ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ-ျပင္လိုတဲ့အင္အားစုေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကား ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈ မရွိဘဲ လုံးဝျပင္ႏိုင္ဖြယ္မရွိ

 ျမန္မာျပည္ႏိုင္ငံေရးရဲ႕ အဓိကဇာတ္ေကာင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို စစ္အစိုးရက ၁၅ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာ အခ်ိန္ယူေရးဆြဲခဲ့တာပါ။
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ပတ္ကစလို႔ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ျငင္းခုန္သံေတြက်ယ္ေလာင္ခဲ့သလို ပြတ္တိုက္မႈေတြလည္း ျပင္းထန္ခဲ့ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္သက္တမ္း ကိုးႏွစ္ျပည့္ခါနီးမွာ အျပင္းထန္ဆုံးပြတ္တိုက္ျငင္းခုံမႈလို႔ေတာင္ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

ဒါကေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ဥပေဒမူၾကမ္းေတြစတင္ေဆြးေႏြးခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ပထမအႀကိမ္ လႊတ္ေတာ္တုန္းကလည္း ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႔ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ ဒီ ေလာက္ ျပင္းထန္တဲ့ ပြတ္တိုက္မႈမႀကဳံခဲ့ရသလို ဥပေဒၾကမ္းျပင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ကို စတင္ခဲ့သူကလည္း ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးအမတ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီပထမအႀကိမ္လႊတ္ေတာ္တုန္းကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီအမတ္ေတြက အမ်ားစုေနရာယူထားခဲ့ပါတယ္။

ဒီတစ္ေခါက္ကေတာ့ မတူေတာ့ပါဘူး။ ဒုတိယအႀကိမ္ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ားစုက အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီက ျဖစ္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကတိကဝတ္ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒျပင္ေရးကို စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္လာတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ပါတီရဲ႕ ဥကၠ႒ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ ဒါကိုရည္႐ြယ္လုပ္တာမဟုတ္ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ဂ်ပန္ႏိုင္ငံခရီးစဥ္မွာ ေျပာၾကားထားပါတယ္။
၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ခက္လဲ

ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဖို႔အတြက္ဆို ပုဒ္မ ၄၃၆ (က) နဲ႔ ပုဒ္မ ၄၃၆ (ခ) ဆိုတဲ့ အဓိကက်တဲ့ပုဒ္မ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ ပုဒ္မ ၄၃၆ (က) ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၇၅ ရာခိုင္ ႏႈန္းေက်ာ္က ေထာက္ခံရင္ေတာင္မွ ျပည္လုံးကြၽတ္ဆႏၵခံယူပြဲလုပ္ရပါမယ္။

အဲဒီလို ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္ရင္ ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူရဲ႕ ထက္ဝက္ေက်ာ္က ေထာက္ခံမဲေပးမွသာ ျပင္ဆင္လို႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ မဲေပးခြင့္ရွိသူက သန္း ၃၀ ရွိတယ္ဆိုပါစို႔။ အဲဒီ ၃၀ သန္းမွာ ၁၅ သန္းနဲ႔တစ္ေယာက္က မဲလာေပးတယ္ဆိုရင္ ၁၅ သန္းက ေထာက္ခံမဲေပးၿပီး တစ္ေယာက္က ကန႔္ကြက္မဲေပးရင္ ဆႏၵမဲေပးခြင့္ရွိသူ ထက္ဝက္(ေက်ာ္)ျဖစ္တဲ့ တစ္ေယာက္က ကန႔္ကြက္တဲ့အတြက္ ျပင္ဆင္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

ပုဒ္မ ၄၃၆ (ခ) ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္စုစုေပါင္းရဲ႕ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ေထာက္ခံရင္ ျပင္ဆင္ႏိုင္တဲ့ အက်ဳံးဝင္ပုဒ္မမ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၁ကေန ပုဒ္မ ၄၈ အထိက ပုဒ္မ ၄၃၆(က)နဲ႔မွျပင္လို႔ရမွာျဖစ္ၿပီး ပုဒ္မ ၄၉ ကေန ၅၆ အထိကေတာ့ ပုဒ္မ ၄၃၆(ခ) နဲ႔မွျပင္လို႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ဆိုတာ ဘယ္ႏွေယာက္လဲ

လက္ရွိ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း ၆၅၄ ဦးရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ၆၅၄ ဦးရဲ႕ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ကို တြက္ၾကည့္လိုက္ရင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၄၉၁ ဦးေက်ာ္ (၄၉၂) ဦးျဖစ္ပါတယ္။

 ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဆင္ေရးအတြက္ လာမယ့္သီတင္းပတ္ေတြမွာလည္း လႊတ္ေတာ္တြင္းေဆြးေႏြးခ်က္ေတြက စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရွိေနပါတယ္။

အဲဒီထဲမွာ ေ႐ြးေကာက္ခံလႊတ္ေတာ္အမတ္က စုစုေပါင္း ၄၈၈ ဦးရွိၿပီး တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က အမည္စာရင္းတင္သြင္းတဲ့ တပ္မေတာ္သားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆၆ ဦး ရွိပါတယ္။

လက္ရွိ ေ႐ြးေကာက္ခံအမတ္ ၄၈၈ ဦးထဲမွာ အန္အယ္လ္ဒီက အမတ္ဦးေရ စုစုေပါင္း ၃၉၀ ရွိၿပီး အဓိက အင္အားစု အမတ္အေရအတြက္ကိုရထားပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ဥပေဒၾကမ္းတစ္ခုခုကို ျပင္ဆင္တာ၊ ျဖည့္ စြက္ တာ၊ ပယ္ဖ်က္တာ၊ ျပဌာန္းတာ စတာေတြမွာ တျခားအင္အားစုေတြမပါဘဲ သေဘာထားေပးလို႔ရတဲ့ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္ရဲ႕ အဓိက်တဲ့ အေရအတြက္ကိုအန္အယ္လ္ဒီပါတီက ရထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ကမာၻေပၚမွာ ျပင္ရအခက္ဆုံးလို႔ ေျပာၾကတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဖို႔ ဆိုရင္ေတာ့ အန္အယ္လ္ဒီအင္အားစုအျပင္ တျခားေ႐ြးေကာက္ခံပါတီက အမတ္ေတြ၊ တစ္သီးပုဂၢလ ေတြ အပါအဝင္ လႊတ္ေတာ္ထဲက ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေနရာယူထားတဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ မျဖစ္မေန လိုအပ္လာပါတယ္။

အန္အယ္လ္ဒီဟာ အဓိကက်တဲ့ အမတ္အင္အားစုကိုရထားေပမယ့္ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ေရးအတြက္ေတာ့ တျခားအစုအဖြဲ႕ေတြရဲ႕ေထာက္ခံမဲ မျဖစ္မေနလိုအပ္ပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ ခုေနာက္ပိုင္း အန္အယ္လ္ဒီပါတီက ႏုတ္ထြက္ၿပီး တျခားပါတီထဲ ဝင္သြားသူေတြ၊ ပါတီက အေရးယူလို႔ ပါတီကေန ႏုတ္ထြက္သြားၿပီး တစ္သီးပုဂၢလ ရပ္တည္သူေတြနဲ႔ ကြယ္လြန္ဆုံးပါးသြားၿပီး လစ္ လပ္ေနတဲ့ မဲဆႏၵနယ္က အမတ္တခ်ိဳ႕ပါ ထည့္တြက္ရင္ အန္အယ္လ္ဒီက အမတ္ ဦးေရ ၃၉၀ ထက္နည္း ဖို႔ပဲရွိေနပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႔ဆိုရင္ ဒီဖြဲ႕စည္းပုံကိုေရးခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပင္ခ်င္တဲ့အင္အားစုေတြၾကား နားလည္မႈရေအာင္ေဆြးေႏြးဖို႔လိုမယ္လို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာအင္စတီက်ဴ႕(ျမန္မာ)အမႈေဆာင္ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦးက ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ထဲမွာဘယ္လိုပဲေဆြးေႏြးေဆြးေႏြး၊ ဘယ္လိုဆႏၵမဲေတြပဲေပးပါေစ၊ တပ္မေတာ္ကမပါဘဲ ျပင္လို႔ မရေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံျဖစ္တယ္လို႔ သူကဆက္ေျပာပါတယ္။

"အခု လႊတ္ေတာ္မွာလုပ္ေနတာက ဘာမွခရီးေရာက္ဖို႔မရွိဘူး။ အဓိကက တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ တပ္မေတာ္ ဘက္ကလည္း သူတို႔မွန္တယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း၊ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးကလည္း တပ္မေတာ္နဲ႔အ တူရပ္ၿပီး ေဆြးေႏြးတယ္။ အန္အယ္လ္ဒီကလည္း သူတို႔ျပင္ခ်င္တဲ့အေၾကာင္း ဒီေလာက္ပဲ ျငင္းတဲ့ခုန္တဲ့ အဆင့္ ေလာက္ပဲရွိမယ္။ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ သိကၡာခ်တဲ့အဆင့္ေလာက္ပဲရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္း အရာ ေရာက္တဲ့အဆင့္ေတာ့ ျဖစ္လာမွာမဟုတ္ဘူး" လို႔ ေဒါက္တာ မင္းေဇာ္ဦးကေျပာပါတယ္။
တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ ၁၆၆ ဦးထဲက အနည္းဆုံး ေလးဦးေထာက္ခံမွ ဒီဖြဲ႕စည္းပုံကို ျပင္ဆင္ႏိုင္မွာပါ။

ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕အခန္းက႑က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာကို အန္အယ္လ္ဒီမင္းတပ္အမတ္ ဦးေနလင္းေအာင္ကလည္း သေဘာတူပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြအားလုံးက တိုင္းျပည္ရဲ႕ တိုးတက္ရာတိုးတက္ေၾကာင္းနဲ႔ ျပည္သူကို မ်က္ႏွာမူတဲ့ ခံယူခ်က္စိတ္ဆႏၵရွိမွပဲ ျပင္ဆင္ႏိုင္ လိမ့္မယ္လို႔ သူက ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။

"လႊတ္ေတာ္ထဲက အစုအဖြဲ႕ေတြရွိၾကတယ္။ ႏိုင္ငံေရးရဲ႕ သေဘာသဘာဝအရ Power sharing (အာဏာခြဲေဝျခင္း) အရေတာ့ အေပးအယူ အေလွ်ာ့အတင္းေလးေတြေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္မႈေတြက ပိုေခ်ာေမြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အေပးအယူအေလွ်ာ့အတင္းဆိုတာေတာ့ အဓိကက Stakeholder ေတြေပါ့။ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာေျပာတာကေတာ့ ဘာေၾကာင့္ျပင္ခ်င္တယ္မျပင္ခ်င္ဘူးဆိုတာေတြကို ျပည္သူကိုခ်ျပတဲ့သေဘာပါပဲ" လို႔ ဦးေနလင္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
တပ္၊ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးနဲ႔ အန္အယ္လ္ဒီက တင္တဲ့ဥပေဒၾကမ္းေတြမွာ ဘာေတြကြဲလြဲေနလဲ

တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီက တင္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ေရးဥပေဒမူၾကမ္း ငါးခုလုံးကို ၿခဳံငုံၾကည့္ရင္ေတာ့ သမၼတရဲ႕ အခြင့္အာဏာ ကို ေလွ်ာ့ခ်တာ၊ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လုံၿခဳံေရးေကာင္စီရဲ႕ အခန္းက႑ကို ခ်ဲ႕ထြင္တာေတြအဓိက ျဖစ္ပါတယ္။

 ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ေရး အဓိကက်တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ခ်င္း သေဘာတူညီခ်က္ရဖို႔လိုအပ္ေန

ဒါ့အျပင္ နာမည္ေက်ာ္ ပုဒ္မ ၅၉(စ) ပါ သမၼတအရည္အခ်င္းသတ္မွတ္ခ်က္ကို ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြရဲ႕ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္အျဖစ္ထပ္တိုး ထည့္သြင္းတာေတြျဖစ္ပါ တယ္။

အန္အယ္လ္ဒီပါတီဦးေဆာင္ၿပီး ၄၅ ဦးပူးေပါင္းေကာ္မတီ တင္သြင္းတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းႏွစ္ခုကေတာ့ ပုဒ္မ ၄၃၆ (က) နဲ႔ (ခ) ကို အဓိကျပင္တာျဖစ္ၿပီး သမၼတရဲ႕ အခြင့္အာဏာကို ျမႇင့္တင္တာ၊ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ အာဏာကို ေလွ်ာ့ခ်တာ၊ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ တပ္မ ေတာ္သားအစုအဖြဲ႕ေတြကို ေနာင္လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းေတြအလိုက္ အဆင့္ဆင့္ေလွ်ာ့ခ်သြားတာ စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ နာမည္ေက်ာ္ပုဒ္မ ျဖစ္တဲ့ ၅၉ (စ) ကို လုံးဝပယ္ဖ်က္ထားပါတယ္။ ပုဒ္မ ၅၉ (စ) ကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတတာဝန္ထမ္းေဆာင္မယ့္သူ ကိုယ္တိုင္၊ သူ႔ရဲ႕ မိဘ၊ ခင္ပြန္း၊ ဇနီး၊ သားသမီး၊ အဲဒီသားသမီးရဲ႕ ဇနီး၊ ခင္ပြန္းတို႔ဟာ ႏိုင္ငံျခားသားမျဖစ္ေစရ၊ ႏိုင္ငံျခားအစိုးရသစၥာခံသူ မျဖစ္ရဆိုတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအခ်က္ေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲႏိုင္တဲ့ ပါတီေခါင္းေဆာင္ေပမယ့္ သမၼတ ျဖစ္ခြင့္မရဘဲ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ဥပေဒျပဌာန္းၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အထက္က ဥပေဒၾကမ္းေတြကို ႏႈိင္းယွဥ္ေလ့လာလိုက္တာနဲ႔ အင္အားစုေတြၾကား ျပင္ဆင္ လိုတဲ့အခ်က္ေတြက ျပဒါးတစ္လမ္းသံတစ္လမ္းလို ျဖစ္ေနတာေတြ႕ရပါမယ္။
 ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ပုဒ္မ ၅၉ (စ)ေၾကာင့္ အႏိုင္ရပါတီေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ေပမယ့္ သမၼတျဖစ္ခြင့္မရခဲ့ပါဘူး
"တစ္ဖက္ကလည္း ျပည္သူတင္ေျမႇာက္တဲ့ သမၼတရဲ႕အခြင့္အာဏာကို ျမႇင့္တင္ဖို႔လုပ္တယ္။ တစ္ဖက္က လည္းေလွ်ာ့ခ်ဖို႔လုပ္တယ္။ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ သြားတဲ့ဦးတည္ခ်က္ခ်င္းက မတူဘူး။ တပ္မေတာ္သား ေလးေယာက္ လိုသလို ျပည္သူတင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ အစုအဖြဲ႕ထဲမွာကို တခ်ိဳ႕က ကန႔္ကြက္တဲ့ပုံစံေတြ ေတြ႕ ရေတာ့ က်န္တဲ့ပါတီအသီးသီးက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြအင္အားလည္း လိုပါမယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ထင္တာကေတာ့ တပ္မ ေတာ္က တစ္ေယာက္ေထာက္ခံရင္အကုန္လုံးေထာက္ခံမွာပါ။ ဒီသေဘာဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္က ေျပာင္းလဲမႈဆိုတာက တစ္ဦးတည္းေသာ stakeholder ေပၚပဲ မူတည္ေနတာ " လို႔ ဦးေနလင္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
ဘယ္သူေတြက ဘယ္မူၾကမ္းေတြကို ေထာက္ခံေဆြးေႏြးထားသလဲ

၄၅ ဦးပူးေပါင္းေကာ္မတီက တင္သြင္းတဲ့ဥပေဒမူၾကမ္းေတြကို အလုံးစုံသေဘာမတူခဲ့ဘူးလို႔ အဲဒီ ေကာ္မတီဝင္ ကခ်င္ျပည္သူ႔ပါတီက လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးလမာေနာ္ေအာင္က ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။

ေကာ္မတီတြင္းမွာ ေဆြးေႏြးခ်ိန္ ပုဒ္မ ၂၆၁ လို တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြကို သမၼတက တိုက္႐ိုက္ ခန႔္အပ္ခြင့္ရွိတာနဲ႔ ျပင္ဆင္ဖို႔သေဘာထားေပးခဲ့ ေပမယ့္ မဲခြဲဆုံးျဖတ္တဲ့အခါ ရႈံးနိမ့္ခဲ့ တယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဆင္ေရးဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕အေ႐ြ႕တစ္ခုျဖစ္တာေၾကာင့္ ေထာက္ခံခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။
 တပ္ခ်ဳပ္ရဲ႕လုပ္ပိုင္ခြင့္ကိုေလွ်ာ့ခ်တဲ့ပုဒ္မေတြကို တိုင္းရင္းသားအမတ္တခ်ိဳ႕က ေထာက္ခံေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

အန္အယ္လ္ဒီကတင္သြင္းထားတဲ့ထဲက တပ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခြင့္အခန္းက႑ကို ေလွ်ာ့ခ်ထားတဲ့ ပုဒ္မေတြကို ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(SNLD) က အမတ္ စိုင္းဥကၠာက ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၈ ရက္လႊတ္ေတာ္မွာ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကိုေလွ်ာ့ခ်ထားတဲ့ ပုဒ္မ ၄၁၀၊ ၄၁၂၊ ၄၁၃၊ ၄၁၅၊ ၄၁၇၊ ၄၁၇ (ခ)၊ ၄၁၉၊ ၄၂၀၊ ၄၂၁(က)၊(ခ)၊ ၄၂၂၊ ၄၂၃၊ ၄၂၅၊ ၄၂၆၊ ၄၂၇(က)၊ ၄၃၂ တို႔ကို ေထာက္ခံ ေဆြးေႏြးသြားတာျဖစ္ပါတယ္။

အဓိကကေတာ့ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တစ္ဦးတည္းရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာ ေတြဟာ အလြန္အမင္း ႀကီးထြားေနတဲ့အတြက္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္လို႔ စိုင္းဥကၠာက ေဆြးေႏြးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၅ ရက္ကေန ၂၈ ရက္ေန႔အထိ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ေရး ေဆြးေႏြးၾက တဲ့အထဲမွာ တပ္မေတာ္သားအစုအဖြဲ႕ကတင္ထားတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းႏွစ္ခုနဲ႔ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးက တင္ထားတဲ့ ဥပေဒ ၾကမ္း သုံးခုတို႔ကို တပ္မေတာ္၊ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလုံးညီၫြတ္ေရးပါတီနဲ႔ ရခိုင္ အမ်ိဳး သားပါတီတို႔က ေထာက္ခံေဆြးေႏြးထားၿပီး အန္အယ္လ္ဒီရဲ႕ ဥပေဒၾကမ္းေတြကို ကန႔္ကြက္ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

အန္အယ္လ္ဒီက ကတင္တဲ့ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြကိုေတာ့ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(SNLD)၊ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) တို႔က ေထာက္ခံေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

ဒီမူၾကမ္း ၇ ခုကို ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၅ ရက္ကေန မတ္လ ၅ ရက္အထိ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း ၁၄၉ ဦးေဆြးေႏြးမွာျဖစ္ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္ထိ စုစုေပါင္း လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၆၀ ေက်ာ္ေဆြးေႏြးထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။
 တစ္ႏွစ္အတြင္း ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ၿပီးေျမာက္ေအာင္လုပ္မယ္လို႔ နာယကကေျပာၾကားထားပါတယ္။

အားလုံးေဆြးေႏြးၿပီးတဲ့အခါ ဒီမူၾကမ္း ၇ ခုကို သီးျခားစီ မဲခြဲဆုံးျဖတ္မလား၊ တစ္ပိုဒ္ခ်င္းစီအတည္ျပဳမဲခြဲ မလား ဆိုတာကေတာ့ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္နာယကရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ သေဘာထားေပၚ မူတည္ေနၿပီး တစ္ပိုဒ္ခ်င္းစီဆိုရ္ငေတာ့ ၾကာႏိုင္မယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္တခ်ိဳ႕က ရွင္းျပထားပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္နာယကဦးတီခြန္ျမတ္ကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို လက္ရွိလႊတ္ေတာ္သက္တမ္းအတြင္း အၿပီး ေဆာင္႐ြက္မယ္လို႔ ေျပာၾကားထားပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
-------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ-ပြင်လိုတဲ့အင်အားစုတွေနဲ့ တပ်မတော်ကြား ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှု မရှိဘဲ လုံးဝပြင်နိုင်ဖွယ်မရှိ

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် KHIN MAUNG WIN
Image caption မြန်မာပြည်နိုင်ငံရေးရဲ့ အဓိကဇာတ်ကောင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို စစ်အစိုးရက ၁၅ နှစ်ကျော်ကြာ အချိန်ယူရေးဆွဲခဲ့တာပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်ကစလို့ လွှတ်တော်ထဲမှာ ငြင်းခုန်သံတွေကျယ်လောင်ခဲ့သလို ပွတ်တိုက်မှုတွေလည်း ပြင်းထန်ခဲ့ပါတယ်။

လွှတ်တော်သက်တမ်း ကိုးနှစ်ပြည့်ခါနီးမှာ အပြင်းထန်ဆုံးပွတ်တိုက်ငြင်းခုံမှုလို့တောင် ဆိုနိုင်ပါတယ်။

ဒါကတော့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ဖို့ ဥပဒေမူကြမ်းတွေစတင်ဆွေးနွေးခဲ့တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်တုန်းကလည်း ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဖို့ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုန်းကတော့ ဒီ လောက် ပြင်းထန်တဲ့ ပွတ်တိုက်မှုမကြုံခဲ့ရသလို ဥပဒေကြမ်းပြင်ဖို့ လွှတ်တော်ကို စတင်ခဲ့သူကလည်း ပြည်ခိုင်ဖြိုးအမတ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီပထမအကြိမ်လွှတ်တော်တုန်းကတော့ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအမတ်တွေက အများစုနေရာယူထားခဲ့ပါတယ်။

ဒီတစ်ခေါက်ကတော့ မတူတော့ပါဘူး။ ဒုတိယအကြိမ်ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ အများစုက အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီက ဖြစ်ပြီး သူတို့ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကတိကဝတ်ဖြစ်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေပြင်ရေးကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်လာတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ရဲ့အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဒါကိုရည်ရွယ်လုပ်တာမဟုတ်ကြောင်း ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ဂျပန်နိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ ပြောကြားထားပါတယ်။
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဖို့ ဘယ်လောက်ခက်လဲ

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဖို့အတွက်ဆို ပုဒ်မ ၄၃၆ (က) နဲ့ ပုဒ်မ ၄၃၆ (ခ) ဆိုတဲ့ အဓိကကျတဲ့ပုဒ်မ နှစ်ခုရှိပါတယ်။ ပုဒ်မ ၄၃၆ (က) ကတော့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်းရဲ့ ၇၅ ရာခိုင် နှုန်းကျော်က ထောက်ခံရင်တောင်မှ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲလုပ်ရပါမယ်။

အဲဒီလို ဆန္ဒခံယူပွဲ လုပ်ရင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူရဲ့ ထက်ဝက်ကျော်က ထောက်ခံမဲပေးမှသာ ပြင်ဆင်လို့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ မဲပေးခွင့်ရှိသူက သန်း ၃၀ ရှိတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီ ၃၀ သန်းမှာ ၁၅ သန်းနဲ့တစ်ယောက်က မဲလာပေးတယ်ဆိုရင် ၁၅ သန်းက ထောက်ခံမဲပေးပြီး တစ်ယောက်က ကန့်ကွက်မဲပေးရင် ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရှိသူ ထက်ဝက်(ကျော်)ဖြစ်တဲ့ တစ်ယောက်က ကန့်ကွက်တဲ့အတွက် ပြင်ဆင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

ပုဒ်မ ၄၃၆ (ခ) ကတော့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်စုစုပေါင်းရဲ့ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ထောက်ခံရင် ပြင်ဆင်နိုင်တဲ့ အကျုံးဝင်ပုဒ်မများပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁ကနေ ပုဒ်မ ၄၈ အထိက ပုဒ်မ ၄၃၆(က)နဲ့မှပြင်လို့ရမှာဖြစ်ပြီး ပုဒ်မ ၄၉ ကနေ ၅၆ အထိကတော့ ပုဒ်မ ၄၃၆(ခ) နဲ့မှပြင်လို့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
လွှတ်တော်အမတ် ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဆိုတာ ဘယ်နှယောက်လဲ

လက်ရှိ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်း ၆၅၄ ဦးရှိပါတယ်။ အဲဒီတော့ ၆၅၄ ဦးရဲ့ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို တွက်ကြည့်လိုက်ရင် လွှတ်တော်အမတ် ၄၉၁ ဦးကျော် (၄၉၂) ဦးဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Hluttaw
Image caption ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေးအတွက် လာမယ့်သီတင်းပတ်တွေမှာလည်း လွှတ်တော်တွင်းဆွေးနွေးချက်တွေက စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရှိနေပါတယ်။

အဲဒီထဲမှာ ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်အမတ်က စုစုပေါင်း ၄၈၈ ဦးရှိပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အမည်စာရင်းတင်သွင်းတဲ့ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၆၆ ဦး ရှိပါတယ်။

လက်ရှိ ရွေးကောက်ခံအမတ် ၄၈၈ ဦးထဲမှာ အန်အယ်လ်ဒီက အမတ်ဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀ ရှိပြီး အဓိက အင်အားစု အမတ်အရေအတွက်ကိုရထားပါတယ်။ ဒါကတော့ ဥပဒေကြမ်းတစ်ခုခုကို ပြင်ဆင်တာ၊ ဖြည့် စွက် တာ၊ ပယ်ဖျက်တာ၊ ပြဌာန်းတာ စတာတွေမှာ တခြားအင်အားစုတွေမပါဘဲ သဘောထားပေးလို့ရတဲ့ ဥပဒေပြုရေးမဏ္ဍိုင်ရဲ့ အဓိကျတဲ့ အရေအတွက်ကိုအန်အယ်လ်ဒီပါတီက ရထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပြင်ရအခက်ဆုံးလို့ ပြောကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဖို့ ဆိုရင်တော့ အန်အယ်လ်ဒီအင်အားစုအပြင် တခြားရွေးကောက်ခံပါတီက အမတ်တွေ၊ တစ်သီးပုဂ္ဂလ တွေ အပါအဝင် လွှတ်တော်ထဲက ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းနေရာယူထားတဲ့ တပ်မတော်ရဲ့ ထောက်ခံမှု မဖြစ်မနေ လိုအပ်လာပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Hluttaw
Image caption အန်အယ်လ်ဒီဟာ အဓိကကျတဲ့ အမတ်အင်အားစုကိုရထားပေမယ့် ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ရေးအတွက်တော့ တခြားအစုအဖွဲ့တွေရဲ့ထောက်ခံမဲ မဖြစ်မနေလိုအပ်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ခုနောက်ပိုင်း အန်အယ်လ်ဒီပါတီက နုတ်ထွက်ပြီး တခြားပါတီထဲ ဝင်သွားသူတွေ၊ ပါတီက အရေးယူလို့ ပါတီကနေ နုတ်ထွက်သွားပြီး တစ်သီးပုဂ္ဂလ ရပ်တည်သူတွေနဲ့ ကွယ်လွန်ဆုံးပါးသွားပြီး လစ် လပ်နေတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်က အမတ်တချို့ပါ ထည့်တွက်ရင် အန်အယ်လ်ဒီက အမတ် ဦးရေ ၃၉၀ ထက်နည်း ဖို့ပဲရှိနေပါတယ်။

မြန်မာပြည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဖို့ဆိုရင် ဒီဖွဲ့စည်းပုံကိုရေးခဲ့တဲ့ တပ်မတော်နဲ့ ပြင်ချင်တဲ့အင်အားစုတွေကြား နားလည်မှုရအောင်ဆွေးနွေးဖို့လိုမယ်လို့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာအင်စတီကျူ့(မြန်မာ)အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာမင်းဇော်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

လွှတ်တော်ထဲမှာဘယ်လိုပဲဆွေးနွေးဆွေးနွေး၊ ဘယ်လိုဆန္ဒမဲတွေပဲပေးပါစေ၊ တပ်မတော်ကမပါဘဲ ပြင်လို့ မရအောင် လုပ်ထားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံဖြစ်တယ်လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

"အခု လွှတ်တော်မှာလုပ်နေတာက ဘာမှခရီးရောက်ဖို့မရှိဘူး။ အဓိကက တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် တပ်မတော် ဘက်ကလည်း သူတို့မှန်တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း၊ ပြည်ခိုင်ဖြိုးကလည်း တပ်မတော်နဲ့အ တူရပ်ပြီး ဆွေးနွေးတယ်။ အန်အယ်လ်ဒီကလည်း သူတို့ပြင်ချင်တဲ့အကြောင်း ဒီလောက်ပဲ ငြင်းတဲ့ခုန်တဲ့ အဆင့် လောက်ပဲရှိမယ်။ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် သိက္ခာချတဲ့အဆင့်လောက်ပဲရှိမယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်း အရာ ရောက်တဲ့အဆင့်တော့ ဖြစ်လာမှာမဟုတ်ဘူး" လို့ ဒေါက်တာ မင်းဇော်ဦးကပြောပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Htuttaw
Image caption တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် ၁၆၆ ဦးထဲက အနည်းဆုံး လေးဦးထောက်ခံမှ ဒီဖွဲ့စည်းပုံကို ပြင်ဆင်နိုင်မှာပါ။

ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဖို့ တပ်မတော်ရဲ့အခန်းကဏ္ဍက အရေးကြီးတယ်ဆိုတာကို အန်အယ်လ်ဒီမင်းတပ်အမတ် ဦးနေလင်းအောင်ကလည်း သဘောတူပါတယ်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေအားလုံးက တိုင်းပြည်ရဲ့ တိုးတက်ရာတိုးတက်ကြောင်းနဲ့ ပြည်သူကို မျက်နှာမူတဲ့ ခံယူချက်စိတ်ဆန္ဒရှိမှပဲ ပြင်ဆင်နိုင် လိမ့်မယ်လို့ သူက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

"လွှတ်တော်ထဲက အစုအဖွဲ့တွေရှိကြတယ်။ နိုင်ငံရေးရဲ့ သဘောသဘာဝအရ Power sharing (အာဏာခွဲဝေခြင်း) အရတော့ အပေးအယူ အလျှော့အတင်းလေးတွေပေါ်မူတည်ပြီးတော့ ပြင်ဆင်မှုတွေက ပိုချောမွေ့နိုင်ပါတယ်။ အပေးအယူအလျှော့အတင်းဆိုတာတော့ အဓိကက Stakeholder တွေပေါ့။ လွှတ်တော်ထဲမှာပြောတာကတော့ ဘာကြောင့်ပြင်ချင်တယ်မပြင်ချင်ဘူးဆိုတာတွေကို ပြည်သူကိုချပြတဲ့သဘောပါပဲ" လို့ ဦးနေလင်းအောင်က ပြောပါတယ်။
တပ်၊ ပြည်ခိုင်ဖြိုးနဲ့ အန်အယ်လ်ဒီက တင်တဲ့ဥပဒေကြမ်းတွေမှာ ဘာတွေကွဲလွဲနေလဲ

တပ်မတော်နဲ့ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက တင်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ရေးဥပဒေမူကြမ်း ငါးခုလုံးကို ခြုံငုံကြည့်ရင်တော့ သမ္မတရဲ့ အခွင့်အာဏာ ကို လျှော့ချတာ၊ ကာကွယ်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ချဲ့ထွင်တာတွေအဓိက ဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် LILLIAN SUWANRUMPHA
Image caption ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ရေး အဓိကကျတဲ့ ခေါင်းဆောင်ချင်း သဘောတူညီချက်ရဖို့လိုအပ်နေ

ဒါ့အပြင် နာမည်ကျော် ပုဒ်မ ၅၉(စ) ပါ သမ္မတအရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်ကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတွေနဲ့ တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်တွေရဲ့ အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက်အဖြစ်ထပ်တိုး ထည့်သွင်းတာတွေဖြစ်ပါ တယ်။

အန်အယ်လ်ဒီပါတီဦးဆောင်ပြီး ၄၅ ဦးပူးပေါင်းကော်မတီ တင်သွင်းတဲ့ ဥပဒေကြမ်းနှစ်ခုကတော့ ပုဒ်မ ၄၃၆ (က) နဲ့ (ခ) ကို အဓိကပြင်တာဖြစ်ပြီး သမ္မတရဲ့ အခွင့်အာဏာကို မြှင့်တင်တာ၊ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အာဏာကို လျှော့ချတာ၊ လွှတ်တော်ထဲမှာ တပ်မ တော်သားအစုအဖွဲ့တွေကို နောင်လွှတ်တော်သက်တမ်းတွေအလိုက် အဆင့်ဆင့်လျှော့ချသွားတာ စတာတွေဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် နာမည်ကျော်ပုဒ်မ ဖြစ်တဲ့ ၅၉ (စ) ကို လုံးဝပယ်ဖျက်ထားပါတယ်။ ပုဒ်မ ၅၉ (စ) ကတော့ နိုင်ငံတော်သမ္မတတာဝန်ထမ်းဆောင်မယ့်သူ ကိုယ်တိုင်၊ သူ့ရဲ့ မိဘ၊ ခင်ပွန်း၊ ဇနီး၊ သားသမီး၊ အဲဒီသားသမီးရဲ့ ဇနီး၊ ခင်ပွန်းတို့ဟာ နိုင်ငံခြားသားမဖြစ်စေရ၊ နိုင်ငံခြားအစိုးရသစ္စာခံသူ မဖြစ်ရဆိုတဲ့ အချက်ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကြောင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲနိုင်တဲ့ ပါတီခေါင်းဆောင်ပေမယ့် သမ္မတ ဖြစ်ခွင့်မရဘဲ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဥပဒေပြဌာန်းပြီး နိုင်ငံတော်ရဲ့အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် အထက်က ဥပဒေကြမ်းတွေကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာလိုက်တာနဲ့ အင်အားစုတွေကြား ပြင်ဆင် လိုတဲ့အချက်တွေက ပြဒါးတစ်လမ်းသံတစ်လမ်းလို ဖြစ်နေတာတွေ့ရပါမယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် State Counselor
Image caption ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ပုဒ်မ ၅၉ (စ)ကြောင့် အနိုင်ရပါတီခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပေမယ့် သမ္မတဖြစ်ခွင့်မရခဲ့ပါဘူး

"တစ်ဖက်ကလည်း ပြည်သူတင်မြှောက်တဲ့ သမ္မတရဲ့အခွင့်အာဏာကို မြှင့်တင်ဖို့လုပ်တယ်။ တစ်ဖက်က လည်းလျှော့ချဖို့လုပ်တယ်။ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် သွားတဲ့ဦးတည်ချက်ချင်းက မတူဘူး။ တပ်မတော်သား လေးယောက် လိုသလို ပြည်သူတင်မြှောက်ထားတဲ့ အစုအဖွဲ့ထဲမှာကို တချို့က ကန့်ကွက်တဲ့ပုံစံတွေ တွေ့ ရတော့ ကျန်တဲ့ပါတီအသီးသီးက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေအင်အားလည်း လိုပါမယ်။ ကျွန်တော် ထင်တာကတော့ တပ်မ တော်က တစ်ယောက်ထောက်ခံရင်အကုန်လုံးထောက်ခံမှာပါ။ ဒီသဘောဆိုတော့ တပ်မတော်ဘက်က ပြောင်းလဲမှုဆိုတာက တစ်ဦးတည်းသော stakeholder ပေါ်ပဲ မူတည်နေတာ " လို့ ဦးနေလင်းအောင်က ပြောပါတယ်။
ဘယ်သူတွေက ဘယ်မူကြမ်းတွေကို ထောက်ခံဆွေးနွေးထားသလဲ

၄၅ ဦးပူးပေါင်းကော်မတီက တင်သွင်းတဲ့ဥပဒေမူကြမ်းတွေကို အလုံးစုံသဘောမတူခဲ့ဘူးလို့ အဲဒီ ကော်မတီဝင် ကချင်ပြည်သူ့ပါတီက လွှတ်တော်အမတ် ဦးလမာနော်အောင်က ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

ကော်မတီတွင်းမှာ ဆွေးနွေးချိန် ပုဒ်မ ၂၆၁ လို တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်တွေကို သမ္မတက တိုက်ရိုက် ခန့်အပ်ခွင့်ရှိတာနဲ့ ပြင်ဆင်ဖို့သဘောထားပေးခဲ့ ပေမယ့် မဲခွဲဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ တယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေးဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့အရွေ့တစ်ခုဖြစ်တာကြောင့် ထောက်ခံခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် YE AUNG THU
Image caption တပ်ချုပ်ရဲ့လုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုလျှော့ချတဲ့ပုဒ်မတွေကို တိုင်းရင်းသားအမတ်တချို့က ထောက်ခံဆွေးနွေးထားပါတယ်။

အန်အယ်လ်ဒီကတင်သွင်းထားတဲ့ထဲက တပ်ချုပ်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်နဲ့ ဆုံးဖြတ်ခွင့်အခန်းကဏ္ဍကို လျှော့ချထားတဲ့ ပုဒ်မတွေကို ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(SNLD) က အမတ် စိုင်းဥက္ကာက ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်လွှတ်တော်မှာ ထောက်ခံဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကိုလျှော့ချထားတဲ့ ပုဒ်မ ၄၁၀၊ ၄၁၂၊ ၄၁၃၊ ၄၁၅၊ ၄၁၇၊ ၄၁၇ (ခ)၊ ၄၁၉၊ ၄၂၀၊ ၄၂၁(က)၊(ခ)၊ ၄၂၂၊ ၄၂၃၊ ၄၂၅၊ ၄၂၆၊ ၄၂၇(က)၊ ၄၃၂ တို့ကို ထောက်ခံ ဆွေးနွေးသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

အဓိကကတော့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တစ်ဦးတည်းရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်နဲ့ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် အာဏာ တွေဟာ အလွန်အမင်း ကြီးထွားနေတဲ့အတွက် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ထိခိုက်နိုင်တယ်လို့ စိုင်းဥက္ကာက ဆွေးနွေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်ကနေ ၂၈ ရက်နေ့အထိ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ရေး ဆွေးနွေးကြ တဲ့အထဲမှာ တပ်မတော်သားအစုအဖွဲ့ကတင်ထားတဲ့ ဥပဒေကြမ်းနှစ်ခုနဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးက တင်ထားတဲ့ ဥပဒေ ကြမ်း သုံးခုတို့ကို တပ်မတော်၊ ပြည်ခိုင်ဖြိုး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီနဲ့ ရခိုင် အမျိုး သားပါတီတို့က ထောက်ခံဆွေးနွေးထားပြီး အန်အယ်လ်ဒီရဲ့ ဥပဒေကြမ်းတွေကို ကန့်ကွက် ဆွေးနွေးထားပါတယ်။

အန်အယ်လ်ဒီက ကတင်တဲ့ပြင်ဆင်ချက်တွေကိုတော့ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(SNLD)၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) တို့က ထောက်ခံဆွေးနွေးထားပါတယ်။

ဒီမူကြမ်း ၇ ခုကို ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်ကနေ မတ်လ ၅ ရက်အထိ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်း ၁၄၉ ဦးဆွေးနွေးမှာဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ စုစုပေါင်း လွှတ်တော်အမတ် ၆၀ ကျော်ဆွေးနွေးထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Hluttaw
Image caption တစ်နှစ်အတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ပြီးမြောက်အောင်လုပ်မယ်လို့ နာယကကပြောကြားထားပါတယ်။

အားလုံးဆွေးနွေးပြီးတဲ့အခါ ဒီမူကြမ်း ၇ ခုကို သီးခြားစီ မဲခွဲဆုံးဖြတ်မလား၊ တစ်ပိုဒ်ချင်းစီအတည်ပြုမဲခွဲ မလား ဆိုတာကတော့ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်နာယကရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်နဲ့ သဘောထားပေါ် မူတည်နေပြီး တစ်ပိုဒ်ချင်းစီဆိုရ်ငတော့ ကြာနိုင်မယ်လို့ လွှတ်တော်အမတ်တချို့က ရှင်းပြထားပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကဦးတီခွန်မြတ်ကတော့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို လက်ရှိလွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း အပြီး ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ စုိးရိမ္မႈ အစုရွယ္ယာေစ်းေတြ အဆိုးဆံုးက်ဆင္း


(Zawgyi / Unicode)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ကို႐ုိုနာဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေတြ စတင္ေတြ႔ရွိလာေနတဲ့အတြက္ ခုိင္မာေနတဲ့ အေမရိကန္စီးပြားေရးအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ျဖစ္လာေနၿပီး ဒီဗုိင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္မႈက သမၼတ Trump အစိုးရအတြက္ေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအရ အႀကီးမားဆုံး စိန္ေခၚမႈေတြထဲက တခု ျဖစ္လာေနပါတယ္။

COVID - 19 လို႔ေခၚတဲ့ ႏုိဘယ္လ္ကို႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈရဲ႕ ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနကိုေတာ့ သမၼတ Trump က တုပ္ေကြးအဖ်ားေရာဂါ တမ်ိဳးေလာက္သာျဖစ္ၿပီး သိပ္ၿပီးေတာ့ အေရးမပါတဲ့ပုံမ်ိဳးနဲ႔ ေျပာၾကားလိုက္ၿပီး အေမရိကန္ မီဒီယာေတြနဲ႔ ဒီမုိကရက္ေတြဟာ ကို႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးအရ အျမတ္ထုတ္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေတာင္ကယ္႐ုိလုိင္းနားျပည္နယ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ လူထုေတြ႔ဆုံပဲြမွာ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြကေတာ့ ဒါကို လွည့္ကြက္တခုအေနနဲ႔ မသတ္မွတ္ပါဘူး။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းႀကီး ျဖစ္ခ်ိန္ကစၿပီး အေမရိကန္ရဲ႕ အစုရွယ္ယာေစ်းကြက္ေတြဟာ မေန႔ ေသာၾကာေန႔က အဆုိးဆုံးအေျခအေနထိကို က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ အခုလို က်ဆင္းခဲ့ရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းတခုကေတာ့ ကို႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေတြဟာ တကမာၻလုံးမွာ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အဲဒီရဲ႕ ဂယက္႐ုိက္ခတ္မႈေတြက အေမရိကန္ကိုပါ ထိခုိက္လာမွာကို စိုးရိမ္ေနတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ အျပည့္အ၀ ျပင္ဆင္ထားၿပီး မီဒီယာေတြဟာ လူေတြကို စိတ္ေခ်ာက္ခ်ားေအာင္ လုပ္ေနၿပီး CNN သတင္းဌာနဟာ လူေတြကို ေၾကာက္ေအာင္လုပ္ေနတယ္လို႔ ေ၀ဖန္လိုက္ပါတယ္။

---------------------------

(Unicode)

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် စိုးရိမ်မှု အစုရှယ်ယာဈေးတွေ အဆိုးဆုံးကျဆင်း

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုတွေ စတင်တွေ့ရှိလာနေတဲ့အတွက် ခိုင်မာနေတဲ့ အမေရိကန်စီးပွားရေးအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ ဖြစ်လာနေပြီး ဒီဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်မှုက သမ္မတ Trump အစိုးရအတွက်တော့ နိုင်ငံရေးအရ အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုတွေထဲက တခု ဖြစ်လာနေပါတယ်။


COVID - 19 လို့ခေါ်တဲ့ နိုဘယ်လ်ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုရဲ့ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေကိုတော့ သမ္မတ Trump က တုပ်ကွေးအဖျားရောဂါ တမျိုးလောက်သာဖြစ်ပြီး သိပ်ပြီးတော့ အရေးမပါတဲ့ပုံမျိုးနဲ့ ပြောကြားလိုက်ပြီး အမေရိကန် မီဒီယာတွေနဲ့ ဒီမိုကရက်တွေဟာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ အမြတ်ထုတ်နေတာ ဖြစ်တယ်လို့ တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ လူထုတွေ့ဆုံပွဲမှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကတော့ ဒါကို လှည့်ကွက်တခုအနေနဲ့ မသတ်မှတ်ပါဘူး။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းကြီး ဖြစ်ချိန်ကစပြီး အမေရိကန်ရဲ့ အစုရှယ်ယာဈေးကွက်တွေဟာ မနေ့ သောကြာနေ့က အဆိုးဆုံးအခြေအနေထိကို ကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။ အခုလို ကျဆင်းခဲ့ရတဲ့ အဓိက အကြောင်းတခုကတော့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုတွေဟာ တကမ္ဘာလုံးမှာ ဖြစ်နေတာကြောင့် အဲဒီရဲ့ ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုတွေက အမေရိကန်ကိုပါ ထိခိုက်လာမှာကို စိုးရိမ်နေတဲ့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေနဲ့ အပြည့်အ၀ ပြင်ဆင်ထားပြီး မီဒီယာတွေဟာ လူတွေကို စိတ်ချောက်ချားအောင် လုပ်နေပြီး CNN သတင်းဌာနဟာ လူတွေကို ကြောက်အောင်လုပ်နေတယ်လို့ ဝေဖန်လိုက်ပါတယ်။

VOA (Burmese)
https://burmese.voanews.com
 

ကို႐ိုနာပိုး ျပန္႔ပြားမႈေၾကာင့္ အီတလီ စီးရီးေအ ေဘာလံုးပြဲေတြ ရက္ေရႊ႕


(Zawgyi / Unicode)

ကမာၻတ၀ွမ္းက ႏုိင္ငံေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္မွာ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနတဲ့ ကို႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ဒီတပတ္မွာကစားမယ့္ စီးရီးေအ ေဘာလုံးပဲြစဥ္တခ်ိဳ႕ကို ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္ပါတယ္။

အီတလီႏုိင္ငံမွာ ကို႐ိုနာဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေတြေၾကာင့္ နာမည္ႀကီး ဂ်ဴဗင္တပ္နဲ႔ အင္တာမီလန္တုိ႔ပဲြ အပါအ၀င္ ပဲြစဥ္ ၅ ပဲြကို ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္ဖို႔ အီတလီေဘာလုံးအဖဲြ႔ခ်ဳပ္က ဒီကေန႔ပဲ ဆုံးျဖတ္လုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေစာပိုင္းတုန္းကေတာ့ ဒီပဲြေတြကို ပရိသတ္မပါဘဲ ကစားဖို႔ လုပ္ထားေပမယ့္ ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ ပဲြစဥ္ေတြကို ေရႊ႕ဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္လုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေရႊ႕ဆုိင္းလုိက္တဲ့ပဲြေတြကေတာ့ အူဒီးနိနဲ႔ ဖီအိုရင္တီးနား၊ ေအစီမီလန္နဲ႔ ဂ်ီႏုိအာ၊ ပါးမားနဲ႔ SPAL၊ ဆက္ဆူအူလိုနဲ႔ ဘရက္ရွား ပဲြစဥ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပဲြစဥ္ေတြ အားလုံးကိုေတာ့ ေမလ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ ကစားမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

အခုလို အမွတ္ေပးပဲြေတြကို ေရႊ႕လိုက္တဲ့အတြက္ မူလက ေမ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပဖို႔ လုပ္ထားတဲ့ အီတလီ႐ႈံးထြက္ဖလား ဖုိင္နယ္ကိုေတာ့ ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ ကစားဖို႔ ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္တယ္လို႔ အီတလီေဘာလုံးအဖဲြ႔ခ်ဳပ္က ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။

အီတလီႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းမွာ လူေပါင္း ၃၀၀ ေလာက္ ကို႐ိုနာဗို္င္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရၿပီး အဲဒီထဲက ၁၂ ေယာက္ ေသဆုံးခဲ့တာေၾကာင့္ အီတလီႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းက ၿမိဳ႕ေတြကို အ၀င္အထြက္ေတြ ပိတ္ထားလိုက္ပါတယ္။

--------------------------------------

(Unicode)

ကိုရိုနာပိုး ပြန့်ပွားမှုကြောင့် အီတလီ စီးရီးအေ ဘောလုံးပွဲတွေ ရက်ရွှေ့

ကမ္ဘာတဝှမ်းက နိုင်ငံပေါင်း ၄၀ ကျော်မှာ ကူးစက်ပျံ့နှံ့နေတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါပိုးကြောင့် ဒီတပတ်မှာကစားမယ့် စီးရီးအေ ဘောလုံးပွဲစဉ်တချို့ကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ပါတယ်။

အီတလီနိုင်ငံမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုတွေကြောင့် နာမည်ကြီး ဂျူဗင်တပ်နဲ့ အင်တာမီလန်တို့ပွဲ အပါအဝင် ပွဲစဉ် ၅ ပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ဖို့ အီတလီဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က ဒီကနေ့ပဲ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အစောပိုင်းတုန်းကတော့ ဒီပွဲတွေကို ပရိသတ်မပါဘဲ ကစားဖို့ လုပ်ထားပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာတော့ ပွဲစဉ်တွေကို ရွှေ့ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်တဲ့ပွဲတွေကတော့ အူဒီးနိနဲ့ ဖီအိုရင်တီးနား၊ အေစီမီလန်နဲ့ ဂျီနိုအာ၊ ပါးမားနဲ့ SPAL၊ ဆက်ဆူအူလိုနဲ့ ဘရက်ရှား ပွဲစဉ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပွဲစဉ်တွေ အားလုံးကိုတော့ မေလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ကစားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အခုလို အမှတ်ပေးပွဲတွေကို ရွှေ့လိုက်တဲ့အတွက် မူလက မေ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပဖို့ လုပ်ထားတဲ့ အီတလီရှုံးထွက်ဖလား ဖိုင်နယ်ကိုတော့ မေလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကစားဖို့ ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်တယ်လို့ အီတလီဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က ကြေညာလိုက်ပါတယ်။

အီတလီနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှာ လူပေါင်း ၃၀၀ လောက် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရပြီး အဲဒီထဲက ၁၂ ယောက် သေဆုံးခဲ့တာကြောင့် အီတလီနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းက မြို့တွေကို အဝင်အထွက်တွေ ပိတ်ထားလိုက်ပါတယ်။

VOA (Burmese)
https://burmese.voanews.com

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲျပင္းထန္ အရပ္သား ၄ ဦးေသ၊ ၁ ဦးေပ်ာက္ဆုံး၊ ေနအိမ္ေတြမီးေလာင္

 ရခိုင္ ျပည္တြင္းစစ္ အတြင္း အရပ္သား ထိခိုက္ ေသဆုံးရမႈက ေန႔စဥ္ ျမင့္တက္လာေန
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းေဒသ တိုက္ပြဲေတြျပင္းထန္ေနတဲ့ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ေျမာင္းေဘြေက်း႐ြာ အနီးမွာရွိတဲ့ ေ႐ႊလွံေက်း႐ြာနဲ႔ ေျမာင္းေဘြေခ် ေက်း႐ြာအၾကားမွာ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၉ ရက္ေန႔ မနက္ပိုင္း ၇ နာရီ မိနစ္ ၂၀ ဝန္းက်င္မွာ တပ္မေတာ္ယာဥ္တန္းကို ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ ေအေအဘက္ကေနၿပီး တိုက္ခိုက္မႈျပဳလုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ ေအေအက ဘီဘီစီကို အတည္ျပဳေျပာဆိုပါတယ္။

တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ေနရာဟာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္အစပ္ ဟာရဘိုင္ေက်း႐ြာအနီး ရႏ္ုကုန္-စစ္ေတြအေဝး ေျပးလမ္းေပၚမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ တာျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒီကတိုက္ခိုက္ပစ္ခတ္မႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အနီးဝန္းက်င္မွာရွိတဲ့ ေက်း႐ြာေတြကို လက္နက္ႀကီး လက္နက္ငယ္က်ည္ေတြ က်ေရာက္ခဲ့တာေၾကာင့္ အရပ္သားေသဆုံးမႈေတြရွိခဲ့သလို ေနအိမ္မီးေလာင္မႈေတြလည္းရွိခဲ့တယ္လို႔ မ်က္ျမင္ သက္ေသ ေဒသခံေတြကလည္း ေျပာပါတယ္။

မိုင္းခြဲ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရတဲ့ စစ္ယာဥ္တန္းမွာ ကား ၁၄ စီးပါၿပီး မင္းျပားၿမိဳ႕ကေန ေျမာက္ဦးဘက္ကို ရန္ကုန္-စစ္ေတြ ကားလမ္းအတိုင္း လာရာမွာ ေျမာင္းေဘြေခ်႐ြာနဲ႔ ေ႐ႊလံ ကားလမ္း တေလွ်ာက္မွာ မိုင္းခြဲတိုက္ခိုက္ခံရၿပီး စစ္ယာဥ္တန္းကို ေအေအတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြက ေနရာအမ်ားအျပားကေန ျဖတ္ေတာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာဆိုပါတယ္။

အဲ့ဒီတိုက္ပြဲအတြင္း ေက်း႐ြာအတြင္းကို လက္နက္ႀကီးက်ည္ေတြက်ေရာက္ခဲ့တာၾကာင့္ ေျမာင္းေဘြတိုက္နယ္ေက်း႐ြာမွာ ေနအိမ္ ၃ လုံး မီးေလာင္ကြၽမ္းခဲ့ၿပီး လက္နက္ႀကီးအသံေၾကာင့္ ေျမာင္းေဘြေခ်ေက်း႐ြာက အမ်ိဳးသမီးႀကီးတစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ ေဒၚဘားမဟာ ႏွလုံးရပ္ၿပီး ေသဆုံးသြားခဲ့တယ္လို႔ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ ၂ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးေက်ာ္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေျမာင္းေဘြေက်း႐ြာနဲ႔ ေ႐ႊလွံေက်း႐ြာအၾကားမွာရွိတဲ့ ဘူးတစ္လုံး မြတ္ဆလင္ေက်း႐ြာ၊ တန္းပ်င္းႀကီး၊ ေလးၿမိဳ႕စားေက်း႐ြာေတြမွာလည္း ေဒသခံ အနည္းဆုံး ၄ ဦး ေသဆုံးခဲ့ၿပီး ၁၀ ဦး ထက္ မနည္းလည္း ထိခိုက္ဒဏ္ရာေတြရရွိခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေဒသခံေတြကေျပာပါတယ္။

 ေျမာက္ဦး နယ္ထဲမွာ ဆိုရင္ တိုက္ပြဲေတြဟာ ေျမာက္ပိုင္းကေန ေတာင္ပိုင္း အထိ က်ယ္ျပန႔္လာ
"မနက္ ၇ နာရီ ၂၀ မိနစ္မွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္အစပ္ ေျမာင္းေဘြေခ်ေက်း႐ြာနဲ႔ ဟာရဘိုင္႐ြာအၾကားမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ကား ၁၈ စီးပါတဲ့ စစ္ယာဥ္တန္းကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ကေနၿပီးေတာ့ ျဖတ္ေတာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တာရွိတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ ထိခိုက္အက်ဆုံးေတြရွိတယ္" လို႔ ေအေအရဲ႕ေျပာခြင့္ရသူ ခိုင္သုခက ေျပာပါတယ္။

အဲ့ဒီတိုက္ပြဲအတြင္း တပ္မေတာ္ဘက္က အထိခိုက္က်ဆုံးေတြရွိခဲ့တယ္လို႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ေအေအဘက္က ေျပာဆိုေပမယ့္ အတည္ျပဳခ်က္ ေတြရရွိႏိုင္ဖို႔ တပ္မေတာ္ဘက္ကို ဆက္သြယ္ခဲ့ေပမယ့္ အဆက္အသြယ္မရရွိခဲ့ပါဘူး။

တိုက္ပြဲအတြင္းမွာ ႏွစ္ဖက္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြအတြင္း အနီးဝန္းက်င္က က်ည္ေတြ က်ေရာက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေဒသခံ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ မြတ္ဆလင္ေတြ ထိခိုက္ေသဆုံးမႈရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ ၂ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးေက်ာ္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။

အရပ္သားေတြ ထိခိုက္ေသဆုံးခဲ့ရာတာေတြဟာ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္း တိုက္ခိုက္ခံရၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ေက်း႐ြာေတြဘက္ကို ပစ္ခတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အရပ္သားေတြထိခိုက္ခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေအေအ ေျပာခြင့္ရ ခိုင္သုခကေျပာပါတယ္။

တိုက္ပြဲအတြင္း တန္းပ်င္းႀကီး႐ြာက ဦးသိန္းေမာင္ေခ် ၅၆ ႏွစ္နဲ႔ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚစံသိန္း ၅၃ ႏွစ္တို႔ဟာ ထမင္းစားေနစဥ္ ေနအိမ္ကို လက္နက္ႀကီး က်ကြဲၿပီး ျပင္းထန္ ဒဏ္ရာေတြရရွိခဲ့တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။ ေျမာင္းေဘြတံတားမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္သား တစ္ဦးလည္း ေသနတ္က်ည္ ၂ ခ်က္ ထိမွန္ၿပီး မင္းျပားေဆး႐ုံကို အေရးေပၚ ပို႔ေဆာင္လိုက္ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေျမာင္ေဘြေက်း႐ြာ အေရွ႕ပိုင္းက ဆရာမ ေဒၚသန္းသန္းေအးေနအိမ္၊ ဆရာဦးထြန္းသိန္းအိမ္နဲ႔ ဦးေက်ာ္ေသာင္းတို႔ ေနအိမ္ေတြ ကိုလည္း လက္နက္ ႀကီးက်ၿပီး လုံး၀ ျပာက်ေအာင္ထိ မီးေလာင္သြားခဲ့တယ္လို႔ မ်က္ျမင္ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ေတာ့ မီးၿငိမ္းသြားၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မြတ္ဆလင္ေက်း႐ြာျဖစ္တဲ့ ဘူးတစ္လုံး႐ြာက ႐ြာအျပင္မွာ ႏြားေက်ာင္းေနသူေတြနဲ႔ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနသူ သုံးဦးဟာ လက္နက္ငယ္ က်ည္ထိမွန္ၿပီး ေသဆုံးသြားခဲ့ကာ တစ္ဦးကေတာ့ ရွာမေတြ႕ေသးဘူးလို႔ လိုက္ပါကူညီေပးေနသူ မြတ္ဆလင္ေက်း႐ြာသားတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

"ႏွစ္ဖက္ပစ္ခတ္တာမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔႐ြာက မြတ္ဆလင္ ၃ ေယာက္ေသတယ္၊ ၁ ေယာက္ကေတာ့ ေပ်ာက္ဆုံးေနတယ္၊ ႐ြာျပင္မွာ ႏြားေက်ာင္းတယ္၊ လယ္ကြက္ကိုဆင္းၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ည္ေတြက ႐ုတ္တရက္ႀကီးက်လာတာ။ လက္နက္ငယ္က်ည္ထိတာပါ၊ ဒဏ္ရာရတာက အခုဆိုရင္ ၆ ေယာက္ရွိ ေနၿပီ"လို႔ အဲ့ဒီ မြတ္ဆလင္႐ြာသားက ေျပာပါတယ္။

ေသဆုံးသူေတြဟာ မာေမာက္ဟာရက္ (၁၈) ႏွစ္ (ဘ) ဆီ႐ူး၊ မာေမာက္ေရာ္ဟိန္း (၁၂) ႏွစ္ (ဘ) မာေမာက္ဂ်ဴး႐ူးနဲ႔ အသက္ ၃၅ ႏွစ္အ႐ြယ္ တစ္ဦးတို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ေက်း႐ြာလူႀကီး တစ္ဦးကလည္း ေျပာပါတယ္။

ဘူးတစ္လုံးေက်း႐ြာက ေသဆုံးသူ ၃ ဦးနဲ႔ ေပ်ာက္ဆုံးေနသူ ၁ ဦးတို႔မွာ အမ်ိဳးသားေတြျဖစ္ၾကၿပီး ဒဏ္ရာရရွိသူေတြကေတာ့ အမ်ိဳးသား ၃ ဦးနဲ႔ အမ်ိဳး သမီး ၃ ဦးျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံ မြတ္ဆလင္ ႐ြာသား တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

အဲ့ဒီထဲက ဒဏ္ရာျပင္းထန္သူေတြကို ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္နဲ႔ ေျမာင္းေဘြတိုက္နယ္ေဆး႐ုံကို ပို႔ေဆာင္ထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ အဲ့ဒီအနီးဝန္းက်င္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာမရွိေတာ့ေပမယ့္ ပစ္ခတ္သံတခ်ိဳ႕ကိုၾကားေနရၿပီး အေဝးေျပးလမ္းမေပၚနဲ႔ လယ္ကြင္း ေတြမွာ တပ္မေတာ္သားေတြ သြားလာလႈပ္ရွားေနတာကိုေတြ႕ေနရတဲ့အတြက္ ေသဆုံးသူေတြရဲ႕အေလာင္းေတြကိုေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ေဆး႐ုံကို ပို႔ေဆာင္မေပးႏိုင္ေသးဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေအေအတို႔အၾကား လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္းကေန တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကေပမယ့္ ေျမာက္ဦး နယ္ထဲမွာ ဆိုရင္ တိုက္ပြဲေတြဟာ ေျမာက္ပိုင္းကေန ေတာင္ပိုင္း အထိ က်ယ္ျပန႔္လာေနအခု ၂၀၂၀ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ေတာင္ပိုင္းေဒသကိုထိ က်ယ္ျပန႔္လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာေတြ က်ယ္ျပန႔္လာေနတဲ့အတြက္ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ တိုက္ပြဲအေျခအေနေတြက ျပင္းထန္လာမယ့္အေနအထားေတြကို ေတြ႕ေနရတယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးေက်ာ္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ က ျပည္တြင္းစစ္ အတြင္း တပ္မေတာ္နဲ႔ ေအေအတို႔အၾကား ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁ ႏွစ္ ေက်ာ္ အတြင္း တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျဖစ္ပြားေနၾကၿပီး တိုက္ပြဲေတြ ေၾကာင့္ အရပ္သား ထိခိုက္ေသဆုံးမႈဟာ ရာဂဏန္း အထက္ ရွိလာေနၿပီး ေနရပ္စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးရသူ အေရအတြက္ဟာလည္း သိန္းဂဏန္း အထိ ရွိလာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
--------------
(Unicode)⤵⤵⤵
မြောက်ဦးမြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲပြင်းထန် အရပ်သား ၄ ဦးသေ၊ ၁ ဦးပျောက်ဆုံး၊ နေအိမ်တွေမီးလောင်

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် AFP / Getty Images
Image caption ရခိုင် ပြည်တွင်းစစ် အတွင်း အရပ်သား ထိခိုက် သေဆုံးရမှုက နေ့စဉ် မြင့်တက်လာနေ

ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသ တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်နေတဲ့ မြောက်ဦးမြို့နယ် မြောက်ပိုင်း မြောင်းဘွေကျေးရွာ အနီးမှာရှိတဲ့ ရွှေလှံကျေးရွာနဲ့ မြောင်းဘွေချေ ကျေးရွာအကြားမှာ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၇ နာရီ မိနစ် ၂၀ ဝန်းကျင်မှာ တပ်မတော်ယာဉ်တန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် အေအေဘက်ကနေပြီး တိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် အေအေက ဘီဘီစီကို အတည်ပြုပြောဆိုပါတယ်။

တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့နေရာဟာ မြောက်ဦးမြို့နယ်နဲ့ မင်းပြားမြို့နယ်အစပ် ဟာရဘိုင်ကျေးရွာအနီး ရန်ုကုန်-စစ်တွေအဝေး ပြေးလမ်းပေါ်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့ တာဖြစ်ပြီး အဲ့ဒီကတိုက်ခိုက်ပစ်ခတ်မှုတွေဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့အချိန်မှာ အနီးဝန်းကျင်မှာရှိတဲ့ ကျေးရွာတွေကို လက်နက်ကြီး လက်နက်ငယ်ကျည်တွေ ကျရောက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုတွေရှိခဲ့သလို နေအိမ်မီးလောင်မှုတွေလည်းရှိခဲ့တယ်လို့ မျက်မြင် သက်သေ ဒေသခံတွေကလည်း ပြောပါတယ်။

မိုင်းခွဲ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတဲ့ စစ်ယာဉ်တန်းမှာ ကား ၁၄ စီးပါပြီး မင်းပြားမြို့ကနေ မြောက်ဦးဘက်ကို ရန်ကုန်-စစ်တွေ ကားလမ်းအတိုင်း လာရာမှာ မြောင်းဘွေချေရွာနဲ့ ရွှေလံ ကားလမ်း တလျှောက်မှာ မိုင်းခွဲတိုက်ခိုက်ခံရပြီး စစ်ယာဉ်တန်းကို အေအေတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက နေရာအများအပြားကနေ ဖြတ်တောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောဆိုပါတယ်။

အဲ့ဒီတိုက်ပွဲအတွင်း ကျေးရွာအတွင်းကို လက်နက်ကြီးကျည်တွေကျရောက်ခဲ့တာကြာင့် မြောင်းဘွေတိုက်နယ်ကျေးရွာမှာ နေအိမ် ၃ လုံး မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး လက်နက်ကြီးအသံကြောင့် မြောင်းဘွေချေကျေးရွာက အမျိုးသမီးကြီးတစ်ဦး ဖြစ်တဲ့ ဒေါ်ဘားမဟာ နှလုံးရပ်ပြီး သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ မြောက်ဦးမြို့နယ် အမှတ် ၂ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဦးကျော်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မြောင်းဘွေကျေးရွာနဲ့ ရွှေလှံကျေးရွာအကြားမှာရှိတဲ့ ဘူးတစ်လုံး မွတ်ဆလင်ကျေးရွာ၊ တန်းပျင်းကြီး၊ လေးမြို့စားကျေးရွာတွေမှာလည်း ဒေသခံ အနည်းဆုံး ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၀ ဦး ထက် မနည်းလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာတွေရရှိခဲ့ကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Myint Lwin
Image caption မြောက်ဦး နယ်ထဲမှာ ဆိုရင် တိုက်ပွဲတွေဟာ မြောက်ပိုင်းကနေ တောင်ပိုင်း အထိ ကျယ်ပြန့်လာ

"မနက် ၇ နာရီ ၂၀ မိနစ်မှာ မြောက်ဦးမြို့နယ်နဲ့ မင်းပြားမြို့နယ်အစပ် မြောင်းဘွေချေကျေးရွာနဲ့ ဟာရဘိုင်ရွာအကြားမှာ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ စစ်ကား ၁၈ စီးပါတဲ့ စစ်ယာဉ်တန်းကို ကျွန်တော်တို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော်ကနေပြီးတော့ ဖြတ်တောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာရှိတယ်။ အဲ့ဒီမှာ မြန်မာစစ်တပ်ဘက်ကနေပြီးတော့ ထိခိုက်အကျဆုံးတွေရှိတယ်" လို့ အေအေရဲ့ပြောခွင့်ရသူ ခိုင်သုခက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီတိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်ဘက်က အထိခိုက်ကျဆုံးတွေရှိခဲ့တယ်လို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော်အေအေဘက်က ပြောဆိုပေမယ့် အတည်ပြုချက် တွေရရှိနိုင်ဖို့ တပ်မတော်ဘက်ကို ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့် အဆက်အသွယ်မရရှိခဲ့ပါဘူး။

တိုက်ပွဲအတွင်းမှာ နှစ်ဖက် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်း အနီးဝန်းကျင်က ကျည်တွေ ကျရောက်ခဲ့တဲ့အတွက် ဒေသခံ ရခိုင်လူမျိုးတွေနဲ့ မွတ်ဆလင်တွေ ထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိခဲ့တယ်လို့ မြောက်ဦးမြို့နယ် အမှတ် ၂ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဦးကျော်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

အရပ်သားတွေ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရာတာတွေဟာ တပ်မတော်စစ်ကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ကျေးရွာတွေဘက်ကို ပစ်ခတ်ခဲ့တဲ့အတွက် အရပ်သားတွေထိခိုက်ခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်လို့ အေအေ ပြောခွင့်ရ ခိုင်သုခကပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲအတွင်း တန်းပျင်းကြီးရွာက ဦးသိန်းမောင်ချေ ၅၆ နှစ်နဲ့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်စံသိန်း ၅၃ နှစ်တို့ဟာ ထမင်းစားနေစဉ် နေအိမ်ကို လက်နက်ကြီး ကျကွဲပြီး ပြင်းထန် ဒဏ်ရာတွေရရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ မြောင်းဘွေတံတားမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်သား တစ်ဦးလည်း သေနတ်ကျည် ၂ ချက် ထိမှန်ပြီး မင်းပြားဆေးရုံကို အရေးပေါ် ပို့ဆောင်လိုက်ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြောင်ဘွေကျေးရွာ အရှေ့ပိုင်းက ဆရာမ ဒေါ်သန်းသန်းအေးနေအိမ်၊ ဆရာဦးထွန်းသိန်းအိမ်နဲ့ ဦးကျော်သောင်းတို့ နေအိမ်တွေ ကိုလည်း လက်နက် ကြီးကျပြီး လုံး၀ ပြာကျအောင်ထိ မီးလောင်သွားခဲ့တယ်လို့ မျက်မြင် ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာ တော့ မီးငြိမ်းသွားပြီလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မွတ်ဆလင်ကျေးရွာဖြစ်တဲ့ ဘူးတစ်လုံးရွာက ရွာအပြင်မှာ နွားကျောင်းနေသူတွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူ သုံးဦးဟာ လက်နက်ငယ် ကျည်ထိမှန်ပြီး သေဆုံးသွားခဲ့ကာ တစ်ဦးကတော့ ရှာမတွေ့သေးဘူးလို့ လိုက်ပါကူညီပေးနေသူ မွတ်ဆလင်ကျေးရွာသားတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

"နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်တာမှာ ကျွန်တော်တို့ရွာက မွတ်ဆလင် ၃ ယောက်သေတယ်၊ ၁ ယောက်ကတော့ ပျောက်ဆုံးနေတယ်၊ ရွာပြင်မှာ နွားကျောင်းတယ်၊ လယ်ကွက်ကိုဆင်းကြတဲ့အချိန်မှာ ကျည်တွေက ရုတ်တရက်ကြီးကျလာတာ။ လက်နက်ငယ်ကျည်ထိတာပါ၊ ဒဏ်ရာရတာက အခုဆိုရင် ၆ ယောက်ရှိ နေပြီ"လို့ အဲ့ဒီ မွတ်ဆလင်ရွာသားက ပြောပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေဟာ မာမောက်ဟာရက် (၁၈) နှစ် (ဘ) ဆီရူး၊ မာမောက်ရော်ဟိန်း (၁၂) နှစ် (ဘ) မာမောက်ဂျူးရူးနဲ့ အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် တစ်ဦးတို့ ဖြစ်တယ်လို့ ကျေးရွာလူကြီး တစ်ဦးကလည်း ပြောပါတယ်။

ဘူးတစ်လုံးကျေးရွာက သေဆုံးသူ ၃ ဦးနဲ့ ပျောက်ဆုံးနေသူ ၁ ဦးတို့မှာ အမျိုးသားတွေဖြစ်ကြပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူတွေကတော့ အမျိုးသား ၃ ဦးနဲ့ အမျိုး သမီး ၃ ဦးဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံ မွတ်ဆလင် ရွာသား တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီထဲက ဒဏ်ရာပြင်းထန်သူတွေကို ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်နဲ့ မြောင်းဘွေတိုက်နယ်ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လောလောဆယ်မှာတော့ အဲ့ဒီအနီးဝန်းကျင်မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာမရှိတော့ပေမယ့် ပစ်ခတ်သံတချို့ကိုကြားနေရပြီး အဝေးပြေးလမ်းမပေါ်နဲ့ လယ်ကွင်း တွေမှာ တပ်မတော်သားတွေ သွားလာလှုပ်ရှားနေတာကိုတွေ့နေရတဲ့အတွက် သေဆုံးသူတွေရဲ့အလောင်းတွေကိုတော့ လောလောဆယ် ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်မပေးနိုင်သေးဘူးလို့ဆိုပါတယ်။

မြောက်ဦးမြို့နယ်အတွင်းမှာ တပ်မတော်နဲ့ အေအေတို့အကြား လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်းကနေ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြပေမယ့် မြောက်ဦး နယ်ထဲမှာ ဆိုရင် တိုက်ပွဲတွေဟာ မြောက်ပိုင်းကနေ တောင်ပိုင်း အထိ ကျယ်ပြန့်လာနေအခု ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်းမှာ တောင်ပိုင်းဒေသကိုထိ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာတွေ ကျယ်ပြန့်လာနေတဲ့အတွက် ဆက်လက်ပြီးတော့ တိုက်ပွဲအခြေအနေတွေက ပြင်းထန်လာမယ့်အနေအထားတွေကို တွေ့နေရတယ်လို့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဦးကျော်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

ရခိုင် က ပြည်တွင်းစစ် အတွင်း တပ်မတော်နဲ့ အေအေတို့အကြား ပြီးခဲ့တဲ့ ၁ နှစ် ကျော် အတွင်း တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပွားနေကြပြီး တိုက်ပွဲတွေ ကြောင့် အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှုဟာ ရာဂဏန်း အထက် ရှိလာနေပြီး နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရသူ အရေအတွက်ဟာလည်း သိန်းဂဏန်း အထိ ရှိလာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
 

Covid19-WHO က ကမာၻလုံးဆိုင္ရာကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈအျမင့္ဆုံးအဆင့္သို႔ တိုးျမႇင့္သတိေပး

 ေတာင္ကိုရီးယားမွာဒီဗိုင္းရပ္စ္ ေန႔စဥ္ကူးစက္မႈႏႈန္းက ျမန္ဆန္ႀကီးထြားလာေနပါတယ္။
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ကိုဗစ္၁၉၊ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ လို႔ လူသိမ်ားတဲ့ လတ္တေလာအသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာေရာဂါ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ကူးစက္ျပန႔္ပြားမႈမျဖစ္ေစဖို႔ ဒီေရာဂါကို တိုင္ၾကားရမယ့္ ကူးစက္ျမန္ေရာဂါအျဖစ္ အစိုးရက ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၈ ရက္မွာ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

ဒီဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ျပန႔္ႏွံ႔မႈကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ တုံ႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္ျခင္းေတြကို ထိေရာက္စြာေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ဖို႔ အခုလို ထုတ္ျပန္တာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ကိုယ့္အနီးပတ္ဝန္းက်င္မွာ ဒါမွမဟုတ္ မိသားစုဝင္တစ္ဦးဦး ေရာဂါသံသယရွိတယ္ဆိုရင္ အာဏာပိုင္ေတြကိုအသိေပးရမွာျဖစ္ၿပီး ပ်က္ကြက္ရင္ ေထာင္ေျခာက္လအထိ က်ခံရႏိုင္ပါတယ္။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၈ ရက္ေန႔အထိ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွာ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္သူေပါင္း ၂၉၃၁ ဦးရွိေနၿပီး မေန႔က တစ္ရက္တည္းမွာပဲ ကူးစက္သူအသစ္ ၆၀၀ နီးပါးရွိခဲ့တယ္လို႔ ေတာင္ကိုးရီးယားႏိုင္ငံ ေရာဂါကာကြယ္ေရးနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဌာနက ဆိုပါတယ္။

ေတာင္ကိုရီးယားမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈအေျခအေနဟာ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ စျပန႔္တဲ့တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျပင္ပမွာ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေနပါတယ္။ ေသဆုံးသူကေတာ့ ၁၆ ဦးထိရွိလာပါၿပီ။ ေတာင္ကိုရီးယားရဲ႕ ေလးခုေျမာက္အႀကီးဆုံးၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ေဒဂူၿမိဳ႕က ဘာသာေရးအခမ္းအနားတစ္ခုကေန စတင္ျပန႔္ပြားခဲ့တာလို႔ အစိုးရထုတ္ျပန္ထားၿပီး အဲဒီကူးစက္ခံရတဲ့အသက္ႀကီးပိုင္း အမ်ိဳးသမီးႀကီးဟာ အေစာပိုင္းမွာေဆးကုသမႈခံယူမႈ ျငင္းဆိုခဲ့တယ္ဆိုတဲ့သတင္းေတြလည္း ထြက္ေပၚေနပါတယ္။

လက္ရွိမွာေတာ့ ဒီဘာသာေရးဘုရားေက်ာင္းကို ခ်ိတ္ပိတ္ထားလိုက္ပါၿပီ။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ႏိုင္ငံျခားသားေတြအမ်ားဆုံး လာေရာက္တရားအားထုတ္ၾကတဲ့ မြန္ျပည္နယ္၊ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕က ဖားေအာက္ေတာရတရားစခန္းကလည္း မတ္လ ၃၁ ရက္အထိ ျပည္တြင္းျပည္ပ ဘယ္ေယာဂီမွ လက္မခံေတာ့ဘူးဆိုတဲ့အေၾကာင္း ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၅ ရက္စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အလႉလာလုပ္မယ့္သူေတြအေနနဲ႔လည္း ႏွာေခါင္းစည္းေတြယူလာၿပီး တပ္ထားၾကဖို႔နဲ႔ ပရိသတ္နည္းႏိုင္သမွ် နည္းဖို႔ လည္း သတိေပးထားပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္နဲ႔ ေအာ္ရီဂြန္တို႔မွာလည္း ဒီဗိုင္းရပ္စ္အသစ္ေၾကာင့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္စေတြ႕တဲ့ ဝူဟန္ၿမိဳ႕က ပင္လယ္စာေရာင္းေဈးကို ပိတ္ထားလိုက္ပါၿပီ

ေအာ္ရီဂြန္မွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ဒုတိယေျမာက္ ကူးစက္ခံရသူကိုေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ဒီလူနာဟာ ေရာဂါျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာကို သြားေရာက္ခဲ့ျခင္းမရွိသလို ေရာဂါျဖစ္ပြားသူနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံခဲ့ျခင္းလည္းမရွိတဲ့အတြက္ အခုလို စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္။

လူနာကို ဘယ္သူဘယ္ဝါျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားတာမရွိေပမယ့္ ဒီလူနာဟာ နာတာရွည္ေရာဂါသည္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးျဖစ္တယ္လို႔ေတာ့ ေျပာၾကားထားပါတယ္။

ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO ရဲ႕ ေသာၾကာေန႔မွာေနာက္ဆုံးထုတ္ျပန္ထားတဲ့ကိန္းဂဏန္းေတြအရ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈေပါင္း ၅၉ ခု ရွိေနတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္က်န္းမာေရးဌာနက အမည္မေဖာ္လိုသူတစ္ဦးကေတာ့ အစိုးရဟာ ကနဦးတုန္းက သီးသန႔္ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္လူနာေတြကို ျပဳစုရတဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြအတြက္ ဒီဗိုင္းရပ္စ္မကူးစက္ေအာင္ လုံၿခဳံစိတ္ခ်ရတဲ့ကာကြယ္ေရးပစၥည္းေတြ စီစဥ္ေပးခဲ့တာမ်ိဳးမရွိသလို လုံၿခဳံေရးဇုန္ထဲကေန လြတ္လြပ္လပ္လပ္ သြားလာထြက္ခြာခြင့္ေတြေပးခဲ့တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြကို အေမရိကန္က်န္းမာေရးဌာနအႀကီးအကဲက ျငင္းဆိုထားပါတယ္။

အခုေနာက္ဆုံးအေျခအေနမွာေတာ့ WHOက ဒီဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ျပန႔္ပြားမႈႏႈန္းကို ကမာၻလုံးဆိုင္ရာကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈႏႈန္းအျမင့္ဆုံးအထိ တိုးျမႇင့္သတ္မွတ္လိုက္ပါၿပီ။

ကမာၻေပၚက အစိုးရေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြအားလုံးဟာ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစကမႈႏႈန္းေႏွးေကြးသြားဖို႔၊ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈကြင္းဆက္ကို ျဖတ္ေတာက္ႏိုင္ဖို႔ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္႐ြက္ၾကဖို႔နဲ႔ ကမာၻတစ္ဝန္းက က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္ေတြကို ဖိအားေပးဖို႔ WHO က တိုက္တြန္းပါတယ္။
 WHO ရဲ႕အႀကီးအကဲ ေဒါက္တာ တီထ႐ို႕အထ္ဟာနမ္ကေတာ့ သတင္းမွားေတြကို ေက်ာ္လႊားဖို႔က အႀကီးမားဆုံးစိန္ေခၚမႈျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကား

ဒါေပမဲ့ WHO ရဲ႕အႀကီးအကဲ ေဒါက္တာ တီထ႐ို႕အထ္ဟာနမ္ကေတာ့ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈထက္ ေၾကာက္လန႔္မႈနဲ႔ သတင္းမွားေတြကို ေက်ာ္လႊားဖို႔က အႀကီးမားဆုံးစိန္ေခၚမႈျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကားထားပါတယ္။

လက္ရွိမွာေတာ့ ဒီဗိုင္းရပ္စ္က ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္မွာ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံေနပါတယ္။

ကူးစက္မႈေပါင္း ၈၃,၆၅၀ မွာ ရွစ္ေသာင္းနီးပါး(၇၈,၉၆၁) က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကျဖစ္ၿပီး ေသဆုံးသူက သုံးေထာင္နီးပါး(၂,၇၉၁) ဦးျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လာ႐ုစ္၊ လစ္သူေရးနီးယား၊ နယ္သာလန္၊ နယူးဇီလန္နဲ႔ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား ႏိုင္ငံတို႔မွာလည္း ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈ စေတြ႕လာရပါၿပီ။
ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံထားရတဲ့ အီရန္ဒုသမၼတ
အီရန္မွာေတာ့ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ လူ ၂၁၀ ဦးေသဆုံးတယ္လို႔ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၇ ရက္က အီရန္က်န္းမာေရးဌာနသတင္းရင္းျမစ္တစ္ဦးက ဘီဘီစီပါရွန္းသတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေရအတြက္ဟာ အစိုးရက တရားဝင္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့စာရင္းထက္ ေျခာက္ဆေက်ာ္အေရအတြက္ျဖစ္ျဖစ္ၿပီး အီရန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဒုတိယသမၼတ Masoumeh Ebtekar လည္း ဒီဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံထားရပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
------------
(Unicode)⤵⤵⤵
Covid19-WHO က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုအမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်သတိပေး

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Getty Images
Image caption တောင်ကိုရီးယားမှာဒီဗိုင်းရပ်စ် နေ့စဉ်ကူးစက်မှုနှုန်းက မြန်ဆန်ကြီးထွားလာနေပါတယ်။

ကိုဗစ်၁၉၊ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် လို့ လူသိများတဲ့ လတ်တလောအသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုမဖြစ်စေဖို့ ဒီရောဂါကို တိုင်ကြားရမယ့် ကူးစက်မြန်ရောဂါအဖြစ် အစိုးရက ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

ဒီဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ပြန့်နှံ့မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့နဲ့ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခြင်းတွေကို ထိရောက်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ အခုလို ထုတ်ပြန်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကိုယ့်အနီးပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဒါမှမဟုတ် မိသားစုဝင်တစ်ဦးဦး ရောဂါသံသယရှိတယ်ဆိုရင် အာဏာပိုင်တွေကိုအသိပေးရမှာဖြစ်ပြီး ပျက်ကွက်ရင် ထောင်ခြောက်လအထိ ကျခံရနိုင်ပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့အထိ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှာ ဒီဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်သူပေါင်း ၂၉၃၁ ဦးရှိနေပြီး မနေ့က တစ်ရက်တည်းမှာပဲ ကူးစက်သူအသစ် ၆၀၀ နီးပါးရှိခဲ့တယ်လို့ တောင်ကိုးရီးယားနိုင်ငံ ရောဂါကာကွယ်ရေးနဲ့ ထိန်းချုပ်ရေးဌာနက ဆိုပါတယ်။

တောင်ကိုရီးယားမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုအခြေအနေဟာ ဒီဗိုင်းရပ်စ် စပြန့်တဲ့တရုတ်နိုင်ငံပြင်ပမှာ အများဆုံးဖြစ်နေပါတယ်။ သေဆုံးသူကတော့ ၁၆ ဦးထိရှိလာပါပြီ။ တောင်ကိုရီးယားရဲ့ လေးခုမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်တဲ့ ဒေဂူမြို့က ဘာသာရေးအခမ်းအနားတစ်ခုကနေ စတင်ပြန့်ပွားခဲ့တာလို့ အစိုးရထုတ်ပြန်ထားပြီး အဲဒီကူးစက်ခံရတဲ့အသက်ကြီးပိုင်း အမျိုးသမီးကြီးဟာ အစောပိုင်းမှာဆေးကုသမှုခံယူမှု ငြင်းဆိုခဲ့တယ်ဆိုတဲ့သတင်းတွေလည်း ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ ဒီဘာသာရေးဘုရားကျောင်းကို ချိတ်ပိတ်ထားလိုက်ပါပြီ။

မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း နိုင်ငံခြားသားတွေအများဆုံး လာရောက်တရားအားထုတ်ကြတဲ့ မွန်ပြည်နယ်၊မော်လမြိုင်မြို့က ဖားအောက်တောရတရားစခန်းကလည်း မတ်လ ၃၁ ရက်အထိ ပြည်တွင်းပြည်ပ ဘယ်ယောဂီမှ လက်မခံတော့ဘူးဆိုတဲ့အကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

အလှူလာလုပ်မယ့်သူတွေအနေနဲ့လည်း နှာခေါင်းစည်းတွေယူလာပြီး တပ်ထားကြဖို့နဲ့ ပရိသတ်နည်းနိုင်သမျှ နည်းဖို့ လည်း သတိပေးထားပါတယ်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်နဲ့ အော်ရီဂွန်တို့မှာလည်း ဒီဗိုင်းရပ်စ်အသစ်ကြောင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် AFP
Image caption ဗိုင်းရပ်စ်စတွေ့တဲ့ ဝူဟန်မြို့က ပင်လယ်စာရောင်းဈေးကို ပိတ်ထားလိုက်ပါပြီ

အော်ရီဂွန်မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ဒုတိယမြောက် ကူးစက်ခံရသူကိုတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဒီလူနာဟာ ရောဂါဖြစ်ပွားတဲ့နေရာကို သွားရောက်ခဲ့ခြင်းမရှိသလို ရောဂါဖြစ်ပွားသူနဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ခြင်းလည်းမရှိတဲ့အတွက် အခုလို စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေတာဖြစ်ပါတယ်။

လူနာကို ဘယ်သူဘယ်ဝါဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားတာမရှိပေမယ့် ဒီလူနာဟာ နာတာရှည်ရောဂါသည်အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်တယ်လို့တော့ ပြောကြားထားပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO ရဲ့ သောကြာနေ့မှာနောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ထားတဲ့ကိန်းဂဏန်းတွေအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုပေါင်း ၅၉ ခု ရှိနေတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အမေရိကန်ကျန်းမာရေးဌာနက အမည်မဖော်လိုသူတစ်ဦးကတော့ အစိုးရဟာ ကနဦးတုန်းက သီးသန့်စောင့်ကြည့်ရမယ့်လူနာတွေကို ပြုစုရတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေအတွက် ဒီဗိုင်းရပ်စ်မကူးစက်အောင် လုံခြုံစိတ်ချရတဲ့ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းတွေ စီစဉ်ပေးခဲ့တာမျိုးမရှိသလို လုံခြုံရေးဇုန်ထဲကနေ လွတ်လွပ်လပ်လပ် သွားလာထွက်ခွာခွင့်တွေပေးခဲ့တယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဒီစွပ်စွဲချက်တွေကို အမေရိကန်ကျန်းမာရေးဌာနအကြီးအကဲက ငြင်းဆိုထားပါတယ်။

အခုနောက်ဆုံးအခြေအနေမှာတော့ WHOက ဒီဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုနှုန်းကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုနှုန်းအမြင့်ဆုံးအထိ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်လိုက်ပါပြီ။

ကမ္ဘာပေါ်က အစိုးရတွေ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေအားလုံးဟာ ဒီဗိုင်းရပ်စ် ကူးစကမှုနှုန်းနှေးကွေးသွားဖို့၊ ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကွင်းဆက်ကို ဖြတ်တောက်နိုင်ဖို့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ ချဉ်းကပ်ဆောင်ရွက်ကြဖို့နဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ်တွေကို ဖိအားပေးဖို့ WHO က တိုက်တွန်းပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Press Eye
Image caption WHO ရဲ့အကြီးအကဲ ဒေါက်တာ တီထရို့အထ်ဟာနမ်ကတော့ သတင်းမှားတွေကို ကျော်လွှားဖို့က အကြီးမားဆုံးစိန်ခေါ်မှုဖြစ်နေတယ်လို့ ပြောကြား

ဒါပေမဲ့ WHO ရဲ့အကြီးအကဲ ဒေါက်တာ တီထရို့အထ်ဟာနမ်ကတော့ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုထက် ကြောက်လန့်မှုနဲ့ သတင်းမှားတွေကို ကျော်လွှားဖို့က အကြီးမားဆုံးစိန်ခေါ်မှုဖြစ်နေတယ်လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ ဒီဗိုင်းရပ်စ်က ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၅၀ ကျော်မှာ ကူးစက်ပျံ့နှံနေပါတယ်။

ကူးစက်မှုပေါင်း ၈၃,၆၅၀ မှာ ရှစ်သောင်းနီးပါး(၇၈,၉၆၁) က တရုတ်နိုင်ငံကဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူက သုံးထောင်နီးပါး(၂,၇၉၁) ဦးဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်လာရုစ်၊ လစ်သူရေးနီးယား၊ နယ်သာလန်၊ နယူးဇီလန်နဲ့ နိုင်ဂျီးရီးယား နိုင်ငံတို့မှာလည်း ဒီဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှု စတွေ့လာရပါပြီ။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် AFP
Image caption ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံထားရတဲ့ အီရန်ဒုသမ္မတ

အီရန်မှာတော့ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် လူ ၂၁၀ ဦးသေဆုံးတယ်လို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်က အီရန်ကျန်းမာရေးဌာနသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ဘီဘီစီပါရှန်းသတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒီအရေအတွက်ဟာ အစိုးရက တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့စာရင်းထက် ခြောက်ဆကျော်အရေအတွက်ဖြစ်ဖြစ်ပြီး အီရန်နိုင်ငံရဲ့ ဒုတိယသမ္မတ Masoumeh Ebtekar လည်း ဒီဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံထားရပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

အေမရိကန္မွာ က်င္းပမယ့္ အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေ၀း ေရႊ႕ဆုိင္း


(Zawgyi/Unicode)

အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအသင္း အာဆီယံနဲ႔ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြ ေရွ႕လထဲ က်င္းပမယ့္ အစီအစဥ္ကုိ ေရႊ႕ဆုိင္းဖုိ႔ အေမရိကန္က ဆုံးျဖတ္လုိက္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္ုးက ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ တုိက္ဖ်က္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနခ်ိန္မွာ အာဆီယံ မိတ္ဘက္ေတြနဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီးေနာက္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ရတာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း အေမရိကန္ အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြကုိ ကုိးကားၿပီး Reuters သတင္းက ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု Las Vegas ၿမိဳ႕မွာ မတ္လ ၁၄ ရက္ေန႔ ေတြ႔ဆုံဖုိ႔ မူလက စီစဥ္ထားေပမဲ့ အစီအစဥ္ပ်က္သြားခဲ့တာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏုိ၀င္ဘာလထဲ ထုိင္းႏုိင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းပဲြကုိ အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump ကုိယ္တုိင္မသြားဘဲ အဆင့္နိမ့္ကုိယ္စားလွယ္ တေယာက္ကုိသာ ေစလႊတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ အေမရိကန္မွာ အစည္းအေ၀းက်င္းပဖုိ႔ ဖိတ္ၾကားခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

................

အမေရိကန်မှာ ကျင်းပမယ့် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးရွှေ့ဆိုင်း

(Unicode)

အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း အာဆီယံနဲ့ ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲ ရှေ့လထဲ ကျင်းပမယ့် အစီအစဉ်ကို ရွှေ့ဆိုင်းဖို့ အမေရိကန်က ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝန်ုးက ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် တိုက်ဖျက်ရေး ကြိုးပမ်းနေချိန်မှာ အာဆီယံ မိတ်ဘက်တွေနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီးနောက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့ရတာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း အမေရိကန် အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းက ဖော်ပြခဲ့တာပါ။

မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် အာဆီယံ ၁၀ နိုင်ငံက ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု Las Vegas မြို့မှာ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ တွေ့ဆုံဖို့ မူလက စီစဉ်ထားပေမဲ့ အစီအစဉ်ပျက်သွားခဲ့တာပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလထဲ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တော်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးပွဲကို အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump ကိုယ်တိုင်မသွားဘဲ အဆင့်နိမ့်ကိုယ်စားလှယ် တယောက်ကိုသာ စေလွှတ်ခဲ့ပြီးနောက် အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေကို အမေရိကန်မှာ အစည်းအဝေးကျင်းပဖို့ ဖိတ်ကြားခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

VOA (Burmese)
https://burmese.voanews.com

ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ေတာင္ကုိရီးယား Daegu ၿမိဳ႕ခံေတြ အခက္ႀကံဳ

Mask ၀ယ္ဖို႔ ေစာင့္ေနၾကတဲ့ Daegu ၿမိဳ႕ခံမ်ား
(Zawgyi/Unicode)

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျပင္ပမွာ ကို႐ုိနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈ အမ်ားဆုံးႀကဳံေနရတဲ့ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွာေတာ့ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြ တိုးျမႇင့္လာေနပါတယ္။ ကူးစက္မႈ အဓိကျဖစ္ပြားေနတဲ့ Daegu ၿမဳိ့မွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြအပါအဝင္ ၿမဳိ့ခံေတြ သတိထား သြားလာေနၾကရတာပါ။ အေၾကာင္းစုံကိုေတာ့ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က စုစည္းတင္ျပ ထားပါတယ္။

ကို႐ုိနာဗိုင္းရပ္စ္ စတင္ျဖစ္ပြားတဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲ ကူးစက္မႈႏႈန္းက်ဆင္းလာခ်ိန္မွာ အိမ္နီးခ်င္းေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွာေတာ့ ေသာၾကာေန႔ည သတင္းေတြအရ ေရာဂါကူးစက္ ခံရသူအေရအတြက္ ၂၃၀၀ ေက်ာ္အထိ တိုးလာပါတယ္။ အမ်ားစုဟာ Daegu ၿမဳိ႕က ျဖစ္ပါတယ္။ ကုသမႈ ခံယူဆဲ လူနာတခ်ဳိ႕ သက္သာလို႔ ေဆး႐ုံက ဆင္းသြားၿပီလို႔ ေတာင္ကိုရီးယား က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုဝန္ႀကီး Kim Kang-Lip ကေျပာ ပါတယ္။

“ေဖေဖၚဝါရီ ၂၈ ရက္ ေသာၾကာေန႔မနက္ (၁၀)နာရီအထိ စာရင္းအရ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရသူေပါင္း (၂၂၀၀)ရွိတဲ့အထဲက (၂၆)ဦးက လုံးဝ ေပ်ာက္ကင္းသြားလို႔ ေဆး႐ုံက ဆင္းသြားပါၿပီ။ (၁၃)ဦး ေသဆုံး သြားပါတယ္။”

ေသာၾကာေန႔ တရက္ထဲမွာတင္ ေနာက္ထပ္ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ (၂၆၀)ထက္မနည္း စံခ်ိန္တင္ တိုးလာတယ္လုိ႔ တာဝန္ရွိသူေတြက ေျပာတာပါ။ ေသာၾကာညပုိင္း ေတာင္ကိုရီးယား သတင္းေတြအရ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူေပါင္း (၂၃၀၀)ေက်ာ္ထိ တိုးလာၿပီး အမ်ားစုဟာ Daegu ၿမဳိ့ကျဖစ္ တဲ့အတြက္ အနီေရာင္အဆင့္ထိ သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း Daegu ၿမဳိ့မွာေနၿပီး ကိုရီးယား ႐ုပ္သံဇာတ္လမ္းတြဲေတြမွာ သ႐ုပ္ေဆာင္လုပ္ေနတဲ့ မလွယမင္းအိမ္က VOA ကိုရွင္းျပပါတယ္။

“Daegu ကေတာ့ အနီေရာင္အဆင့္အထိ သတ္မွတ္ထားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ေတာင္ကိုရီးယားမွာ ကူးစက္လူနာက ၂၃၃၇ ေယာက္အထိ ရွိသြားၿပီေပါ့ေနာ္ ဒီညအထိ စာရင္းထြက္တာက အခု Daegu တၿမိဳ႕ထဲမွာပဲ ၁၉၈၈ ေယာက္ျဖစ္ေနတာဆိုေတာ့ Daegu မွာတင္ ၂၀၀၀ နီးပါးျဖစ္ေနတယ္။ အခု Daeguက အဆိုးဆံုးျဖစ္ေနတယ္။”

ဒီလုိအေရးေပၚ အေျခအေနေၾကညာထားတဲ့ Daegu ၿမဳိ့က လမ္းမေတြေပၚမွာ လူအေတာ္ေလး ေျခာက္ကပ္သြားတယ္လို႔ မိုဘိုင္းဖုန္း အေရာင္းဆိုင္ဝန္ထမ္း Jo Kyung Mi ကေျပာပါတယ္။

“ အားလုံး ေတြ႔ၾကတဲ့အတိုင္းပါပဲ လမ္းေပၚမွာ လူတဝက္ေလာက္ ေလ်ာ့သြားပါတယ္။ လမ္းမွာ လူေတြကို သိပ္မေတြ႔ရ ေတာ့ပါဘူး။ လမ္းေပၚရွိတဲ့ လူတခ်ဳိ႕က်ေတာ့ သူတို႔အစီအစဥ္နဲ႔သူတို႔ သြားေနၾကတာပါ။ ”

စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ Daegu ၿမဳိ့မွာေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကေတာ့ အလုပ္စာခ်ဳပ္အရ မျဖစ္မေန အလုပ္ ဆင္းေနရဆဲျဖစ္တယ္လို႔ မလွယမင္းအိမ္က ေျပာပါတယ္။

“ ျမန္မာကေတာ့ Daegu မွာ ၃၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ရွိတယ္လုိ႔ သတင္းရတယ္။ သူတို႔ကလည္း ေန႔စဥ္အလုပ္လုပ္ေနရတယ္ စက္ရံုေတြကလည္း မပိတ္ဘူးဆိုေတာ့ သူတို႔ ျပန္ဖို႔ မျပန္ဖို႔ဆိုတာက ဇေ၀ဇ၀ါျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ ပ်က္ကြက္လို႔ မရဘူးဆိုေတာ့ေလ ။ အဲဒီေတာ့ ေရာဂါက ျဖစ္ေနတာက ျဖစ္ေနတာပဲ လုပ္စရာရွိတဲ့အလုပ္ေတြက လုပ္ေနရတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြကေတာ့ ေက်ာင္းဖြင့္ရက္ ၂ ပတ္ေလာက္ေနာက္ဆုတ္သြားတယ္။ ညီမတို႔ ေက်ာင္းတက္ေနတဲ့လူေတြကေတာ့ ျပန္သြားၾကတယ္ေပါ့ေနာ္ ျမန္မာျပည္ကို။

ေမး။ ။ ဆိုေတာ့ ညီမ သရုပ္ေဆာင္ရတဲ့ ရိုက္ကြင္းတို႔ သရုပ္ေဆာင္ရမယ့္ က႑ေတြက်ေတာ့ ဒီလိုဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ရိုက္ခတ္မႈေတြျဖစ္ေနေတာ့ အဲဒီလုပ္ငန္းခြင္အတြက္ ဘယ္လိုအေျခအေန ဆိုက္ေရာက္သြားသလဲ။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ရပ္ထားရသလား။

ေျဖ။ ။ အကုန္လံုးနီးပါးေတာ့ နားလိုက္ရၿပီ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ေတာင္ကိုရီးယားအစိုးရက အမိန္႔ထုတ္လိုက္တယ္ေလ။ လူစုလူေ၀း လံုး၀မလုပ္ဖို႔ဆိုေတာ့ အဲဒီေတာ့ ဒီ ကိုရီးယား တႏိုင္ငံလံုးမွာ လူစုလူေ၀းမျဖစ္ေအာင္ ညီမတို႔ ရိုက္ကူးေရးကို နားထားတယ္ေပ့ါေနာ္။ ဒါေပမယ့္ ညီမတို႔ ရိုက္ကူးေရးက ႀကိဳရိုက္ထားတာေတြ မ်ားေတာ့ အခုေလာေလာဆယ္က ရိုက္ထားၿပီးသား အပိုင္းေတြကို လႊင့္ေနတာေပါ့ေနာ္။ အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနရတာေပါ့ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ညီမတို႔ program လည္း ခဏ နားရင္နားမွာေပါ့ေနာ္။ အခုက TV မွာ ကို႐ုိနာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေတြပဲ တင္ေနတယ္။ entertainment ဘက္ကို သိပ္မျပျဖစ္ဘူး ျဖစ္သြားတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ရိုက္ကူးေရးေတြ အကုန္လံုးနီးပါး နားထားလိုက္ရေတာ့ေလ။”

Daegu ၿမဳိ့က အထူးစိုးရိမ္ရတဲ့ လူနာေတြကို အျခားၿမဳိ့က ေဆး႐ုံေတြဆီ ပို႔ၿပီးကုသမႈေပးေနပါတယ္။ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အျပင္ဘက္မွာ ကို႐ုိနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈအမ်ားဆုံးျဖစ္လာတာေၾကာင့္ ေတာင္ကိုရီးယားအစိုးရက ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ သူ႔စစ္တပ္ကို ေရာဂါ ကူးစက္ခံရတဲ့ေဒသေတြဆီ ေစလႊတ္ထားၿပီး ကုသမႈနဲ႔ ခြဲျခား ေစာင့္ၾကည့္မႈေတြ လုပ္ေနပါတယ္။

................

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် တောင်ကိုရီးယား Daegu မြို့ခံတွေ အခက်ကြုံ

(Unicode)

တရုတ်နိုင်ငံပြင်ပမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှု အများဆုံးကြုံနေရတဲ့ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှာတော့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်မယ့် အစီအစဉ်တွေ တိုးမြှင့်လာနေပါတယ်။ ကူးစက်မှု အဓိကဖြစ်ပွားနေတဲ့ Daegu မြို့မှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအပါအဝင် မြို့ခံတွေ သတိထား သွားလာနေကြရတာပါ။ အကြောင်းစုံကိုတော့ ကိုဉာဏ်ဝင်းအောင်က စုစည်းတင်ပြ ထားပါတယ်။

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် စတင်ဖြစ်ပွားတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံထဲ ကူးစက်မှုနှုန်းကျဆင်းလာချိန်မှာ အိမ်နီးချင်းတောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှာတော့ သောကြာနေ့ည သတင်းတွေအရ ရောဂါကူးစက် ခံရသူအရေအတွက် ၂၃၀၀ ကျော်အထိ တိုးလာပါတယ်။ အများစုဟာ Daegu မြို့က ဖြစ်ပါတယ်။ ကုသမှု ခံယူဆဲ လူနာတချို့ သက်သာလို့ ဆေးရုံက ဆင်းသွားပြီလို့ တောင်ကိုရီးယား ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီး Kim Kang-Lip ကပြော ပါတယ်။

“ဖေဖေါ်ဝါရီ ၂၈ ရက် သောကြာနေ့မနက် (၁၀)နာရီအထိ စာရင်းအရ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရသူပေါင်း (၂၂၀၀)ရှိတဲ့အထဲက (၂၆)ဦးက လုံးဝ ပျောက်ကင်းသွားလို့ ဆေးရုံက ဆင်းသွားပါပြီ။ (၁၃)ဦး သေဆုံး သွားပါတယ်။”

သောကြာနေ့ တရက်ထဲမှာတင် နောက်ထပ် ရောဂါကူးစက်ခံရသူ (၂၆၀)ထက်မနည်း စံချိန်တင် တိုးလာတယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောတာပါ။ သောကြာညပိုင်း တောင်ကိုရီးယား သတင်းတွေအရ ရောဂါကူးစက်ခံရသူပေါင်း (၂၃၀၀)ကျော်ထိ တိုးလာပြီး အများစုဟာ Daegu မြို့ကဖြစ် တဲ့အတွက် အနီရောင်အဆင့်ထိ သတ်မှတ်ထားကြောင်း Daegu မြို့မှာနေပြီး ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတွေမှာ သရုပ်ဆောင်လုပ်နေတဲ့ မလှယမင်းအိမ်က VOA ကိုရှင်းပြပါတယ်။

“Daegu ကတော့ အနီရောင်အဆင့်အထိ သတ်မှတ်ထားတယ်ပေါ့နော်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ တောင်ကိုရီးယားမှာ ကူးစက်လူနာက ၂၃၃၇ ယောက်အထိ ရှိသွားပြီပေါ့နော် ဒီညအထိ စာရင်းထွက်တာက အခု Daegu တမြို့ထဲမှာပဲ ၁၉၈၈ ယောက်ဖြစ်နေတာဆိုတော့ Daegu မှာတင် ၂၀၀၀ နီးပါးဖြစ်နေတယ်။ အခု Daeguက အဆိုးဆုံးဖြစ်နေတယ်။”

ဒီလိုအရေးပေါ် အခြေအနေကြေညာထားတဲ့ Daegu မြို့က လမ်းမတွေပေါ်မှာ လူအတော်လေး ခြောက်ကပ်သွားတယ်လို့ မိုဘိုင်းဖုန်း အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်း Jo Kyung Mi ကပြောပါတယ်။

“ အားလုံး တွေ့ကြတဲ့အတိုင်းပါပဲ လမ်းပေါ်မှာ လူတဝက်လောက် လျော့သွားပါတယ်။ လမ်းမှာ လူတွေကို သိပ်မတွေ့ရ တော့ပါဘူး။ လမ်းပေါ်ရှိတဲ့ လူတချို့ကျတော့ သူတို့အစီအစဉ်နဲ့သူတို့ သွားနေကြတာပါ။ ”

စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေရင်ဆိုင်နေရတဲ့ Daegu မြို့မှာရောက်နေတဲ့ မြန်မာအလုပ်သမားတွေကတော့ အလုပ်စာချုပ်အရ မဖြစ်မနေ အလုပ် ဆင်းနေရဆဲဖြစ်တယ်လို့ မလှယမင်းအိမ်က ပြောပါတယ်။

“ မြန်မာကတော့ Daegu မှာ ၃၀၀၀ ကျော်လောက်ရှိတယ်လို့ သတင်းရတယ်။ သူတို့ကလည်း နေ့စဉ်အလုပ်လုပ်နေရတယ် စက်ရုံတွေကလည်း မပိတ်ဘူးဆိုတော့ သူတို့ ပြန်ဖို့ မပြန်ဖို့ဆိုတာက ဇဝေဇဝါဖြစ်နေတာပေါ့နော်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူတို့ ပျက်ကွက်လို့ မရဘူးဆိုတော့လေ ။ အဲဒီတော့ ရောဂါက ဖြစ်နေတာက ဖြစ်နေတာပဲ လုပ်စရာရှိတဲ့အလုပ်တွေက လုပ်နေရတယ်ဆိုတဲ့ သဘောမျိုးပဲ ဖြစ်နေတယ်။ ကျောင်းသားကျောင်းသူတွေကတော့ ကျောင်းဖွင့်ရက် ၂ ပတ်လောက်နောက်ဆုတ်သွားတယ်။ ညီမတို့ ကျောင်းတက်နေတဲ့လူတွေကတော့ ပြန်သွားကြတယ်ပေါ့နော် မြန်မာပြည်ကို။

မေး။ ။ ဆိုတော့ ညီမ သရုပ်ဆောင်ရတဲ့ ရိုက်ကွင်းတို့ သရုပ်ဆောင်ရမယ့် ကဏ္ဍတွေကျတော့ ဒီလိုဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ရိုက်ခတ်မှုတွေဖြစ်နေတော့ အဲဒီလုပ်ငန်းခွင်အတွက် ဘယ်လိုအခြေအနေ ဆိုက်ရောက်သွားသလဲ။ ဒါမှမဟုတ်ရင် ရပ်ထားရသလား။

ဖြေ။ ။ အကုန်လုံးနီးပါးတော့ နားလိုက်ရပြီ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ တောင်ကိုရီးယားအစိုးရက အမိန့်ထုတ်လိုက်တယ်လေ။ လူစုလူဝေး လုံးဝမလုပ်ဖို့ဆိုတော့ အဲဒီတော့ ဒီ ကိုရီးယား တနိုင်ငံလုံးမှာ လူစုလူဝေးမဖြစ်အောင် ညီမတို့ ရိုက်ကူးရေးကို နားထားတယ်ပေ့ါနော်။ ဒါပေမယ့် ညီမတို့ ရိုက်ကူးရေးက ကြိုရိုက်ထားတာတွေ များတော့ အခုလောလောဆယ်က ရိုက်ထားပြီးသား အပိုင်းတွေကို လွှင့်နေတာပေါ့နော်။ အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေရတာပေါ့ ဒါမှမဟုတ်ရင် ညီမတို့ program လည်း ခဏ နားရင်နားမှာပေါ့နော်။ အခုက TV မှာ ကိုရိုနာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သတင်းတွေပဲ တင်နေတယ်။ entertainment ဘက်ကို သိပ်မပြဖြစ်ဘူး ဖြစ်သွားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ရိုက်ကူးရေးတွေ အကုန်လုံးနီးပါး နားထားလိုက်ရတော့လေ။”

Daegu မြို့က အထူးစိုးရိမ်ရတဲ့ လူနာတွေကို အခြားမြို့က ဆေးရုံတွေဆီ ပို့ပြီးကုသမှုပေးနေပါတယ်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဟာ တရုတ်နိုင်ငံ အပြင်ဘက်မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုအများဆုံးဖြစ်လာတာကြောင့် တောင်ကိုရီးယားအစိုးရက ဆရာဝန်တွေနဲ့ သူ့စစ်တပ်ကို ရောဂါ ကူးစက်ခံရတဲ့ဒေသတွေဆီ စေလွှတ်ထားပြီး ကုသမှုနဲ့ ခွဲခြား စောင့်ကြည့်မှုတွေ လုပ်နေပါတယ်။

ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္/VOA (Burmese)
https://burmese.voanews.com

RCSS နဲ႔ တပ္မေတာ္ မိုင္းကိုင္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ ေဒသခံတို႔ ထြက္​ေျပးရ

RCSS/SSA တပ္ဖြဲ႕ဝင္တခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕ရစဥ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း မိုင္းကိုင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS)နဲ႔တိုက္ပြဲျဖစ္ေနၿပီး အရာရွိနဲ႔ တပ္သားတခ်ိဳ႕ က်ဆုံးသြားတယ္လို႔ တပ္က ​ေျပာပါတယ္။ ေဒသခံေတြလည္း ေဘးလြတ္ရာ ထြက္ေျပးရပါတယ္။

တပ္မေတာ္က မိုင္းကိုင္ၿမိဳ႕ထဲ မူးယစ္ေဆးဝါးရွင္းလင္းဖို႔သြားခ်ိန္မွာ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS နဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့တာလို႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

အဲဒီတိုက္ပြဲအတြင္း တပ္မေတာ္ဘက္က ေသဆုံးဒဏ္ရာရတာ ေတြရွိခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမႉး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“RCSS က သူတို႔စခန္းေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က လာတိုက္လို႔လို႔ စြပ္စြဲထားတယ္။ မမွန္ပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သြားေရာက္ခ်ိန္မွာ သူတို႔က စတင္ၿပီးပစ္ခတ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီက အရာရွိနဲ႔ စစ္သည္အခ်ိဳ႕ က်ဆုံးခဲ့တယ္။ အခ်ိဳ႕ ဒဏ္ရာရခဲ့တယ္။ ”

ေသဆုံး ဒဏ္ရာရသူ စာရင္းအတိအက်ကိုေတာ့ တပ္မေတာ္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္း မရွိပါဘူး။

RCSS ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူေတြကို ေမးျမန္းရာမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတဲ့သတင္းသာ ရရွိထားၿပီး အေသးစိတ္ အေျခအေနကို မသိရေသးေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

NCA စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ RCSS အေနနဲ႔ စာခ်ဳပ္ပါ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ က်င့္၀တ္ေတြကို လိုက္နာဖို႔ လိုတယ္လို႔  ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔ကစၿပီး ဟမ္းငိုက္ေက်း႐ြာအနီးက RCSS တပ္စခန္းကို တပ္မေတာ္ဘက္က တပ္ရင္း ေလးရင္းနဲ႔ ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္ေနၿပီး လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ပါ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ေနတယ္လို႔ RCSS က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီကေန႔မွာေတာ့ RCSS အဖြဲ႕စခန္းရွိတဲ့ လြိဳင္တြမ္းေတာင္အနီးကို တပ္မေတာ္ဘက္က လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ လွမ္းပစ္တာေတြ ရဟတ္ယာဥ္ေတြ ပ်ံဝဲေနတာေတြရွိေနပါတယ္။

တိုက္ပြဲရက္ၾကာႏိုင္တယ္လို႔ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး အုမ္ေခးက ေျပာပါတယ္။

“တပ္မေတာ္ဘက္က ဆက္ၿပီးထိုးစစ္ဆင္ေနမယ္ဆိုရင္ တိုက္ပြဲကၾကာရွည္ႏိုင္တယ္။ အင္အား ထပ္ျဖည့္ေနတယ္။ မိုင္းကိုင္ဘက္ကို ကားဆယ္စီး လူအျပည့္နဲ႔ထပ္သြားေနတယ္လို႔ ၾကားသိရတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက အင္အားထပ္ျဖည့္ေနတဲ့ သေဘာေပါ့ေနာ္။”

တပ္မေတာ္ဘက္က လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ လွမ္းပစ္ေနတဲ့ လြိဳင္တြမ္းေတာင္ဟာ မိုင္းကိုင္၊ ေက်းသီး၊ သီေပါၿမိဳ႕နယ္ေတြရဲ႕ အစပ္ေတာင္ေၾကာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေတာင္ေၾကာေပၚ  တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတာ ဒီေန႔နဲ႔ဆို သုံးရက္ရွိေနၿပီလို႔  ေက်းသီးၿမိဳ႕နယ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ စိုင္းစံမိဏ္းက ေျပာပါတယ္။

“အခုလည္း လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ေနတယ္။ တစ္ခ်က္တစ္ခ်က္ ၿမိဳ႕ကေနေတာင္ ၾကားေနရတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္က ေလယာဥ္ေတြနဲ႔ အဲဒီေတာင္နားမွာ ဝဲေနတယ္။ အခုထက္ထိ ဝဲေနတုန္းပဲ။ ၿပီးေတာ့သီေပါ ၿမိဳ႕နယ္ဘက္က တပ္မေတာ္က အဲဒီေတာင္ေပၚ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ လွမ္းပစ္ေနတာ။ ”

လက္နက္ႀကီးသံေတြေၾကာင့္ လြိဳင္ေတာင္းေတာင္အနီးက ေက်း႐ြာေတြျဖစ္တဲ့ ေကာင္းမူး၊ နားႏြဲ႕၊ မက္မန္း၊ ေဟြေမာင္နဲ႔ ပါတက္႐ြာက ေဒသခံတခ်ိဳ႕ ေက်းသီးၿမိဳ႕ေပၚကို ထြက္ေျပးေနၾကရပါတယ္။

တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာအနီးက ေက်း႐ြာေတြဟာ တယ္လီဖုန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲ့ၿပီး ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ အတိအက်ကို သိရဖို႔ RFA က ႀကိဳးစားေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ RCSS အဖြဲ႕ဟာ အခုျဖစ္ပြားတဲ့ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ မတ္လ ဒုတိယအပတ္မွာလုပ္မယ့္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ေဆြးေႏြးေရး ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ JMC အစည္းအေဝး တက္ေရာက္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္ထားတာကို ျပန္သုံးသပ္သြားမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အရွိန္ေကာင္းေနတဲ့အခ်ိန္ အခုလို တိုက္ပြဲျဖစ္လာတာေတြေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ေႏွာင့္ေႏွးႏိုင္တယ္လို႔ သုံးသပ္သူကေတာ့ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသုံးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးပါ။

“RCSS နဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကား တပ္ေနရာခ်ထားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမရွိတာ အေျခခံအခ်က္ ျဖစ္လ္ိမ့္မယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း RCSS ကိုေနရာခ်ေပးထားတာ အဲဒီေနရာမွာမဟုတ္ဘူး။ RCSS ကလည္း ဒါသူတို႔ေနရာျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး အျငင္းပြားမႈ ရွိတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမရွိတာ ပထမအခ်က္လို႔ ေျပာလို႔ရမယ္။”

တပ္မေတာ္ဟာ RCSS နဲ႔ တင္မက  KNU တပ္မဟာ ၅ ဧရိယာမွာလည္း စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြ ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါေတြကို မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ထိခိုက္လာႏိုင္တယ္လို႔ သုံးသပ္မႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
------------
(Unicode)⤵⤵⤵
RCSS နဲ့ တပ်မတော် မိုင်းကိုင်မှာ တိုက်ပွဲဖြစ် ဒေသခံတို့ ထွက်ပြေးရ

RCSS/SSA တပ်ဖွဲ့ဝင်တချို့ကို တွေ့ရစဉ်
Photo: Kan Thar/RFA

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မိုင်းကိုင်မြို့နယ်မှာ ရှမ်းပြည်ပြန်လည် ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS)နဲ့တိုက်ပွဲဖြစ်နေပြီး အရာရှိနဲ့ တပ်သားတချို့ ကျဆုံးသွားတယ်လို့ တပ်က ပြောပါတယ်။ ဒေသခံတွေလည်း ဘေးလွတ်ရာ ထွက်ပြေးရပါတယ်။

တပ်မတော်က မိုင်းကိုင်မြို့ထဲ မူးယစ်ဆေးဝါးရှင်းလင်းဖို့သွားချိန်မှာ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ RCSS နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့တာလို့ တပ်မတော် သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

အဲဒီတိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်ဘက်က သေဆုံးဒဏ်ရာရတာ တွေရှိခဲ့တယ်လို့ တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

“RCSS က သူတို့စခန်းတွေကို ကျွန်တော်တို့က လာတိုက်လို့လို့ စွပ်စွဲထားတယ်။ မမှန်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ သွားရောက်ချိန်မှာ သူတို့က စတင်ပြီးပစ်ခတ်လို့ ကျွန်တော်တို့ဆီက အရာရှိနဲ့ စစ်သည်အချို့ ကျဆုံးခဲ့တယ်။ အချို့ ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်။ ”

သေဆုံး ဒဏ်ရာရသူ စာရင်းအတိအကျကိုတော့ တပ်မတော်က ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မရှိပါဘူး။

RCSS ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတွေကို မေးမြန်းရာမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတဲ့သတင်းသာ ရရှိထားပြီး အသေးစိတ် အခြေအနေကို မသိရသေးကြောင်း ပြောပါတယ်။

NCA စာချုပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ RCSS အနေနဲ့ စာချုပ်ပါ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်တွေကို လိုက်နာဖို့ လိုတယ်လို့  ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့ကစပြီး ဟမ်းငိုက်ကျေးရွာအနီးက RCSS တပ်စခန်းကို တပ်မတော်ဘက်က တပ်ရင်း လေးရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နေပြီး လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ပါ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ RCSS က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီကနေ့မှာတော့ RCSS အဖွဲ့စခန်းရှိတဲ့ လွိုင်တွမ်းတောင်အနီးကို တပ်မတော်ဘက်က လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ လှမ်းပစ်တာတွေ ရဟတ်ယာဉ်တွေ ပျံဝဲနေတာတွေရှိနေပါတယ်။

တိုက်ပွဲရက်ကြာနိုင်တယ်လို့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး အုမ်ခေးက ပြောပါတယ်။

“တပ်မတော်ဘက်က ဆက်ပြီးထိုးစစ်ဆင်နေမယ်ဆိုရင် တိုက်ပွဲကကြာရှည်နိုင်တယ်။ အင်အား ထပ်ဖြည့်နေတယ်။ မိုင်းကိုင်ဘက်ကို ကားဆယ်စီး လူအပြည့်နဲ့ထပ်သွားနေတယ်လို့ ကြားသိရတယ်။ ဆိုလိုချင်တာက အင်အားထပ်ဖြည့်နေတဲ့ သဘောပေါ့နော်။”

တပ်မတော်ဘက်က လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ လှမ်းပစ်နေတဲ့ လွိုင်တွမ်းတောင်ဟာ မိုင်းကိုင်၊ ကျေးသီး၊ သီပေါမြို့နယ်တွေရဲ့ အစပ်တောင်ကြောဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတောင်ကြောပေါ်  တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာ ဒီနေ့နဲ့ဆို သုံးရက်ရှိနေပြီလို့  ကျေးသီးမြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် စိုင်းစံမိဏ်းက ပြောပါတယ်။

“အခုလည်း လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်နေတယ်။ တစ်ချက်တစ်ချက် မြို့ကနေတောင် ကြားနေရတယ်။ တပ်မတော်ဘက်က လေယာဉ်တွေနဲ့ အဲဒီတောင်နားမှာ ဝဲနေတယ်။ အခုထက်ထိ ဝဲနေတုန်းပဲ။ ပြီးတော့သီပေါ မြို့နယ်ဘက်က တပ်မတော်က အဲဒီတောင်ပေါ် လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ လှမ်းပစ်နေတာ။ ”

လက်နက်ကြီးသံတွေကြောင့် လွိုင်တောင်းတောင်အနီးက ကျေးရွာတွေဖြစ်တဲ့ ကောင်းမူး၊ နားနွဲ့၊ မက်မန်း၊ ဟွေမောင်နဲ့ ပါတက်ရွာက ဒေသခံတချို့ ကျေးသီးမြို့ပေါ်ကို ထွက်ပြေးနေကြရပါတယ်။

တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတဲ့နေရာအနီးက ကျေးရွာတွေဟာ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲ့ပြီး နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရတဲ့ ဒုက္ခသည် အရေအတွက် အတိအကျကို သိရဖို့ RFA က ကြိုးစားနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ RCSS အဖွဲ့ဟာ အခုဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲကြောင့် မတ်လ ဒုတိယအပတ်မှာလုပ်မယ့် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းမှု ဆွေးနွေးရေး ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီ JMC အစည်းအဝေး တက်ရောက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတာကို ပြန်သုံးသပ်သွားမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရှိန်ကောင်းနေတဲ့အချိန် အခုလို တိုက်ပွဲဖြစ်လာတာတွေကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေ နှောင့်နှေးနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်သူကတော့ နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးမောင်မောင်စိုးပါ။

“RCSS နဲ့ တပ်မတော်ကြား တပ်နေရာချထားရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမရှိတာ အခြေခံအချက် ဖြစ်လိမ့်မယ်။ တပ်မတော်ဘက်ကလည်း RCSS ကိုနေရာချပေးထားတာ အဲဒီနေရာမှာမဟုတ်ဘူး။ RCSS ကလည်း ဒါသူတို့နေရာဖြစ်တယ်ဆိုပြီး အငြင်းပွားမှု ရှိတယ်။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမရှိတာ ပထမအချက်လို့ ပြောလို့ရမယ်။”

တပ်မတော်ဟာ RCSS နဲ့ တင်မက  KNU တပ်မဟာ ၅ ဧရိယာမှာလည်း စစ်ရေးတင်းမာမှုတွေ ဖြစ်နေတာပါ။ ဒါတွေကို မထိန်းချုပ်နိုင်ရင် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ထိခိုက်လာနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်မှုတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

မင္းျပားမွာ ေရတပ္နဲ႔ ေအေအၾကား တိုက္ပြဲေၾကာင့္ အရပ္သားတစ္ဦးေသ၊ ငါးဦးဒဏ္ရာရ


(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရခိုင္ျပည္နယ္ ၊ မင္းျပားၿမိဳ႕ရဲ႕ ေတာင္ဘက္ ေလးၿမိဳ႕ျမစ္ အတြင္းမွာ တပ္မေတာ္ ေရနဲ႔ ေအေအရခိုင့္တပ္ေတာ္ အၾကား ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔ ည ၂ နာရီေက်ာ္ေလာက္မွာ အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

ဒီလိုပစ္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ လက္နက္ႀကီး လက္နက္ငယ္ရဲ႕ က်ည္ေတြဟာ မင္းျပားၿမိဳ႕ေပၚ ေနရာေတြကို က်ေရာက္ခဲ့တဲ့အတြက္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး ေသဆုံးခဲ့ၿပီး အရပ္သား ၅ ဦးဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။

မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာရွိတဲ့ ေအေအနဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနတဲ့ တပ္စခန္းေတြကို စစ္ကူအျဖစ္ လက္နက္ခဲယမ္း ပို႔ေဆာင္တဲ့ ေရတပ္သေဘၤာသုံးစီးကို ေအေအဘက္က ပစ္ခတ္ခဲ့တာေၾကာင့္ အခုလို ႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္တာေတြ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ေအေအရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ခိုင္သုခက ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

အဲဒီတိုက္ပြဲေတြ အတြင္းက ပစ္ခတ္လိုက္တဲ့ က်ည္ေတြဟာ ေလးၿမိဳ႕ျမစ္ကမ္းစပ္အနီးမွာ ရွိတဲ့ မင္းဘာႀကီး ရပ္ကြက္အတြင္းက ေနအိမ္ေတြမွာ က်ေရာက္ခဲ့ၿပီး အသက္ ၄၅ ႏွစ္အ႐ြယ္ ေဒၚသန္းႏုရီ ေသဆုံးကာ အမ်ိဳးသား ေလးေယာက္ နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္တို႔ ဒဏ္ရာေတြ ရခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ မင္းျပားၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက ဆိုပါတယ္။

တိုက္ပြဲဟာ ၾကပ္စင္တံတားအနီးမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တာျဖစ္ၿပီး လူေနရပ္ကြက္ ထဲကို ပစ္ခတ္တာေတြ ရွိခဲ့တဲ့အတြက္ မင္းဘာႀကီးရပ္ကြက္အျပင္ ၿမိဳ႕ေပၚက တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာလည္း က်ည္ေတြ က်ေရာက္တာ ရွိခဲ့တယ္လို႔ မင္းျပားၿမိဳ႕ခံေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အတည္ျပဳခ်က္ရရယူႏိုင္ဖို႔ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရး အဖြဲ႕တို႔ကို ဘီဘီစီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းေပမယ့္ ဆက္သြယ္လို႔ မရခဲ့ပါဘူး။

ဒဏ္ရာရရွိတဲ့ သူေတြကေတာ့ ဒဏ္ရာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရတာမဟုတ္တဲ့ အတြက္ စိုးရိမ္ရတဲ့ အေနအထားမရွိေၾကာင္းနဲ႔ ေသုံးသူ ေဒၚသန္းႏုရီကေတာ့ ရင္ဘတ္ကို က်ည္ေဖာက္ဝင္သြားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။

အဲဒီလို ပစ္ခတ္မႈေတြဟာ ညဘက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ မနက္ပိုင္းမွာ ေရတပ္သေဘၤာတစ္စီးမွာ မီးခိုးေတြ ထြက္ေနတာ ျမင္တယ္လို႔ မင္းျပားၿမိဳ႕ခံက ဆိုပါတယ္။

ပစ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားတဲ့ ၾကပ္စင္တံတားနဲ႔ က်ည္ေတြ က်ေရာက္လူေသဆုံးတဲ့ မင္းဘာႀကီးရပ္ကြက္ဟာ ၁ မိုင္နဲ႔ ေလးဖာလုံ ကြာေဝးပါတယ္။
ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ ေအေအ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ နဲ႔ ဘီဘီစီ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းခန္း

မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမ်ာပဲ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ ေအေအတို႔အၾကား ေဖေဖာ္ဝါရီ လဆန္းပိုင္းကေန စတင္ကာ တိုက္ပြဲေတြ အျပင္းအထန္ ျဖစ္ပြားေနၾကတာျဖစ္ၿပီး အဓိက တိုက္ပြဲ ျပင္းထန္ေနတဲ့ ရာေမာင္တံတားအနီးက တပ္စခန္းကို စစ္ကူေတြ လာေရာက္ ပို႔ေဆာင္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ မင္းျပား၊ ေျမပုံ၊ စစ္ေတြ ေျပးဆြဲေနတဲ့ ေ႐ႊျပည္တန္ အျမန္ေရယာဥ္လိုင္းကေတာ့ ရပ္နားထားရၿပီး မင္းျပားနဲ႔ ေပါက္ေတာ၊ ေျမပုံ၊ ေျမာက္ဦးတို႔ကို ေျပးဆြဲေနတဲ့ အေဝးေျပးလမ္းေတြကေတာ့ ပုံမွန္သြားလာေနတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
------------
(Unicode)⤵⤵⤵
မင်းပြားမှာ ရေတပ်နဲ့ အေအေကြား တိုက်ပွဲကြောင့် အရပ်သားတစ်ဦးသေ၊ ငါးဦးဒဏ်ရာရ

Image caption မင်းပြားမှာ ရေတပ်နဲ့ အေအေကြား တိုက်ပွဲကြောင့် အရပ်သားတစ်ဦးသေ၊ ငါးဦးဒဏ်ရာရ

ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ မင်းပြားမြို့ရဲ့ တောင်ဘက် လေးမြို့မြစ် အတွင်းမှာ တပ်မတော် ရေနဲ့ အေအေရခိုင့်တပ်တော် အကြား ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့ ည ၂ နာရီကျော်လောက်မှာ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

ဒီလိုပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့် လက်နက်ကြီး လက်နက်ငယ်ရဲ့ ကျည်တွေဟာ မင်းပြားမြို့ပေါ် နေရာတွေကို ကျရောက်ခဲ့တဲ့အတွက် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အရပ်သား ၅ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

မင်းပြားမြို့နယ်ထဲမှာရှိတဲ့ အေအေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ တပ်စခန်းတွေကို စစ်ကူအဖြစ် လက်နက်ခဲယမ်း ပို့ဆောင်တဲ့ ရေတပ်သင်္ဘောသုံးစီးကို အေအေဘက်က ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် အခုလို နှစ်ဖက် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်တာတွေ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း အေအေရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

အဲဒီတိုက်ပွဲတွေ အတွင်းက ပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ ကျည်တွေဟာ လေးမြို့မြစ်ကမ်းစပ်အနီးမှာ ရှိတဲ့ မင်းဘာကြီး ရပ်ကွက်အတွင်းက နေအိမ်တွေမှာ ကျရောက်ခဲ့ပြီး အသက် ၄၅ နှစ်အရွယ် ဒေါ်သန်းနုရီ သေဆုံးကာ အမျိုးသား လေးယောက် နဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်တို့ ဒဏ်ရာတွေ ရခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ မင်းပြားမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

တိုက်ပွဲဟာ ကြပ်စင်တံတားအနီးမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်ပြီး လူနေရပ်ကွက် ထဲကို ပစ်ခတ်တာတွေ ရှိခဲ့တဲ့အတွက် မင်းဘာကြီးရပ်ကွက်အပြင် မြို့ပေါ်က တချို့နေရာတွေမှာလည်း ကျည်တွေ ကျရောက်တာ ရှိခဲ့တယ်လို့ မင်းပြားမြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

ဒါနဲ့ ပတ်သက်လို့ အတည်ပြုချက်ရရယူနိုင်ဖို့ အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်နဲ့ တပ်မတော် သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေး အဖွဲ့တို့ကို ဘီဘီစီက ဆက်သွယ်မေးမြန်းပေမယ့် ဆက်သွယ်လို့ မရခဲ့ပါဘူး။

ဒဏ်ရာရရှိတဲ့ သူတွေကတော့ ဒဏ်ရာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရတာမဟုတ်တဲ့ အတွက် စိုးရိမ်ရတဲ့ အနေအထားမရှိကြောင်းနဲ့ သေုံးသူ ဒေါ်သန်းနုရီကတော့ ရင်ဘတ်ကို ကျည်ဖောက်ဝင်သွားတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။

အဲဒီလို ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ ညဘက်ဖြစ်တာကြောင့် မနက်ပိုင်းမှာ ရေတပ်သင်္ဘောတစ်စီးမှာ မီးခိုးတွေ ထွက်နေတာ မြင်တယ်လို့ မင်းပြားမြို့ခံက ဆိုပါတယ်။

ပစ်ခတ်မှုတွေ ဖြစ်ပွားတဲ့ ကြပ်စင်တံတားနဲ့ ကျည်တွေ ကျရောက်လူသေဆုံးတဲ့ မင်းဘာကြီးရပ်ကွက်ဟာ ၁ မိုင်နဲ့ လေးဖာလုံ ကွာဝေးပါတယ်။
ရက္ခိုင့်တပ်မတော် အေအေ စစ်ဦးစီးချုပ် နဲ့ ဘီဘီစီ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်း

မင်းပြားမြို့နယ်အတွင်းမျာပဲ တပ်မတော်နဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် အေအေတို့အကြား ဖေဖော်ဝါရီ လဆန်းပိုင်းကနေ စတင်ကာ တိုက်ပွဲတွေ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေကြတာဖြစ်ပြီး အဓိက တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေတဲ့ ရာမောင်တံတားအနီးက တပ်စခန်းကို စစ်ကူတွေ လာရောက် ပို့ဆောင်တာပဲဖြစ်ပါတယ်။

တိုက်ပွဲတွေကြောင့် မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ စစ်တွေ ပြေးဆွဲနေတဲ့ ရွှေပြည်တန် အမြန်ရေယာဉ်လိုင်းကတော့ ရပ်နားထားရပြီး မင်းပြားနဲ့ ပေါက်တော၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦးတို့ကို ပြေးဆွဲနေတဲ့ အဝေးပြေးလမ်းတွေကတော့ ပုံမှန်သွားလာနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

စီးပြားေရး အခ်က္အလက္ေတြသိမ္းဆည္းေပးမယ့္ဘဏ္

 ျပည္သူ႔ဘ႑ာေတြကို သုံးၿပီးပြင့္လင္းျမင္သာ ခ်ျပမယ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ျပည္သူ႔ဘ႑ာေတြကို သုံးၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ အဲဒီစီမံကိန္းက အခ်က္အလက္၊ ကုန္က်စရိတ္ေတြကို အမ်ားသူငွာသိရွိေအာင္ စုစည္းၿပီး သိမ္းဆည္းထားေပးမယ့္ စီမံကိန္း ဘဏ္တစ္ခုကို အစိုးရက ၂၀၂၀ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ စတင္ဖြင့္လွစ္လိုက္ပါတယ္။

ဒီဘဏ္မွာေတာ့ ျပည္သူ႔ဘ႑ာနဲ႔ လုပ္သင့္တဲ့ ဦးစားေပး လုပ္ငန္းမ်ိဳးေတြ ၊ လုပ္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ေနမႈနဲ႔ ကုန္က်စရိတ္ စတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေအာင္ ေဖာ္ျပေပးထားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ၿမဲၿပီး ဟန္ခ်က္ညီေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ စီမံကိန္း (MSDP) ကို အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီစဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္မွာ ပါရွိထားတဲ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနတဲ့ က႑ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈရွိတဲ့ စီမံကိန္းမ်ိဳးေတြကို ဦးစားေပးလုပ္ကိုင္ဖို႔၊ အဲဒီစီမံကိန္းေတြရဲ႕ အခ်က္အလက္ ေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာေအာင္ ထားရွိထားတဲ့ စီမံကိန္း ဘဏ္မ်ိဳးလည္းျဖစ္တယ္လို႔ စီမံကိန္းေရးဆြဲမႈ ဦးစီးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ေဒၚေသြးေသြးခ်စ္က ဆိုပါတယ္။

ေဒၚေသြးေသြးခ်စ္က ' အစိုးရက လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ျပည္သူေတြက ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ သိဖို႔နဲ႔ သိျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔ အတြက္လုပ္ႏိုင္တဲ့ mapping ေတြကို ရွာႏိုင္ဖို႔ပါ။ ဘာလို႔လဲ ဆိုရင္ တခ်ိဳ႕ ပေရာ္ဂ်က္ေတြက Inviting Additional Financing (ေနာက္ထပ္လိုအပ္တဲ့ ဘ႑ာေငြေတြကို ဖိတ္ေခၚပါတယ္ ) ဆိုတာလည္း ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္ရွင့္ ၊ ဒီလိုပေရာဂ်က္ေတြမွာ ပုဂၢလိက ကဝင္ေရာက္ေဆာင္႐ြက္ျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔ရဲ႕ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေကာ သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးနယ္ပယ္ေတြကိုလည္း ပိုမို ခ်ဲ႕ထြင္ႏိုင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။' လို႔ ေျပာပါတယ္။

ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၇ ရက္ေန႔မွာေတာ့ စီမံကိန္းဘဏ္ရဲ႕ ဝဘ္ဆိုက္ စာမ်က္ႏွာမွာ ဘဏ္ အေၾကာင္းအရာေတြ အျပင္ အမ်ားသူငွာ သိရွိၿပီးျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္- မႏၲေလး ရထားလမ္း အဆင့္ျမႇင့္ တင္တဲ့ စီမံကိန္း အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္၊ မူဆယ္ကုန္စည္ဂိတ္ အဆင့္ျမႇင့္တင္ဖို႔ စီမံကိန္း လ်ာထားတာေတြ အစရွိတဲ့ စီမံကိန္းအခ်က္အလက္ေတြကို အမ်ား သူငွာ သိရွိေအာင္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီလို စီမံကိန္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိေအာင္ လုပ္တဲ့ကိစၥဟာ ျပည္သူလူထု အားလုံးတြက္ အက်ိဳးရွိတယ္လို႔ စီးပြားေရး ပညာရွင္ ဦးေအာင္ကိုကိုက ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

ဦးေအာင္ကိုကိုက ' ႏိုင္ငံရဲ႕ ဘ႑ာကို အေဟာသိကံ မျဖစ္ေအာင္ သုံးစြဲတာကလည္း အားလုံးအတြက္ အက်ိဳးရွိတာပဲေလ။ ထိထိေရာက္ေရာက္ သုံးစြဲတယ္ ဆိုကတည္းက လိုအပ္တဲ့ေနရာမွာ လိုအပ္သေလာက္ သုံးတယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ေပါ့ဗ်ာ' လို႔ေျပာပါတယ္။

အခုလို ႏိုင္ငံ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မယ့္ မူဝါဒေတြကို အစိုးရ အဆက္ဆက္ ႏိုင္ငံေရးအရ အာဏာရရွိသူေတြ အပါအဝင္ အစရွိတဲ့ ထိပ္ပိုင္း ပုဂၢိဳလ္ေတြကသာ ခ်မွတ္ခဲ့လို႔ လက္ေတြ႕နဲ႔ အသုံးခ်တဲ့ ေနရာေတြမွာေတာ့ အခက္အခဲ၊ ကြဲျပားမႈေတြက ျပႆနာအျဖစ္ အစိုးရ အဆက္ဆက္မွာ ရွိေနဆဲပဲ လို႔ စီးပြားေရး အပါအဝင္ က႑ အမ်ားစုက အကဲခတ္ေတြက သုံးသပ္ေနၾကပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
----------
(Unicode)⤵⤵⤵
စီးပွားရေး အချက်အလက်တွေသိမ်းဆည်းပေးမယ့်ဘဏ်

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် YE AUNG THU
Image caption ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာတွေကို သုံးပြီးပွင့်လင်းမြင်သာ ချပြမယ်

ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာတွေကို သုံးပြီး အကောင်အထည်ဖော်မယ့် စီမံကိန်းတွေနဲ့ အဲဒီစီမံကိန်းက အချက်အလက်၊ ကုန်ကျစရိတ်တွေကို အများသူငှာသိရှိအောင် စုစည်းပြီး သိမ်းဆည်းထားပေးမယ့် စီမံကိန်း ဘဏ်တစ်ခုကို အစိုးရက ၂၀၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့မှာ စတင်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပါတယ်။

ဒီဘဏ်မှာတော့ ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာနဲ့ လုပ်သင့်တဲ့ ဦးစားပေး လုပ်ငန်းမျိုးတွေ ၊ လုပ်နေတဲ့ စီမံကိန်းတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်နေမှုနဲ့ ကုန်ကျစရိတ် စတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိအောင် ဖော်ပြပေးထားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၁၈ ခုနှစ် သြဂုတ်လမှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲပြီး ဟန်ချက်ညီသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စီမံကိန်း (MSDP) ကို အစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီစဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ်မှာ ပါရှိထားတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် လုပ်ဖို့ လိုအပ်နေတဲ့ ကဏ္ဍတွေနဲ့ ဆက်စပ်မှုရှိတဲ့ စီမံကိန်းမျိုးတွေကို ဦးစားပေးလုပ်ကိုင်ဖို့၊ အဲဒီစီမံကိန်းတွေရဲ့ အချက်အလက် တွေကို ပွင့်လင်းမြင်သာအောင် ထားရှိထားတဲ့ စီမံကိန်း ဘဏ်မျိုးလည်းဖြစ်တယ်လို့ စီမံကိန်းရေးဆွဲမှု ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်သွေးသွေးချစ်က ဆိုပါတယ်။

ဒေါ်သွေးသွေးချစ်က ' အစိုးရက လုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ပြည်သူတွေက ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ သိဖို့နဲ့ သိခြင်းအားဖြင့် သူတို့ အတွက်လုပ်နိုင်တဲ့ mapping တွေကို ရှာနိုင်ဖို့ပါ။ ဘာလို့လဲ ဆိုရင် တချို့ ပရော်ဂျက်တွေက Inviting Additional Financing (နောက်ထပ်လိုအပ်တဲ့ ဘဏ္ဍာငွေတွေကို ဖိတ်ခေါ်ပါတယ် ) ဆိုတာလည်း တွေ့ပါလိမ့်မယ်ရှင့် ၊ ဒီလိုပရောဂျက်တွေမှာ ပုဂ္ဂလိက ကဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ခြင်းအားဖြင့် သူတို့ရဲ့ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းကော သူတို့ရဲ့ စီးပွားရေးနယ်ပယ်တွေကိုလည်း ပိုမို ချဲ့ထွင်နိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။' လို့ ပြောပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့မှာတော့ စီမံကိန်းဘဏ်ရဲ့ ဝဘ်ဆိုက် စာမျက်နှာမှာ ဘဏ် အကြောင်းအရာတွေ အပြင် အများသူငှာ သိရှိပြီးဖြစ်တဲ့ ရန်ကုန်- မန္တလေး ရထားလမ်း အဆင့်မြှင့် တင်တဲ့ စီမံကိန်း အကြောင်းအရာ အချက်အလက်၊ မူဆယ်ကုန်စည်ဂိတ် အဆင့်မြှင့်တင်ဖို့ စီမံကိန်း လျာထားတာတွေ အစရှိတဲ့ စီမံကိန်းအချက်အလက်တွေကို အများ သူငှာ သိရှိအောင် ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီလို စီမံကိန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိအောင် လုပ်တဲ့ကိစ္စဟာ ပြည်သူလူထု အားလုံးတွက် အကျိုးရှိတယ်လို့ စီးပွားရေး ပညာရှင် ဦးအောင်ကိုကိုက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ဦးအောင်ကိုကိုက ' နိုင်ငံရဲ့ ဘဏ္ဍာကို အဟောသိကံ မဖြစ်အောင် သုံးစွဲတာကလည်း အားလုံးအတွက် အကျိုးရှိတာပဲလေ။ ထိထိရောက်ရောက် သုံးစွဲတယ် ဆိုကတည်းက လိုအပ်တဲ့နေရာမှာ လိုအပ်သလောက် သုံးတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပေါ့ဗျာ' လို့ပြောပါတယ်။

အခုလို နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အကောင်အထည် ဖော်မယ့် မူဝါဒတွေကို အစိုးရ အဆက်ဆက် နိုင်ငံရေးအရ အာဏာရရှိသူတွေ အပါအဝင် အစရှိတဲ့ ထိပ်ပိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်တွေကသာ ချမှတ်ခဲ့လို့ လက်တွေ့နဲ့ အသုံးချတဲ့ နေရာတွေမှာတော့ အခက်အခဲ၊ ကွဲပြားမှုတွေက ပြဿနာအဖြစ် အစိုးရ အဆက်ဆက်မှာ ရှိနေဆဲပဲ လို့ စီးပွားရေး အပါအဝင် ကဏ္ဍ အများစုက အကဲခတ်တွေက သုံးသပ်နေကြပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

COVID-19 ကူးစက္မႈျမင့္ Daegu ၿမိဳ႕ေရာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသူရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳ

COVID-19 ကူးစက္မႈျမင့္ Daegu ၿမိဳ႕ေရာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသူရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳ

(Zawgyi/Unicode)

တ႐ုတ္နုိင္ငံၿပီးရင္ ကို႐ိုနာဗုိင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္မႈ ဒုတိယအမ်ားဆုံးျဖစ္ေနတဲ့ ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံေဒဂူၿမိဳ႕မွာ ကူးစက္သူအေရအတြက္ တရက္ထက္တရက္ပိုမ်ားလာေနၿပီး၊ ဒီထက္ဆုိးလာရင္ေတာ့ ၿမိဳ႕ကို အ၀င္အထြက္ ပိတ္လုိက္ႏုိင္ေခ်ရွိတယ္လို႔ ေဒဂူၿမိဳ႕မွာ ေနထုိင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသူတဦးကေျပာပါတယ္။

ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံမွာ တတိယအႀကီးဆုံးၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ေဒဂူၿမိဳ႕မွာ ေရာဂါကူးစက္သူ ၂ ေထာင္ေလာက္ရွိၿပီး ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံမွာ ေရာဂါကူးစက္သူအမ်ားဆုံးၿမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ၃ ေထာင္ေလာက္ရွိေနတဲ့ ေဒဂူၿမိဳ႕ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးအေျခအေန နဲ႔ အဲဒီၿမိဳ႕မွာ ေနထုိင္ေနတဲ့ မလွယမင္းအိမ္ကို ကိုရန္ႏုိင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတဲ့အခါမွာ သူက အခုလို စေျပာပါတယ္။

မလွယမင္းအိမ္။ ။ ေတာင္ကိုရီးယားမွာ လက္ရွိကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ေနသူေတြက ၂၃၃၇ ေယာက္မွာ ညီမတို႔ Daegu မွာတင္ ၁၉၈၈ ေယာက္ ျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္။ ၿပီးသြားေတာ့ ပိုဆိုးတာက တရက္ကို ၁၀၀ ေက်ာ္၊ ၂၀၀ ေက်ာ္ကေန အခု တိုးတိုးလာတာ တရက္တရက္ကို ၂၀၀ ၊ ၃၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ျဖစ္ေနတယ္။ အခုလည္း ေသဆံုးသူေတြက တေျဖးေျဖးမ်ားလာတယ္။ အစိုးရကလည္း coronaဥပေဒ ထုတ္လိုက္ၿပီဆိုေတာ့လိုအပ္ရင္ လိုအပ္သလို shut down လည္း လုပ္ခ်င္လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ဥပေဒမွာ ထည့္သြင္းေျပာထားတာဆိုေတာ့ ေနာက္ဒီထက္အေျခအေန ပိုဆိုးလာၿပီဆိုရင္Daegu ၿမိဳ႕ကို ၀ူဟန္လိုပဲ shut down လုပ္ခ်ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္ေနပါတယ္။

ေမး။ ။ အဲဒီေတာ့ ၿမိဳ႕အေနအထားေရာ ဘယ္လိုမ်ိဳး ျဖစ္သြားသလဲ။

မလွယမင္းအိမ္။ ။ ၿမိဳ႕အေနအထားကေတာ့ Daegu ဆိုတာ ကိုရီးယားမွာ တတိယအႀကီးဆံုး ၿမိဳ႕လို႔ ေျပာလို႔ရတာေပါ့။ အခုေလာေလာဆယ္အေျခအေနကေတာ့ ေဆာင္းအကုန္ ေႏြအကူး ျဖစ္ေနေတာ့ ေရာဂါကူးစက္တဲ့လူေတြလည္း အရမ္းမ်ားတယ္။ အခုလမ္းမေပၚမွာ ထြက္ၾကည့္ အရင္တုန္းက လူစည္ကားပါတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာေတြ ၿမိဳ႕ေတြမွာေတာင္မွ လူလံုး၀ မရွိေတာ့ဘူး အရမ္းရွင္းလင္းသြားၿပီ ။ လမ္းမေပၚမွာဆိုရင္ ကားနဲ႔ အခုက လူေတြအိမ္ထဲကေန အိမ္အျပင္ မထြက္ပဲနဲ႔ delivery နဲ႔ပဲ မွာစားေတာ့ delivery ပို႔တဲ့ ဆိုင္ကယ္ေတြ အဲဒါပဲ ရွိေတာ့တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ mask ေတြလည္း အေရွ႕ရက္ပိုင္းမွာ ျပတ္သြားတယ္ mask လံုး၀ ၀ယ္လို႔မရဘူး။ ဒါေပမယ့္ အခုအလွဴရွင္ေတြေရာ အစိုးရရဲ႕ စီမံညႊန္ၾကားမႈေၾကာင့္ စာတိုက္ေတြမွာ Mask ေတြကို ေရာင္းေပးတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေရာင္းတာကလည္း သူက တေယာက္ကို ဘယ္ေလာက္ဆိုၿပီး ကန္႔သတ္တဲ့ ႏႈန္းနဲ႔ ေရာင္းေပးေနတယ္။ ဆိုင္ေတြမွာလည္း စားေသာက္တဲ့သူ မရွိဘူးေတာ့ သူတို႔ ဖြင့္ထားလည္း သူတို႔အတြက္ အက်ိဳးအျမတ္မရဘူးဆိုေတာ့ စားေသာက္ဆိုင္ေတြ အကုန္လံုးနီးပါးလည္း အကုန္ပိတ္ဖို႔ အလားအလာရွိတာေပါ့ေနာ္။ စားေသာက္ကုန္ပစၥည္းေရာင္းတဲ့ဆိုင္မွာ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ဆန္ေတြဆီေတြဆားေတြ ၀ယ္ထား ၿပီးေတာ့ အဲလို ေစာင့္ၾကည့္တာက လြဲရင္ ကိုယ့္ဘက္က လုပ္ႏိုင္တာ ေလာေလာဆည္မရွိဘူးေပါ့။

ေမး။ ။ ဒီအေပၚမွာ လူေတြရဲ႕ တံု႕ျပန္မႈေတြကေရာ ဘယ္လိုရွိသလဲ။ လူေတြအရမ္း စိုးရိမ္ေနၾကလား။

မလွယမင္းအိမ္။ ။ ကိုရီးယားေတြကေတာ့ အရင္ကတည္းက Sensitive ေတြဆိုေတာ့ အရမ္းစိုးရိမ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ ကိုရီးယားေတြက အရမ္းေဒါသထြက္တယ္။ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ညီမတို႔ Daegu ဒီလိုျဖစ္သြားတာ Shincheonji ဘုရားေက်ာင္းကေန စတာဆိုေတာ့ Shincheonji ဘုရားေက်ာင္းေတြကို ဖ်က္သိမ္းဖို႔ေတြ Shincheonji ဘုရားေက်ာင္းေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဥပေဒအရ အေရးယူေပးဖို႔ ေတြအထိ လုပ္ေနၾကတာဆိုေတာ့ ကိုရီးယားေတြကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို သူူတို႔ႏိုင္ငံ သူတို႔ ၿမိဳ႕ေတြဆိုေတာ့ သူတို႔ကေတာ့ ေဒါသထြက္ေနတယ္။

ေမး။ ။ ေတာင္ကိုရီးယားအစိုးရကေရာ ဘယ္ေလာက္အထိအေလးအနက္ထားၿပီးေတာ့ ဒီကိစၥကို ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ျမင္မိလဲ။

မလွယမင္းအိမ္။ ။ ေတာင္ကိုရီးယားအစိုးရကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီး အားစိုက္ထုတ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေနပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ကေလ ဒီလို ကူးစက္လူနာ သြားတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာေလးေတြ နည္းနည္း သတင္းထြက္ၿပီဆိုတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း ပိုးသတ္ေဆးေတြလာျဖန္းတယ္၊ ခ်က္ခ်င္း ပိတ္သင့္ရင္လည္း ပိတ္တယ္။ အဲလိုမ်ိဳးေပါ့ေနာ္ ျပတ္ျပတ္သားသားနဲ႔ကို ေသခ်ာအေလးအနက္ထားၿပီး ေတာင္ကိုရီးယားအစိုးရကလုပ္ေနပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ညီမတို႔ စားနပ္ရိကၡာမျပတ္ေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ ဆိုင္ေတြကလည္း အခုအခ်ိန္အထိ ဖြင့္ေနေသးတယ္၊ စားနပ္ရိကၡာလည္း မျပတ္ေသးဘူး။ shut down တကယ္လို႔ လုပ္လိုက္တယ္ဆိုရင္ ညီမတို႔ စားဖို႔ေသာက္ဖို႔ အဲေလာက္အထိ မပူရဘူးလို႔ ထင္တယ္။

ေမး။ ။ ျမန္မာေတြထဲမွာေရာ ေရာဂါကူးစက္တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းမ်ိဳး ၾကားမိလား။

မလွယမင္းအိမ္။ ။ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ တကယ္ကို မၾကားမိေသးတာ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံျခားသားထဲမွာ ကူးတဲ့လူ မရွိေသးဘူး အဓိက ျဖစ္ေနတာက သူတို႔ ကိုရီးယားေတြပဲ ျဖစ္ေနတာဆိုေတာ့ေလ။

ေမး။ ။ မလွယမင္းအိမ္ တို႔ေရာ ဘယ္လိုမ်ိဳး စားေသာက္ေနထိုက္ၾကသလဲ။

မလွယမင္းအိမ္။ ။ ညီမဆိုရင္ ၃ ပတ္ရွိၿပီ အိမ္ထဲကေန အိမ္အျပင္မထြက္တာ ။ ညီမ သတင္းအဲလိုမ်ိဳးၾကားကတည္းက ဆန္ေတြ၊ ဆီေတြ ၊ အသား ၊ အသီး အကုန္လံုး ၀ယ္ၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္တဲ့အေနနဲ႔ တလစာေလာက္ အကုန္လံုး ၀ယ္ျဖည့္ၿပီး ၃ ပတ္ေလာက္ရွိၿပီ ညီမ အျပင္မထြက္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိ ၾကားရတဲ့သတင္းေတြက အျပင္မွာ ေစ်းဆိုင္ေတြ ဖြင့္ေနတုန္း၊ ညီမသူငယ္ခ်င္းေတြကလည္း သြားၿပီးေတာ့ ပစၥည္းေတြ ၀ယ္ယူေနတုန္းဆိုေတာ့ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ အုတ္ေအာ္ေသာင္းတင္း မရွိေသးပါဘူး ပံုမွန္အတိုင္း လည္ပတ္ေနတုန္းပါပဲ။

ေမး။ ။ ဒီေရာဂါကလည္း Daegu ၿမိဳ႕မွာ ေတာ္ေတာ္ေလး ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါးျဖစ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာေတြထဲမွာေရာ ေတာင္ကိုရီးယားကေန ျပန္ဖို႔ စဥ္းစားထားတာမ်ိဳး ရွိလား။

မလွယမင္းအိမ္။ ။ ျမန္မာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အခုအခ်ိန္မေတာ ဇေ၀ဇ၀ါေတြ ျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္ ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အခုအခ်ိန္ ျပန္ခ်င္တဲ့လူေတြလည္း မ်ားတယ္။ ျပန္တဲ့အခါ အဲလိုမ်ိဳး ျပန္လိုက္ၿပီ ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရာက္ရင္ ဘယ္လိုျဖစ္မလဲ။ သူတို႔မွာ တကယ္ ေရာဂါ ကူးစက္ခံသြားရတယ္ဆိုရင္ သူတို႔ မိသားစု၊ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ကူးစက္ခံ ရမယ္ေပါ့ေနာ္ အဲဒါကိုေတြးၿပီးေတာ့ ျပန္တဲ့လူလည္းရွိသလို ဒီ Daegu ၿမိဳ႕မွာ အေျခအေနေတြ အရမ္းဆိုးလို႔ မျဖစ္ခင္မွာ ငါတို႔ေတာ့ ကူးစက္မခံရေသးဘူး ျမန္မာျပည္ျပန္မယ္ဆိုတဲ့လူေတြလည္း ရွိတာေပါေနာ္။ ၂ မ်ိဳး၂စားေတာ့ ျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္။

ေမး။ ။ သံရံုးဘက္ကေရာ ဘာေတြ အကူအညီေတြ ေပးေနပါသလဲ

မလွယမင္းအိမ္။ ။ ျမန္မာသံရံုးဘက္က အကူအညီ ေပးစရာမလိုေအာင္ကို ေတာင္ကိုရီးယားအစိုးရဘက္ကေန အကုန္လံုး စီစဥ္ေပးထားတာပဲဆိုေတာ့ ျမန္မာသံရံုးဘက္က သူတို႔အခု စီစဥ္ေပးတာက Passport သက္တမ္း တိုးတာေတြ၊ သက္တမ္းကုန္တဲ့လူေတြအတြက္ ဒီလို သံရံုးကို လာစရာမလိုပဲ စာတိုက္ကေန တဆင့္ ေပးပို႔ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေပါ့ေနာ္ အဲေလာက္ပါပဲ ။ ႀကီးႀကီးမားမား ျပႆနာလည္း မရွိေသးဘူးဆိုေတာ့။


....................

COVID-19 ကူးစက်မှုမြင့် Daegu မြို့ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသူရဲ့ အတွေ့အကြုံ

(Unicode)

တရုတ်နိုင်ငံပြီးရင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်မှု ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်နေတဲ့ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဒေဂူမြို့မှာ ကူးစက်သူအရေအတွက် တရက်ထက်တရက်ပိုများလာနေပြီး၊ ဒီထက်ဆိုးလာရင်တော့ မြို့ကို အဝင်အထွက် ပိတ်လိုက်နိုင်ချေရှိတယ်လို့ ဒေဂူမြို့မှာ နေထိုင်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသူတဦးကပြောပါတယ်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှာ တတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်တဲ့ ဒေဂူမြို့မှာ ရောဂါကူးစက်သူ ၂ ထောင်လောက်ရှိပြီး တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှာ ရောဂါကူးစက်သူအများဆုံးမြို့ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံသား ၃ ထောင်လောက်ရှိနေတဲ့ ဒေဂူမြို့ရဲ့ နောက်ဆုံးအခြေအနေ နဲ့ အဲဒီမြို့မှာ နေထိုင်နေတဲ့ မလှယမင်းအိမ်ကို ကိုရန်နိုင်က ဆက်သွယ်မေးမြန်းတဲ့အခါမှာ သူက အခုလို စပြောပါတယ်။

မလှယမင်းအိမ်။ ။ တောင်ကိုရီးယားမှာ လက်ရှိကူးစက်ရောဂါဖြစ်နေသူတွေက ၂၃၃၇ ယောက်မှာ ညီမတို့ Daegu မှာတင် ၁၉၈၈ ယောက် ဖြစ်နေတာပေါ့နော်။ ပြီးသွားတော့ ပိုဆိုးတာက တရက်ကို ၁၀၀ ကျော်၊ ၂၀၀ ကျော်ကနေ အခု တိုးတိုးလာတာ တရက်တရက်ကို ၂၀၀ ၊ ၃၀၀ ကျော်လောက်ဖြစ်နေတယ်။ အခုလည်း သေဆုံးသူတွေက တဖြေးဖြေးများလာတယ်။ အစိုးရကလည်း coronaဥပဒေ ထုတ်လိုက်ပြီဆိုတော့လိုအပ်ရင် လိုအပ်သလို shut down လည်း လုပ်ချင်လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ ဥပဒေမှာ ထည့်သွင်းပြောထားတာဆိုတော့ နောက်ဒီထက်အခြေအနေ ပိုဆိုးလာပြီဆိုရင်Daegu မြို့ကို ဝူဟန်လိုပဲ shut down လုပ်ချနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။

တောင်ကိုရီးယား ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု သတိပေးချက် အမြင့်ဆုံးတင်ထားတဲ့သတင်းကို နားဆင်နိုင်ပါပြီ။

မေး။ ။ အဲဒီတော့ မြို့အနေအထားရော ဘယ်လိုမျိုး ဖြစ်သွားသလဲ။

မလှယမင်းအိမ်။ ။ မြို့အနေအထားကတော့ Daegu ဆိုတာ ကိုရီးယားမှာ တတိယအကြီးဆုံး မြို့လို့ ပြောလို့ရတာပေါ့။ အခုလောလောဆယ်အခြေအနေကတော့ ဆောင်းအကုန် နွေအကူး ဖြစ်နေတော့ ရောဂါကူးစက်တဲ့လူတွေလည်း အရမ်းများတယ်။ အခုလမ်းမပေါ်မှာ ထွက်ကြည့် အရင်တုန်းက လူစည်ကားပါတယ်ဆိုတဲ့ နေရာတွေ မြို့တွေမှာတောင်မှ လူလုံး၀ မရှိတော့ဘူး အရမ်းရှင်းလင်းသွားပြီ ။ လမ်းမပေါ်မှာဆိုရင် ကားနဲ့ အခုက လူတွေအိမ်ထဲကနေ အိမ်အပြင် မထွက်ပဲနဲ့ delivery နဲ့ပဲ မှာစားတော့ delivery ပို့တဲ့ ဆိုင်ကယ်တွေ အဲဒါပဲ ရှိတော့တယ်။ နောက်ပြီးတော့ mask တွေလည်း အရှေ့ရက်ပိုင်းမှာ ပြတ်သွားတယ် mask လုံး၀ ဝယ်လို့မရဘူး။ ဒါပေမယ့် အခုအလှူရှင်တွေရော အစိုးရရဲ့ စီမံညွှန်ကြားမှုကြောင့် စာတိုက်တွေမှာ Mask တွေကို ရောင်းပေးတယ်ပေါ့နော်။ ရောင်းတာကလည်း သူက တယောက်ကို ဘယ်လောက်ဆိုပြီး ကန့်သတ်တဲ့ နှုန်းနဲ့ ရောင်းပေးနေတယ်။ ဆိုင်တွေမှာလည်း စားသောက်တဲ့သူ မရှိဘူးတော့ သူတို့ ဖွင့်ထားလည်း သူတို့အတွက် အကျိုးအမြတ်မရဘူးဆိုတော့ စားသောက်ဆိုင်တွေ အကုန်လုံးနီးပါးလည်း အကုန်ပိတ်ဖို့ အလားအလာရှိတာပေါ့နော်။ စားသောက်ကုန်ပစ္စည်းရောင်းတဲ့ဆိုင်မှာ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ဆန်တွေဆီတွေဆားတွေ ဝယ်ထား ပြီးတော့ အဲလို စောင့်ကြည့်တာက လွဲရင် ကိုယ့်ဘက်က လုပ်နိုင်တာ လောလောဆည်မရှိဘူးပေါ့။

မေး။ ။ ဒီအပေါ်မှာ လူတွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေကရော ဘယ်လိုရှိသလဲ။ လူတွေအရမ်း စိုးရိမ်နေကြလား။

မလှယမင်းအိမ်။ ။ ကိုရီးယားတွေကတော့ အရင်ကတည်းက Sensitive တွေဆိုတော့ အရမ်းစိုးရိမ်တယ်။ တချို့ ကိုရီးယားတွေက အရမ်းဒေါသထွက်တယ်။ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ညီမတို့ Daegu ဒီလိုဖြစ်သွားတာ Shincheonji ဘုရားကျောင်းကနေ စတာဆိုတော့ Shincheonji ဘုရားကျောင်းတွေကို ဖျက်သိမ်းဖို့တွေ Shincheonji ဘုရားကျောင်းခေါင်းဆောင်တွေကို ဥပဒေအရ အရေးယူပေးဖို့ တွေအထိ လုပ်နေကြတာဆိုတော့ ကိုရီးယားတွေကတော့ တော်တော်ကြီးကို သူူတို့နိုင်ငံ သူတို့ မြို့တွေဆိုတော့ သူတို့ကတော့ ဒေါသထွက်နေတယ်။

မေး။ ။ တောင်ကိုရီးယားအစိုးရကရော ဘယ်လောက်အထိအလေးအနက်ထားပြီးတော့ ဒီကိစ္စကို ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ မြင်မိလဲ။

မလှယမင်းအိမ်။ ။ တောင်ကိုရီးယားအစိုးရကတော့ တော်တော်ကြီး အားစိုက်ထုတ်ပြီးတော့ လုပ်နေပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူတို့ကလေ ဒီလို ကူးစက်လူနာ သွားတယ်ဆိုတဲ့ နေရာလေးတွေ နည်းနည်း သတင်းထွက်ပြီဆိုတာနဲ့ ချက်ချင်း ပိုးသတ်ဆေးတွေလာဖြန်းတယ်၊ ချက်ချင်း ပိတ်သင့်ရင်လည်း ပိတ်တယ်။ အဲလိုမျိုးပေါ့နော် ပြတ်ပြတ်သားသားနဲ့ကို သေချာအလေးအနက်ထားပြီး တောင်ကိုရီးယားအစိုးရကလုပ်နေပါတယ်။ အခုဆိုရင် ညီမတို့ စားနပ်ရိက္ခာမပြတ်သေးဘူးပေါ့နော်။ ဆိုင်တွေကလည်း အခုအချိန်အထိ ဖွင့်နေသေးတယ်၊ စားနပ်ရိက္ခာလည်း မပြတ်သေးဘူး။ shut down တကယ်လို့ လုပ်လိုက်တယ်ဆိုရင် ညီမတို့ စားဖို့သောက်ဖို့ အဲလောက်အထိ မပူရဘူးလို့ ထင်တယ်။

မေး။ ။ မြန်မာတွေထဲမှာရော ရောဂါကူးစက်တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းမျိုး ကြားမိလား။

မလှယမင်းအိမ်။ ။ အခုအချိန်အထိတော့ တကယ်ကို မကြားမိသေးတာ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ နိုင်ငံခြားသားထဲမှာ ကူးတဲ့လူ မရှိသေးဘူး အဓိက ဖြစ်နေတာက သူတို့ ကိုရီးယားတွေပဲ ဖြစ်နေတာဆိုတော့လေ။

မေး။ ။ မလှယမင်းအိမ် တို့ရော ဘယ်လိုမျိုး စားသောက်နေထိုက်ကြသလဲ။

မလှယမင်းအိမ်။ ။ ညီမဆိုရင် ၃ ပတ်ရှိပြီ အိမ်ထဲကနေ အိမ်အပြင်မထွက်တာ ။ ညီမ သတင်းအဲလိုမျိုးကြားကတည်းက ဆန်တွေ၊ ဆီတွေ ၊ အသား ၊ အသီး အကုန်လုံး ဝယ်ပြီး ကြိုတင်ပြင်ဆင်တဲ့အနေနဲ့ တလစာလောက် အကုန်လုံး ဝယ်ဖြည့်ပြီး ၃ ပတ်လောက်ရှိပြီ ညီမ အပြင်မထွက်ဘူး။ ဒါပေမယ့် အခုအချိန်အထိ ကြားရတဲ့သတင်းတွေက အပြင်မှာ ဈေးဆိုင်တွေ ဖွင့်နေတုန်း၊ ညီမသူငယ်ချင်းတွေကလည်း သွားပြီးတော့ ပစ္စည်းတွေ ဝယ်ယူနေတုန်းဆိုတော့ အခုအချိန်အထိတော့ အုတ်အော်သောင်းတင်း မရှိသေးပါဘူး ပုံမှန်အတိုင်း လည်ပတ်နေတုန်းပါပဲ။

မေး။ ။ ဒီရောဂါကလည်း Daegu မြို့မှာ တော်တော်လေး ဆိုးဆိုးဝါးဝါးဖြစ်နေတယ်ဆိုတော့ မြန်မာတွေထဲမှာရော တောင်ကိုရီးယားကနေ ပြန်ဖို့ စဉ်းစားထားတာမျိုး ရှိလား။

မလှယမင်းအိမ်။ ။ မြန်မာတော်တော်များများက အခုအချိန်မတော ဇဝေဇဝါတွေ ဖြစ်နေတာပေါ့နော် ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အခုအချိန် ပြန်ချင်တဲ့လူတွေလည်း များတယ်။ ပြန်တဲ့အခါ အဲလိုမျိုး ပြန်လိုက်ပြီ ဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံ ရောက်ရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ။ သူတို့မှာ တကယ် ရောဂါ ကူးစက်ခံသွားရတယ်ဆိုရင် သူတို့ မိသားစု၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကူးစက်ခံ ရမယ်ပေါ့နော် အဲဒါကိုတွေးပြီးတော့ ပြန်တဲ့လူလည်းရှိသလို ဒီ Daegu မြို့မှာ အခြေအနေတွေ အရမ်းဆိုးလို့ မဖြစ်ခင်မှာ ငါတို့တော့ ကူးစက်မခံရသေးဘူး မြန်မာပြည်ပြန်မယ်ဆိုတဲ့လူတွေလည်း ရှိတာပေါနော်။ ၂ မျိုး၂စားတော့ ဖြစ်နေတာပေါ့နော်။

မေး။ ။ သံရုံးဘက်ကရော ဘာတွေ အကူအညီတွေ ပေးနေပါသလဲ

မလှယမင်းအိမ်။ ။ မြန်မာသံရုံးဘက်က အကူအညီ ပေးစရာမလိုအောင်ကို တောင်ကိုရီးယားအစိုးရဘက်ကနေ အကုန်လုံး စီစဉ်ပေးထားတာပဲဆိုတော့ မြန်မာသံရုံးဘက်က သူတို့အခု စီစဉ်ပေးတာက Passport သက်တမ်း တိုးတာတွေ၊ သက်တမ်းကုန်တဲ့လူတွေအတွက် ဒီလို သံရုံးကို လာစရာမလိုပဲ စာတိုက်ကနေ တဆင့် ပေးပို့နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပေါ့နော် အဲလောက်ပါပဲ ။ ကြီးကြီးမားမား ပြဿနာလည်း မရှိသေးဘူးဆိုတော့။

ဒေဂူမြို့ရဲ့ နောက်ဆုံးအခြေအနေ နဲ့ အဲဒီမြို့မှာ နေထိုင်နေတဲ့ မလှယမင်းအိမ်ကို ကိုရန်နိုင်က ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားတာပါ။

ရန္ႏိုင္/VOA (Burmese)
https://burmese.voanews.com
အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီ သတင္းမ်ား ဖတ္ရႈႏိုင္ဖုိ ့ facebook "like" ကုိ ႏွိပ္ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကုိ လည္း သတင္းမ်ား ဆက္သြယ္ေပးပုိ ့ႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Advertisement

 

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး

တစ္ပတ္အတြင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သတင္းမ်ား