတာနဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့မႈ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွ ထုတ္ျပန္ေပးသြားမယ္လို႔ တပ္မေတာ္က သတင္းထုတ္ျပန္တာပါ။

ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ စစ္တပ္ဘက္က ဂူတာျပင္ ျဖစ္စဥ္အေပၚ အသိအမွတ္ျပဳမႈ တခုအျဖစ္ႀကိဳဆိုၿပီး က်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြကို အမွန္တကယ္ ျပစ္ဒဏ္စီရင္မႈေတြ ခ်မွတ္မွသာ နစ္နာသူေတြအတြက္ စစ္မွန္တဲ့ တရားမွ်တမႈေတြ ရမွာျဖစ္ပါတယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး ကိုဖီအာနန္အႀကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ဝင္ ဦးေအးလြင္က ဗြီအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

"တစ္အခ်က္ကေတာ့ အေျခအေနမွန္ကို အသိအမွတ္ျပဳတယ္ဆိုတဲ့ အရိပ္အေယာင္ေတြ႕ရတဲ့အတြက္ က်ေနာ္ႀကိဳဆိုပါတယ္ ဒီကိစၥဟာ။ ႏွစ္အခ်က္ကေတာ့ တစုံတရာ အေရးယူေဆာင္႐ြက္မႈေတြ လုပ္ေနၿပီ။ ပထမ စုံစမ္းစစ္ေဆးမယ္ (Court of Inquiry) နဲ႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးတယ္။ ၿပီးေတာ့ အမႈတည္ေဆာက္ေလာက္ေအာင္ ခိုင္မာေသာအေထာက္အထားေတြ႕တဲ့အတြက္ Court-Martial လုပ္ၿပီ Court-Martial လုပ္ၿပီးတဲ့တတိယအဆင့္ကေတာ့ Sentence လုပ္ၿပီး အျပစ္ခ်လိုက္ၿပီဆိုေတာ့-ဒီလိုကိစၥရပ္ေတြဟာ ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို မျငင္းဘူးဆိုတဲ့ အေျခခံသေဘာတရားေလးသည္ ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းေရးအတြက္ ဒါဟာ လမ္းစေလးတခု ျဖစ္သြားတဲ့အတြက္ က်ေနာ္ႀကိဳဆိုပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ တခ်ိန္တည္းပါပဲ ဟိုတေခါက္ကလိုေတာ့ အေရးယူေပးၿပီးေတာ့မွ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပး လိုက္တယ္ဆိုရင္လည္း ပိုဆိုးသြားႏိုင္တယ္။ ဒါေတြကို အေရးယူမႈလုပ္ေနၿပီဆိုတာျပသလိုက္တဲ့ Signal တခုျဖစ္လို႔ အားလုံးအတြက္ ထိေရာက္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။"

စစ္တပ္ဘက္က ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြအပါအဝင္ ေဒသခံေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို နည္းမ်ိဳးစုံနဲ႔ က်ဴးလြန္ခဲ့တာေတြခံခဲ့ရတဲ့ နစ္နာခဲ့ရသူေတြနဲ႔ မိသားစုေတြအေပၚ တရားမွ်တမႈရဖို႔ ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳး ေနာက္ေနာင္-မျဖစ္ေစရပါဘူးဆိုတဲ့ ကတိစကားနဲ႔ လက္ေတြ႕က်တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကိုျပသပါလို႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ၿမိဳ႕သူႀကီးေက်း႐ြာသား မူဆလင္တဦးျဖစ္တဲ့ ကိုလွထြန္းက ေျပာပါတယ္။

"အစတုန္းက သူတို႔က ဒီလိုမ်ိဳးအရပ္သားေတြကို သတ္တာျဖတ္တာ မရွိဘူးလို႔ေျပာတယ္။ ေနာက္က်ေတာ့ ျဖစ္ခဲ့တယ္ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဟိုတေလာက အင္းဒင္ျဖစ္စဥ္ကို က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၾကည့္ဖို႔လိုတယ္။ အဲ့တုန္းကလည္း ဒီလိုပဲစစ္ေဆးၿပီးေတာ့ အေရးယူခဲ့တာေတြရွိတယ္ ဒါေပမဲ့လို႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ သူတို႔တရားခံလို႔သတ္မွတ္ၿပီး ေထာင္ခ်ခဲ့တဲ့လူေတြကိုျပန္လႊတ္ေပးခဲ့တယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို႔က တရားမွ်တယ္လို႔ ယူဆလို႔မရဘူး ခံစားလို႔မရဘူး။

ဒီလိုအရပ္သားေတြအေပၚမွာ ေနာက္ေနာင္ ဒီလိုမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္ က်ဴးလြန္မႈေတြ မရွိေအာင္ ဥပေဒေတြ တိတိက်က်ရွိလာဖို႔ လိုတယ္။ သူတို႔လုပ္ခ်င္သလိုလုပ္ေနတာေတြကို သြားၿပီးတိုင္တန္းဖို႔ေနရာလည္းလိုတယ္။ သူတို႔က အဲ့လိုေနရာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးဖို႔လိုတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္က ဒီလိုမ်ိဳး မတရားအသတ္ခံခဲ့ရတာေတြ က်ေနာ္တို႔အမ်ိဳးေတြကို က်ေနာ္တို႔လူမ်ိဳးေတြကို သတ္ခဲ့တာေတြအေပၚ ကလဲ့စားေခ်ခ်င္စိတ္လည္း မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုအသတ္ခံရတဲ့ မိသားစုဝင္ေတြကို ပိုၿပီးေက်နပ္ေစမယ့္လုပ္ရပ္က ဒီလိုမ်ိဳး ေနာက္ေနာင္ မျဖစ္ေစရဘူးလို႔ စစ္တပ္ဘက္က ေျပာလာရင္ က်ေနာ္တို႔က ေက်နပ္တယ္။"

ဒီလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြၾကား အသက္ေဘးက လြတ္ေအာင္ ေျပးခဲ့ရတဲ့ သိန္းခ်ီတဲ့ဒုကၡသည္ေတြထဲက တဦးျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ကုတုပေလာင္ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ခိုလႈံေနထိုင္သူ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ဒုကၡသည္ ဦးေအာင္ၿမိဳင္ကလည္း ဒီလိုစစ္တပ္ရဲ႕ က်ဴးလြန္သူေတြအေပၚ အေရးယူတယ္ဆိုတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကေတာ့-တကယ္က်ဴးလြန္ခံရသူေတြအတြက္ စစ္မွန္တဲ့ တရားစီရင္ခ်က္တခု မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

"တကယ္တမ္း သူတို႔အေရးယူခဲ့မယ္ဆိုရင္ အစကတည္းကေန ဒီျပႆနာေတာင္ ျဖစ္စရာအေၾကာင္းမရွိဘူး။ တရားမွ်တမႈမရွိလို႔ ဒီလိုအေျခအေနအထိကို ေရာက္သြားတာ က်ေနာ္တို႔ လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္း ရခိုင္ရွိတယ္ ၿမိဳရွိတယ္ သက္ရွိတယ္ ဒိုင္းနက္ရွိတယ္ ေနာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာရွိတယ္ အစကတည္းက ညီအကိုေတြလို ေခတ္အဆက္ဆက္က က်ေနာ္တို႔ေတြ အတူတကြေနထိုင္လာခဲ့ၾကတာ။ ဒီလိုေနခဲ့တာကို ရခိုင္မွာ လာၿပီး တပ္မေတာ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိပဲ တရားမွ်တမႈ မရွိလို႔ ေနာက္ လူမ်ိဳးတခုနဲ႔တခုၾကား ျပႆနာျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးလို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ဒီအေျခအေနထိကို ေရာက္သြားတာ။ တပ္မေတာ္နဲ႔ စစ္တပ္နဲ႔ ျဖစ္ရင္ ဘယ္သူ႔ကိုမဆို မတရားႏွိပ္စက္တာ ရွိတယ္၊ သတ္ပစ္တာရွိတယ္။ အခုဆိုလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တခုလုံးမွာ သူတို႔က လူသားကို လူသားလို႔ကို မျမင္ဘူး။"

လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတဲ့စြဲခ်က္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာတရားခုံ႐ုံးအထိ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔- ဒီလိုစစ္တပ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ဟာ ႏိုင္ငံတကာဖိအားေၾကာင့္လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာအကဲခတ္ေနတဲ့ ေဒါက္တာခင္ေဇာ္ဝင္းကလည္း အခုလိုရႈ႕ျမင္ပါတယ္။

"ဒီလို ခုံ႐ုံးတင္ၿပီးဆိုကတည္းက တခုခုေတာ့ သူတို႔အေျဖေပးရေတာ့မယ္ေလ Pressure ကလည္း မ်ားလာၿပီ။ ေလတပ္ကလူေတြလည္း သိသြားတာေပါ့၊ သူတို႔ရမ္းခ်င္တိုင္း ရမ္းလို႔မရေတာ့ဘူးဆိုတာ သိသြားလိမ့္မယ္။ စစ္တပ္က ထင္တိုင္းႀကဲခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း နည္းတာမွမဟုတ္ပဲ။ အခုက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ နီးလို႔ ဒါမ်ိဳးေတြသတင္းေတြ ေပၚတာ ရွမ္း ကခ်င္ ကရင္မွာျဖစ္ခဲ့တာေတြ ဘယ္ေလာက္ၾကမ္းတုန္း ဒါေတြက မေပၚဘူးေလ။ ႏိုင္ငံေရးအရဆိုရင္ သူတို႔ထြက္ေပါက္ရွာရၿပီ။ အရင္တုန္းကဆို ဟိုလိုလိုဒီလိုလို တပ္မႉးေတြကိုျဖဳတ္တာ အနားေပးတာ ဒါပဲရွိတာ။ အခုက Court-Martial ဆိုတာကို လုပ္ရၿပီ အ႐ုပ္ဆိုးတာက အေလာင္းေတြေဖာ္ၿပီးေတြ႕မွာ အေရးယူျပတာ အရင္တုန္းက အေရးမယူဘူး။ အခုမွ အေလာင္းေတြ ေတြ႕မွ ေျပာမယ္ဆို အ႐ိုးေတာင္ေဆြးေနၿပီ ဒါမွ အေရးယူတာ မျဖစ္မေန တြန္းအားေၾကာင့္သာ အေရးယူရတာ ဆိုေတာ့ နစ္နာတဲ့သူေတြကို Public ကို ခ်မျပဘူး။ ဒါေပမဲ့ အေရးယူၿပီး က်ေနာ္တို႔ အထက္ကတပ္မႉးႀကီးေတြလည္းမသိဘူး ေနျပည္ေတာ္က ေခါင္းေဆာင္ႀကီးေတြလည္း မသိဘူး၊ ဒီလူေတြ မွားတာဆိုၿပီး ပုံခ်မယ္ ဒါက ထုံးစံအတိုင္းပဲ။"

ဂူတာျပင္ အမႈဟာ တပ္မေတာ္က ဒုတိယအႀကိမ္ ကိုင္တြယ္လာတဲ့ အမႈျဖစ္ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလအတြင္းကေတာ့ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ အင္းဒင္ေက်း႐ြာမွာ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ ၁၀ ဦးကို သတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့အမႈကို တပ္မေတာ္စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕က စစ္ေဆးခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒီအမႈမွာ အရာရွိနဲ႔ အျခားအဆင့္ စစ္သည္ ၇ ဦးကို တပ္မေတာ္က ထုတ္ပယ္ၿပီး အလုပ္ၾကမ္းနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့ေပမယ့္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့တဲ့အေပၚ ေဝဖန္မႈေတြလည္း ရွိခဲ့တယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အသုံးကို လက္ခံမထားတဲ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္ဆိုရင္ သတင္းေပးတိုင္ၾကားႏိုင္တယ္၊ သူတို႔စုံစမ္းစစ္ေဆးမယ္လို႔ ေျပာဆိုထားၿပီး ဒီဂူတာျပင္အမႈၿပီးရင္ ေမာင္ႏုေက်း႐ြာနဲ႔ ခြၽတ္ျပင္ေက်း႐ြာအမႈေတြကိုလည္း ဆက္စစ္ေဆးမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ေၾကညာခ်က္အေပၚမွာေတာ့ အကဲခတ္ေတြဘက္က သတိႀကီးစြာနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကဆဲျဖစ္ပါတယ္။

မဆုမြန္  / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com/a/gudarpyin-rakhine-court/5483153.html

TikTok နဲ့ တခြား တရုတ် Apps ၅၉ ခုကို အိန္ဒိယပိတ်ပင်


(Unicode)⤵⤵⤵
တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ကြား နယ်စပ်အရေးတင်းမာနေချိန်မှာ TikTok အပါဝင် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် မိုဘိုင်းဖုန်း Apps ၅၉ ခု အသုံးပြုခွင့်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံက ပိတ်ပင်လိုက်ပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံ လျှပ်စစ်နဲ့ IT နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန ကြေညာချက်ထဲမှာတော့ တရုတ်ရဲ့ ဒီ Apps ၅၉ ခုဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်ငြိမ်ရေး ၊ အိန္ဒိယ ကာကွယ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေး တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးတွေကို ထိခိုက်နစ်နာ လာစေတဲ့အတွက် အခုလို ပိတ်ပင်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

လူကြိုက်များတဲ့ TikTok Apps ကို ByteDance ဆိုတဲ့ တရုတ်ကုမ္ပဏီက ပိုင်ဆိုင်တာဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယဟာ TikTok ရဲ့အကြီးဆုံး ဈေးကွက် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတားမြစ်မှုက ဘယ်အချိန်မှာ စပြီး အကျိုးသက်ရောက်မလဲ ၊ မိုဘိုင်းဖုန်း ကုမ္ပဏီတွေကရော ဒါကို လိုက်နာရမလား ဆိုတာကတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပါဘူး ။ ပိတ်ပင်မယ်ဆိုတဲ့ အဲဒီ Apps တွေကို တနင်္လာ ညနေပိုင်းအထိ အိန္ဒိယရဲ့ Google’s Play နဲ့ Apple App store မှာ ဒေါင်းလုပ် လုပ်လို့ရနေပါသေးတယ်။

ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)
----------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
TikTok နဲ႔ တျခား တ႐ုတ္ Apps ၅၉ ခုကို အိႏၵိယပိတ္ပင္

တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယ ႏွစ္ႏိုင္ၾကား နယ္စပ္အေရးတင္းမာေနခ်ိန္မွာ TikTok အပါဝင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထုတ္ မိုဘိုင္းဖုန္း Apps ၅၉ ခု အသုံးျပဳခြင့္ကို အိႏၵိယႏိုင္ငံက ပိတ္ပင္လိုက္ပါတယ္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံ လွ်ပ္စစ္နဲ႔ IT နည္းပညာ ဝန္ႀကီးဌာန ေၾကညာခ်က္ထဲမွာေတာ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ ဒီ Apps ၅၉ ခုဟာ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္ၿငိမ္ေရး ၊ အိႏၵိယ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ လုံၿခဳံေရး တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးေတြကို ထိခိုက္နစ္နာ လာေစတဲ့အတြက္ အခုလို ပိတ္ပင္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္ရတာလို႔ ဆိုပါတယ္။

လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ TikTok Apps ကို ByteDance ဆိုတဲ့ တ႐ုတ္ကုမၸဏီက ပိုင္ဆိုင္တာျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယဟာ TikTok ရဲ႕အႀကီးဆုံး ေစ်းကြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီတားျမစ္မႈက ဘယ္အခ်ိန္မွာ စၿပီး အက်ိဳးသက္ေရာက္မလဲ ၊ မိုဘိုင္းဖုန္း ကုမၸဏီေတြကေရာ ဒါကို လိုက္နာရမလား ဆိုတာကေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေသးပါဘူး ။ ပိတ္ပင္မယ္ဆိုတဲ့ အဲဒီ Apps ေတြကို တနလၤာ ညေနပိုင္းအထိ အိႏၵိယရဲ႕ Google’s Play နဲ႔ Apple App store မွာ ေဒါင္းလုပ္ လုပ္လို႔ရေနပါေသးတယ္။

ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပိုင္း)
https://burmese.voanews.com/a/india-ban-tiktok-app-and-other-chinese-apps-/5482766.html

စစ်တွေမြို့ပေါ်မှာ ရဲတပ်ကြပ် တစ်ဦး ဓားထိုးခံရပြီး သေဆုံး


(Unicode)⤵⤵⤵
ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ပေါ်က မကျည်းမြိုင်ရပ်ကွက်မှာ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့ မနေ့ည ၈ နာရီခွဲလောက်က ရဲတပ်ကြပ်ကြီး တစ်ဦး ဓားထိုးခံရလို့ သေဆုံးသွားပါတယ်။

အမှတ် ၁ စစ်တွေမြို့မရဲစခန်းမှာ တာဝန်ကျနေတဲ့ ရဲတပ်ကြပ်ကြီး မောင်မောင်သန်းဟာ အိမ်ကို ပြန်လာချိန် သူ့နေအိမ်ရှေ့မှာ မည်သူမည်ဝါမှန်း မသိရတဲ့ အမျိုးသား နှစ်ဦးက ဓားနဲ့ထိုးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ မကျည်းမြိုင်ရပ်ကွက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးသိန်းရွှေမောင်က RFA ကို ပြောပါတယ်။

ရုပ်အလောင်းကို စစ်တွေဆေးကြီး ရင်ခွဲရုံကို ပို့ဆောင်ထားပါတယ်။

ရဲတပ်ကြပ်ကြီး မောင်မောင်သန်းဟာ မင်းပြားမြို့ဒေသခံဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်း သတင်းသမားတွေကို အကူအညီပေးခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

မကြာသေးခင် ကာလအတွင်း စစ်တွေမှာ လက်သည်မပေါ်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတချို့ ရှိခဲ့ပါတယ်။

၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့က ကျောင်းတက်လမ်းရပ်ကွက်မှာ နေအိမ်ပြန်လာတဲ့ ဦးညီညီအပါအဝင် နှစ်ဦးကို သေနတ်သမားတချို့က ပစ်ခတ်ခဲ့တဲ့အတွက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့ကလည်း   စစ်တွေမြို့ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ (၂) ကနေ ကျပ်သိန်း ၁၅၀၀ ခန့်ကို အမျိုးသား လေးဦးက ဓားမြတိုက်ထွက်ပြေးခဲ့ပါတယ်။ 

ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့က စစ်တွေမြို့တွင်းက ဆောက်လုပ်ဆဲအထပ်မြင့် အဆောက်အဦး တစ်ခုပေါ်မှာ မုန့်လက်ကောက်ရောင်းသူ အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦး သတ်ဖြတ်ခံရလို့ သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ရုံးစိုက်ထားတဲ့ စစ်တွေမြို့တွင်းထဲမှာ အခုလို ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်ခံရတဲ့ ကိစ္စတွေဖြစ်လာတာကြောင့် ဒေသခံတွေက လုံခြုံရေးကို စိုးရိမ်မှုတွေရှိနေပါတယ်။

RFA Burmese
----------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚမွာ ရဲတပ္ၾကပ္ တစ္ဦး ဓားထိုးခံရၿပီး ေသဆုံး

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚက မက်ည္းၿမိဳင္ရပ္ကြက္မွာ ဇြန္လ ၂၉ ရက္ေန႔ မေန႔ည ၈ နာရီခြဲေလာက္က ရဲတပ္ၾကပ္ႀကီး တစ္ဦး ဓားထိုးခံရလို႔ ေသဆုံးသြားပါတယ္။

အမွတ္ ၁ စစ္ေတြၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွာ တာဝန္က်ေနတဲ့ ရဲတပ္ၾကပ္ႀကီး ေမာင္ေမာင္သန္းဟာ အိမ္ကို ျပန္လာခ်ိန္ သူ႔ေနအိမ္ေရွ႕မွာ မည္သူမည္ဝါမွန္း မသိရတဲ့ အမ်ိဳးသား ႏွစ္ဦးက ဓားနဲ႔ထိုးခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ မက်ည္းၿမိဳင္ရပ္ကြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးသိန္းေ႐ႊေမာင္က RFA ကို ေျပာပါတယ္။

႐ုပ္အေလာင္းကို စစ္ေတြေဆးႀကီး ရင္ခြဲ႐ုံကို ပို႔ေဆာင္ထားပါတယ္။

ရဲတပ္ၾကပ္ႀကီး ေမာင္ေမာင္သန္းဟာ မင္းျပားၿမိဳ႕ေဒသခံျဖစ္ၿပီး ေဒသတြင္း သတင္းသမားေတြကို အကူအညီေပးခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

မၾကာေသးခင္ ကာလအတြင္း စစ္ေတြမွာ လက္သည္မေပၚတဲ့ ရာဇဝတ္မႈတခ်ိဳ႕ ရွိခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၄ ရက္ေန႔က ေက်ာင္းတက္လမ္းရပ္ကြက္မွာ ေနအိမ္ျပန္လာတဲ့ ဦးညီညီအပါအဝင္ ႏွစ္ဦးကို ေသနတ္သမားတခ်ိဳ႕က ပစ္ခတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၁၀ ရက္ေန႔ကလည္း   စစ္ေတြၿမိဳ႕ ကေမာၻဇဘဏ္ခြဲ (၂) ကေန က်ပ္သိန္း ၁၅၀၀ ခန႔္ကို အမ်ိဳးသား ေလးဦးက ဓားျမတိုက္ထြက္ေျပးခဲ့ပါတယ္။ 

ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔က စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္းက ေဆာက္လုပ္ဆဲအထပ္ျမင့္ အေဆာက္အဦး တစ္ခုေပၚမွာ မုန႔္လက္ေကာက္ေရာင္းသူ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အ႐ြယ္ မိန္းကေလးငယ္တစ္ဦး သတ္ျဖတ္ခံရလို႔ ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။

ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ ႐ုံးစိုက္ထားတဲ့ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္းထဲမွာ အခုလို ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္ခံရတဲ့ ကိစၥေတြျဖစ္လာတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြက လုံၿခဳံေရးကို စိုးရိမ္မႈေတြရွိေနပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.facebook.com/rfaburmese

တောင်ကုတ်မှာ မိုင်းပေါက်ပြီး လေးဦးသေဆုံး


(Unicode)⤵⤵⤵
ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့နယ် ကင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု တရဘ ကျေးရွာနားမှာ မနေ့ညက မိုင်းပေါက်ကွဲတာကြောင့် လူလေးဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

တရဘရွာနဲ့ ပေါက်ပြင်ရွာသွားတဲ့လမ်းမှာ မနေ့ည ၁၂ နာရီလောက်က မိုင်းပေါက်ကွဲခဲ့တာကြောင့် လူလေးဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး  သူတို့က ဒေသခံတွေမဟုတ်ဘူးလို့ တရဘရွာသား ကိုဘိုးလှက ပြောပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေနားမှာ ဖုန်း၊ ဂွ၊ စတာတွေတွေ့ရပြီး သူတို့အလောင်းတွေကို ရဲတပ်ဖွဲ့က စစ်ဆေးနေတယ်လို့လည်း ကိုဘိုးလှက ပြောပါတယ်။

တောင်ကုတ်မြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးမင်းအောင်ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာမှာတော့ မိုင်းပေါက်တဲ့သတင်းကို ဒေသခံတွေက ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားတာကြောင့် သိရပြီး ဘာကြောင့်ပေါက်ကွဲလည်းဆိုတာ သူအနေနဲ့မသိဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး သံတွဲခရိုင် ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ဦးမောင်ရွှေကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာမှာတော့ မသိသေးဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

တောင်ကုတ်မြို့နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းဖို့ ကြိုးစားနေပေမယ့် ဆက်သွယ်လို့မရသေးပါဘူး။

RFA Burmese
---------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ေတာင္ကုတ္မွာ မိုင္းေပါက္ၿပီး ေလးဦးေသဆုံး

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ ကင္းေတာင္ေက်း႐ြာအုပ္စု တရဘ ေက်း႐ြာနားမွာ မေန႔ညက မိုင္းေပါက္ကြဲတာေၾကာင့္ လူေလးဦး ေသဆုံးခဲ့တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

တရဘ႐ြာနဲ႔ ေပါက္ျပင္႐ြာသြားတဲ့လမ္းမွာ မေန႔ည ၁၂ နာရီေလာက္က မိုင္းေပါက္ကြဲခဲ့တာေၾကာင့္ လူေလးဦးေသဆုံးခဲ့ၿပီး  သူတို႔က ေဒသခံေတြမဟုတ္ဘူးလို႔ တရဘ႐ြာသား ကိုဘိုးလွက ေျပာပါတယ္။

ေသဆုံးသူေတြနားမွာ ဖုန္း၊ ဂြ၊ စတာေတြေတြ႕ရၿပီး သူတို႔အေလာင္းေတြကို ရဲတပ္ဖြဲ႕က စစ္ေဆးေနတယ္လို႔လည္း ကိုဘိုးလွက ေျပာပါတယ္။

ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးမင္းေအာင္ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ မိုင္းေပါက္တဲ့သတင္းကို ေဒသခံေတြက ဆက္သြယ္အေၾကာင္းၾကားတာေၾကာင့္ သိရၿပီး ဘာေၾကာင့္ေပါက္ကြဲလည္းဆိုတာ သူအေနနဲ႔မသိဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သံတြဲခ႐ိုင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး ဦးေမာင္ေ႐ႊကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ မသိေသးဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနေပမယ့္ ဆက္သြယ္လို႔မရေသးပါဘူး။

RFA Burmese
https://www.facebook.com/rfaburmese

မြိတ်မြို့တွင် ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်းထားရာမှ နေအိမ်(၃)လုံး မီးလောင်ကျွမ်း


(Unicode)⤵⤵⤵
မြိတ် ၃၀ ဇွန်

တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မြိတ်မြို့ မြိတ်တောင်နယ်မြေ ထားဝယ်ကမ်း(၂)ရပ်ကွက် စိတ္တလမ်းတွင် ဇွန် ၃၀ ရက် မွန်းလွဲ ၁ နာရီ မိနစ် ၅၀ ခန့်က ဦးသန်းဇော်၏  အလျား(၃၀)ပေ၊ အနံ (၅၀)ပေခန့်ရှိ သွပ်မိုး၊ ပျဉ်ကာ၊ ပျဉ်ခင်း၊  (၁)ထပ်နေအိမ်တွင် ၎င်း၏ညီမဖြစ်သူ ဒေါ်စန်းစန်းလွင် (ခ) ပုငယ် (စိတ်ဝေဒနာသည်)မှ ဘုရားစင်အနီးရှိ နတ်စင်၌ ဖယောင်းတိုင်မီးပူဇော်ထားရာမှ မီးစတင်လောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး နေအိမ်(၃)လုံး မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့၍ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ သေဆုံးမှုမရှိကြောင်း မီးသတ်ဦးစီးဌာနမှ သိရသည်။

မီးလောင်မှုအား ပြည်သူတစ်ဦးမှ မီးသတ်ဦးစီးဌာနသို့ ဖုန်းသတင်းပေးသဖြင့် ဗဟိုမီးသတ်စခန်းမှ မီးငြှိမ်းသတ်ယာဉ် (၄)စီး၊ ရေသယ်ယာဉ် (၄)စီး၊ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးယာဉ် (၁)စီး၊ လူနာတင်ယာဉ် (၁)စီး၊ အုပ်ချုပ်မှုယာဉ် (၁)စီး၊ အရန်မီးသတ်စခန်းများမှ မီးငြှိမ်းသတ်ယာဉ် (၈)စီး၊ ရေသယ်ယာဉ် (၆)စီး၊ လူနာတင်ယာဉ်(၂)စီး၊ တပ်မတော်(လေ)မှ ရေသယ်ယာဉ် (၁)စီး၊ လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များမှ လူနာတင်ယာဉ် (၅)စီး စုစုပေါင်း (၃၃)စီးဖြင့် ခရိုင်မီးသတ် ဦးစီးဌာနမှူး ဦးဇော်ဝင်း ဦးဆောင်၍ သန္ဓေ+အရန် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ပြည်သူများ၊ တပ်မတော်သားများ၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ကြက်ခြေနီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ စုပေါင်း၍ မီးသတ်ခဲ့ကြရာ မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၁၈ မိနစ်တွင် မီးငြိမ်းခဲ့သည်။

မီးလောင်မှုကြောင့် ဦးသန်းဇော်၏ နေအိမ်အပါအဝင် ဦးစိုးမြင့်၏ အလျား(၃၀)ပေ၊ အနံ (၅၀)ပေခန့်ရှိ  သွပ်မိုး၊ ထရံကာ၊ ပျဉ်ခင်း၊  (၂)ထပ်နေအိမ်တစ်လုံး၊ ဦးထွေးဝင်း၏ အလျား(၃၀)ပေ၊ အနံ (၅၀)ပေခန့်ရှိ  သွပ်မိုး၊ ပျဉ်ကာ၊ ပျဉ်ခင်း၊ (၂)ထပ်နေအိမ်တစ်လုံး စုစုပေါင်း နေအိမ်(၃)လုံး မီးလောင်ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး ဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုးမှာ (၇၃)သိန်းခန့်ရှိကြောင်း၊ မီးလောင်မှုတွင် တာဝန်ရှိသူ ဒေါ်စန်းစန်းလွင်အား ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း မီးသတ်ဦးစီးဌာနမှ သိရသည်။

ခိုင်ထူး (မြိတ် ပြန်/ဆက်) / Myanmar Digital News
----------------------------------

(Zawgyi)⤵⤵⤵
ၿမိတ္ၿမိဳ႕တြင္ ဖေယာင္းတိုင္မီးထြန္းထားရာမွ ေနအိမ္(၃)လုံး မီးေလာင္ကြၽမ္း

ၿမိတ္ ၃၀ ဇြန္

တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး ၿမိတ္ၿမိဳ႕ ၿမိတ္ေတာင္နယ္ေျမ ထားဝယ္ကမ္း(၂)ရပ္ကြက္ စိတၱလမ္းတြင္ ဇြန္ ၃၀ ရက္ မြန္းလြဲ ၁ နာရီ မိနစ္ ၅၀ ခန္႔က ဦးသန္းေဇာ္၏  အလ်ား(၃၀)ေပ၊ အနံ (၅၀)ေပခန္႔ရွိ သြပ္မိုး၊ ပ်ဥ္ကာ၊ ပ်ဥ္ခင္း၊  (၁)ထပ္ေနအိမ္တြင္ ၎၏ညီမျဖစ္သူ ေဒၚစန္းစန္းလြင္ (ခ) ပုငယ္ (စိတ္ေဝဒနာသည္)မွ ဘုရားစင္အနီးရွိ နတ္စင္၌ ဖေယာင္းတိုင္မီးပူေဇာ္ထားရာမွ မီးစတင္ေလာင္ကြၽမ္းခဲ့ၿပီး ေနအိမ္(၃)လုံး မီးေလာင္ကြၽမ္းခဲ့၍ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရ ေသဆုံးမႈမရွိေၾကာင္း မီးသတ္ဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။

မီးေလာင္မႈအား ျပည္သူတစ္ဦးမွ မီးသတ္ဦးစီးဌာနသို႔ ဖုန္းသတင္းေပးသျဖင့္ ဗဟိုမီးသတ္စခန္းမွ မီးျငႇိမ္းသတ္ယာဥ္ (၄)စီး၊ ေရသယ္ယာဥ္ (၄)စီး၊ ရွာေဖြကယ္ဆယ္ေရးယာဥ္ (၁)စီး၊ လူနာတင္ယာဥ္ (၁)စီး၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈယာဥ္ (၁)စီး၊ အရန္မီးသတ္စခန္းမ်ားမွ မီးျငႇိမ္းသတ္ယာဥ္ (၈)စီး၊ ေရသယ္ယာဥ္ (၆)စီး၊ လူနာတင္ယာဥ္(၂)စီး၊ တပ္မေတာ္(ေလ)မွ ေရသယ္ယာဥ္ (၁)စီး၊ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႕မ်ားမွ လူနာတင္ယာဥ္ (၅)စီး စုစုေပါင္း (၃၃)စီးျဖင့္ ခ႐ိုင္မီးသတ္ ဦးစီးဌာနမႉး ဦးေဇာ္ဝင္း ဦးေဆာင္၍ သေႏၶ+အရန္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ ျပည္သူမ်ား၊ တပ္မေတာ္သားမ်ား၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ ၾကက္ေျခနီတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား စုေပါင္း၍ မီးသတ္ခဲ့ၾကရာ မြန္းလြဲ ၂ နာရီ ၁၈ မိနစ္တြင္ မီးၿငိမ္းခဲ့သည္။

မီးေလာင္မႈေၾကာင့္ ဦးသန္းေဇာ္၏ ေနအိမ္အပါအဝင္ ဦးစိုးျမင့္၏ အလ်ား(၃၀)ေပ၊ အနံ (၅၀)ေပခန္႔ရွိ  သြပ္မိုး၊ ထရံကာ၊ ပ်ဥ္ခင္း၊  (၂)ထပ္ေနအိမ္တစ္လုံး၊ ဦးေထြးဝင္း၏ အလ်ား(၃၀)ေပ၊ အနံ (၅၀)ေပခန္႔ရွိ  သြပ္မိုး၊ ပ်ဥ္ကာ၊ ပ်ဥ္ခင္း၊ (၂)ထပ္ေနအိမ္တစ္လုံး စုစုေပါင္း ေနအိမ္(၃)လုံး မီးေလာင္ဆုံးရႈံးခဲ့ၿပီး ဆုံးရႈံးမႈတန္ဖိုးမွာ (၇၃)သိန္းခန္႔ရွိေၾကာင္း၊ မီးေလာင္မႈတြင္ တာဝန္ရွိသူ ေဒၚစန္းစန္းလြင္အား ဥပေဒအရ အေရးယူေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း မီးသတ္ဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။

ခိုင္ထူး (ၿမိတ္ ျပန္/ဆက္) / Myanmar Digital News
https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews/

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကူးတို့သင်္ဘောနစ်မြုပ် ၂၃ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ Dhaka မြို့ရှိ Buriganga မြစ်ထဲ နစ်မြုပ်ခဲ့တဲ့ ကူးတို့သင်္ဘာက သေဆုံးသွားသူတွေကို သယ်ဆောင်နေတဲ့ မြင်ကွင်း။ (ဇွန် ၂၉၊ ၂၀၂၀)
(Unicode)⤵⤵⤵
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ Dhaka မြို့မှာ ဒီကနေ့ ကူးတို့သင်္ဘာတစင်း နစ်မြုပ်ခဲ့တဲ့အတွက် အနည်းဆုံး လူ ၂၃ ယောက်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။

လူ ၅၀ လောက်လိုက်ပါလာတဲ့ ဒီသင်္ဘောက မြို့အနောက်တောင်ဘက် Buriganga မြစ်အတွင်း တခြား သင်္ဘောတစင်းနဲ့ တိုက်မိ နစ်မြုပ်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူ တဦးက ရိုက်တာသတင်းကို ပြောတာပါ။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ Dhaka မြို့ရှိ Buriganga မြစ်ထဲ နစ်မြုပ်ခဲ့တဲ့ ကူးတို့သင်္ဘာက သေဆုံးသွားသူတွေကို သယ်ဆောင်နေတဲ့ မြင်ကွင်း။ (ဇွန် ၂၉၊ ၂၀၂၀)
ခရီးသည်တချို့ ကမ်းအထိ ရေကူးလွတ်မြောက်ခဲ့ပေမဲ့ တချို့ပျောက်ဆုံးနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်းနဲ့ အခုထိတော့ အမျိုးသမီး ခြောက်ဦးနဲ့ ကလေးငယ် သုံးဦး အပါအဝင် သေဆုံးသူ ၂၃ ဦးရဲ့ အလောင်းတွေကို ရှာဖွေရရှိထားကြောင်းလည်း သူက ပြောပါတယ်။

မြေနိမ့်ဒေသဖြစ်တဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ပြည်တွင်း ရေလမ်းနဲ့ ခရီးသွားတဲ့သူ အများအပြားရှိတာပါ။ ရေလမ်းကြောင်း အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး စနစ်တွေ အားနည်းတာကြောင့် ကူးတို့သင်္ဘာနစ်မြုပ်မှုတွေဖြစ်လေ့ရှိပြီး နှစ်စဉ်လူ ရာနဲ့ချီ သေဆုံးကြရပါတယ်။

ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)
-------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကူးတို႔သေဘၤာနစ္ျမဳပ္ ၂၃ ဦးထက္မနည္း ေသဆုံး

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ Dhaka ၿမိဳ႕မွာ ဒီကေန႔ ကူးတို႔သဘၤာတစင္း နစ္ျမဳပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အနည္းဆုံး လူ ၂၃ ေယာက္ေသဆုံးခဲ့တယ္လို႔ တာဝန္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။

လူ ၅၀ ေလာက္လိုက္ပါလာတဲ့ ဒီသေဘၤာက ၿမိဳ႕အေနာက္ေတာင္ဘက္ Buriganga ျမစ္အတြင္း တျခား သေဘၤာတစင္းနဲ႔ တိုက္မိ နစ္ျမဳပ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ တာဝန္ရွိသူ တဦးက ႐ိုက္တာသတင္းကို ေျပာတာပါ။

ခရီးသည္တခ်ိဳ႕ ကမ္းအထိ ေရကူးလြတ္ေျမာက္ခဲ့ေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ေပ်ာက္ဆုံးေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ အခုထိေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ေျခာက္ဦးနဲ႔ ကေလးငယ္ သုံးဦး အပါအဝင္ ေသဆုံးသူ ၂၃ ဦးရဲ႕ အေလာင္းေတြကို ရွာေဖြရရွိထားေၾကာင္းလည္း သူက ေျပာပါတယ္။

ေျမနိမ့္ေဒသျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ ျပည္တြင္း ေရလမ္းနဲ႔ ခရီးသြားတဲ့သူ အမ်ားအျပားရွိတာပါ။ ေရလမ္းေၾကာင္း အႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရး စနစ္ေတြ အားနည္းတာေၾကာင့္ ကူးတို႔သဘၤာနစ္ျမဳပ္မႈေတြျဖစ္ေလ့ရွိၿပီး ႏွစ္စဥ္လူ ရာနဲ႔ခ်ီ ေသဆုံးၾကရပါတယ္။

ဗြီအိုေအ ( ျမန္မာပိုင္း)
https://burmese.voanews.com/a/bangladesh-ferry-accident/5481448.html

ရှမ်းနဲ့ဧရာဝတီတိုင်းက ကိုယ်ဝန်ဆောင်နဲ့၂နှစ်အောက်ကလေးတွေကို အစိုးရကငွေကြေး ထောက်ပံ့မယ်

ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်နှင့် ၂နှစ်အောက်ကလေးတွေအတွက် ထောက်ပံ
(Unicode)⤵⤵⤵
အစိုးရက ထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နဲ့ ၂နှစ်အောက်ကလေးငယ်တွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့အစီအစဉ်မှာ ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ ဧရာဝတီတိုင်းကိုပါထပ်မံတိုးမြှင့်ထောက်ပံ့ပေး သွားဖို့စီစဉ်နေပြီလို့ လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာနက ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးကျော်လင်းထင်က ဘီဘီစီကိုပြောပါ တယ်။

ဒီထောက်ပံ့မှုဟာ လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ လူမှုကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရေး အစီအစဉ်အောက်ကနေ ချင်း၊ရခိုင်၊ နာဂ၊ ကရင်ပြည်နယ် ကယား ပြည်နယ်တွေက ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်လောင်းတွေနဲ့ တစ်လကို ကျပ်တစ်သောင်းခွဲနှုန်းနဲ့ ၃လတစ်ကြိမ် ထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ အစီအစဉ်အတွက် နောက်ထပ်ဒေသတွေထပ်မံတိုးချဲ့ထောက်ပံ့ပေးသွားမှာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

' ' အဓိက အာဟာရဆိုင်ရာအညွှန်းကိန်းတွေပေါ်အခြေခံပြီးပဲရွေးတာပါ။ ထပ်တိုးတဲ့နေရာတွေက ထောက်ပံ့မှုအကျုံးဝင်တဲ့စာရင်းကို ဇူလိုင် ၁ရက်နေ့မှာ စကောက်ပါမယ်။ ထောက်ပံ့မှုကိုတော့ သြဂုတ်လမှာ ပေးသွားမယ်။ တိုးချဲ့လိုက်တဲ့နေရာက အကျုံးဝင်သူတွေအနေနဲ့ ဇူလိုင် ၁ရက်နေ့ကစပြီး ရပ်ကျေးစာရေးတွေဆီမှာ စာရင်းပေးသွားရမှာဖြစ်ပါတယ်'' လို့ ဦးကျော်လင်းထင်ကပြောပါတယ်။

ထပ်တိုးတဲ့ဒေသတွေက ကိုယ်ဝန်ဆောင်နဲ့ ၂နှစ်အောက်ကလေးငယ်တွေကို ဧပြီလကနေ စတင်ထောက်ပံ့ ပေးဖို့ သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် ၂၀၂၀ ဧပြီလမှာမွေးဖွားတဲ့ကလေးငယ်တွေကနေ ဒီထောက်ပံ့မှု မှာ အကျုံးဝင်မှာဖြစ်ပါတယ်။
ထောက်ပံ့မှုအစီအစဉ် ကိုတိုးချဲ့ဖို့ရှိ
' ' ၂၀၂၀-၂၁ တစ်နှစ်စာအတွက်လက်ရှိအကောင်အထည်ဖော်နေတဲ့ နေရာတွေအပါအဝင် အခု၂၀၁၉-၂၀မှာ ထပ်တိုးတဲ့ ရှမ်း၊ ဧရာဝတီရှိတယ်။ ပြီးတဲ့အခါ ၂၀၂၀-၂၁ မှာ ဆက်လက်တိုးချဲ့ဖို့ ပလန်မှာပါတဲ့ ကချင်ပြည်နယ် အပါအဝင် လက်ရှိ လူမှုရေးပင်စင်ပေးနေတာတွေရှိတယ်။ ဒါတွေအားလုံးပေါင်းရင်တော့ ပလန်အတိုင်းဆိုရင်တော့ ရန်ပုံငွေက ၁၁၇ ဘီလီယံခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားပါတယ်။''လို့ တစ်နှစ်အတွင်း ထောက်ပံ့သုံးစွဲသွားမယ့် ရန်ပုံငွေပမာဏကို ဦးကျော်လင်းထင်ကပြောပြပါတယ်။

ဒီထောက်ပံ့မှုအစီအစဉ်မှာ ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းက ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေနဲ့ ၂နှစ်အောက်ကလေးငယ် တွေကိုလည်း လာမယ့် ၂၀၂၀ -၂၁ ဘဏ္ဍနှစ်အတွင်း ထပ်မံတိုးချဲ့ထောက်ပံ့သွားဖို့ လျာထားတယ်လို့ လည်း သိရပါတယ်။

' ' ဒီအစီအစဉ်မှာ အကျုံးဝင်သူတိုင်း ထောက်ပံ့မှုရစေဖို့အတွက် ရှမ်းမှာဆိုလည်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် တွေကြီးစိုးတဲ့ အထူးဒေသတွေလိုနေရာတွေကအစ အားလုံးရနိုင်စေဖို့ ညှိနှိုင်းမှုတွေစလုပ်နေပါပြီ။ တချို့နေရာ တွေမှာလည်း ပြီးပါပြီ။''လို့ လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာနက ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးကျော်လင်းထက်က ထောက်ပံ့မှု အကျုံးဝင်သူတိုင်းရနိုင်စေဖို့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့အခြေအနေကိုလည်းရှင်းပြပါတယ်။

ဒီထောက်ပံ့မှုဟာ မွေးဖွားလာတဲ့ ကလေးငယ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ကြီးထွားမှုကို ရည်ရွယ်ပြီး အာဟာရ ဖြည့်စွက်တဲ့ အစားအသောက်တွေ ဝယ်ယူစားသောက်နိုင်အောင် ရည်ရွယ် ထောက်ပံ့ပေးတာဖြစ် တယ်လို့ လည်းသိရပါတယ်။

BBC Burmese
----------------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရွမ္းနဲ႔ဧရာဝတီတိုင္းက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔၂ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြကို အစိုးရကေငြေၾကး ေထာက္ပံ့မယ္

အစိုးရက ေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့အစီအစဥ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ၂ႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္ေတြကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့အစီအစဥ္မွာ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ဧရာဝတီတိုင္းကိုပါထပ္မံတိုးျမႇင့္ေထာက္ပံ့ေပး သြားဖို႔စီစဥ္ေနၿပီလို႔ လူမႈဝန္ထမ္းဦးစီးဌာနက ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေက်ာ္လင္းထင္က ဘီဘီစီကိုေျပာပါ တယ္။

ဒီေထာက္ပံ့မႈဟာ လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ လူမႈကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရး အစီအစဥ္ေအာက္ကေန ခ်င္း၊ရခိုင္၊ နာဂ၊ ကရင္ျပည္နယ္ ကယား ျပည္နယ္ေတြက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေလာင္းေတြနဲ႔ တစ္လကို က်ပ္တစ္ေသာင္းခြဲႏႈန္းနဲ႔ ၃လတစ္ႀကိမ္ ေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ အစီအစဥ္အတြက္ ေနာက္ထပ္ေဒသေတြထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ေထာက္ပံ့ေပးသြားမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

' ' အဓိက အာဟာရဆိုင္ရာအၫႊန္းကိန္းေတြေပၚအေျခခံၿပီးပဲေ႐ြးတာပါ။ ထပ္တိုးတဲ့ေနရာေတြက ေထာက္ပံ့မႈအက်ဳံးဝင္တဲ့စာရင္းကို ဇူလိုင္ ၁ရက္ေန႔မွာ စေကာက္ပါမယ္။ ေထာက္ပံ့မႈကိုေတာ့ ၾသဂုတ္လမွာ ေပးသြားမယ္။ တိုးခ်ဲ႕လိုက္တဲ့ေနရာက အက်ဳံးဝင္သူေတြအေနနဲ႔ ဇူလိုင္ ၁ရက္ေန႔ကစၿပီး ရပ္ေက်းစာေရးေတြဆီမွာ စာရင္းေပးသြားရမွာျဖစ္ပါတယ္'' လို႔ ဦးေက်ာ္လင္းထင္ကေျပာပါတယ္။

ထပ္တိုးတဲ့ေဒသေတြက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ၂ႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္ေတြကို ဧၿပီလကေန စတင္ေထာက္ပံ့ ေပးဖို႔ သတ္မွတ္ထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ၂၀၂၀ ဧၿပီလမွာေမြးဖြားတဲ့ကေလးငယ္ေတြကေန ဒီေထာက္ပံ့မႈ မွာ အက်ဳံးဝင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

' ' ၂၀၂၀-၂၁ တစ္ႏွစ္စာအတြက္လက္ရွိအေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတဲ့ ေနရာေတြအပါအဝင္ အခု၂၀၁၉-၂၀မွာ ထပ္တိုးတဲ့ ရွမ္း၊ ဧရာဝတီရွိတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါ ၂၀၂၀-၂၁ မွာ ဆက္လက္တိုးခ်ဲ႕ဖို႔ ပလန္မွာပါတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ အပါအဝင္ လက္ရွိ လူမႈေရးပင္စင္ေပးေနတာေတြရွိတယ္။ ဒါေတြအားလုံးေပါင္းရင္ေတာ့ ပလန္အတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ ရန္ပုံေငြက ၁၁၇ ဘီလီယံခန႔္မွန္းတြက္ခ်က္ထားပါတယ္။''လို႔ တစ္ႏွစ္အတြင္း ေထာက္ပံ့သုံးစြဲသြားမယ့္ ရန္ပုံေငြပမာဏကို ဦးေက်ာ္လင္းထင္ကေျပာျပပါတယ္။

ဒီေထာက္ပံ့မႈအစီအစဥ္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြနဲ႔ ၂ႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္ ေတြကိုလည္း လာမယ့္ ၂၀၂၀ -၂၁ ဘ႑ႏွစ္အတြင္း ထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ေထာက္ပံ့သြားဖို႔ လ်ာထားတယ္လို႔ လည္း သိရပါတယ္။

' ' ဒီအစီအစဥ္မွာ အက်ဳံးဝင္သူတိုင္း ေထာက္ပံ့မႈရေစဖို႔အတြက္ ရွမ္းမွာဆိုလည္း တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေတြႀကီးစိုးတဲ့ အထူးေဒသေတြလိုေနရာေတြကအစ အားလုံးရႏိုင္ေစဖို႔ ညႇိႏႈိင္းမႈေတြစလုပ္ေနပါၿပီ။ တခ်ိဳ႕ေနရာ ေတြမွာလည္း ၿပီးပါၿပီ။''လို႔ လူမႈဝန္ထမ္းဦးစီးဌာနက ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေက်ာ္လင္းထက္က ေထာက္ပံ့မႈ အက်ဳံးဝင္သူတိုင္းရႏိုင္ေစဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့အေျခအေနကိုလည္းရွင္းျပပါတယ္။

ဒီေထာက္ပံ့မႈဟာ ေမြးဖြားလာတဲ့ ကေလးငယ္ေတြ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ ႀကီးထြားမႈကို ရည္႐ြယ္ၿပီး အာဟာရ ျဖည့္စြက္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြ ဝယ္ယူစားေသာက္ႏိုင္ေအာင္ ရည္႐ြယ္ ေထာက္ပံ့ေပးတာျဖစ္ တယ္လို႔ လည္းသိရပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese/world-53222323

တပ်နဲ့ RCSS တိုက်ပွဲကြောင့် ကျောက်မဲမှာ အရပ်သား တစ်ဦး သေ၊ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရ


(Unicode)⤵⤵⤵
ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲမြို့နယ်အတွင်းမှာ တပ်မတော်နဲ့ RCSS/SSA တိုက်ပွဲကြောင့် အရပ်သား တစ်ဦး သေဆုံး၊ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရပြီး ရွာသားငါးရာကျော် နေရပ်စွန့် ခွာနေရပါတယ်။

ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့ ဒီကနေ့မနက်ပိုင်းမှာ ကျောက်မဲမြို့နယ် ပန်ကျန်းကျေးရွာအတွင်း လက်နက်ကြီးကျည်ကျခဲ့လို့ လုံးစုလို့ခေါ်တဲ့ အသက်ငါးဆယ်အရွယ် အမျိုးသား သေဆုံးခဲ့ပြီး အသက် ငါးဆယ်အရွယ် အမျိုးသမီး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ RCSS ပြောခွင့်ရ ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်အွမ်ခေးက RFA ကို ပြောပါတယ်။

ကျောက်မဲမြို့ SNLD ပါတီ ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် စိုင်းထွန်းဝင်းကတော့ တိုက်ပွဲကြောင့် အရပ်သားတစ်ဦး သေဆုံးပြီး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရသလို ရွာသား သုံးရာလောက် နေရပ်စွန့်ခွာနေရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ဒီနေ့ညနေပိုင်းမှာလည်း ဒေသခံတချို့ ထပ်မံထွက်ပြေးလာတာကြောင့် စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ငါးရာကျော် ရှိနေပြီဖြစ်ပါတယ်။

တိုက်ပွဲအတွင်းမှာ တပ်မတော်ဘက်က ဒေသခံရွာသားတွေကို လမ်းပြအနေနဲ့ ခေါ်ဆောင်တာ ကားတွေ ချောဆွဲတာမျိုးရှိလို့ ကျောက်မဲ စကခ လို့ခေါ်တဲ့ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တာဝန်ရှိသူတွေ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ရာမှာ ရွာသားအချို့ ပြန်လွတ်လာတာရှိတယ်လို့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်က ပြောပါတယ်။

ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းမှာတော့ တိုက်ပွဲဖြစ်နေချိန် ကျေးရွာမှာ ပိုးစာပင်စိုက်ဖို့ ကျန်နေခဲ့တဲ့ အမျိုးသားတစ်ဦးကို တပ်ဖက်က ရိုက်နှက်စစ်ဆေးခဲ့တာကြောင့် ဒဏ်ရာရခဲ့တဲ့အတွက် ဒီကနေ့မနက်မှ ကျောက်မဲဆေးရုံကို ရောက်လာတယ်လို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။

လက်နက်ကြီးကျလို့ သေဆုံးသူကို နောင်ပိန်ကျေးရွာမှာပဲ သဂြိၤုဟ်လ်မှာဖြစ်ပြီး ဒဏ်ရာရသူ အမျိုးသမီးကိုလည်း နောင်ပိန် တိုက်နယ်ဆေးရုံမှာပဲ ဆေးကုသမှုပေးနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

RCSS က ကျောက်မဲမြို့နယ်အတွင်း ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့က မူးယစ်ဆေးဝါးတွေ မီးရှို့တဲ့ အခမ်းအနားပြုလုပ်ဖို့အတွက် တပ်မတော်ဖက်ကို အကြောင်းကြားခဲ့ပြီး လုံခြုံရေးအတွက် တပ်အင်အားတွေ ကြိုတင်ချထားခဲ့ရာမှာ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့လောက်ကတည်းက စစ်ရေးတင်းမာလာပြီး တိုက်ပွဲအနည်းငယ်ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဇွန်လ ၂၆ ရက်မှာတော့ တိုက်ပွဲမရှိခဲ့ပေမယ့် ဇွန်လ ၂၇ နေ့မှာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့နဲ့ ၂၉ ရက်နေ့ ဒီမနက်မှာတော့ ပန်ကန်းရွာဘက်ကို တပ်မတော်က ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ RCSS ပြောခွင့်ရ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းအွမ်ခေးက ပြောပါတယ်။

စစ်ရေးတင်းမာနေတဲ့ ဇွန်လ ၂၅ ရက် နောက်ပိုင်းထဲက ဟဲကွီး၊ ပြိန်းနင်းရွာတဝိုက် တပ်မတော်ဘက်က လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်တာရှိသလို စစ်ကား ၂၁ စီးနဲ့ စစ်အင်အား တိုးချဲ့ချထားတာကြောင့် ဟဲကွီးနဲ့ ပြိန်းနင်ရွာသားတွေ တိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ အကူအညီပေးနေတဲ့ ကျောက်မဲ ဒေသခံတစ်ဦးက RFA ကို ပြောပါတယ်။

ဒီမနက်မှာတော့ နောင်ပိန်ကျေးရွာကိုလည်း ရွာသားတစ်ရာကျော် တိမ်းရှောင်လာတဲ့အတွက်  ထွက်ပြေးနေရသူ သုံးရာကျော်ရှိ နေပြီဖြစ်ပါတယ်။

တိုက်ပွဲနဲ့နီးတဲ့ ကျေးရွာတွေက ရွာသားအချို့လည်း ထပ်မံထွက်ပြေးလာနိုင်တယ်လို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။

တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းကတော့ ဒီမနက် တိုက်ပွဲအခြေအနေကို မသိရသေးဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းကတော့ မူးယစ်ဆေးဝါး တိုက်ဖျက်ရေး အကြောင်းပြချက်နဲ့ RCSS ဘက်က NCA စာချုပ်ပါအချက်ကို ဖောက်ဖျက်ပြီး နယ်မြေကျော်လွန်လာတဲ့အတွက် တိုက်ပွဲဖြစ်တာရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

RCSS ပြောခွင့်ရ ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းအွမ်ခေးက တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျောက်မဲမှာရှိတဲ့ RCSS ဆက်ဆံရေးရုံးကနေ သက်ဆိုင်ရာ စစ်တိုင်းတွေကို နောက်နောင်မှာ အခုလို အပစ်ရပ် လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့အဖွဲ့တွေအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုတွေ မလုပ်ဖို့ စာပေးပို့ ညှိနှိုင်းသွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ဒီနှစ်အတွင်း တပ်မတော်နဲ့ တိုက်ပွဲငယ်ပေါင်း ဆယ်ကြိမ်ကျော်အထိ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိတပ်မတော်နဲ့ RCSS တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတဲ့ ဟဲကွီး၊ ပြိန်းနင်ကျေးရွာတွေအနီး ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ မေလက တပ်မတော်နဲ့ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်နောက်တစ်ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ SSPP တပ်တွေ တိုက်ပွဲအပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ရွာသား သုံးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သလို ပျောက်ဆုံးနေသူတွေလည်း ဒီနေ့အထိ သတင်းမရတော့ဘူးလို့ ကျောက်မဲမြို့နယ် SNLD ပါတီ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် စိုင်းထွန်းဝင်းက ပြောပါတယ်။

ကံသာ / RFA Burmese
-----------------------------

(Zawgyi)⤵⤵⤵
တပ္နဲ႔ RCSS တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေက်ာက္မဲမွာ အရပ္သား တစ္ဦး ေသ၊ ႏွစ္ဦး ဒဏ္ရာရ

ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ RCSS/SSA တိုက္ပြဲေၾကာင့္ အရပ္သား တစ္ဦး ေသဆုံး၊ ႏွစ္ဦး ဒဏ္ရာရၿပီး ႐ြာသားငါးရာေက်ာ္ ေနရပ္စြန႔္ ခြာေနရပါတယ္။

ဇြန္လ ၂၈ ရက္ေန႔ ဒီကေန႔မနက္ပိုင္းမွာ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ပန္က်န္းေက်း႐ြာအတြင္း လက္နက္ႀကီးက်ည္က်ခဲ့လို႔ လုံးစုလို႔ေခၚတဲ့ အသက္ငါးဆယ္အ႐ြယ္ အမ်ိဳးသား ေသဆုံးခဲ့ၿပီး အသက္ ငါးဆယ္အ႐ြယ္ အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦး ဒဏ္ရာရခဲ့တယ္လို႔ RCSS ေျပာခြင့္ရ ဒုတိယ ဗိုလ္မႉးႀကီး စိုင္အြမ္ေခးက RFA ကို ေျပာပါတယ္။

ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕ SNLD ပါတီ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ စိုင္းထြန္းဝင္းကေတာ့ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ အရပ္သားတစ္ဦး ေသဆုံးၿပီး တစ္ဦး ဒဏ္ရာရသလို ႐ြာသား သုံးရာေလာက္ ေနရပ္စြန႔္ခြာေနရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီေန႔ညေနပိုင္းမွာလည္း ေဒသခံတခ်ိဳ႕ ထပ္မံထြက္ေျပးလာတာေၾကာင့္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ ငါးရာေက်ာ္ ရွိေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္ပြဲအတြင္းမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က ေဒသခံ႐ြာသားေတြကို လမ္းျပအေနနဲ႔ ေခၚေဆာင္တာ ကားေတြ ေခ်ာဆြဲတာမ်ိဳးရွိလို႔ ေက်ာက္မဲ စကခ လို႔ေခၚတဲ့ စစ္ဆင္ေရးကြပ္ကဲမႈဌာနခ်ဳပ္ တာဝန္ရွိသူေတြ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္႐ြက္ခဲ့ရာမွာ ႐ြာသားအခ်ိဳ႕ ျပန္လြတ္လာတာရွိတယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္က ေျပာပါတယ္။

ဒီကေန႔ မနက္ပိုင္းမွာေတာ့ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနခ်ိန္ ေက်း႐ြာမွာ ပိုးစာပင္စိုက္ဖို႔ က်န္ေနခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးကို တပ္ဖက္က ႐ိုက္ႏွက္စစ္ေဆးခဲ့တာေၾကာင့္ ဒဏ္ရာရခဲ့တဲ့အတြက္ ဒီကေန႔မနက္မွ ေက်ာက္မဲေဆး႐ုံကို ေရာက္လာတယ္လို႔ ေဒသခံက ေျပာပါတယ္။

လက္နက္ႀကီးက်လို႔ ေသဆုံးသူကို ေနာင္ပိန္ေက်း႐ြာမွာပဲ သၿဂိၤုဟ္လ္မွာျဖစ္ၿပီး ဒဏ္ရာရသူ အမ်ိဳးသမီးကိုလည္း ေနာင္ပိန္ တိုက္နယ္ေဆး႐ုံမွာပဲ ေဆးကုသမႈေပးေနတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

RCSS က ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ဇြန္လ ၂၆ ရက္ေန႔က မူးယစ္ေဆးဝါးေတြ မီးရႈိ႕တဲ့ အခမ္းအနားျပဳလုပ္ဖို႔အတြက္ တပ္မေတာ္ဖက္ကို အေၾကာင္းၾကားခဲ့ၿပီး လုံၿခဳံေရးအတြက္ တပ္အင္အားေတြ ႀကိဳတင္ခ်ထားခဲ့ရာမွာ ဇြန္လ ၂၅ ရက္ေန႔ေလာက္ကတည္းက စစ္ေရးတင္းမာလာၿပီး တိုက္ပြဲအနည္းငယ္ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဇြန္လ ၂၆ ရက္မွာေတာ့ တိုက္ပြဲမရွိခဲ့ေပမယ့္ ဇြန္လ ၂၇ ေန႔မွာ ထိေတြ႕တိုက္ပြဲျဖစ္ခဲ့ၿပီး ဇြန္လ ၂၈ ရက္ေန႔နဲ႔ ၂၉ ရက္ေန႔ ဒီမနက္မွာေတာ့ ပန္ကန္း႐ြာဘက္ကို တပ္မေတာ္က ပစ္ခတ္ခဲ့တာလို႔ RCSS ေျပာခြင့္ရ ဒုတိယဗိုလ္မႉးႀကီး စိုင္းအြမ္ေခးက ေျပာပါတယ္။

စစ္ေရးတင္းမာေနတဲ့ ဇြန္လ ၂၅ ရက္ ေနာက္ပိုင္းထဲက ဟဲကြီး၊ ၿပိန္းနင္း႐ြာတဝိုက္ တပ္မေတာ္ဘက္က လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္တာရွိသလို စစ္ကား ၂၁ စီးနဲ႔ စစ္အင္အား တိုးခ်ဲ႕ခ်ထားတာေၾကာင့္ ဟဲကြီးနဲ႔ ၿပိန္းနင္႐ြာသားေတြ တိမ္းေရွာင္ေနရတယ္လို႔ အကူအညီေပးေနတဲ့ ေက်ာက္မဲ ေဒသခံတစ္ဦးက RFA ကို ေျပာပါတယ္။

ဒီမနက္မွာေတာ့ ေနာင္ပိန္ေက်း႐ြာကိုလည္း ႐ြာသားတစ္ရာေက်ာ္ တိမ္းေရွာင္လာတဲ့အတြက္  ထြက္ေျပးေနရသူ သုံးရာေက်ာ္ရွိ ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္ပြဲနဲ႔နီးတဲ့ ေက်း႐ြာေတြက ႐ြာသားအခ်ိဳ႕လည္း ထပ္မံထြက္ေျပးလာႏိုင္တယ္လို႔ ေဒသခံက ေျပာပါတယ္။

တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းကေတာ့ ဒီမနက္ တိုက္ပြဲအေျခအေနကို မသိရေသးဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းကေတာ့ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရး အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ RCSS ဘက္က NCA စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္ၿပီး နယ္ေျမေက်ာ္လြန္လာတဲ့အတြက္ တိုက္ပြဲျဖစ္တာရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

RCSS ေျပာခြင့္ရ ဒုတိယ ဗိုလ္မႉးႀကီး စိုင္းအြမ္ေခးက တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေက်ာက္မဲမွာရွိတဲ့ RCSS ဆက္ဆံေရး႐ုံးကေန သက္ဆိုင္ရာ စစ္တိုင္းေတြကို ေနာက္ေနာင္မွာ အခုလို အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့အဖြဲ႕ေတြအေပၚ တိုက္ခိုက္မႈေတြ မလုပ္ဖို႔ စာေပးပို႔ ညႇိႏႈိင္းသြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီႏွစ္အတြင္း တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုက္ပြဲငယ္ေပါင္း ဆယ္ႀကိမ္ေက်ာ္အထိ ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

လက္ရွိတပ္မေတာ္နဲ႔ RCSS တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ ဟဲကြီး၊ ၿပိန္းနင္ေက်း႐ြာေတြအနီး ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ေမလက တပ္မေတာ္နဲ႔ ရွမ္းလက္နက္ကိုင္ေနာက္တစ္ဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ SSPP တပ္ေတြ တိုက္ပြဲအျပင္းအထန္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ႐ြာသား သုံးဦးထက္မနည္း ေသဆုံးခဲ့သလို ေပ်ာက္ဆုံးေနသူေတြလည္း ဒီေန႔အထိ သတင္းမရေတာ့ဘူးလို႔ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ SNLD ပါတီ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ စိုင္းထြန္းဝင္းက ေျပာပါတယ္။

ကံသာ / RFA Burmese
https://www.rfa.org/burmese/news/rscc-army-fighting-in-kyaukme-06292020053449.html

နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ညွှန်ကြားချက် ရုပ်သိမ်းပေမယ့် ထွက်ပြေးတဲ့ ဒေသခံ တစ်သောင်းနီးပါး ရှိလာ

(Unicode)⤵⤵⤵
ရခိုင်ပြည်နယ် ရသေ့တောင်မြို့နယ် ကျောက်တန်းကျေးရွာနဲ့ အနီးတဝိုက်ရွာတွေမှာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်မယ့် ညွှန်ကြားချက်ကို ပြန်ရုပ်သိမ်းလိုက်ပေမယ့်လည်း ရွာသားတွေ ဒီနေ့အထိ ကြောက်လန့်ထွက်ပြေးနေတာ လူပေါင်းတစ်သောင်းလောက်ရှိနေပြီလို့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေက ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ် ရသေ့တောင်မြို့နယ် ကျောက်တန်းကျေးရွာအနီးတဝိုက်မှာ AA အဖွဲ့တွေရှိတာကြောင့် နယ်မြေ ရှင်းလင်းရေးလုပ်ဖို့ ရပ်ရွာတွေကနေ ခေတ္တဖယ်ပေးဖို့ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့က ရခိုပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ နယ်စပ်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးဝန်ကြီးက စာထုတ်လိုက်ပါတယ်။

ဒီလိုစာထုတ်ပြန်ရာမှာ “နယ်မြေရှင်းလင်းရေး” ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းအပေါ် ပုံကြီးချဲ့ ပြောဆိုတာတွေ ရှိလာနိုင်တဲ့ အတွက် ပြန်ရုပ်သိမ်းကြောင်း မနေ့က ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသန့်က RFA ကို ပြောပါတယ်။

ဒီလိုရုပ်သိမ်းတယ်ပြောပေမယ့် ဒေသခံတွေကတော့ ကြောက်လန့်ထွက်ပြေးနေကြဆဲဖြစ်ပြီး အခုဆို လူဦးရေ တစ်သောင်းနီးပါးရှိပြီလို့ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးခင်မောင်လတ်က ပြောပါတယ်။

“ရုပ်သိမ်းတဲ့စာ ထုတ်ပေမယ့် လူထုလက်ထဲ မရောက်ဘူး၊ သူတို့မသိဘူး၊ လူထုမှာ အကြောက်တရား အများကြီးရှိတယ်၊ အခုလည်း ပြေးနေတုန်းပဲ၊ ပြေးတာက ရောသွားတယ်၊ အဲဒီစာနဲ့ စစ်ကြောင်းထွက်တာနဲ့၊ အဲဒီတဝိုက်မှာ အမြောက်ဆံတွေ ကျနေတာနဲ့၊ ပြေးတာ အကုန်လုံး တစ်သောင်းကျော်လောက်ရှိတယ်၊ ရွာပေါင်းလည်း ၂၀လောက်ရှိတယ်”

ရသေ့တောင်မြို့နယ် ရေမျက်ကျေးရွာက မခင်ဆန်းဌေးက ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ ရက်လောက်က ရွာနဲ့ ရွာအနီးဝန်းကျင်ကို လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်တာတွေရှိလို့ စစ်တွေမြို့ကို ထွက်ပြေးလာကြရတာလို့ RFA ကို ပြောပါတယ်။

ဒီထွက်ပြေးတဲ့ ကျေးရွာသားတွေဟာ ရသေ့တောင်မြို့ပေါ်၊ စစ်တွေ၊ ဘူးသီးတောင်နဲ့ နီးစပ်ကျေးရွာတွေကို ထွက်ပြေးတာတွေလည်းရှိတယ်လို့ ဦးခင်မောင်လတ်က ပြောပါတယ်။

ဒီရုပ်သိမ်းတယ်ဆိုတဲ့စာကို လက်ရှိအချိန်ထိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေဆီ မရောက်သေးဘူးလို့လည်း ဦးခင်မောင်လတ် က ပြောပါတယ်။

အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို မေးမြန်းဖို့ ကြိုးစားပေမယ့် ဆက်သွယ်လို့မရသေးပါဘူး။

ဒီကျောက်တန်းကျေးရွာဘက်က ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေကိုထားဖို့ ရသေ့တောင်မြို့ပေါ်မှာ နေရာမရှိတောကြောင့် စစ်တွေကို ပို့နေရတယ်လို့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေကို ကူညီပေးနေတဲ့ ကိုဘက္ကာက ပြောပါတယ်။

“ရသေ့တောင်မှာ စစ်ဘေးရှောင်စခန်း ၁၈ ခုရှိတယ်ဗျ၊ အဲမှာလည်း ပြည့်ကြပါနေပြီ မဆန့်တော့ဘူး၊ အခုရက်ပိုင်းအတွင်း နယ်မြေရှင်းလင်းရေးစာထုတ်ပြီး ယာယီဖွင့်ထားတာက အရှေတောင်ရပ်ကွက် ဓမ္မာရုံမှာတစ်ခု၊ အလိုတော်ပြည့်ကျောင်းမှာ တစ်ခုရယ်၊ ကုန်သွယ်လယ်ယာဂိုထောင်မှာ တစ်ခုရယ်၊ သုံးခုကို ဖွင့်ထားတယ် အဲဒီမှာလည်း ပြည့်သွားပြီ လူတွေက”

ဒီညွှန်ကြားချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂနဲ့  မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ ဗြိတိန်နဲ့ သြစတြေးလျ သံရုံးတွေကလည်း “တပ်မတော်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းမှု စစ်ဆင်ရေးအပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်း” ကြေညာချက်တွေ ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြပါတယ်။

နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ဆောင်ဖို့ ကြေညာထားတဲ့နေရာဟာ  အရပ်သားတွေ နေထိုင်တဲ့ နေရာတွေ ဖြစ်နေတယ်လို့ Fortify Rights အဖွဲ့က ကိုနစ်ကီဒိုင်းမွန်းက ပြောပါတယ်။

“လူ့အခွင့်ရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ကျူးလွန်လို့ပဲ ရိုဟင်ဂျာကိစ္စနဲ့ ICJ နဲ့ ICC မှာ မြန်မာစစ်တပ်က တာဝန်ရှိ တဲ့သူတွေ အမှုရင်ဆိုင်ရတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာတာပေ့ါနော်၊ အခုလို နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်တယ်ဆိုတာက အရပ်သားတွေအပေါ်မှာ ပစ်မှတ်ထားပြီးတော့ လုပ်တဲ့လုပ်ရပ်ဟာ လူ့အခွင့်ရေး ချိုးဖောက်တာပဲ၊ ဒီလို လူ့အခွင့်ရေး ချိုးဖောက်တာတွေကို ဆက်လက်ကျူးလွန်နေမယ်ဆိုရင် မြန်မာစစ်တပ်အနေနဲ့ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းကြားမှာ UN မှာဖြစ်ဖြစ် လက်ရှိ ICJ ကိစ္စမှာရော နောင်ဖြစ်လာမယ့် ICC ကိစ္စတွေမှာရော ပိုပြီးတော့ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရခက်လာမယ်”

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းကလည်း ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းမှု စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရိုဟင်ဂျာ မွတ်စလင် သိန်းနဲ့ချီ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက် ထွက်ပြေးခဲ့ကြရတာဖြစ်ပါတယ်။

ရသေ့တောင်မြို့နယ်က ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေကို ဘယ်လိုကူညီမှုတွေ ပေးနေသလဲဆိုတာကို လူသားချင်းစာနာမှု အကူညီပေးနေတဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) ကို RFA က အီးမေးလ်းနဲ့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပေမယ့် ပြန်လည်ဖြေကြားတာတော့ မရှိသေးပါဘူး။

နယ်မြေရှင်းလင်းမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းကြောင့် ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေဟာ စာရုပ်သိမ်းပေမယ့် နေရပ်မပြန်နိုင်သေးဘဲ အခြေအနေစောင့်ကြည်နေရတယ်လို့ ရသေ့တောင်မြို့နယ် ပြည်သူလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်ခင်စောဝေက ပြောပါတယ်။

“ဒီနေ့အချိန်ထိ တိုက်ပွဲမရှိသေးဘူးလို့တော့ သတင်းရတယ်၊ သူတို့ပြန်ဖို့အတွက်ဆိုရင်လည်း အခက်အခဲ ရှိနေတယ်၊အဲအတွက် သူတို့စောင့်ကြည်နေပါတယ်၊ တိုက်ပွဲတွေ မရှိရင်တော့၊ လုံခြုံရင်တော့ သူတို့တွေ ပြန်ဖို့အစီစဉ်ရှိပါတယ်၊ ပြန်ဖို့ဆိုတာလည်း ကုန်တတန်ရေတတန် လာရတဲ့ခရီးတွေကလည်း ရှိတော့လေ”

လက်ရှိမှာ ထွက်ပြေးလာတဲ့ ဒေသခံတွေမှာ နေထိုင်စားသောက်ဖို့အတွက် အရပ်ဖက်အဖွဲ့တွေ၊ အလှူရှင်တွေ ကနေ ဆောင်ရွက်နေရပြီး အစိုးရက ကူညီတာမရှိသေးဘူးလို့ ဒေါ်ခင်စောဝေက ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ် စည်ပင်သာယာရေး ဝန်ကြီး ဦးဝင်းမြင့်ကတော့ ရသေ့တောင်က ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ဘေး ဒုက္ခသည်တွေ အခြေအနေကို အစိုးရကို တင်ပြအကူအညီတောင်းလာတာ မရှိသေးဘဲ တင်ပြလာရင် ကူညီပေးသွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ရခိုင်တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်များအစည်းအရုံးက ဦးဇော်ဇော်ထွန်းက

“ရွာသားတွေ နေရပ်စွန်ခွာမှု မဖြစ်ရအောင် စိုးရိမ်စိတ်မဖြစ်ရအောင်၊ လောလောဆယ် နယ်မြေရှင်းလင်း တာတွေ မလုပ်ပါဘူးဆိုတဲ့ဟာမျိုး၊ ပြောလည်းပြော တကယ်လက်တွေ့မှာလည်း မလုပ်နဲ့ဦးပေါ့၊ ရွာက လူတွေက တကယ်ကြောက်လန့်ပြီး ထွက်ပြေးနေကြတော့ လောလောဆယ် စာကိုရုပ်သိမ်းတဲ့အပြင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေလည်း မလုပ်သင့်သေးဘူးပေါ့နော်”

ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲတွေကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးရတဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည် အရေအတွက်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့အထိ တစ်သိန်းငါးသောင်းကျော် ရှိတယ်လို့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်များ အစည်းအရုံး (REC) က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

RFA Burmese
---------------------------------------------

(Zawgyi)⤵⤵⤵
နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ၫႊန္ၾကားခ်က္ ႐ုပ္သိမ္းေပမယ့္ ထြက္ေျပးတဲ့ ေဒသခံ တစ္ေသာင္းနီးပါး ရွိလာ

ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္တန္းေက်း႐ြာနဲ႔ အနီးတဝိုက္႐ြာေတြမွာ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္မယ့္ ၫႊန္ၾကားခ်က္ကို ျပန္႐ုပ္သိမ္းလိုက္ေပမယ့္လည္း ႐ြာသားေတြ ဒီေန႔အထိ ေၾကာက္လန႔္ထြက္ေျပးေနတာ လူေပါင္းတစ္ေသာင္းေလာက္ရွိေနၿပီလို႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္တန္းေက်း႐ြာအနီးတဝိုက္မွာ AA အဖြဲ႕ေတြရွိတာေၾကာင့္ နယ္ေျမ ရွင္းလင္းေရးလုပ္ဖို႔ ရပ္႐ြာေတြကေန ေခတၱဖယ္ေပးဖို႔ ဇြန္လ ၂၄ ရက္ေန႔က ရခိုျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ နယ္စပ္ေရးနဲ႔ လုံၿခဳံေရးဝန္ႀကီးက စာထုတ္လိုက္ပါတယ္။

ဒီလိုစာထုတ္ျပန္ရာမွာ “နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး” ဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းအေပၚ ပုံႀကီးခ်ဲ႕ ေျပာဆိုတာေတြ ရွိလာႏိုင္တဲ့ အတြက္ ျပန္႐ုပ္သိမ္းေၾကာင္း မေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ လုံၿခဳံေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေရးရာ ဝန္ႀကီး ဗိုလ္မႉးႀကီး မင္းသန႔္က RFA ကို ေျပာပါတယ္။

ဒီလို႐ုပ္သိမ္းတယ္ေျပာေပမယ့္ ေဒသခံေတြကေတာ့ ေၾကာက္လန႔္ထြက္ေျပးေနၾကဆဲျဖစ္ၿပီး အခုဆို လူဦးေရ တစ္ေသာင္းနီးပါးရွိၿပီလို႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးခင္ေမာင္လတ္က ေျပာပါတယ္။

“႐ုပ္သိမ္းတဲ့စာ ထုတ္ေပမယ့္ လူထုလက္ထဲ မေရာက္ဘူး၊ သူတို႔မသိဘူး၊ လူထုမွာ အေၾကာက္တရား အမ်ားႀကီးရွိတယ္၊ အခုလည္း ေျပးေနတုန္းပဲ၊ ေျပးတာက ေရာသြားတယ္၊ အဲဒီစာနဲ႔ စစ္ေၾကာင္းထြက္တာနဲ႔၊ အဲဒီတဝိုက္မွာ အေျမာက္ဆံေတြ က်ေနတာနဲ႔၊ ေျပးတာ အကုန္လုံး တစ္ေသာင္းေက်ာ္ေလာက္ရွိတယ္၊ ႐ြာေပါင္းလည္း ၂၀ေလာက္ရွိတယ္”

ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေရမ်က္ေက်း႐ြာက မခင္ဆန္းေဌးက ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ ရက္ေလာက္က ႐ြာနဲ႔ ႐ြာအနီးဝန္းက်င္ကို လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္တာေတြရွိလို႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕ကို ထြက္ေျပးလာၾကရတာလို႔ RFA ကို ေျပာပါတယ္။

ဒီထြက္ေျပးတဲ့ ေက်း႐ြာသားေတြဟာ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚ၊ စစ္ေတြ၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ နီးစပ္ေက်း႐ြာေတြကို ထြက္ေျပးတာေတြလည္းရွိတယ္လို႔ ဦးခင္ေမာင္လတ္က ေျပာပါတယ္။

ဒီ႐ုပ္သိမ္းတယ္ဆိုတဲ့စာကို လက္ရွိအခ်ိန္ထိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြဆီ မေရာက္ေသးဘူးလို႔လည္း ဦးခင္ေမာင္လတ္ က ေျပာပါတယ္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြကို ေမးျမန္းဖို႔ ႀကိဳးစားေပမယ့္ ဆက္သြယ္လို႔မရေသးပါဘူး။

ဒီေက်ာက္တန္းေက်း႐ြာဘက္က ထြက္ေျပးလာတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကိုထားဖို႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ေနရာမရွိေတာေၾကာင့္ စစ္ေတြကို ပို႔ေနရတယ္လို႔ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေပးေနတဲ့ ကိုဘကၠာက ေျပာပါတယ္။

“ရေသ့ေတာင္မွာ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း ၁၈ ခုရွိတယ္ဗ်၊ အဲမွာလည္း ျပည့္ၾကပါေနၿပီ မဆန႔္ေတာ့ဘူး၊ အခုရက္ပိုင္းအတြင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးစာထုတ္ၿပီး ယာယီဖြင့္ထားတာက အေရွေတာင္ရပ္ကြက္ ဓမၼာ႐ုံမွာတစ္ခု၊ အလိုေတာ္ျပည့္ေက်ာင္းမွာ တစ္ခုရယ္၊ ကုန္သြယ္လယ္ယာဂိုေထာင္မွာ တစ္ခုရယ္၊ သုံးခုကို ဖြင့္ထားတယ္ အဲဒီမွာလည္း ျပည့္သြားၿပီ လူေတြက”

ဒီၫႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢနဲ႔  ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခစိုက္ အေမရိကန္၊ ကေနဒါ၊ ၿဗိတိန္နဲ႔ ၾသစေၾတးလ် သံ႐ုံးေတြကလည္း “တပ္မေတာ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈ စစ္ဆင္ေရးအေပၚ စိုးရိမ္ေၾကာင္း” ေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကပါတယ္။

နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ေၾကညာထားတဲ့ေနရာဟာ  အရပ္သားေတြ ေနထိုင္တဲ့ ေနရာေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ Fortify Rights အဖြဲ႕က ကိုနစ္ကီဒိုင္းမြန္းက ေျပာပါတယ္။

“လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္လို႔ပဲ ႐ိုဟင္ဂ်ာကိစၥနဲ႔ ICJ နဲ႔ ICC မွာ ျမန္မာစစ္တပ္က တာဝန္ရွိ တဲ့သူေတြ အမႈရင္ဆိုင္ရတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာတာေပ့ါေနာ္၊ အခုလို နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္တယ္ဆိုတာက အရပ္သားေတြအေပၚမွာ ပစ္မွတ္ထားၿပီးေတာ့ လုပ္တဲ့လုပ္ရပ္ဟာ လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖာက္တာပဲ၊ ဒီလို လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖာက္တာေတြကို ဆက္လက္က်ဴးလြန္ေနမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းၾကားမွာ UN မွာျဖစ္ျဖစ္ လက္ရွိ ICJ ကိစၥမွာေရာ ေနာင္ျဖစ္လာမယ့္ ICC ကိစၥေတြမွာေရာ ပိုၿပီးေတာ့ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရခက္လာမယ္”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈ စစ္ဆင္ေရးအတြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ သိန္းနဲ႔ခ်ီ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။

ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က ထြက္ေျပးလာတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို ဘယ္လိုကူညီမႈေတြ ေပးေနသလဲဆိုတာကို လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူညီေပးေနတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၾကက္ေျခနီေကာ္မတီ (ICRC) ကို RFA က အီးေမးလ္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားေပမယ့္ ျပန္လည္ေျဖၾကားတာေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။

နယ္ေျမရွင္းလင္းမယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြဟာ စာ႐ုပ္သိမ္းေပမယ့္ ေနရပ္မျပန္ႏိုင္ေသးဘဲ အေျခအေနေစာင့္ၾကည္ေနရတယ္လို႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေဝက ေျပာပါတယ္။

“ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ တိုက္ပြဲမရွိေသးဘူးလို႔ေတာ့ သတင္းရတယ္၊ သူတို႔ျပန္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္လည္း အခက္အခဲ ရွိေနတယ္၊အဲအတြက္ သူတို႔ေစာင့္ၾကည္ေနပါတယ္၊ တိုက္ပြဲေတြ မရွိရင္ေတာ့၊ လုံၿခဳံရင္ေတာ့ သူတို႔ေတြ ျပန္ဖို႔အစီစဥ္ရွိပါတယ္၊ ျပန္ဖို႔ဆိုတာလည္း ကုန္တတန္ေရတတန္ လာရတဲ့ခရီးေတြကလည္း ရွိေတာ့ေလ”

လက္ရွိမွာ ထြက္ေျပးလာတဲ့ ေဒသခံေတြမွာ ေနထိုင္စားေသာက္ဖို႔အတြက္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕ေတြ၊ အလႉရွင္ေတြ ကေန ေဆာင္႐ြက္ေနရၿပီး အစိုးရက ကူညီတာမရွိေသးဘူးလို႔ ေဒၚခင္ေစာေဝက ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ စည္ပင္သာယာေရး ဝန္ႀကီး ဦးဝင္းျမင့္ကေတာ့ ရေသ့ေတာင္က ထြက္ေျပးလာတဲ့ စစ္ေဘး ဒုကၡသည္ေတြ အေျခအေနကို အစိုးရကို တင္ျပအကူအညီေတာင္းလာတာ မရွိေသးဘဲ တင္ျပလာရင္ ကူညီေပးသြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံးက ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက

“႐ြာသားေတြ ေနရပ္စြန္ခြာမႈ မျဖစ္ရေအာင္ စိုးရိမ္စိတ္မျဖစ္ရေအာင္၊ ေလာေလာဆယ္ နယ္ေျမရွင္းလင္း တာေတြ မလုပ္ပါဘူးဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး၊ ေျပာလည္းေျပာ တကယ္လက္ေတြ႕မွာလည္း မလုပ္နဲ႔ဦးေပါ့၊ ႐ြာက လူေတြက တကယ္ေၾကာက္လန႔္ၿပီး ထြက္ေျပးေနၾကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ စာကို႐ုပ္သိမ္းတဲ့အျပင္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြလည္း မလုပ္သင့္ေသးဘူးေပါ့ေနာ္”

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေနရပ္စြန႔္ခြာထြက္ေျပးရတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ အေရအတြက္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔အထိ တစ္သိန္းငါးေသာင္းေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္မ်ား အစည္းအ႐ုံး (REC) က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.rfa.org/burmese/news/rathedaung-refugees-flee-06292020065455.html

ရုရှက ပြန်လာတဲ့ တပ်ချုပ်နဲ့ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှာ ကိုဗစ်-၁၉ ပိုး မတွေ့ရှိ လို့ တပ်မတော် ပြော

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ ရုရှခရီးစဉ်ဟာ ဇွန် ၂၂ မှာစတင်ပြီး ဇွန် ၂၅ မှာ ပြီးဆုံးခဲ့ပါတယ်။
(Unicode)⤵⤵⤵
ရုရှက စစ်ရေးပြအခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ နေပြည်တော်ကို ပြန်လည်ရောက်ရှိတဲ့နောက် ကိုဗစ်-၁၉ စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းတွေနဲ့အညီ နေထိုင်နေတယ်လို့ တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ဘီဘီစီကို အတည်ပြုပါတယ်။

"ကိုဗစ် ၁၉ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေနဲ့အညီ နေထိုင်နေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မသွားခင်ကလည်း ဆေးစစ်ခဲ့ရတယ်။ ပြန်လာတဲ့အချိန်မှာလည်း အဖွဲ့ဝင်တွေအားလုံးကို ဆေးစစ်ပြီးဖြစ်တယ်။ သူ့ရဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေအရ သူက ဆေးထပ်စစ်ရမယ့်အချိန်တို့၊ နေထိုင်ရမယ့် အချိန်တို့ရှိပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတိုင်းပဲ ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်လျက်ရှိပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ဆေးစစ်တဲ့အခါမှာလည်း တပ်ချုပ်နဲ့ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဖွဲ့လုံးမှာ ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးမတွေ့ရှိရကြောင်း ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

ရုရှနိုင်ငံမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၂၃ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ၇၅ နှစ်မြောက် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခဲ့တဲ့သူတွေအထဲမှာ ဆားဘီးယား ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးလည်း ပါဝင်ပြီး သူ့မှာ ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးတွေ့ရှိရတယ်လို့ ဆားဘီးယားအစိုးရက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့တာပါ။
အိန္ဒိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနဲ့တွေ့ဆုံပြီး နှစ်နိုင်ငံအချက်ငါးချက်ကို ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီဆာဘီးယားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနဲ့ ထိတွေ့တာ၊ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတာ မရှိခဲ့သလို တပ်ချုပ်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့အစည်းအဝေးတွေကိုလည်း ထုတ်ပြန်ထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

"ဆားဘီးယားဝန်ကြီးနဲ့တွေ့ဆုံမှုမရှိပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ထုတ်ပြန်ထားပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နဲ့တွေ့ဆုံတာ ရုရှ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနဲ့ အိန္ဒိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးရယ်နဲ့ပဲ တွေ့ဆုံခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြန်ရောက်ရောက်ချင်း တစ်ကြိမ်စစ်ပြီးတဲ့နောက် သုံးရက်ကြာရင် နောက်တစ်ကြိမ်ထပ်စစ်တာ၊ သုံးရက်နဲ့ ငါးရက်ကြားတစ်ကြိမ် စစ်တာမျိုးတွေလည်းရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနသတ်မှတ်ထားတဲ့ ၂၁ ရက်ကြာရင် ပြန်စစ်တာမျိုး ရှိတဲ့အတွက် ထပ်မံဆေးစစ်တာမျိုး ရှိကောင်းရှိနိုင်တယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
ခရီးစဉ်အတွင်း ရုရှနဲ့နှစ်နိုင်ငံစစ်ဘက်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတိုးမြှင့်ရေးဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။
ဒါကြောင့် လက်ရှိမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟာ ကွာရန်တင်း(သီးသန့်ခွဲခြားနေထိုင်ခြင်း) ဝင်နေလားလို့မေးတဲ့အခါမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ကိုဗစ်-၁၉ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေနဲ့အညီ နေထိုင်နေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟာရုရှကနေ နေပြည်တော်ကို ဇွန် ၂၅ ရက် ညပိုင်းမှာ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့တာဖြစ်ပြီး သူနဲ့အတူ ကာကွယ်ရေးဦးစီး ချုပ်ရုံး(ကြည်း) က တပ်မတော်အရာရှိကြီးတွေ ပြန်လည်လိုက်ပါလာခဲ့တယ်လို့ တပ်မတော်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ရုရှကနေ မြန်မာနိုင်ငံကိုပြန်ဖို့ အခက်အခဲဖြစ်နေတဲ့ ပညာတော်သင် ၂၂ ဦးကိုလည်း တစ်ပါတည်းပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ ပါရှိပါတယ်။

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟာ ရုရှခရီးစဉ်အတွင်း ရုရှစစ်ဘက်အကြီးအကဲတွေနဲ့တွေ့ဆုံပြီး နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံမှုတိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရေး၊ နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်းနဲ့ အထင်ကရနေရာတွေကို သွားရောက်လေ့လာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာ အိန္ဒိယကနေ ဇွန် ၂၆ ရက်က တပ်မတော်လေယာဉ်နဲ့ ပြန်လာတဲ့ အရာရှိနဲ့ စစ်သည်တွေထဲက စစ်သည် သုံးဦးမှာ ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးတွေ့ရှိရကြောင်း တပ်မတော်က ဇွန် ၂၈ ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

BBC Burmese
-----------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
႐ုရွက ျပန္လာတဲ့ တပ္ခ်ဳပ္နဲ႔ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕မွာ ကိုဗစ္-၁၉ ပိုး မေတြ႕ရွိ လို႔ တပ္မေတာ္ ေျပာ

႐ုရွက စစ္ေရးျပအခမ္းအနားကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ ေနျပည္ေတာ္ကို ျပန္လည္ေရာက္ရွိတဲ့ေနာက္ ကိုဗစ္-၁၉ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြနဲ႔အညီ ေနထိုင္ေနတယ္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမႉး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ဘီဘီစီကို အတည္ျပဳပါတယ္။

"ကိုဗစ္ ၁၉ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔အညီ ေနထိုင္ေနပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မသြားခင္ကလည္း ေဆးစစ္ခဲ့ရတယ္။ ျပန္လာတဲ့အခ်ိန္မွာလည္း အဖြဲ႕ဝင္ေတြအားလုံးကို ေဆးစစ္ၿပီးျဖစ္တယ္။ သူ႔ရဲ႕ ကိုဗစ္-၁၉ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြအရ သူက ေဆးထပ္စစ္ရမယ့္အခ်ိန္တို႔၊ ေနထိုင္ရမယ့္ အခ်ိန္တို႔ရွိၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီတိုင္းပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေနထိုင္လ်က္ရွိပါတယ္" လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ေဆးစစ္တဲ့အခါမွာလည္း တပ္ခ်ဳပ္နဲ႔ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဖြဲ႕လုံးမွာ ကိုဗစ္-၁၉ ပိုးမေတြ႕ရွိရေၾကာင္း ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

႐ုရွႏိုင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္ ၂၃ ရက္က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ၇၅ ႏွစ္ေျမာက္ စစ္ေရးျပအခမ္းအနားကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့သူေတြအထဲမွာ ဆားဘီးယား ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးလည္း ပါဝင္ၿပီး သူ႔မွာ ကိုဗစ္-၁၉ ပိုးေတြ႕ရွိရတယ္လို႔ ဆားဘီးယားအစိုးရက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

အဲဒီဆာဘီးယားကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ ထိေတြ႕တာ၊ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးတာ မရွိခဲ့သလို တပ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့တဲ့အစည္းအေဝးေတြကိုလည္း ထုတ္ျပန္ထားၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

"ဆားဘီးယားဝန္ႀကီးနဲ႔ေတြ႕ဆုံမႈမရွိပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ထုတ္ျပန္ထားၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ေတြ႕ဆုံတာ ႐ုရွ ဒုတိယကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ အိႏၵိယကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးရယ္နဲ႔ပဲ ေတြ႕ဆုံခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္" လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ကိုဗစ္-၁၉ စစ္ေဆးမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပန္ေရာက္ေရာက္ခ်င္း တစ္ႀကိမ္စစ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ သုံးရက္ၾကာရင္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္စစ္တာ၊ သုံးရက္နဲ႔ ငါးရက္ၾကားတစ္ႀကိမ္ စစ္တာမ်ိဳးေတြလည္းရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနသတ္မွတ္ထားတဲ့ ၂၁ ရက္ၾကာရင္ ျပန္စစ္တာမ်ိဳး ရွိတဲ့အတြက္ ထပ္မံေဆးစစ္တာမ်ိဳး ရွိေကာင္းရွိႏိုင္တယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ လက္ရွိမွာ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ ကြာရန္တင္း(သီးသန႔္ခြဲျခားေနထိုင္ျခင္း) ဝင္ေနလားလို႔ေမးတဲ့အခါမွာ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ကိုဗစ္-၁၉ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔အညီ ေနထိုင္ေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ႐ုရွကေန ေနျပည္ေတာ္ကို ဇြန္ ၂၅ ရက္ ညပိုင္းမွာ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာခဲ့တာျဖစ္ၿပီး သူနဲ႔အတူ ကာကြယ္ေရးဦးစီး ခ်ဳပ္႐ုံး(ၾကည္း) က တပ္မေတာ္အရာရွိႀကီးေတြ ျပန္လည္လိုက္ပါလာခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႐ုရွကေန ျမန္မာႏိုင္ငံကိုျပန္ဖို႔ အခက္အခဲျဖစ္ေနတဲ့ ပညာေတာ္သင္ ၂၂ ဦးကိုလည္း တစ္ပါတည္းျပန္လည္ေခၚေဆာင္ခဲ့တယ္လို႔ ပါရွိပါတယ္။

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ ႐ုရွခရီးစဥ္အတြင္း ႐ုရွစစ္ဘက္အႀကီးအကဲေတြနဲ႔ေတြ႕ဆုံၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံမႈတိုးျမႇင့္ေဆာင္႐ြက္ေရး၊ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈ တိုးျမႇင့္ေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္ေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ အထင္ကရေနရာေတြကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

လက္ရွိမွာ အိႏၵိယကေန ဇြန္ ၂၆ ရက္က တပ္မေတာ္ေလယာဥ္နဲ႔ ျပန္လာတဲ့ အရာရွိနဲ႔ စစ္သည္ေတြထဲက စစ္သည္ သုံးဦးမွာ ကိုဗစ္-၁၉ ပိုးေတြ႕ရွိရေၾကာင္း တပ္မေတာ္က ဇြန္ ၂၈ ရက္မွာ သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese/burma-53204566
အချိန်နဲ့တပြေးညီ သတင်းများ ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ facebook "like" ကို နှိပ်ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကို လည်း သတင်းများ ဆက်သွယ်ပေးပို့နိုင်ပါသည်။
 

Advertisement

 

အသစ် တင်သမျှ သတင်းများ အလို အလျှောက်ပို့ ပေးပါမည်

ကျန်းမာရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေး

တစ်ပတ်အတွင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ သတင်းများ