အီးယူက အထူးကုန္သြယ္ခြန္ ျပန္႐ုပ္သိမ္းမွာကို လုပ္ငန္းရွင္ေတြ စိုးရိမ္ေန

 ေ႐ႊျပည္သာ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံလုပ္ငန္းခြင္ တစ္ခု
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဥေရာပသမဂၢ အီးယူက ကုန္သြယ္မႈအထူးအခြင့္အေရး GSP ႐ုပ္သိမ္းမယ္ဆိုရင္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကို အမ်ားႀကီး ထိခိုက္လာႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြလည္း ေလ်ာ့ပါးသြားႏိုင္တယ္လို႔ ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ UMFCCI ဒုတိယ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလးက ေျပာပါတယ္။

အီးယူဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကစလို႔ ကုန္သြယ္ခြန္ စည္းၾကပ္မႈ ေလွ်ာ့ေပါ့တဲ့ အထူးအခြင့္အေရးေပးခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အခုေတာ့ ဒါကို ျပန္႐ုပ္ဖို႔ ဥေရာပသမဂၢ အီးယူေကာ္မရွင္က ျပန္လည္ သုံးသပ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

"အီးယူ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕က လာမယ့္ႏွစ္ အေစာပိုင္း လာဖို႔ရွိတယ္၊ ဒီမွာ ေလ့လာမယ္၊ စုံစမ္းေထာက္လွမ္းမယ္၊ ၿပီးတာနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်လိမ့္မယ္နဲ႔ တူပါတယ္" လို႔ UMFCCI ဒုတိယ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလးက ေျပာပါတယ္။

"အီးယူက GSP ႐ုပ္သိမ္းမယ္ဆိုရင္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကို အမ်ားႀကီးထိခိုက္မယ္၊ အေျခခံလုပ္သားေတြ ထိခိုက္မယ္၊ အလုပ္အကိုင္ရရွိမႈ ထိခိုက္မယ္၊ တိုင္းျပည္ကိုလည္း ထိခိုက္ႏိုင္တယ္" လို႔ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလးက ဆက္ေျပာပါတယ္။

အီးယူရဲ႕ ကုန္သြယ္မႈအထူးအခြင့္အေရးအရ 'ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ခ်ဳပ္လုပ္သည္' Made In Myanmar ဆိုတဲ့ အဝတ္အထည္၊ ဖိနပ္၊ အိတ္ စတဲ့ ပစၥည္းေတြကို ဥေရာပသမဂၢႏိုင္ငံေတြဆီ တင္ပို႔မယ္ဆိုရင္ အခြန္အခ ကင္းလြတ္ခြင့္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲ့ဒီလုပ္ငန္းေတြထဲမွာ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကေန တင္ပို႔တာက ၉၅ % အထိ ရွိပါတယ္။

    အီးယူရဲ႕ကုန္သြယ္မႈအခြင့္အေရးမ႐ုပ္သိမ္းဖို႔ အလုပ္သမားအဖြဲ႕ေရာ အစိုးရကပါ ထုတ္ေျပာ

ျမန္မာႏိုင္ငံ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းရဲ႕ စာရင္းအခ်က္အလက္ေတြအရ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကေနရတဲ့ ကုန္သြယ္မႈတန္ဖိုးက ၂၀၁၇ မွာ ယူ႐ိုေငြ ၂.၆ ဘီလီယံရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ ၄.၇ ဘီလီယံ ရွိခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ နဲ႔ ၂၀၁၈ ကို ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရဲ႕ ကုန္သြယ္မႈတန္ဖိုးက ၇၀% အထိ တက္လာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

"အီးယူရဲ႕ GSP ေၾကာင့္ အထည္ခ်ဳပ္က အမ်ားႀကီး တက္သြားတာ" လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ေဒၚခိုင္ခိုင္ႏြယ္က ေျပာပါတယ္။

ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္က ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ ေကာက္ယူထားတဲ့စစ္တမ္းအရလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံက အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမွာ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ဝန္ထမ္း ၄ သိန္းဝန္းက်င္ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။
အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းခြင္တခု

လက္ရွိမွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ ဂ်ီႏိုဆိုက္ ကြန္ဗန္းရွင္းကို ခ်ိဳးေဖာက္တယ္လို႔ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက စြပ္စြဲထားတဲ့အေပၚ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး အိုင္စီေဂ်မွာ ေလွ်ာက္လဲေနရတာျဖစ္ၿပီး ဒါ့ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးအရ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ရွိလာမွာကို လုပ္ငန္းရွင္တခ်ိဳ႕က စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ေဒၚခိုင္ခိုင္ႏြယ္ကေတာ့ "လုပ္ငန္းရွင္ဘက္က ကေလးလုပ္သားမရွိေစရဘူးဆိုတဲ့ ကိစၥေတြလို အလုပ္သမားအခြင့္အေရးဘက္ကေရာ လူ႔အခြင့္အေရးဘက္ကေရာ ျပည့္မီေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္" လို႔ ေျပာပါတယ္။

ျပည္တြင္းက အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမွာ တ႐ုတ္ ဂ်ပန္ ကိုရီးယားစတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားပိုင္ စက္႐ုံေတြလည္း ရွိေနၿပီး လုပ္ငန္းရွင္ ၅၀၀ ေက်ာ္ထဲမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား လုပ္ငန္းရွင္က ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔လည္း ေဒၚခိုင္ခိုင္ႏြယ္က ေျပာပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
-------------
(Unicode)⤵⤵⤵
အီးယူက အထူးကုန်သွယ်ခွန် ပြန်ရုပ်သိမ်းမှာကို လုပ်ငန်းရှင်တွေ စိုးရိမ်နေ

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Ye Aung Thu/AFP via Getty Images
Image caption ရွှေပြည်သာ အထည်ချုပ်စက်ရုံလုပ်ငန်းခွင် တစ်ခု

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဥရောပသမဂ္ဂ အီးယူက ကုန်သွယ်မှုအထူးအခွင့်အရေး GSP ရုပ်သိမ်းမယ်ဆိုရင် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကို အများကြီး ထိခိုက်လာနိုင်မှာဖြစ်ပြီး အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေလည်း လျော့ပါးသွားနိုင်တယ်လို့ ကုန်သည်စက်မှုအသင်းချုပ် UMFCCI ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာမောင်မောင်လေးက ပြောပါတယ်။

အီးယူဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်ကစလို့ ကုန်သွယ်ခွန် စည်းကြပ်မှု လျှော့ပေါ့တဲ့ အထူးအခွင့်အရေးပေးခဲ့တာဖြစ်ပြီး အခုတော့ ဒါကို ပြန်ရုပ်ဖို့ ဥရောပသမဂ္ဂ အီးယူကော်မရှင်က ပြန်လည် သုံးသပ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

"အီးယူ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့က လာမယ့်နှစ် အစောပိုင်း လာဖို့ရှိတယ်၊ ဒီမှာ လေ့လာမယ်၊ စုံစမ်းထောက်လှမ်းမယ်၊ ပြီးတာနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိမ့်မယ်နဲ့ တူပါတယ်" လို့ UMFCCI ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာမောင်မောင်လေးက ပြောပါတယ်။

"အီးယူက GSP ရုပ်သိမ်းမယ်ဆိုရင် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကို အများကြီးထိခိုက်မယ်၊ အခြေခံလုပ်သားတွေ ထိခိုက်မယ်၊ အလုပ်အကိုင်ရရှိမှု ထိခိုက်မယ်၊ တိုင်းပြည်ကိုလည်း ထိခိုက်နိုင်တယ်" လို့ ဒေါက်တာမောင်မောင်လေးက ဆက်ပြောပါတယ်။

အီးယူရဲ့ ကုန်သွယ်မှုအထူးအခွင့်အရေးအရ 'မြန်မာနိုင်ငံမှာ ချုပ်လုပ်သည်' Made In Myanmar ဆိုတဲ့ အဝတ်အထည်၊ ဖိနပ်၊ အိတ် စတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ဥရောပသမဂ္ဂနိုင်ငံတွေဆီ တင်ပို့မယ်ဆိုရင် အခွန်အခ ကင်းလွတ်ခွင့်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲ့ဒီလုပ်ငန်းတွေထဲမှာ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကနေ တင်ပို့တာက ၉၅ % အထိ ရှိပါတယ်။

    အီးယူရဲ့ကုန်သွယ်မှုအခွင့်အရေးမရုပ်သိမ်းဖို့ အလုပ်သမားအဖွဲ့ရော အစိုးရကပါ ထုတ်ပြော

မြန်မာနိုင်ငံ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းရဲ့ စာရင်းအချက်အလက်တွေအရ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကနေရတဲ့ ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုးက ၂၀၁၇ မှာ ယူရိုငွေ ၂.၆ ဘီလီယံရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ၄.၇ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ပါတယ်။

၂၀၁၇ နဲ့ ၂၀၁၈ ကို နှိုင်းယှဉ်မယ်ဆိုရင် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းရဲ့ ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုးက ၇၀% အထိ တက်လာခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

"အီးယူရဲ့ GSP ကြောင့် အထည်ချုပ်က အများကြီး တက်သွားတာ" လို့ မြန်မာနိုင်ငံ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဒေါ်ခိုင်ခိုင်နွယ်က ပြောပါတယ်။

ကုန်သည်စက်မှုအသင်းချုပ်က ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ကောက်ယူထားတဲ့စစ်တမ်းအရလည်း မြန်မာနိုင်ငံက အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းမှာ လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ဝန်ထမ်း ၄ သိန်းဝန်းကျင်ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် AFP
Image caption အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းခွင်တခု

လက်ရှိမှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံဟာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ဂျီနိုဆိုက် ကွန်ဗန်းရှင်းကို ချိုးဖောက်တယ်လို့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက စွပ်စွဲထားတဲ့အပေါ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး အိုင်စီဂျေမှာ လျှောက်လဲနေရတာဖြစ်ပြီး ဒါ့ကြောင့် နိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးအရ အရေးယူ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ရှိလာမှာကို လုပ်ငန်းရှင်တချို့က စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဒေါ်ခိုင်ခိုင်နွယ်ကတော့ "လုပ်ငန်းရှင်ဘက်က ကလေးလုပ်သားမရှိစေရဘူးဆိုတဲ့ ကိစ္စတွေလို အလုပ်သမားအခွင့်အရေးဘက်ကရော လူ့အခွင့်အရေးဘက်ကရော ပြည့်မီအောင် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။

ပြည်တွင်းက အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းမှာ တရုတ် ဂျပန် ကိုရီးယားစတဲ့ နိုင်ငံခြားသားပိုင် စက်ရုံတွေလည်း ရှိနေပြီး လုပ်ငန်းရှင် ၅၀၀ ကျော်ထဲမှာ တရုတ်နိုင်ငံသား လုပ်ငန်းရှင်က ၂၀၀ ကျော်ရှိတယ်လို့လည်း ဒေါ်ခိုင်ခိုင်နွယ်က ပြောပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

အိုင္စီေဂ်က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ျမန္မာဂမ္ဘီယာ ႏွစ္ႏိုင္ငံေတာင္းဆိုခ်က္ေတြက ဘာေတြလဲ

 အမႈကို စာရင္းကေန လုံးဝပယ္ဖ်က္ဖို႔ ျမန္မာဘက္က ေတာင္းဆိုထား
(Zawgyi)⤵⤵⤵
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး အိုင္စီေဂ်က ၾကားနာမႈသုံးရက္တာအၿပီးမွာ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္ ရက္စြဲနဲ႔ သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ခု ထုတ္ျပန္လိုက္ၿပီး အဲဒီမွာ ဂမ္ဘီယာက ေတာင္းဆိုတဲ့အခ်က္ ၆ ခ်က္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေတာင္းဆိုတဲ့အခ်က္ ၂ ခ်က္တို႔ကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ဂမ္ဘီယာကေတာင္းဆိုတဲ့အခ်က္ေတြက ဘာေတြလဲ

ဂမ္ဘီယာက အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးအိုင္စီေဂ်အေနနဲ႔ အင္မတန္မွအေရးႀကီးတဲ့အတြက္ လတ္တေလာ အေနနဲ႔ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လတ္တေလာစီမံေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြကို ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါတယ္ဆိုၿပီး ေျခာက္ခ်က္ကို တင္ျပခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့
ဂမ္ဘီယာက ျမန္မာကို ၾကားျဖတ္စီမံခ်က္ ခ်မွတ္ေပးဖို႔ အိုင္စီေဂ်ကို တင္ျပထားပါတယ္။

(၁)လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ဂ်ီႏိုဆိုက္လို႔ ယူဆႏိုင္တဲ့၊ ဂ်ီႏိုဆိုက္လို႔ ဦးတည္သြားေစႏိုင္တဲ့ အရာအားလုံးကို ျမန္မာ အစိုးရက ရပ္တန႔္ေပးဖို႔နဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ကို ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္တာ၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္တာ၊ အဓမၼျပဳက်င့္တာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္တာ၊ အိုးအိမ္ေတြ နဲ႔ရပ္႐ြာေတြကို မီးရႈိ႕တာ၊ တိရစာၦန္ေတြနဲ႔ ေျမယာေတြကို မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးတာ၊ အသက္ရွင္ေနထိုင္ေရးအတြက္လိုအပ္တဲ့အရာေတြကိုဖ်က္ဆီးတာကို မလုပ္ဖို႔

(၂) ျမန္မာစစ္တပ္၊ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ေတြ၊ တျခား လူပုဂၢိဳလ္အဖြဲ႕အစည္းေတြကမဆို ဂ်ႏိုဆိုက္ကို ထပ္မက်ဴးလြန္ဖို႔၊ ဂ်ီႏိုဆိုက္က်ဴးလြန္ဖို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ျခင္းမရွိဖို႔၊ ဂ်ီႏိုဆိုက္ျဖစ္ရန္လႈံ႕ေဆာ္တာ၊ ဂ်ီႏိုဆိုက္မွာ ပါဝင္ပတ္သက္ျခင္းမရွိဖို႔၊ ဥပေဒမဲ့စီရင္ျခင္းမျပဳလုပ္ဖို႔၊

(၃) ျမန္မာက သက္ေသအေထာက္အထားေတြကို မဖ်က္ဆီးဖို႔၊ သက္ေသခံပစၥည္းေတြကို တျခားသူမ်ား ၾကည့္ရႈခြင့္၊ ေလ့လာခြင့္မရေအာင္ မျပဳလုပ္ဖို႔

(၄) ျမန္မာနဲ႔ဂမ္ဘီယာတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုလက္တုံ႔ျပန္တဲ့ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြကိုမွမျပဳလုပ္ဖို႔နဲ႔ အေျခအေနကို ပိုဆိုးလာမယ့္ကိစၥရပ္ေတြကိုေတြ မျပဳမလုပ္ဖို႔

(၅) ၾကားျဖတ္စီမံခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ခဲ့လို႔ရွိရင္ ေလးလအတြင္း ႏွစ္ဖက္ႏိုင္ငံက လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို အစီရင္ခံ စာတင္ျပဖို႔

(၆) ျမန္မာဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္ Fact-finding Mission နဲ႔ တျခားကုလ အဖြဲ႕အစည္းေတြအားလုံးရဲ႕ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ဖို႔

စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာဘက္က ဘာေတြေတာင္းဆိုထားလဲ

ျမန္မာအစိုးရကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္တဲ့ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္က သူ႔ရဲ႕ အၿပီးသတ္ေလွ်ာက္လဲခ်က္မွာ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ ကို ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ခ်က္ကို အိုင္စီေဂ်တရား႐ုံးက အခုလို ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ျမန္မာဘက္ကေတာင္းဆိုတာကေတာ့

(၁) အမႈကို စာရင္းကေန လုံးဝပယ္ဖ်က္ဖို႔နဲ႔

(၂) မပယ္ဖ်က္ေပးႏိုင္ရင္ ဂမ္ဘီယာဘက္က ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ၾကားျဖတ္စီမံခ်က္ေတြ ေဆာင္႐ြက္ဖို႔အမိန႔္ကို မထုတ္ေပးဖို႔

စတဲ့ႏွစ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး အိုင္စီေဂ်ဥကၠ႒တရားသူႀကီးက ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္ ၾကားနာမႈေတြအၿပီးမွာ တရား႐ုံး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို လူထု တက္ေရာက္ နားေထာင္ႏိုင္တဲ့တရားခြင္အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္မွာျဖစ္ၿပီး ၾကားနာမယ့္ရက္ကို သင့္ေတာ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေၾကညာမယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အခုလိုၾကားနာမႈအၿပီးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာက ျပင္းထန္တဲ့တုံ႔ျပန္မႈေတြ ရွိလာခဲ့ပါတယ္။
အိုင္စီေဂ်တရား႐ုံးေရွ႕ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေထာက္ခံမႈေတြေရာကန႔္ကြက္ဆႏၵျပမႈေတြပါ ရွိခဲ့

ဒါေပမဲ့ အိုင္စီေဂ်တရားသူႀကီးေတြက ႏိုင္ငံေတြကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး တရားစီရင္တာမဟုတ္တဲ့အတြက္ တရားစီရင္ဆုံးျဖတ္တဲ့ေနရာမွာ အဲဒီလို တုံ႔ျပန္မႈ ေတြကို ထည့္သြင္းဆုံးျဖတ္ဖို႔မရွိဘူးလို႔ ဥပေဒပညာရွင္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာျမင့္ဇံက ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။ တုံ႔ျပန္မႈဆိုတဲ့ေနရာမွာ အခုလို တစ္ဖက္က ျပင္းထန္တဲ့တုံ႔ျပန္မႈေတြေရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေထာက္ခံဆႏၵျပပြဲေတြပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဆုံးျဖတ္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ဘယ္ တရား႐ုံးမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တရား သူႀကီးက ျပစ္မႈ ေျမာက္တယ္ မေျမာက္ဘူး ဆိုတာကို Innocent until proven guilty (အျပစ္ရွိေၾကာင္း သက္ေသ မျပႏိုင္သေ႐ြ႕ အျပစ္မရွိဘူး) ဆိုတဲ့ အေျခခံနဲ႔ စဥ္းစားရၿပီး ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္းကို သံသယ လုံးဝမရွိတဲ့ အေနအထား Beyond reasonable doubt အထိ စြပ္စြဲသူဘက္က သက္ေသျပႏိုင္ဖို႔ လိုတဲ့ အတြက္ အခု အမႈမွာ ဂမ္ဘီယာဘက္က စြပ္စြဲခ်က္ ေတြက သံသယ ကင္းေစတဲ့ အထိ တင္ျပႏိုင္ခဲ့မႈအပိုင္း အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ဥပေဒ ပညာရွင္ ေဒါက္တာ အင္ဒ႐ူး ငြန္က်ဳံးလ်န္ ကေတာ့ သုံးသပ္ပါတယ္။

သုံးရက္တာၾကားနာပြဲကို သြားေရာက္သတင္းယူခဲ့တဲ့ ဘီဘီစီသတင္းေထာက္ရဲ႕ တရားသူႀကီးေတြကို ေမးျမန္းခ်က္အရ ဒီအမႈဟာ လာမယ့္ႏွစ္ဇန္နဝါရီလဆန္းေလာက္မွာ အဆုံးအျဖတ္ထြက္လာႏိုင္ဖြယ္ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဒီကေန႔မွာ နယ္သာလန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ႏိုင္ငံျခားေရးေကာ္မတီနဲ႔လည္း ေတြ႕ဆုံၿပီး ျမန္မာကို ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက စြဲဆိုထားတဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈစြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေဆြးေႏြးဖြယ္ရွိတယ္လို႔ နယ္သာလန္တိုင္းမ္သတင္းက ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

လတ္တေလာမွာ ျမန္မာကိုတရားစြဲထားတဲ့ ဂမ္ဘီယာကိုေထာက္ခံဖို႔ နယ္သာလန္နဲ႔ကေနဒါႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးတြဲၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္မွာေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
---------------
(Unicode)⤵⤵⤵
အိုင်စီဂျေက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ မြန်မာဂမ်ဘီယာ နှစ်နိုင်ငံတောင်းဆိုချက်တွေက ဘာတွေလဲ

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် KOEN VAN WEEL/ANP/AFP via Getty Images
Image caption အမှုကို စာရင်းကနေ လုံးဝပယ်ဖျက်ဖို့ မြန်မာဘက်က တောင်းဆိုထား

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး အိုင်စီဂျေက ကြားနာမှုသုံးရက်တာအပြီးမှာ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက် ရက်စွဲနဲ့ သတင်း ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီး အဲဒီမှာ ဂမ်ဘီယာက တောင်းဆိုတဲ့အချက် ၆ ချက်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက တောင်းဆိုတဲ့အချက် ၂ ချက်တို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဂမ်ဘီယာကတောင်းဆိုတဲ့အချက်တွေက ဘာတွေလဲ

ဂမ်ဘီယာက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးအိုင်စီဂျေအနေနဲ့ အင်မတန်မှအရေးကြီးတဲ့အတွက် လတ်တလော အနေနဲ့ အောက်ဖော်ပြပါ လတ်တလောစီမံဆောင်ရွက်ချက်တွေကို ထုတ်ပြန်ပေးဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်ဆိုပြီး ခြောက်ချက်ကို တင်ပြခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် KOEN VAN WEEL
Image caption ဂမ်ဘီယာက မြန်မာကို ကြားဖြတ်စီမံချက် ချမှတ်ပေးဖို့ အိုင်စီဂျေကို တင်ပြထားပါတယ်။

(၁)လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ဂျီနိုဆိုက်လို့ ယူဆနိုင်တဲ့၊ ဂျီနိုဆိုက်လို့ ဦးတည်သွားစေနိုင်တဲ့ အရာအားလုံးကို မြန်မာ အစိုးရက ရပ်တန့်ပေးဖို့နဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေ ကို ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်တာ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာညှင်းပန်းနှိပ်စက်တာ၊ အဓမ္မပြုကျင့်တာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်တာ၊ အိုးအိမ်တွေ နဲ့ရပ်ရွာတွေကို မီးရှို့တာ၊ တိရစ္ဆာန်တွေနဲ့ မြေယာတွေကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးတာ၊ အသက်ရှင်နေထိုင်ရေးအတွက်လိုအပ်တဲ့အရာတွေကိုဖျက်ဆီးတာကို မလုပ်ဖို့

(၂) မြန်မာစစ်တပ်၊ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေ၊ တခြား လူပုဂ္ဂိုလ်အဖွဲ့အစည်းတွေကမဆို ဂျနိုဆိုက်ကို ထပ်မကျူးလွန်ဖို့၊ ဂျီနိုဆိုက်ကျူးလွန်ဖို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိဖို့၊ ဂျီနိုဆိုက်ဖြစ်ရန်လှုံ့ဆော်တာ၊ ဂျီနိုဆိုက်မှာ ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းမရှိဖို့၊ ဥပဒေမဲ့စီရင်ခြင်းမပြုလုပ်ဖို့၊

(၃) မြန်မာက သက်သေအထောက်အထားတွေကို မဖျက်ဆီးဖို့၊ သက်သေခံပစ္စည်းတွေကို တခြားသူများ ကြည့်ရှုခွင့်၊ လေ့လာခွင့်မရအောင် မပြုလုပ်ဖို့

(၄) မြန်မာနဲ့ဂမ်ဘီယာတို့အနေနဲ့ ဘယ်လိုလက်တုံ့ပြန်တဲ့ဆောင်ရွက်ချက်တွေကိုမှမပြုလုပ်ဖို့နဲ့ အခြေအနေကို ပိုဆိုးလာမယ့်ကိစ္စရပ်တွေကိုတွေ မပြုမလုပ်ဖို့

(၅) ကြားဖြတ်စီမံချက်တွေကို ချမှတ်ခဲ့လို့ရှိရင် လေးလအတွင်း နှစ်ဖက်နိုင်ငံက လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို အစီရင်ခံ စာတင်ပြဖို့

(၆) မြန်မာဟာ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင် Fact-finding Mission နဲ့ တခြားကုလ အဖွဲ့အစည်းတွေအားလုံးရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့

စတာတွေဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာဘက်က ဘာတွေတောင်းဆိုထားလဲ

မြန်မာအစိုးရကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဖြစ်တဲ့ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်က သူ့ရဲ့ အပြီးသတ်လျှောက်လဲချက်မှာ အချက်နှစ်ချက် ကို တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒီနှစ်ချက်ကို အိုင်စီဂျေတရားရုံးက အခုလို ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

မြန်မာဘက်ကတောင်းဆိုတာကတော့

(၁) အမှုကို စာရင်းကနေ လုံးဝပယ်ဖျက်ဖို့နဲ့

(၂) မပယ်ဖျက်ပေးနိုင်ရင် ဂမ်ဘီယာဘက်က တောင်းဆိုထားတဲ့ ကြားဖြတ်စီမံချက်တွေ ဆောင်ရွက်ဖို့အမိန့်ကို မထုတ်ပေးဖို့

စတဲ့နှစ်ချက်ဖြစ်ပါတယ်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး အိုင်စီဂျေဥက္ကဋ္ဌတရားသူကြီးက ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက် ကြားနာမှုတွေအပြီးမှာ တရားရုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လူထု တက်ရောက် နားထောင်နိုင်တဲ့တရားခွင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်မှာဖြစ်ပြီး ကြားနာမယ့်ရက်ကို သင့်တော်တဲ့အချိန်မှာ ကြေညာမယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

အခုလိုကြားနာမှုအပြီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံဘက်က လျှောက်လဲချက်တွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာက ပြင်းထန်တဲ့တုံ့ပြန်မှုတွေ ရှိလာခဲ့ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Pierre Crom
Image caption အိုင်စီဂျေတရားရုံးရှေ့ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောက်ခံမှုတွေရောကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုတွေပါ ရှိခဲ့

ဒါပေမဲ့ အိုင်စီဂျေတရားသူကြီးတွေက နိုင်ငံတွေကို ကိုယ်စားပြုပြီး တရားစီရင်တာမဟုတ်တဲ့အတွက် တရားစီရင်ဆုံးဖြတ်တဲ့နေရာမှာ အဲဒီလို တုံ့ပြန်မှု တွေကို ထည့်သွင်းဆုံးဖြတ်ဖို့မရှိဘူးလို့ ဥပဒေပညာရှင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာမြင့်ဇံက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။ တုံ့ပြန်မှုဆိုတဲ့နေရာမှာ အခုလို တစ်ဖက်က ပြင်းထန်တဲ့တုံ့ပြန်မှုတွေရော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောက်ခံဆန္ဒပြပွဲတွေပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားဆုံးဖြတ်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဘယ် တရားရုံးမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် တရား သူကြီးက ပြစ်မှု မြောက်တယ် မမြောက်ဘူး ဆိုတာကို Innocent until proven guilty (အပြစ်ရှိကြောင်း သက်သေ မပြနိုင်သရွေ့ အပြစ်မရှိဘူး) ဆိုတဲ့ အခြေခံနဲ့ စဉ်းစားရပြီး ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်းကို သံသယ လုံးဝမရှိတဲ့ အနေအထား Beyond reasonable doubt အထိ စွပ်စွဲသူဘက်က သက်သေပြနိုင်ဖို့ လိုတဲ့ အတွက် အခု အမှုမှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က စွပ်စွဲချက် တွေက သံသယ ကင်းစေတဲ့ အထိ တင်ပြနိုင်ခဲ့မှုအပိုင်း အားနည်းချက်တွေ ရှိနေတယ်လို့ ဥပဒေ ပညာရှင် ဒေါက်တာ အင်ဒရူး ငွန်ကျုံးလျန် ကတော့ သုံးသပ်ပါတယ်။

သုံးရက်တာကြားနာပွဲကို သွားရောက်သတင်းယူခဲ့တဲ့ ဘီဘီစီသတင်းထောက်ရဲ့ တရားသူကြီးတွေကို မေးမြန်းချက်အရ ဒီအမှုဟာ လာမယ့်နှစ်ဇန်နဝါရီလဆန်းလောက်မှာ အဆုံးအဖြတ်ထွက်လာနိုင်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ဒီကနေ့မှာ နယ်သာလန် အောက်လွှတ်တော်နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီနဲ့လည်း တွေ့ဆုံပြီး မြန်မာကို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက စွဲဆိုထားတဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုစွပ်စွဲချက်နဲ့ပတ်သက်လို့ ဆွေးနွေးဖွယ်ရှိတယ်လို့ နယ်သာလန်တိုင်းမ်သတင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။

လတ်တလောမှာ မြန်မာကိုတရားစွဲထားတဲ့ ဂမ်ဘီယာကိုထောက်ခံဖို့ နယ်သာလန်နဲ့ကနေဒါနှစ်နိုင်ငံ ပူးတွဲပြီး ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက်မှာကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
 

ၿဗိတိႏ္ေျရးေကာကၸဲျ အာဏာရ ၾကႏၦာေဗးတစၸါတီ အႏုိင္ရ


(Zawgyi/Unicode)

ၾကာသေပတးေန႔ကက္င္းပခဲ့တဲ့ ၿဗိတိႏၷိုင္ငံေအေၾထေၾထ႐ျးေကာၾကၸဲမြာ ဝႏ္ႀကီးခ္ဳပ္ Boris Johnson ရဲ႕ Conservative ပါတီက ပါလီမႏၼြာ မဲအမ္ားစုနဲ႔ အႏိုင္ရၾသားပါတယ္။ ေအာကႅႊတ္ေတာ္အမတ္ေနရာ ၆၅၀ မြာ Conservative ပါတီက ၃၆၀ ေက္ာၷဲ႔ ၈၀ ရာခိုငၷႈႏ္းေလာက္ အႏိုင္ရၾသားတာ်ဖစၸါတယ္။ ေအေၾထေၾထ႐ျးေကာၾကၸဲမြာ သမို္င္းဝင္အႏိုင္ရခဲ့တဲ့အၾတက္ မဲဆႏၵ႐ြင္ေၾတရဲ႕ ယံုၾကၫၼႈကို တံု႔်ပႏၲဲ့ေအနနဲ႔ EU ဥေရာပသမဂၢထဲေကန ၿဗိတိႏၷႈၾတၳက္ေရးကို မ်ဖေစၼနလုပ္ၾသားမယႅိဳ႕ ဝႏ္ႀကီးခ္ဳပ္ Johnson ကအႏိုင္ရမိႏ္႔ျခႏ္းမြာ ေ်ပာၾကားၾသားပါတယ္။

“ၿဗိတိႏၷုၾတၳကၹဳိ႔ သတၼြတၳားတဲ့ ၂၀၂၀ ဇႏၷ၀ါရီ လ ၃၁ ရက္ေန႔မြာ ဘယႅိဳေအ်ခေအနမ္ဳိးမြာ မဆို မ်ဖေစၼန ႏုၾတၳကၷိုင္ေအာင္ လုပ္ၾသားမယ္” လို႔ ဝႏ္ႀကီးခ္ဳပ္ Johnson ေက်ပာၾကားၾသားတာ်ဖစၸါတယ္။ အစိုးရသျစၹဲ႔ျခင့္ေပးဖုိ႔ ဝႏ္ႀကီးခ္ဳပ္ Johnson ဟာ ဘုရငၼႀကီးကို ဒီေန႔မနကၠပဲ ၾသားေရာက္ေၾတ႔ဆံု ျခင့္ေတာင္းထားၿပီး်ဖစၸါတယ္။

EU ထဲက ၾထက္ေရး မၾထက္ေရးဆႏၵခံယူၿပဲလုပၼယႅိဳ႕ ေ်ပာၾကားမဲၾဆယၡဲ့တဲ့ အတိုက္အခံ Labour ပါတီက အခုေ႐ျးေကာၾကၸဲမြာ ေအတာ္ေလး႐ံႈးနိမ့္ခဲ့တာပါ။ Labour ပါတီေခါင္းေဆာင္ Jeremy Corbyn ကသူ႔ေအနနဲ႔ ေနာင္အနာဂတ္ ေ႐ျးေကာၾကၸဲေၾတအၾတက္ ပါတီကို သူဦးေဆာင္ေတာ့မြာ မဟုတၻဴးလို႔ ေ်ပာၾကားခဲ့ေပမဲ့၊ ခ္ကၡ္င္းေတာ့ ပါတီေခါင္းေဆာင္ရာထူးေကန ဆင္းေပးမြာ မဟုတၻဴးလို႔ ေ်ပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေ႐ျးေကာၾကၸဲရလဒ္ေၾတကို ်ပႏႅၫ္သံုးသပ္ၿပီး ပါတီကို ဘယႅိဳေ႐ြ႕ဆက္ၾသားမလဲဆိုတာ ေၾဆးေျႏးေနစၪၠာလမြာေတာ့ သူဦးေဆာင္ေနဦးမြာ်ဖစၱယႅိဳ႕ ဒီေကန႔ ေ်ပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အခုေ႐ျးေကာၾကၸဲမြာ EU ထဲမြာဆက္ေနခ္ငၱဲ့ Scotland နယၠ Scotland အမ္ဳိးသားေရးပါတီ SNP ကလၫ္း အ်ပတ္အသတ္အႏိုင္ရခဲ့ပါတယ္။ Scotland နယၠိဳ သီး်ခားၾလတႅပၱဲ့ ႏိုင္ငံတခုအ်ဖျစၡဲၾထက္ေရး ဆႏၵခံယူၿပဲ ဒုတိယအႀကိမႅဳပ္ေပးဖုိ႔ Scotland ်ပၫ္သဴေၾတက ်ပတ္်ပတ္သားသား်ပသခဲ့တာ်ဖစၱယႅိဳ႕ SNP ပါတီေခါင္းေဆာင္ Nicola Sturgeon ေက်ပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

.............................

ၿဗိတိန္ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အာဏာရ ကြန္ဆာေဗးတစ္ပါတီ အႏိုင္ရ

(Zawgyi/Unicode)

ၾကာသပေတးေန႔ကက်င္းပခဲ့တဲ့ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံအေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Boris Johnson ရဲ႕ Conservative ပါတီက ပါလီမာန္မွာ မဲအမ်ားစုနဲ႔ အႏိုင္ရသြားပါတယ္။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေနရာ ၆၅၀ မွာ Conservative ပါတီက ၃၆၀ ေက်ာ္နဲ႔ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ အႏိုင္ရသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ သမိုင္းဝင္အႏိုင္ရခဲ့တဲ့အတြက္ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ႕ ယုံၾကည္မႈကို တုံ႔ျပန္တဲ့အေနနဲ႔ EU ဥေရာပသမဂၢထဲကေန ၿဗိတိန္ႏႈတ္ထြက္ေရးကို မျဖစ္မေနလုပ္သြားမယ္လို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Johnson ကအႏိုင္ရမိန႔္ခြန္းမွာ ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

“ၿဗိတိန္ႏုတ္ထြက္ဖို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ၂၀၂၀ ဇန္နဝါရီ လ ၃၁ ရက္ေန႔မွာ ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ မဆို မျဖစ္မေန ႏုတ္ထြက္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္သြားမယ္” လို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Johnson ကေျပာၾကားသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရသစ္ဖြဲ႕ခြင့္ေပးဖို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Johnson ဟာ ဘုရင္မႀကီးကို ဒီေန႔မနက္ကပဲ သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံ ခြင့္ေတာင္းထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

EU ထဲက ထြက္ေရး မထြက္ေရးဆႏၵခံယူပြဲလုပ္မယ္လို႔ ေျပာၾကားမဲဆြယ္ခဲ့တဲ့ အတိုက္အခံ Labour ပါတီက အခုေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အေတာ္ေလးရႈံးနိမ့္ခဲ့တာပါ။ Labour ပါတီေခါင္းေဆာင္ Jeremy Corbyn ကသူ႔အေနနဲ႔ ေနာင္အနာဂါတ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြအတြက္ ပါတီကို သူဦးေဆာင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ေပမဲ့၊ ခ်က္ခ်င္းေတာ့ ပါတီေခါင္းေဆာင္ရာထူးကေန ဆင္းေပးမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္ေတြကို ျပန္လည္သုံးသပ္ၿပီး ပါတီကို ဘယ္လိုေရွ႕ဆက္သြားမလဲဆိုတာ ေဆြးေႏြးေနစဥ္ကာလမွာေတာ့ သူဦးေဆာင္ေနဦးမွာျဖစ္တယ္လို႔ ဒီကေန႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အခုေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ EU ထဲမွာဆက္ေနခ်င္တဲ့ Scotland နယ္က Scotland အမ်ိဳးသားေရးပါတီ SNP ကလည္း အျပတ္အသတ္အႏိုင္ရခဲ့ပါတယ္။ Scotland နယ္ကို သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ခြဲထြက္ေရး ဆႏၵခံယူပြဲ ဒုတိယအႀကိမ္လုပ္ေပးဖို႔ Scotland ျပည္သူေတြက ျပတ္ျပတ္သားသားျပသခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ SNP ပါတီေခါင္းေဆာင္ Nicola Sturgeon ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

နယ္သာလႏ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေၾတနဲ႔ ေဒၚစုေၾတ႔ဆုံမယ့္ အစီအစၪၸ္က္


(Zawgyi/Unicode)

Netherlands ႏိုင္ငံ The Hague ၿမိဳ႕မြာေရာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိငၸငၡံ ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫ္ဟာ Netherlands ေအာကႅႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံ်ခားေရးေကာၼတီနဲ႔ ဒီေကန႔ ေၾတ႔ဆံုမယ့္ အစီအစၪ္႐ြိထားေပမဲ့ အစီအစၪ္ ပ္ကၡဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫ္ရဲ႕ ခရီးစၪၼြာ ေမမြ္ာႅင့္တဲ့ ေအၾကာင္းအရင္းေၾတ႐ြိတဲ့အၾတက္ ဖ္ကႅိဳကၱယႅိဳ႕ Netherlands ေအာကႅႊတ္ေတာၠိဳ ကိုးကားကားၿပီး Netherlands သတင္းေၾတမြာ ေဖာ္်ပပါတယ္။

႐ိုဟငၢ္ာေၾတေအပၚ လူမ္ဳိးုတုံးသတ္်ဖတၹဳိ႔ ရၫ္႐ၾယၡ္ကၷဲ႔ လုပၡဲ့တယၦိဳတဲ့ ျစျပၥဲခ္ကၷဲ႔ ICJ တရား႐ံုးမြာ Gambia ႏိုင္ငံက ်မႏၼာႏိုင္ငံကို တရားၿစဲတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သကႅိဳ႕ ႏိုင္ငံ်ခားေရးေကာၼတီမြာ ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၷဲ႔ တံခါးပိတ္ေၾဆးေျႏးမြာ ်ဖစၱယႅိဳ႕ Netherlands က လာတဲ့သတင္းေၾတမြာ ေဖာ္်ပခဲ့ၾကတာပါ။

ဒီေန႔မနကၸိဳင္းေကတာ့ ဥေရာေပရာက္ ်မႏၼာအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ သူတၫ္းခိုတဲ့ ဟုိတယၼြာ ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫ္ ဒုတိယအႀကိမ္ ေတ႔ႀဆံဳခဲ့ပါတယ္။ ၾကာသေပတးေန႔ ေညနပိုင္းကလၫ္း ဥေရာေပရာက္်မႏၼာတခ္ဳိ႕နဲ႔ ပထမ တႀကိမ္ေၾတ႔ဆံုၿပီး ်မႏၼာႏိုင္ငံ ဝမ္းနၫ္းစရာ ေအ်ခေအနနဲ႔ ႀကံဳေနရခ္ိႏၼြာ ဝႏ္းရံေပးတာကို ေက္းဇူးတင္ေၾကာင္းနဲ႔ ေတယာကၷဲ႔ ေတယာက္ ေမတၱာထားၾကဖုိ႔ တိုၾကၱႏ္းခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္်ပၫၷယ္ေ်မာကၸိဳင္းမြာ လံုၿခံဳေရးတျပၹဲ႔ဝင္ေၾတရဲ႕ ဆိုးဝါးတဲ့ လူ႔အျခင့္ေအရး ခ္ဳိးေဖာကၼႈေၾတ၊ ႐ုိဟငၢ္ာသိႏ္းနဲ႔ခ္ီ Bangladesh ႏိုင္ငံဘက္ ၾထက္ၾသားၾကရတဲ့ ေအ်ခေအေနေၾတၾကာင့္ လူမ္ဳိးတုႏ္းသတ္်ဖတၼႈ တားဆီးေရးစာခ္ဳပၠိဳ ်မႏၼာႏိုင္ငံခ္ဳိးေဖာကၱယၦဳိၿပီး ်မႏၼာႏိုင္ငံ တရားၿစဲခံရတာပါ။

ဒီစာခ္ဳပၼြာ လကၼြတၳိဳးထားၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေၾတေအနနဲ႔ တရားၿစဲတဲ့ Gambia ႏိုင္ငံဘကၠ ေထာကၡံၾကဖုိ႔ Netherlands နဲ႔ Canada ႏို္င္ငံတို႔က တနလၤာေန႔ကပဲ ေၾကညာခ္ကၳဳတ္်ပႏ္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ The Hague တရား႐ံုးမြာ ၃ ရက္ၾကာ ၂ ဘက္ ေလြ္ာကႅဲမႈေၾတေကတာ့ ၾကာသေပတးေန႔က အဆံုးသတ္ၾသားပါၿပီ။

ေနာကၦံုးေန႔ အ်ပႏ္အလြႏ္ၾကားနာပဲႁမြာ ႏိုင္ငံ်ခားေရး၀ႏ္ႀကီး ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၠ Gambia ဘကၠ ျစပၥဲျခ္က္ေၾတေအပၚမြာ ထူးထူး်ခား်ခား ထပ္်ငင္းဆိုခဲ့တာမ႐ြိခဲ့ပါဘူး။ လက္႐ြိ ICJ တရားရံုးမြာ လကၡံၾကားနာမယၦိဳတဲ့ စာရင္းေကန ်မႏၼာကို ပယၹ္က္ေပးဖို႔နဲ႔၊ Gambia ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ၾကား်ဖတ္ေအရးယူေဆာင္ျရကၡ္ကၠိဳ ပယၹ္က္ေပးဖို႔ကိုပဲ ်မႏၼာကိုယၥားလြယ္ အဖဲျ႕ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၠ တရားရံုးကို ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

႐ိုဟငၢ္ာဆိုတဲ့အသံုးအႏႈႏ္းကုိ ်မႏၼာအစိုးရက လကၼခံသလို ဒီအသံုးအႏႈႏ္းကိုလၫ္း ၾကားနာၿပဲမြာ ်မႏၼာဘကၠ သံုးႏႈႏ္းၾသား်ခင္း မ႐ြိခဲ့ပါဘူး။


[Unicode Version]

Netherlands ႏိုင္ငံ The Hague ၿမိဳ႕မွာေရာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ Netherlands ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားေရးေကာ္မတီနဲ႔ ဒီကေန႔ ေတြ႕ဆုံမယ့္ အစီအစဥ္ရွိထားေပမဲ့ အစီအစဥ္ ပ်က္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ခရီးစဥ္မွာ မေမွ်ာ္လင့္တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြရွိတဲ့အတြက္ ဖ်က္လိုက္တယ္လို႔ Netherlands ေအာက္လႊတ္ေတာ္ကို ကိုးကားကားၿပီး Netherlands သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ိဳးုတုံးသတ္ျဖတ္ဖို႔ ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ICJ တရား႐ုံးမွာ Gambia ႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံကို တရားစြဲတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးေကာ္မတီမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ တံခါးပိတ္ေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ Netherlands က လာတဲ့သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကတာပါ။

ဒီေန႔မနက္ပိုင္းကေတာ့ ဥေရာပေရာက္ ျမန္မာအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ သူတည္းခိုတဲ့ ဟိုတယ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဒုတိယအႀကိမ္ ေတ့ြဆုံခဲ့ပါတယ္။ ၾကာသပေတးေန႔ ညေနပိုင္းကလည္း ဥေရာပေရာက္ျမန္မာတခ်ိဳ႕နဲ႔ ပထမ တႀကိမ္ေတြ႕ဆုံၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ဝမ္းနည္းစရာ အေျခအေနနဲ႔ ႀကဳံေနရခ်ိန္မွာ ဝန္းရံေပးတာကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းနဲ႔ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ေမတၱာထားၾကဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြရဲ႕ ဆိုးဝါးတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာသိန္းနဲ႔ခ်ီ Bangladesh ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္သြားၾကရတဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးစာခ်ဳပ္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံခ်ိဳးေဖာက္တယ္ဆိုၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတရားစြဲခံရတာပါ။

ဒီစာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ထိုးထားၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ တရားစြဲတဲ့ Gambia ႏိုင္ငံဘက္က ေထာက္ခံၾကဖို႔ Netherlands နဲ႔ Canada ႏိုင္ငံတို႔က တနလၤာေန႔ကပဲ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ The Hague တရား႐ုံးမွာ ၃ ရက္ၾကာ ၂ ဘက္ ေလွ်ာက္လဲမႈေတြကေတာ့ ၾကာသပေတးေန႔က အဆုံးသတ္သြားပါၿပီ။

ေနာက္ဆုံးေန႔ အျပန္အလွန္ၾကားနာပြဲမွာ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က Gambia ဘက္က စြပ္စြဲခ်က္ေတြအေပၚမွာ ထူးထူးျခားျခား ထပ္ျငင္းဆိုခဲ့တာမရွိခဲ့ပါဘူး။ လက္ရွိ ICJ တရား႐ုံးမွာ လက္ခံၾကားနာမယ္ဆိုတဲ့ စာရင္းကေန ျမန္မာကို ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔နဲ႔၊ Gambia ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ၾကားျဖတ္အေရးယူေဆာင္႐ြက္ခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔ကိုပဲ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တရား႐ုံးကို ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အသုံးအႏႈန္းကို ျမန္မာအစိုးရက လက္မခံသလို ဒီအသုံးအႏႈန္းကိုလည္း ၾကားနာပြဲမွာ ျမန္မာဘက္က သုံးႏႈန္းသြားျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။

VOA Burmese
https://burmese.voanews.com
 

မိုးညႇင္း အစိုးရနည္းပညာေကာလိပ္ေက်ာင္းအတြင္းထဲမွ ပုပ္ပြေနေသာ အမ်ိဳးသားအေလာင္း ေတြ႕ရွိ


(Zawgyi)⤵⤵⤵
မိုးညႇင္းဒီဇင္ဘာ ၁၃

ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးညႇင္းၿမိဳ႕ေအာင္သေျပရပ္ကြက္ အစိုးရ နည္းပညာေကာလိပ္ ေက်ာင္းဝင္းအတြင္းၿခဳံထဲမွေလာက္ေကာင္က် ပုပ္ပြေနေသာ အမည္မသိအမ်ိဳးသားအေလာင္းတစ္ေလာင္း ဒီဇင္ဘာ၁၁ ရက္က ေတြ႕ရွိသျဖင့္ ေသမႈေသခင္းေရးဖြင့္ထားသည္။

မိုးညႇင္းၿမိဳ႕ အစိုးရနည္းပညာေကာလိပ္ေက်ာင္းအေနာက္ဘက္ ကိုက္(၂၀၀)ခန႔္အကြာၿခဳံထဲတြင္ အမည္မသိ အသက္(၃၅)ႏွစ္ခန႔္ရွိ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးသည္ အေနာက္ဘက္ ဦးေခါင္းျပဳ၍ ေမွာက္လ်က္ အေနအထားေသဆုံးေနၿပီး ၎၏ဦးေခါင္းဝဲဘက္ေဘးတြင္ အပ္တပ္လ်က္ 3cc ေဆးထိုးပိုက္တစ္ခုႏွင့္ အစိမ္းေရာင္ ဂက္(စ္)မီးျခစ္ တစ္လုံးတို႔အား ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။

မိုးညႇင္းၿမိဳ႕ အစိုးရနည္းပညာေကာလိပ္ေက်ာင္းေစာင့္ ဦးထြန္းၾကည္၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ လြန္ခဲ့ေသာတစ္ပတ္ခန႔္မွစ၍ အပုပ္နံ႔ရၿပီး အဆိုပါအပုပ္နံ႔မွာ ပိုမိုဆိုး႐ြားလာသျဖင့္ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္ ညေန၆ နာရီ တြင္ လိုက္လံရွာေဖြရာမွ ေသဆုံးေနေသာအမ်ိဳးသား အေလာင္းအား ေတြ႕ရွိရ၍ သက္ဆိုင္ရာသို႔ အေၾကာင္းၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသျဖင့္ ဒုရဲအုပ္သင္းစုဝင္း မွတရားလိုျပဳလုပ္ အမႈဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး မိုးညႇင္းၿမိဳ႕မရဲစခန္းက အမႈမွန္ေပၚေပါက္ေရး အတြက္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္ ။

နီတိုး
Myanmaalinn
https://www.facebook.com/MYANMAALINNNEWS
-------------
(Unicode)⤵⤵⤵
မိုးညှင်း အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်ကျောင်းအတွင်းထဲမှ ပုပ်ပွနေသော
အမျိုးသားအလောင်း တွေ့ရှိ

မိုးညှင်းဒီဇင်ဘာ ၁၃

ကချင်ပြည်နယ် မိုးညှင်းမြို့အောင်သပြေရပ်ကွက် အစိုးရ နည်းပညာကောလိပ် ကျောင်းဝင်းအတွင်းခြုံထဲမှလောက်ကောင်ကျ ပုပ်ပွနေသော အမည်မသိအမျိုးသားအလောင်းတစ်လောင်း ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်က တွေ့ရှိသဖြင့် သေမှုသေခင်းရေးဖွင့်ထားသည်။


မိုးညှင်းမြို့ အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်ကျောင်းအနောက်ဘက် ကိုက်(၂၀၀)ခန့်အကွာခြုံထဲတွင် အမည်မသိ အသက်(၃၅)နှစ်ခန့်ရှိ အမျိုးသားတစ်ဦးသည် အနောက်ဘက် ဦးခေါင်းပြု၍ မှောက်လျက် အနေအထားသေဆုံးနေပြီး ၎င်း၏ဦးခေါင်းဝဲဘက်ဘေးတွင် အပ်တပ်လျက် 3cc ဆေးထိုးပိုက်တစ်ခုနှင့် အစိမ်းရောင် ဂက်(စ်)မီးခြစ် တစ်လုံးတို့အား တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။

မိုးညှင်းမြို့ အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်ကျောင်းစောင့် ဦးထွန်းကြည်၏ ပြောကြားချက်အရ လွန်ခဲ့သောတစ်ပတ်ခန့်မှစ၍ အပုပ်နံ့ရပြီး အဆိုပါအပုပ်နံ့မှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာသဖြင့် ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက် ညနေ ၆ နာရီ တွင် လိုက်လံရှာဖွေရာမှ သေဆုံးနေသောအမျိုးသား အလောင်းအား တွေ့ရှိရ၍ သက်ဆိုင်ရာသို့ အကြောင်းကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသဖြင့် ဒုရဲအုပ်သင်းစုဝင်း မှတရားလိုပြုလုပ် အမှုဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး မိုးညှင်းမြို့မရဲစခန်းက အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်ရေး အတွက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည် ။

နီတိုး
Myanmaalinn
https://www.facebook.com/MYANMAALINNNEWS

ကားလမ္းေဘးခ်ရပ္တန႔္ထားသည့္ ၂၂ ဘီးယာဥ္အား အက္စစ္ရည္မ်ားတည္ေဆာင္လာသည့္ ၁၂ ဘီး ယာဥ္မွ အရွိန္လြန္ဝင္တိုက္မိ တစ္ဦးေသ ႏွစ္ဦးဒဏ္ရာမ်ားရရွိ

(Zawgyi)⤵⤵⤵
ျဖဴး ဒီဇင္ဘာ ၁၃

ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေတာင္ငူခ႐ိုင္၊ ျဖဴးၿမိဳ႕နယ္၊ ေညာင္ပင္သာၿမိဳ႕ ေျမာက္ဘက္ တစ္မိုင္ခြဲခန႔္ အကြာ ဇဟားေက်း႐ြာအုပ္စု၊ ႐ြာသာယာေက်း႐ြာအနီး ရန္ကုန္-မႏၲေလးကားလမ္းတြင္ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္ နံနက္ ၂ နာရီခြဲ ခန႔္က လမ္းေဘးခ်ရပ္တန႔္ထားသည့္ ၂၂ ဘီးကုန္တင္ယာဥ္အား အက္စစ္ ရည္မ်ားတင္ေဆာင္လာသည့္ ၁၂ ဘီးယာဥ္မွ အရွိန္လြန္ဝင္ေရာက္တိုက္မိခဲ့ရာ တစ္ဦးေသဆုံးခဲ့ၿပီးႏွစ္ ဦး ဒဏ္ရာမ်ားရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေညာင္ပင္သာနယ္ေျမရဲစခန္းမွ သိရသည္။

ယာဥ္တိုက္မႈျဖစ္ပြားေၾကာင္း သတင္းအရ ေညာင္ပင္သာ နယ္ေျမရဲစခန္းမွ စခန္းမႉး ရဲအုပ္ ေဝလင္း၊ ဒုရဲအုပ္ နန္းဝင္းထြန္း ဦးစီးအဖြဲ႕က သြားေရာက္စစ္ေဆးခဲ့ရာ ရန္ကုန္-မႏၲေလးကားလမ္းအတိုင္း ေတာင္မွေျမာက္သို႔ ထြန္းထြန္းဝင္း(ခ) ေခါင္းႀကီး ၂၂ ႏွစ္ (ယာဥ္ေနာက္လိုက္)၊ ဒိုင္ေကာင္းကုန္းေက်း႐ြာ၊ ဝမ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသ ႀကီးေနသူေမာင္းႏွင္ၿပီး သန္းယု ၃၃ ႏွစ္ (ယာဥ္ေမာင္း)၊ ဘုရားစုေက်း႐ြာ၊ ဝမ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္ေနသူလိုက္ပါ လာေသာ အမ်ိဳးအမည္စုံစမ္းဆဲ အက္စစ္အရည္မ်ားတင္ေဆာင္လာသည့္ 5H/----- ဖူဆို ၁၂ ဘီးယာဥ္ သည္ ကားလမ္းမိုင္တိုင္ ၁၂၂/၂ ႏွင့္ ၃ ၾကား အခင္းျဖစ္ေနရာအေရာက္ ကားလမ္းအေရွ႕ဘက္ေဘးတြင္ ရပ္တန႔္ထားသည့္ မ်ိဳးထက္ေနာင္(ခ)ေနာင္ေနာင္ ၂၅ ႏွစ္၊ ဇရပ္ႀကီးေက်း႐ြာ၊ ထန္းတပင္ၿမိဳ႕နယ္ ေနသူေမာင္းႏွင္ေသာ ၂၂ ဘီး ေထြလာယာဥ္အား ဝင္ေရာက္တိုက္မိခဲ့သည္။

ယာဥ္တိုက္မႈေၾကာင့္ ၁၂ ဘီးယာဥ္ ေမာင္းႏွင္သူ ထြန္းထြန္းဝင္း မွာေနရာတြင္ ရရွိသည့္ဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ေသဆုံးသြားခဲ့ၿပီး သန္းယု ႏွင့္ ၂၂ ဘီးယာဥ္ေမာင္း မ်ိဳးထက္ေနာင္(ခ)ေနာင္ေနာင္ တို႔တြင္း(စိုးရိမ္ရ)ဒဏ္ရာမ်ားရရွိသြားေၾကာင္း သိရွိရ၍ ေညာင္ပင္သာနယ္ေျမရဲစခန္းမွ ယာဥ္ေမာင္း ထြန္းထြန္းဝင္း အား အမႈဖြင့္အေရးယူေဆာင္႐ြက္ထားေၾကာင္း သိရသည္။


သန္းလြင္(ဆြာ)
Myanmaalinn
https://www.facebook.com/MYANMAALINNNEWS
-------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ကားလမ်းဘေးချရပ်တန့်ထားသည့် ၂၂ ဘီးယာဉ်အား အက်စစ်ရည်များတည်ဆောင်လာသည့် ၁၂ ဘီး ယာဉ်မှ အရှိန်လွန်ဝင်တိုက်မိ တစ်ဦးသေ နှစ်ဦးဒဏ်ရာများရရှိ

ဖြူး ဒီဇင်ဘာ ၁၃

ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာမြို့ မြောက်ဘက် တစ်မိုင်ခွဲခန့် အကွာ ဇဟားကျေးရွာအုပ်စု၊ ရွာသာယာကျေးရွာအနီး ရန်ကုန်-မန္တလေးကားလမ်းတွင် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက် နံနက် ၂ နာရီခွဲ ခန့်က လမ်းဘေးချရပ်တန့်ထားသည့် ၂၂ ဘီးကုန်တင်ယာဉ်အား အက်စစ် ရည်များတင်ဆောင်လာသည့် ၁၂ ဘီးယာဉ်မှ အရှိန်လွန်ဝင်ရောက်တိုက်မိခဲ့ရာ တစ်ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီးနှစ် ဦး ဒဏ်ရာများရရှိခဲ့ကြောင်း ညောင်ပင်သာနယ်မြေရဲစခန်းမှ သိရသည်။

ယာဉ်တိုက်မှုဖြစ်ပွားကြောင်း သတင်းအရ ညောင်ပင်သာ နယ်မြေရဲစခန်းမှ စခန်းမှူး ရဲအုပ် ဝေလင်း၊ ဒုရဲအုပ် နန်းဝင်းထွန်း ဦးစီးအဖွဲ့က သွားရောက်စစ်ဆေးခဲ့ရာ ရန်ကုန်-မန္တလေးကားလမ်းအတိုင်း တောင်မှမြောက်သို့ ထွန်းထွန်းဝင်း(ခ) ခေါင်းကြီး ၂၂ နှစ် (ယာဉ်နောက်လိုက်)၊ ဒိုင်ကောင်းကုန်းကျေးရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသ ကြီးနေသူမောင်းနှင်ပြီး သန်းယု ၃၃ နှစ် (ယာဉ်မောင်း)၊ ဘုရားစုကျေးရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်နေသူလိုက်ပါ လာသော အမျိုးအမည်စုံစမ်းဆဲ အက်စစ်အရည်များတင်ဆောင်လာသည့် 5H/----- ဖူဆို ၁၂ ဘီးယာဉ် သည် ကားလမ်းမိုင်တိုင် ၁၂၂/၂ နှင့် ၃ ကြား အခင်းဖြစ်နေရာအရောက် ကားလမ်းအရှေ့ဘက်ဘေးတွင် ရပ်တန့်ထားသည့် မျိုးထက်နောင်(ခ)နောင်နောင် ၂၅ နှစ်၊ ဇရပ်ကြီးကျေးရွာ၊ ထန်းတပင်မြို့နယ် နေသူမောင်းနှင်သော ၂၂ ဘီး ထွေလာယာဉ်အား ဝင်ရောက်တိုက်မိခဲ့သည်။

ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် ၁၂ ဘီးယာဉ် မောင်းနှင်သူ ထွန်းထွန်းဝင်း မှာနေရာတွင် ရရှိသည့်ဒဏ်ရာများဖြင့်သေဆုံးသွားခဲ့ပြီး သန်းယု နှင့်၂၂ ဘီးယာဉ်မောင်း မျိုးထက်နောင်(ခ)နောင်နောင် တို့တွင်း(စိုးရိမ်ရ)ဒဏ်ရာများရရှိသွားကြောင်း သိရှိရ၍ ညောင်ပင်သာနယ်မြေရဲစခန်းမှ ယာဉ်မောင်း ထွန်းထွန်းဝင်း အား အမှုဖွင့်အရေးယူဆောင်ရွက်ထားကြောင်း သိရသည်။


သန်းလွင်(ဆွာ)
Myanmaalinn
https://www.facebook.com/MYANMAALINNNEWS

ကိုေဆြဝင္းရဲ႕ေရွ႕ေန တရား႐ုံးမွာ ဆဲဆို၊ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရ

Myanmar Now အယ္ဒီတာ ကိုေဆြဝင္းအမႈရဲ႕ တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ေဒၚ႐ြက္ႏုေအာင္ကို ေတြ႕ရစဥ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
Myanmar Now အယ္ဒီတာ ကိုေဆြဝင္းအမႈရဲ႕ တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ေဒၚ႐ြက္ႏုေအာင္ကို မဘသ ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူ ေနာက္လိုက္ေတြက ဒီေန႔ မႏၲေလးတိုင္း တရားလႊတ္ေတာ္ဝင္းထဲမွာ ၿခိမ္းေျခာက္၊ ဆဲဆိုမႈေတြျပဳလုပ္ ခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိပါတယ္။

ျမန္မာေနာင္း အယ္ဒီတာက ထင္ရွားတဲ့ မြတ္စလင္ေရွ႕ေန ဦးကိုနီကို ေလဆိပ္မွာ ေသနတ္နဲ႔ ပစ္သတ္တဲ့ လုပ္ရပ္ကို ဦးဝီရသူက အားေပးတဲ့အတြက္ ပါရာစိက က်တယ္လို႔ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ဒါကို ဦးဝီရသူ ေနာက္လိုက္ ေက်ာ္မ်ိဳးေ႐ႊဆိုသူက မေက်နပ္လို႔ မႏၲေလးက မဟာေအာင္ေျမ ၿမိဳ႕နယ္တရား႐ုံးမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ တုန္းက ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒပုဒ္မ ၆၆ ဃ နဲ႔ တရားစြဲဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဦးဝီရသူဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံကို ပုတ္ခတ္ေစာ္ကားလို႔ အစိုးရရဲ႕တရားစြဲဆိုျခင္းကို ခံရၿပီးေတာ့ လက္ရွိ အခ်ိန္မွာ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ခံထားရၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ေနပါတယ္။

ရန္ကုန္မွာေနထိုင္တဲ့ ကိုေဆြဝင္း မႏၲေလးၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးကိုသြားၿပီး ႏွစ္ႏွစ္ဝန္းက်င္ အမႈရင္ဆိုင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၿမိဳ႕နယ္တရား႐ုံးက အမႈကို ပလပ္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒါကို မေက်နပ္လို႔ ေက်ာ္မ်ိဳးေ႐ႊက တိုင္းတရား႐ုံးကို ထပ္မံတင္ခဲ့ပါတယ္။

တိုင္းတရား႐ုံးက အမႈကိုျပန္စစ္ဖို႔ ခ်ေပးလိုက္တာကို ကိုေဆြဝင္းတို႔ဖက္က ျပန္လည္ေလွ်ာက္လဲခ်က္တင္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ႏွစ္ဖက္စလုံးက ၾကားနာမႈကို အၿပီးသတ္တင္ၿပီးလို႔၊ တရားခြင္အထြက္မွာ တရားစြဲသူ မဘသ ေနာက္လိုက္ေတြက အခုလို ဆဲဆို၊ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့တာလို႔ တရားခြင္ကို သြားေရာက္နားေထာင္ခဲ့သူေတြက RFA ကို ေျပာျပပါတယ္။

“ေဒၚ႐ြက္ႏုေအာင္ရဲ႕တရားခြင္ထဲက ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေတြကို မေက်နပ္တဲ့ ဦးဝီရသူရဲ႕သူေတြက ေဒၚ႐ြက္ႏုေအာင္ကို ဆဲဆိုၾကတယ္။ တရား႐ုံးကေန ထြက္မရေအာင္ပိတ္တယ္။ ကားေရွ႕မွာ ဆိုင္ကယ္ေတြ ပိတ္ရပ္ၿပီးဆဲၾကတယ္။ ေဒၚ႐ြက္ႏုေအာင္က တရား႐ုံးေနာက္ေပါက္ကေန ထြက္ရတယ္။ဒီအေျခေနကို ဓာတ္ပုံ႐ိုက္တဲ့သူရဲ႕ဖုန္းကိုဆြဲလုၿပီး ပုံေတြအားလုံး ဖ်က္သြားတယ္။ ျပႆနာျဖစ္မွာစိုးလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေရွာင္ထြက္ခဲ့ၾကရတယ္ “ လို႔ ဒီကေန႔ျဖစ္စဥ္မွာ ပါဝင္ခဲ့သူတစ္ေယာက္ ေျပာပါတယ္။

တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ေဒၚ႐ြက္ႏုေအာင္ကို RFA က ဒီကေန႔ ဖုန္းနဲ႔အႀကိမ္ႀကိမ္ဆက္သြယ္ေပမယ့္ လက္ခံေျဖဆိုျခင္း မရွိပါဘူး။

တရားလို ေက်ာ္မ်ိဳးေ႐ႊရဲ႕ ေရွ႕ေန ျဖစ္သူ ဦးေဇာ္ဝိတ္ကေတာ့ တရားခြင္မွာ ေရွ႕ေန ေဒၚ႐ြက္ႏုေအာင္က တရားသူႀကီးကို တင္ျပရာမွာ ဆရာေတာ္ ဝီရသူဟာ ဝိနည္းသိကၡာနဲ႔ မညီတဲ့သူ၊ ရဟန္းနဲ႔မတူတဲ့အေၾကာင္း ေျပာသြားတဲ့အတြက္ ဝီရသူေနာက္လိုက္ေတြက မေက်နပ္ၾကလို႔ နည္းနည္းေလး ဆူသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“ဆရာေတာ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဝိနည္းသိကၡာနဲ႔မညီတာ၊ ရဟန္းမဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးကိုေျပာတဲ့အတြက္ ဒီဆရာေတာ္ရဲ႕တပည့္ သံဃာေတြကလည္း ၾကားနာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အဲဒီအေပၚမွာ မေက်နပ္ၾကတာ။ ဆရာေတာ္က တစ္ႏိုင္ငံလုံးက ဗုဒၶဘာသာေတြကလည္း ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ၾကတယ္။ သူစာသင္ေပးထားတဲ့ ရဟန္းသံဃာေတြ ေထာင္ေသာင္းခ်ီၿပီးရွိတယ္။ အဲလိုကိုးကြယ္ေနတဲ့ဆရာကို စြပ္စြဲတဲ့ကိစၥ အေသေရဖ်က္မႈ မေျမာက္ဘူးဆိုၿပီး ေျပာသြားတဲ့ကိစၥကို ေရွ႕ေနကို မေက်မနပ္ျဖစ္သြားလို႔ နည္းနည္းေလး ဆူသြားတာပါ “ လို႔ ေျပာပါတယ္။

ေလွ်ာက္လဲခ်က္ တင္ျပထားတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး အမိန႔္ခ်မယ့္ရက္ကိုေတာ့ မသိရေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ကိုဆွေဝင်းရဲ့ရှေ့နေ တရားရုံးမှာ ဆဲဆို၊ ခြိမ်းခြောက်ခံရ

Myanmar Now အယ်ဒီတာ ကိုဆွေဝင်းအမှုရဲ့ တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေ ဒေါ်ရွက်နုအောင်ကို တွေ့ရစဉ်
Photo: Thiha Tun/RFA

Myanmar Now အယ်ဒီတာ ကိုဆွေဝင်းအမှုရဲ့ တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေ ဒေါ်ရွက်နုအောင်ကို မဘသ ဆရာတော် ဦးဝီရသူ နောက်လိုက်တွေက ဒီနေ့ မန္တလေးတိုင်း တရားလွှတ်တော်ဝင်းထဲမှာ ခြိမ်းခြောက်၊ ဆဲဆိုမှုတွေပြုလုပ် ခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိပါတယ်။

မြန်မာနောင်း အယ်ဒီတာက ထင်ရှားတဲ့ မွတ်စလင်ရှေ့နေ ဦးကိုနီကို လေဆိပ်မှာ သေနတ်နဲ့ ပစ်သတ်တဲ့ လုပ်ရပ်ကို ဦးဝီရသူက အားပေးတဲ့အတွက် ပါရာစိက ကျတယ်လို့ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။ ဒါကို ဦးဝီရသူ နောက်လိုက် ကျော်မျိုးရွှေဆိုသူက မကျေနပ်လို့ မန္တလေးက မဟာအောင်မြေ မြို့နယ်တရားရုံးမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ တုန်းက ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၆၆ ဃ နဲ့ တရားစွဲဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဦးဝီရသူဟာ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံကို ပုတ်ခတ်စော်ကားလို့ အစိုးရရဲ့တရားစွဲဆိုခြင်းကို ခံရပြီးတော့ လက်ရှိ အချိန်မှာ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံထားရပြီးတော့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်နေပါတယ်။

ရန်ကုန်မှာနေထိုင်တဲ့ ကိုဆွေဝင်း မန္တလေးမြို့နယ် တရားရုံးကိုသွားပြီး နှစ်နှစ်ဝန်းကျင် အမှုရင်ဆိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့နယ်တရားရုံးက အမှုကို ပလပ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒါကို မကျေနပ်လို့ ကျော်မျိုးရွှေက တိုင်းတရားရုံးကို ထပ်မံတင်ခဲ့ပါတယ်။

တိုင်းတရားရုံးက အမှုကိုပြန်စစ်ဖို့ ချပေးလိုက်တာကို ကိုဆွေဝင်းတို့ဖက်က ပြန်လည်လျှောက်လဲချက်တင်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ နှစ်ဖက်စလုံးက ကြားနာမှုကို အပြီးသတ်တင်ပြီးလို့၊ တရားခွင်အထွက်မှာ တရားစွဲသူ မဘသ နောက်လိုက်တွေက အခုလို ဆဲဆို၊ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တာလို့ တရားခွင်ကို သွားရောက်နားထောင်ခဲ့သူတွေက RFA ကို ပြောပြပါတယ်။

“ဒေါ်ရွက်နုအောင်ရဲ့တရားခွင်ထဲက လျှောက်လဲချက်တွေကို မကျေနပ်တဲ့ ဦးဝီရသူရဲ့သူတွေက ဒေါ်ရွက်နုအောင်ကို ဆဲဆိုကြတယ်။ တရားရုံးကနေ ထွက်မရအောင်ပိတ်တယ်။ ကားရှေ့မှာ ဆိုင်ကယ်တွေ ပိတ်ရပ်ပြီးဆဲကြတယ်။ ဒေါ်ရွက်နုအောင်က တရားရုံးနောက်ပေါက်ကနေ ထွက်ရတယ်။ဒီအခြေနေကို ဓာတ်ပုံရိုက်တဲ့သူရဲ့ဖုန်းကိုဆွဲလုပြီး ပုံတွေအားလုံး ဖျက်သွားတယ်။ ပြဿနာဖြစ်မှာစိုးလို့ ကျွန်တော်တို့က ရှောင်ထွက်ခဲ့ကြရတယ် “ လို့ ဒီကနေ့ဖြစ်စဉ်မှာ ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ယောက် ပြောပါတယ်။

တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေ ဒေါ်ရွက်နုအောင်ကို RFA က ဒီကနေ့ ဖုန်းနဲ့အကြိမ်ကြိမ်ဆက်သွယ်ပေမယ့် လက်ခံဖြေဆိုခြင်း မရှိပါဘူး။

တရားလို ကျော်မျိုးရွှေရဲ့ ရှေ့နေ ဖြစ်သူ ဦးဇော်ဝိတ်ကတော့ တရားခွင်မှာ ရှေ့နေ ဒေါ်ရွက်နုအောင်က တရားသူကြီးကို တင်ပြရာမှာ ဆရာတော် ဝီရသူဟာ ဝိနည်းသိက္ခာနဲ့ မညီတဲ့သူ၊ ရဟန်းနဲ့မတူတဲ့အကြောင်း ပြောသွားတဲ့အတွက် ဝီရသူနောက်လိုက်တွေက မကျေနပ်ကြလို့ နည်းနည်းလေး ဆူသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဆရာတော်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ဝိနည်းသိက္ခာနဲ့မညီတာ၊ ရဟန်းမဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးကိုပြောတဲ့အတွက် ဒီဆရာတော်ရဲ့တပည့် သံဃာတွေကလည်း ကြားနာနေတဲ့အချိန်မှာ အဲဒီအပေါ်မှာ မကျေနပ်ကြတာ။ ဆရာတော်က တစ်နိုင်ငံလုံးက ဗုဒ္ဓဘာသာတွေကလည်း ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ကြတယ်။ သူစာသင်ပေးထားတဲ့ ရဟန်းသံဃာတွေ ထောင်သောင်းချီပြီးရှိတယ်။ အဲလိုကိုးကွယ်နေတဲ့ဆရာကို စွပ်စွဲတဲ့ကိစ္စ အသေရေဖျက်မှု မမြောက်ဘူးဆိုပြီး ပြောသွားတဲ့ကိစ္စကို ရှေ့နေကို မကျေမနပ်ဖြစ်သွားလို့ နည်းနည်းလေး ဆူသွားတာပါ “ လို့ ပြောပါတယ်။

လျှောက်လဲချက် တင်ပြထားတာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အမိန့်ချမယ့်ရက်ကိုတော့ မသိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

ဘူးသီးေတာင္ NLD ဥကၠ႒ကို AA ဖမ္းဆီးထား

AA က ဖမ္းဆီးထားတဲ့ ဘူးသီးေတာင္ NLD ဥကၠ႒ ဦးရဲသိန္း ကိုေတြ႕ရစဥ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD ပါတီရဲ႕ ၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠ႒ ဦးရဲသိန္းကို ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA က သူတို႔ ထိန္းသိမ္းထားတယ္လို႔ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုလိုက္ၿပီး မိသားစုနဲ႔ NLD ပါတီကေတာ့ အျမန္ဆုံးျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD ပါတီရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠ႒ ဦးရဲသိန္းကို စစ္ေဆး စရာေတြရွိေနလို႔ ေခၚေဆာင္ထားတယ္လို႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA ေျပာခြင့္ရသူ ခိုင္သုခက RFA ကို ဒီကေန႔ ေျပာ ပါတယ္။

ဦးရဲသိန္းေပ်ာက္္ဆုံးၿပီးေနာက္ တစ္ရက္ေက်ာ္အၾကာမွာ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA ရဲ႕ေျပာခြင့္ရသူ ခိုင္သုခက သူတို႔ ဖမ္းထားတာျဖစ္ေၾကာင္း အခုလိုအတည္ျပဳခဲ့တာပါ။

“ဘူးသီးေတာင္ NLD ဥကၠ႒ကိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္က စစ္ေဆးစရာ ကိစၥေတြရွိလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေခၚထားတယ္ဗ်”

ဘာေၾကာင့္ေခၚထားတယ္ ၊ ဘာေတြ စစ္ေဆးေနတယ္၊ ဘယ္ေတာ့ ျပန္လႊတ္ေပးမယ္ ဆိုတာေတြကိုေတာ့ အေသးစိတ္ ေျပာဆိုတာမရွိပါဘူး။

ဦးရဲသိန္းဟာ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံး ICJ မွာ သြားေရာက္ၾကားနာေနတဲ့  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဘူးသီးေတာင္ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေထာက္ခံပြဲလုပ္ဖို႔အတြက္ ဦးေဆာင္စီစဥ္ေနခ်ိန္မွာ ေပ်ာက္ဆုံးသြားတာပါ။

ေထာက္ခံပြဲကို ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္ဖို႔စီစဥ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဦးရဲသိန္းအခုလို ထိန္းသိမ္း ခံလိုက္ရတဲ့အတြက္ ေထာက္ခံပြဲ အစီအစဥ္လည္း ပ်က္သြားတယ္လို႔သိရပါတယ္။

ဦးရဲသိန္းဟာ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္ မနက္ ၆ နာရီေလာက္က ဖိတ္စာေတြနဲ႔အတူ ျပင္ရွည္ေက်း႐ြာကို သြားခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး အဲဒီေန႔ ေန႔လယ္ ၁ နာရီ ေလာက္မွာ ဦးရဲသိန္းနဲ႔ အဆက္အသြယ္ ျပတ္သြားခဲ့ၾကတယ္လို႔ ပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာ မ်ိဳးၫြန႔္က ေျပာပါတယ္။

ဦးရဲသိန္းရဲ႕ ညီျဖစ္သူ ဦးေအာင္ကိုေဆြကေတာ့ စစ္ေဆးစရာေတြကို စစ္ေဆးၿပီးရင္ အျမန္ဆုံးျပန္လႊတ္ေပးေစ လိုေၾကာင္းေျပာပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔က စုံစမ္းေနတုန္းပဲရွိေသးတယ္။ ရဲနယ္ထိန္းအဖြဲ႕ကလည္း အပူတျပင္း လိုက္ရွာေနတယ္။ သတင္းအစအနေတာ့ မရေသးဘူး။ သူတို႔ဘက္က တကယ္လို႔ ထိန္းသိမ္းထားတယ္ဆိုရင္ ေမးစရာျမန္းစရာ ရွိတာကိုေမးျမန္းၿပီး ျပန္လႊတ္ေပးေစခ်င္ပါတယ္”

ရခိုင္ျပည္နယ္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD ပါတီ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးစိုးေလးကလည္း ဦးရဲသိန္းဟာ ပါတီရဲ႕ ပုံမွန္လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္အတိုင္း လုပ္ေဆာင္ေနသူ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ျပန္လႊတ္ေပးေစလိုတယ္ လို႔ေျပာပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္က ေျပာရရင္ ဒါလုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္၊ ကိုယ့္ပါတီရဲ႕လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္၊ ကိုယ့္ပါတီရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ကိုယ့္ႏိုင္ရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြက္ အလုပ္လုပ္တဲ့ ဒီမွန္ကန္တဲ့လမ္းေၾကာင္းအေပၚမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အားျဖည့္ၿပီးေတာ့ ေထာက္ခံေပးတယ္။ ဒီအလုပ္အတြက္ သူဟာႀကိဳးစားတာျဖစ္လို႔ သူကဘာမွျပႆနာ မရွိဘူးေပါ့ေနာ္။ ျပန္လႊတ္ေပးေစခ်င္ပါတယ္”

ရခိုင္ေဒသမွာ AA နဲ႔ တပ္မေတာ္တို႔ရဲ႕ တိုက္ပြဲေတြဟာ အဆက္မျပတ္ျဖစ္ေနၿပီး အခုလို ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးမႈ ေတြကိုလည္း ႏွစ္ဘက္စလုံးက လုပ္ေဆာင္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းဦးစီး ဗိုလ္မႉးႀကီး ဝင္းေဇာ္ဦးကေတာ့ ဦးရဲသိန္းကို AA အဖြဲ႕က ထိန္းသိမ္းတဲ့ ကိစၥအေပၚ  အခုလိုေဝဖန္ပါတယ္။

“ျပည္သူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဥကၠ႒ကို ဖမ္းသြားတာကေတာ့ ဒါကေတာ့ မေကာင္းတဲ့လုပ္ရပ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဘာမွမဟုတ္ဘဲနဲ႔ အရပ္သားကို ဖမ္းတာကေတာ့ သူတို႔ခဏခဏေျပာေနတဲ့ … ထားလိုက္ပါေတာ့ မေျပာေတာ့ပါဘူးဗ်ာ။ အရပ္သားေတြကို ဖမ္းတာကေတာ့ မေကာင္းဘူးလို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္ ဒါပါပဲ”

AA အဖြဲ႕ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ သူတို႔သံသယရွိတဲ့ သူေတြကို မၾကာခဏဆိုသလို ဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္သြားေလ့ရွိပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏိုဝင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔ကလည္း ခ်င္းျပည္နယ္က အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD ပါတီရဲ႕ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဝွ႔တင္းကို AA အဖြဲ႕က ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားၿပီး အခုအခ်ိန္တစ္လေက်ာ္ ၾကာလာတဲ့အထိ ျပန္လႊတ္ေပးတာ မရွိေသးပါဘူး။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
----------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ဘူးသီးတောင် NLD ဥက္ကဋ္ဌကို AA ဖမ်းဆီးထား

AA က ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ဘူးသီးတောင် NLD ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရဲသိန်း ကိုတွေ့ရစဉ်

ရခိုင်ပြည်နယ် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီရဲ့ မြို့နယ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရဲသိန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA က သူတို့ ထိန်းသိမ်းထားတယ်လို့ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလိုက်ပြီး မိသားစုနဲ့ NLD ပါတီကတော့ အမြန်ဆုံးပြန်လွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုကြပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီရဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရဲသိန်းကို စစ်ဆေး စရာတွေရှိနေလို့ ခေါ်ဆောင်ထားတယ်လို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA ပြောခွင့်ရသူ ခိုင်သုခက RFA ကို ဒီကနေ့ ပြော ပါတယ်။

ဦးရဲသိန်းပျောက်ဆုံးပြီးနောက် တစ်ရက်ကျော်အကြာမှာ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA ရဲ့ပြောခွင့်ရသူ ခိုင်သုခက သူတို့ ဖမ်းထားတာဖြစ်ကြောင်း အခုလိုအတည်ပြုခဲ့တာပါ။

“ဘူးသီးတောင် NLD ဥက္ကဋ္ဌကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ဘက်က စစ်ဆေးစရာ ကိစ္စတွေရှိလို့ ကျွန်တော်တို့ ခေါ်ထားတယ်ဗျ”

ဘာကြောင့်ခေါ်ထားတယ် ၊ ဘာတွေ စစ်ဆေးနေတယ်၊ ဘယ်တော့ ပြန်လွှတ်ပေးမယ် ဆိုတာတွေကိုတော့ အသေးစိတ် ပြောဆိုတာမရှိပါဘူး။

ဦးရဲသိန်းဟာ နိုင်ငံတကာတရားရုံး ICJ မှာ သွားရောက်ကြားနာနေတဲ့  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဘူးသီးတောင် မြို့နယ်အတွင်း ထောက်ခံပွဲလုပ်ဖို့အတွက် ဦးဆောင်စီစဉ်နေချိန်မှာ ပျောက်ဆုံးသွားတာပါ။

ထောက်ခံပွဲကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ဘူးသီးတောင်မြို့မှာ ပြုလုပ်ဖို့စီစဉ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဦးရဲသိန်းအခုလို ထိန်းသိမ်း ခံလိုက်ရတဲ့အတွက် ထောက်ခံပွဲ အစီအစဉ်လည်း ပျက်သွားတယ်လို့သိရပါတယ်။

ဦးရဲသိန်းဟာ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက် မနက် ၆ နာရီလောက်က ဖိတ်စာတွေနဲ့အတူ ပြင်ရှည်ကျေးရွာကို သွားခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး အဲဒီနေ့ နေ့လယ် ၁ နာရီ လောက်မှာ ဦးရဲသိန်းနဲ့ အဆက်အသွယ် ပြတ်သွားခဲ့ကြတယ်လို့ ပါတီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒေါက်တာ မျိုးညွန့်က ပြောပါတယ်။

ဦးရဲသိန်းရဲ့ ညီဖြစ်သူ ဦးအောင်ကိုဆွေကတော့ စစ်ဆေးစရာတွေကို စစ်ဆေးပြီးရင် အမြန်ဆုံးပြန်လွှတ်ပေးစေ လိုကြောင်းပြောပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့က စုံစမ်းနေတုန်းပဲရှိသေးတယ်။ ရဲနယ်ထိန်းအဖွဲ့ကလည်း အပူတပြင်း လိုက်ရှာနေတယ်။ သတင်းအစအနတော့ မရသေးဘူး။ သူတို့ဘက်က တကယ်လို့ ထိန်းသိမ်းထားတယ်ဆိုရင် မေးစရာမြန်းစရာ ရှိတာကိုမေးမြန်းပြီး ပြန်လွှတ်ပေးစေချင်ပါတယ်”

ရခိုင်ပြည်နယ် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးလေးကလည်း ဦးရဲသိန်းဟာ ပါတီရဲ့ ပုံမှန်လုပ်ငန်းတွေကို လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်း လုပ်ဆောင်နေသူ ဖြစ်တာကြောင့် ပြန်လွှတ်ပေးစေလိုတယ် လို့ပြောပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့ဘက်က ပြောရရင် ဒါလုပ်ရိုးလုပ်စဉ်၊ ကိုယ့်ပါတီရဲ့လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်၊ ကိုယ့်ပါတီရဲ့ခေါင်းဆောင် ကိုယ့်နိုင်ရဲ့ခေါင်းဆောင် ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် အလုပ်လုပ်တဲ့ ဒီမှန်ကန်တဲ့လမ်းကြောင်းအပေါ်မှာ ကျွန်တော်တို့က အားဖြည့်ပြီးတော့ ထောက်ခံပေးတယ်။ ဒီအလုပ်အတွက် သူဟာကြိုးစားတာဖြစ်လို့ သူကဘာမှပြဿနာ မရှိဘူးပေါ့နော်။ ပြန်လွှတ်ပေးစေချင်ပါတယ်”

ရခိုင်ဒေသမှာ AA နဲ့ တပ်မတော်တို့ရဲ့ တိုက်ပွဲတွေဟာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်နေပြီး အခုလို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးမှု တွေကိုလည်း နှစ်ဘက်စလုံးက လုပ်ဆောင်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းဦးစီး ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းဇော်ဦးကတော့ ဦးရဲသိန်းကို AA အဖွဲ့က ထိန်းသိမ်းတဲ့ ကိစ္စအပေါ်  အခုလိုဝေဖန်ပါတယ်။

“ပြည်သူတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ဥက္ကဋ္ဌကို ဖမ်းသွားတာကတော့ ဒါကတော့ မကောင်းတဲ့လုပ်ရပ်ပေါ့ဗျာ။ ဘာမှမဟုတ်ဘဲနဲ့ အရပ်သားကို ဖမ်းတာကတော့ သူတို့ခဏခဏပြောနေတဲ့ … ထားလိုက်ပါတော့ မပြောတော့ပါဘူးဗျာ။ အရပ်သားတွေကို ဖမ်းတာကတော့ မကောင်းဘူးလို့ပဲ ပြောချင်ပါတယ် ဒါပါပဲ”

AA အဖွဲ့ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာ သူတို့သံသယရှိတဲ့ သူတွေကို မကြာခဏဆိုသလို ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားလေ့ရှိပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့ကလည်း ချင်းပြည်နယ်က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီရဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဝှေ့တင်းကို AA အဖွဲ့က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး အခုအချိန်တစ်လကျော် ကြာလာတဲ့အထိ ပြန်လွှတ်ပေးတာ မရှိသေးပါဘူး။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

ဂမ္ဘီယာရဲ႕ တရားစြဲမႈကို ပယ္ဖ်က္ၿပီး ၾကားျဖတ္စီရင္ခြင့္ မေပးဖို႔ ျမန္မာဘက္က ေခ်ပ

(Zawgyi)⤵⤵⤵
ဂမ္ဘီယာဟာ အိုအိုင္စီ အေထာက္အပံ့နဲ႔ တရားစြဲတာ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာအေပၚ တရားစြဲမႈကို ပယ္ဖ်က္ၿပီး ထုတ္ႏုတ္ ကိုးကားထားတဲ့ စြဲခ်က္ေတြဟာ ခိုင္မာမႈ မရွိတဲ့အတြက္ ၾကားျဖတ္ စီရင္ခြင့္ မေပးဖို႔ ျမန္မာဘက္က ေခ်ပသြားပါတယ္။

နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ သည္ဟိဂ္မွာ က်င္းပတဲ့ ျမန္မာနဲ႔ဂမ္ဘီယာၾကား ေနာက္ဆုံးအျပန္အလွန္ ၾကားနာမႈ ေနာက္ဆုံးေန႔အၿပီး နိဂုံးခ်ဳပ္ တင္ျပမႈမွာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသြားတာပါ။

အေနာက္အာဖရိကထဲက ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၅၇ ႏိုင္ငံပါတဲ့ အစၥလာမ္မစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးအဖြဲ႕ အိုအိုင္စီ ကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး ဒီအမႈကို ဖြင့္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၁ဝ ရက္ကေန ၁၂ ရက္ထိ ႏွစ္ဘက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ေလွ်ာက္ထားခ်က္ေတြကို ၃ ရက္တာ ၾကားနာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ေရွ႕ေနေတြက ဒီဇင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔က ေလွ်ာက္လဲသြားတဲ့ အခ်က္ေတြကို လက္မလႊတ္ဘဲ အိုင္စီေဂ်မွာ ဂမ္ဘီယာ တရားစြဲတာ တရားမဝင္ေၾကာင္းနဲ႔ ဂမ္ဘီယာဘက္က စြဲဆိုထားတဲ့ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈေတြကို က်ဳးလြန္ဖို႔ ရည္႐ြယ္ခ်က္ မရွိဘူး ဆိုတာကို ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ရက္ေန႔ အျပန္အလွန္ ေလွ်ာက္လဲမႈမွာ အဓိကထားၿပီး ဥပေဒ အကိုးအကားေတြနဲ႔ ရွင္းသြားပါတယ္။
 ခရစၥတိုဖာ စတိတ္ကာ

အိုင္စီေဂ် မွာ ဂမ္ဘီယာ ဟာ တရားရင္ဆိုင္ခြင့္ မရွိဘူးလို႔ ျမန္မာဘက္က ေရွ႕ေန ခရစၥတိုဖာ စတိက္ကာ က တရား႐ုံးမွာ ေလွ်ာက္လဲ သြားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဂမ္ဘီယာဘက္ ကစြဲဆိုထားတဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေတြကို က်ဳးလြန္ခဲ့တယ္ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ဆုံးေန႔ အျပန္အလွန္ ၾကားနာမႈမွာ ျမန္မာေရွ႕ေန႔ေတြ ဒီအခ်က္နဲ႔ စတင္ေခ်ပ သြားပါတယ္။

ဂမ္ဘီယာ ဟာအိုအိုင္စီ ကတာဝန္ေပးခဲ့ တာျဖစ္ၿပီး အိုအိုင္စီ အဖြဲ႕ဝင္ေတြ ကိုယ္စားတရားစြဲတာျဖစ္တယ္ လို႔ သူက အကိုးအကားနဲ႔ ဆက္ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ဂ်ီႏိုဆိုက္ ကြန္ဗန္းရွင္း အပိုဒ္၈ အရ ႏိုင္ငံတစ္ခု ကႏိုင္ငံ တစ္ခုေပၚမွာတရားစြဲခြင့္ရွိၿပီး အခုလို အိုအိုင္စီ ကိုယ္စားတရားစြဲဆိုတာ ဒီအခ်က္နဲ႔ လုံးဝ လုံးဝ ဆန္က်င္ တယ္လို႔ ခရစၥတိုဖာ စတိတ္ကာ က ေျပာသြားပါတယ္ ။
 ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဂ်ီႏိုဆိုက္ ရွိတယ္လို႔ ဘယ္တုန္းကမွ မေျပာခဲ့ပါဘူးလို႔လည္းေျပာ

လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ အႏၲရာယ္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆက္ရွိေနလို႔ ဆိုၿပီး provisional measures လို႔ေခၚတဲ့ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြ ျမန္မာဘက္က လုပ္ေဆာင္ေအာင္ အိုင္စီေဂ်က အမိန႔္ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ ဒီဇင္ဘာ၁၂ ရက္ ပထမပိုင္းၾကားနာမႈမွာ ဂမ္ဘီယာဘက္က ေလွ်ာက္ထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ တပ္မေတာ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္႐ႊက္ ရာမွာ ဂ်ီႏိုဆိုက္ လို႔ေခၚတဲ့လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္ရန္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ရွိမရွိဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တိတိက်က် ေခ်ပျငင္းဆိုခဲ့တာ မရွိပါဘူးဆိုတာကို ေပါလ္ ႐ိုက္ကလာက ေျပာခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒီကိစၥဟာ ဥပေဒေၾကာင္းရ တင္ျပရမယ့္ကိစၥ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ တရား႐ုံးမွာ အျငင္းအခုံ လုပ္ရမယ့္ကိစၥ မဟုတ္ဘူးလို႔ လည္း ပါေမာကၡ ေရွဘတ္စ္က ေျပာပါတယ္ ။

အထူးသျဖင့္ ဂမ္ဘီယာဘက္က ကိုးကားတဲ့ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အခ်က္ေတြ ကို ျမန္မာ ဘက္ က ျငင္းခဲ့ပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ အမုန္းစကားေတြကို အစိုးရက မထိန္းခ်ဳပ္ဘူးဆို တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒါဟာ တကမာၻလုံးမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္ကို ဘယ္ေလာက္ထိခိုက္ လဲဆိုတာကို သိရွိဖို႔လိုတယ္လည္းေျပာသြားပါတယ္။

ဂမ္ဘီယာရဲ႕ တရားစြဲဆိုမႈအတြက္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ မွာ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ေသတယ္ဆိုတာကို မေဖာ္ျပတဲ့ ပထမဆုံး ျပႆနာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာသြားၿပီး ဂမ္ဘီယာဘက္က တင္ျပမႈေတြဟာ ေသတဲ့ အေရအတြက္ တိတိက်က် မေဖာ္ျပတာေတြ ဘယ္ေနရာေတြ မွာ ျမဳပ္ထားတယ္ဆိုတာ အစီရင္ခံစာမွာ မေဖာ္ျပႏိုင္တာေတြကို ျပန္ၿပီး ေထာက္ျပသြားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဂမ္ဘီယာဘက္က စြပ္စြဲ သလို ပါေမာကၡေရွဘတ္စ္က အယ္လ္ဂ်ားဇီးရားမွာ ေျဖခဲ့တာဟာ သူတို႔က နိမိတ္ျပေမးခြန္းေမးတာကို အဲဒီလို ဆိုရင္ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာသြားတာျဖစ္ၿပီးေတာ့ သူအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဂ်ီႏိုဆိုက္ ရွိတယ္လို႔ ဘယ္တုန္းကမွ မေျပာခဲ့ပါဘူးလို႔လည္း ပါေမာကၡ ေရွဘတ္စ္က ေျပာသြားပါတယ္ ။
 ၾကားနာမႈ ဒုတိယေန႔မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေလွ်ာက္လဲခဲ့ပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဟာေနာက္ဆုံးအဆုံးသတ္ နိဂုံးကို ခုႏွစ္မိနစ္ခန႔္ တိုတိုနဲ႔ လိုရင္းေလွ်ာက္ထားသြားၿပီး ဂမ္ဘီယာ စြဲဆိုမႈေတြဟာ ဥပေဒအေၾကာင္းရ ခိုင္မာမႈမရွိသလို ထုတ္ႏႈတ္ကိုးကားထားတဲ့ စြဲခ်က္ေတြဟာ ခိုင္မာမႈမရွိတဲ့အတြက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး အေနနဲ႔ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက စြဲခ်က္တင္ထားတဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရး စာခ်ဳပ္ေဖာက္ဖ်က္မႈနဲ႔ တင္ထားတဲ့ စြဲခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔၊ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္႐ြက္ခ်က္ Provisional Measure ကိုပယ္ခ်ေပးဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဒါအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္႐ြက္ခ်က္ ေတြ ျပဳလုပ္မယိဆိုရင္လက္ရွိ အစိုးရဘက္ ကႀကိဳးစားေနတဲ့ ဖြံၿဖိဳးေရး အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အေပၚသက္ေရာက္ႏိုင္မႈကို လည္းထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ သည္ဟိဂ္ ကို ေရာက္ေနတဲ့ ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္ ေျပာတာကေတာ့ တရားသူႀကီးေတြဆီကေန ေမးျမန္းခ်က္အရ ဒီအမႈဟာ ဇန္နဝါရီလဆန္း ေလာက္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္႐ြက္ခ်က္ ခြင့္ျပဳမျပဳဆိုတာအဆုံးအျဖတ္ ထြက္ႏိုင္မယ္လို႔လည္းသိရပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
-----------
(Unicode)⤵⤵⤵
ဂမ်ဘီယာရဲ့ တရားစွဲမှုကို ပယ်ဖျက်ပြီး ကြားဖြတ်စီရင်ခွင့် မပေးဖို့ မြန်မာဘက်က ချေပ

Image caption ဂမ်ဘီယာက တရားစွဲမှု ကို ပယ်ဖျက်ပြီး ကြားဖြတ်စီရင်ခွင့် မပေးဖို့ မြန်မာဘက်ကချေပ

ဂမ်ဘီယာဟာ အိုအိုင်စီ အထောက်အပံ့နဲ့ တရားစွဲတာ ဖြစ်ပြီး မြန်မာအပေါ် တရားစွဲမှုကို ပယ်ဖျက်ပြီး ထုတ်နုတ် ကိုးကားထားတဲ့ စွဲချက်တွေဟာ ခိုင်မာမှု မရှိတဲ့အတွက် ကြားဖြတ် စီရင်ခွင့် မပေးဖို့ မြန်မာဘက်က ချေပသွားပါတယ်။

နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ်မှာ ကျင်းပတဲ့ မြန်မာနဲ့ဂမ်ဘီယာကြား နောက်ဆုံးအပြန်အလှန် ကြားနာမှု နောက်ဆုံးနေ့အပြီး နိဂုံးချုပ် တင်ပြမှုမှာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြောသွားတာပါ။

အနောက်အာဖရိကထဲက ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဟာ နိုင်ငံပေါင်း ၅၇ နိုင်ငံပါတဲ့ အစ္စလာမ်မစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ အိုအိုင်စီ ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဒီအမှုကို ဖွင့်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၁ဝ ရက်ကနေ ၁၂ ရက်ထိ နှစ်ဘက်နိုင်ငံတွေရဲ့ လျှောက်ထားချက်တွေကို ၃ ရက်တာ ကြားနာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ရှေ့နေတွေက ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့က လျှောက်လဲသွားတဲ့ အချက်တွေကို လက်မလွှတ်ဘဲ အိုင်စီဂျေမှာ ဂမ်ဘီယာ တရားစွဲတာ တရားမဝင်ကြောင်းနဲ့ ဂမ်ဘီယာဘက်က စွဲဆိုထားတဲ့ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုတွေကို ကျုးလွန်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက် မရှိဘူး ဆိုတာကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ရက်နေ့ အပြန်အလှန် လျှောက်လဲမှုမှာ အဓိကထားပြီး ဥပဒေ အကိုးအကားတွေနဲ့ ရှင်းသွားပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် UN
Image caption ခရစ္စတိုဖာ စတိတ်ကာ

အိုင်စီဂျေ မှာ ဂမ်ဘီယာ ဟာ တရားရင်ဆိုင်ခွင့် မရှိဘူးလို့ မြန်မာဘက်က ရှေ့နေ ခရစ္စတိုဖာ စတိက်ကာ က တရားရုံးမှာ လျှောက်လဲ သွားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံကို ဂမ်ဘီယာဘက် ကစွဲဆိုထားတဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွေကို ကျုးလွန်ခဲ့တယ် ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ နောက်ဆုံးနေ့ အပြန်အလှန် ကြားနာမှုမှာ မြန်မာရှေ့နေ့တွေ ဒီအချက်နဲ့ စတင်ချေပ သွားပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာ ဟာအိုအိုင်စီ ကတာဝန်ပေးခဲ့ တာဖြစ်ပြီး အိုအိုင်စီ အဖွဲ့ဝင်တွေ ကိုယ်စားတရားစွဲတာဖြစ်တယ် လို့ သူက အကိုးအကားနဲ့ ဆက်ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဂျီနိုဆိုက် ကွန်ဗန်းရှင်း အပိုဒ်၈ အရ နိုင်ငံတစ်ခု ကနိုင်ငံ တစ်ခုပေါ်မှာတရားစွဲခွင့်ရှိပြီး အခုလို အိုအိုင်စီ ကိုယ်စားတရားစွဲဆိုတာ ဒီအချက်နဲ့ လုံးဝ လုံးဝ ဆန်ကျင် တယ်လို့ ခရစ္စတိုဖာ စတိတ်ကာ က ပြောသွားပါတယ် ။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် AFP
Image caption မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဂျီနိုဆိုက် ရှိတယ်လို့ ဘယ်တုန်းကမှ မပြောခဲ့ပါဘူးလို့လည်းပြော

လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အန္တရာယ်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆက်ရှိနေလို့ ဆိုပြီး provisional measures လို့ခေါ်တဲ့ ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ချက်တွေ မြန်မာဘက်က လုပ်ဆောင်အောင် အိုင်စီဂျေက အမိန့်ထုတ်ပြန်ပေးဖို့ ဒီဇင်ဘာ၁၂ ရက် ပထမပိုင်းကြားနာမှုမှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က လျှောက်ထားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာ့ တပ်မတော် ရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေ တပ်မတော်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွှက် ရာမှာ ဂျီနိုဆိုက် လို့ခေါ်တဲ့လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်ချက် ရှိမရှိဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ တိတိကျကျ ချေပငြင်းဆိုခဲ့တာ မရှိပါဘူးဆိုတာကို ပေါလ် ရိုက်ကလာက ပြောခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒီကိစ္စဟာ ဥပဒေကြောင်းရ တင်ပြရမယ့်ကိစ္စ ဖြစ်ပြီးတော့ တရားရုံးမှာ အငြင်းအခုံ လုပ်ရမယ့်ကိစ္စ မဟုတ်ဘူးလို့ လည်း ပါမောက္ခ ရှေဘတ်စ်က ပြောပါတယ် ။

အထူးသဖြင့် ဂမ်ဘီယာဘက်က ကိုးကားတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက်ရှာဖွေရေး အချက်တွေ ကို မြန်မာ ဘက် က ငြင်းခဲ့ပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာတွေ အပေါ် အမုန်းစကားတွေကို အစိုးရက မထိန်းချုပ်ဘူးဆို တာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒါဟာ တကမ္ဘာလုံးမှာ ဖြစ်နေတဲ့ကိစ္စ ဖြစ်ပြီးတော့ လွတ်လပ်စွာပြောဆိုခွင့်ကို ဘယ်လောက်ထိခိုက် လဲဆိုတာကို သိရှိဖို့လိုတယ်လည်းပြောသွားပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာရဲ့ တရားစွဲဆိုမှုအတွက် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု မှာ ဘယ်နှစ်ယောက်သေတယ်ဆိုတာကို မဖော်ပြတဲ့ ပထမဆုံး ပြဿနာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ပြောသွားပြီး ဂမ်ဘီယာဘက်က တင်ပြမှုတွေဟာ သေတဲ့ အရေအတွက် တိတိကျကျ မဖော်ပြတာတွေ ဘယ်နေရာတွေ မှာ မြုပ်ထားတယ်ဆိုတာ အစီရင်ခံစာမှာ မဖော်ပြနိုင်တာတွေကို ပြန်ပြီး ထောက်ပြသွားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဂမ်ဘီယာဘက်က စွပ်စွဲ သလို ပါမောက္ခရှေဘတ်စ်က အယ်လ်ဂျားဇီးရားမှာ ဖြေခဲ့တာဟာ သူတို့က နိမိတ်ပြမေးခွန်းမေးတာကို အဲဒီလို ဆိုရင်တော့ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ပြောသွားတာဖြစ်ပြီးတော့ သူအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဂျီနိုဆိုက် ရှိတယ်လို့ ဘယ်တုန်းကမှ မပြောခဲ့ပါဘူးလို့လည်း ပါမောက္ခ ရှေဘတ်စ်က ပြောသွားပါတယ် ။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Getty Images
Image caption ကြားနာမှု ဒုတိယနေ့မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လျှောက်လဲခဲ့ပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဟာနောက်ဆုံးအဆုံးသတ် နိဂုံးကို ခုနှစ်မိနစ်ခန့် တိုတိုနဲ့ လိုရင်းလျှောက်ထားသွားပြီး ဂမ်ဘီယာ စွဲဆိုမှုတွေဟာ ဥပဒေအကြောင်းရ ခိုင်မာမှုမရှိသလို ထုတ်နှုတ်ကိုးကားထားတဲ့ စွဲချက်တွေဟာ ခိုင်မာမှုမရှိတဲ့အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး အနေနဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက စွဲချက်တင်ထားတဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေး စာချုပ်ဖောက်ဖျက်မှုနဲ့ တင်ထားတဲ့ စွဲချက်ကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့၊ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တောင်းဆိုထားတဲ့ ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ချက် Provisional Measure ကိုပယ်ချပေးဖို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဒါအပြင် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ချက် တွေ ပြုလုပ်မယိဆိုရင်လက်ရှိ အစိုးရဘက် ကကြိုးစားနေတဲ့ ဖွံဖြိုးရေး အမျိုးသားပြန်လည်ရင်ကြားစေ့ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေ အပေါ်သက်ရောက်နိုင်မှုကို လည်းထည့်သွင်းစဉ်းစားဖို့ ပြောသွားပါတယ်။

နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ် ကို ရောက်နေတဲ့ ဘီဘီစီ သတင်းထောက် ပြောတာကတော့ တရားသူကြီးတွေဆီကနေ မေးမြန်းချက်အရ ဒီအမှုဟာ ဇန်နဝါရီလဆန်း လောက်မှ မြန်မာနိုင်ငံ အပေါ် ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ချက် ခွင့်ပြုမပြုဆိုတာအဆုံးအဖြတ် ထွက်နိုင်မယ်လို့လည်းသိရပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

ဂမ္ဘီယာ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ထဲက သတိထားကိုင္တြယ္ရမယ့္ အေရးႀကီးဆုံးအခ်က္

 သည္ဟိဂ္ၿမိဳ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံး အိုင္စီေဂ်
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ျမန္မာ - ဂမ္ဘီယာ ဂ်ီႏိုဆိုက္အေရး ၾကားျဖတ္အစီအမံ ၾကားနာမႈ ေနာက္ဆုံးေန႔မွာ ဂမ္ဘီယာဘက္က ေျပာသြားတဲ့ အခ်က္ေတြထဲက ျမန္မာဘက္က သတိထားကိုင္တြယ္ရမယ့္ အေရးႀကီးဆုံးအခ်က္က ျမန္မာမွာ ဆိုး႐ြားျပင္းထန္တဲ့ျပစ္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို ျမန္မာဘက္က ျငင္းမသြားဘူးဆိုတာကို ဂမ္ဘီယာက ေထာက္ျပသြားတဲ့အခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ Legal Aid Network က လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

ဂမ္ဘီယာက ေျပာသြားတဲ့ အခ်က္က " ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေနၿပီးေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး ဆိုး႐ြား ျပင္းထန္တဲ့ ျပစ္မႈႀကီးေတြကို ျငင္းမသြားဘူး။ ေလးေယာက္ တင္ျပခ်က္ထဲမွာ တစ္ေယာက္မွ ျငင္းမသြားဘူး။

အဲဒါဘာကို ေခၚလဲဆိုေတာ့ ဒီလို ျပစ္မႈႀကီးေတြ ျဖစ္ပြားက်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ေသခ်ာတယ္။ အဲေတာ့ ဒီျပစ္မႈႀကီးေတြဟာ အခ်ိန္တိုေတာအတြင္းမွာ ျဖစ္သြားတာ ဘာကို ျပသလဲဆိုေတာ့ ဒါက ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ က်ဴးလြန္လို႔ ျဖစ္တာ ေရွာင္တခင္ျဖစ္တာ မဟုတ္ဘူး" ဆိုတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဂ်ီႏိုဆိုက္ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ပါတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ကို အစိုးရဘက္က လုံးဝမတင္ျပသြားႏိုင္ဘူး ဆိုၿပီး ဂမ္ဘီယာက ေထာက္ျပသြားတယ္လို႔လည္း ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္ကေန ၁၂ ရက္ အထိ သုံးရက္တာ ၾကားျဖတ္အစီအမံ အမိန႔္ခ်ေပးေရး ဂမ္ဘီယာက ေတာင္းဆိုထားကို ၾကားနာတဲ့ ေနာက္ဆုံးေန႔ ပထမပိုင္းမွာ ဂမ္ဘီယာဘက္က အစိုးရ ကိုယ္စား တရားေရး ဝန္ႀကီးနဲ႔ ေရွ႕ေန သုံးေယာက္တို႔က ေလွ်ာက္လဲသြားတာပါ။

ဒီလို ေလွ်ာက္လဲသြားတဲ့အခါ ဂမ္ဘီယာဘက္က ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပတဲ့ အခ်က္ ၇ ခ်က္နဲ႔ ေလွ်ာက္လဲသြားတယ္လို႔ ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

အဲဒီ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ခုနစ္ခ်က္က -

၁ - စစ္တပ္က ႀကီးမား ျပင္းထန္တဲ့ အင္အားသုံးၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို အျပတ္ရွင္းဖို႔လုပ္တယ္။ အဲဒါကို အစိုးရက မျငင္းဘူး။

၂ - စစ္တပ္ရဲ႕ ဖ်က္ဆီးမႈက စနစ္တက် စီစဥ္ၿပီးလုပ္တာ အဲဒါက ရည္႐ြယ္ခ်က္ကို ျပတာ။

၃- လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားတာေတြကို ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိရွိလုပ္တယ္။

၄- အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ႏွိမ့္ခ် ေစာ္ကားတဲ့ စကားေတြေျပာတယ္။ ဒါက ရည္႐ြယ္ခ်က္ကို ျပတာ။

၅- ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္တယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာကေလးေတြ ေမြးစာရင္း ရဖို႔ မလြယ္ဘူး။ ႏိုင္ငံသားရဖို႔ လုပ္မေပးဘူး။ ဒါက ရည္႐ြယ္ခ်က္ကို ျပတာ

၆- ႐ိုဟင္ဂ်ာကို မုန္းတီးတဲ့ အသုံးအစြဲ၊ လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ ျဖစ္ေနတာကို အစိုးရက မတားဆီးဘူး။ ၿငိမ္ေနတယ္။

၇ - ဒီလို ျပစ္မႈႀကီးေတြ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ခံရတဲ့ ကိစၥအေပၚ အစိုးရက စုံစမ္းစစ္ေဆးတာ၊ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူကို အျပစ္မေပးဘူးဆိုၿပီး ေျပာတဲ့ အခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာကို ဂမ္ဘီယာက ႏိုင္ငံတကာ တရား႐ုံးမွာ တရားစြဲပိုင္ခြင့္ရွိ၊ မရွိ ႏွစ္ဘက္ အျပန္အလွန္ေလွ်ာက္လဲတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပထမေန႔မွာ ျမန္မာက ဂမ္ဘီယာက တရားစြဲခြင့္မရွိဘူးလို႔ ေခ်ပတာကို ဒီကေန႔မွာ ဂမ္ဘီယာက ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားမွာ အျငင္းပြားမႈ ရွိတယ္ဆိုတာကို ေနာက္တစ္ခါ အေထာက္အထားနဲ႔ ျပန္ေျပာသြားတာျဖစ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေန ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

ပထမပိုင္းမွာ ဂမ္ဘီယာဘက္က တင္ျပသြားတဲ့အခ်က္ေတြအရ ၾကားျဖတ္အစီအမံခ်မွတ္ေရး အေျခအေနကေတာ့ တရား႐ုံးလက္ထဲမွာပဲ ရွိတယ္လို႔ ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

"ဥပေဒေၾကာင္းအရ ဆိုရင္ ဘက္ႏွစ္ဘက္က တင္ျပခ်က္ေတြက ဟိုဘက္က ၾကည့္ေတာ့လည္း သဘာဝက်တဲ့ အခ်က္ေတြ တင္သလို ဒီဘက္က ၾကည့္ေတာ့လည္း သဘာဝက်တဲ့အခ်က္ေတြ တင္တာ"

"သို႔ေသာ္လည္း ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ အခ်က္အလက္နဲ႔ Law နဲ႔ ေပါင္းစပ္ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘာနားလည္လို႔ရလည္း ဆိုေတာ့ ဒီ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကိုေတာ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ရွိရွိနဲ႔ကို ေခ်မႈန္းတယ္လို႔ပဲ နားလည္လို႔ရတယ္" လို႔ ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

ၾကားျဖတ္အစီအမံ ၾကားနာမႈ သုံးရက္တာရဲ႕ ေနာက္ဆုံးေန႔ ဒုတိယပိုင္းမွာ ျမန္မာဘက္က ေလွ်ာက္လဲမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
-------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ဂမ်ဘီယာ လျှောက်လဲချက်ထဲက သတိထားကိုင်တွယ်ရမယ့် အရေးကြီးဆုံးအချက်


ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Getty Images
Image caption သည်ဟိဂ်မြို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး အိုင်စီဂျေ

မြန်မာ - ဂမ်ဘီယာ ဂျီနိုဆိုက်အရေး ကြားဖြတ်အစီအမံ ကြားနာမှု နောက်ဆုံးနေ့မှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က ပြောသွားတဲ့ အချက်တွေထဲက မြန်မာဘက်က သတိထားကိုင်တွယ်ရမယ့် အရေးကြီးဆုံးအချက်က မြန်မာမှာ ဆိုးရွားပြင်းထန်တဲ့ပြစ်မှုတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို မြန်မာဘက်က ငြင်းမသွားဘူးဆိုတာကို ဂမ်ဘီယာက ထောက်ပြသွားတဲ့အချက် ဖြစ်တယ်လို့ Legal Aid Network က လူ့အခွင့်အရေးရှေ့နေ ဦးအောင်ထူးက ပြောပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာက ပြောသွားတဲ့ အချက်က " မြန်မာအစိုးရဘက်ကနေပြီးတော့ ဒီလိုမျိုး ဆိုးရွား ပြင်းထန်တဲ့ ပြစ်မှုကြီးတွေကို ငြင်းမသွားဘူး။ လေးယောက် တင်ပြချက်ထဲမှာ တစ်ယောက်မှ ငြင်းမသွားဘူး။

အဲဒါဘာကို ခေါ်လဲဆိုတော့ ဒီလို ပြစ်မှုကြီးတွေ ဖြစ်ပွားကျူးလွန်ခဲ့တယ်ဆိုတာ သေချာတယ်။ အဲတော့ ဒီပြစ်မှုကြီးတွေဟာ အချိန်တိုတောအတွင်းမှာ ဖြစ်သွားတာ ဘာကို ပြသလဲဆိုတော့ ဒါက ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကျူးလွန်လို့ ဖြစ်တာ ရှောင်တခင်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး" ဆိုတဲ့ အချက်ဖြစ်တယ်လို့ ဦးအောင်ထူးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဂျီနိုဆိုက် မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပါတယ်ဆိုတဲ့ အချက်အလက်ကို အစိုးရဘက်က လုံးဝမတင်ပြသွားနိုင်ဘူး ဆိုပြီး ဂမ်ဘီယာက ထောက်ပြသွားတယ်လို့လည်း ဦးအောင်ထူးက ပြောပါတယ်။

ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်ကနေ ၁၂ ရက် အထိ သုံးရက်တာ ကြားဖြတ်အစီအမံ အမိန့်ချပေးရေး ဂမ်ဘီယာက တောင်းဆိုထားကို ကြားနာတဲ့ နောက်ဆုံးနေ့ ပထမပိုင်းမှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က အစိုးရ ကိုယ်စား တရားရေး ဝန်ကြီးနဲ့ ရှေ့နေ သုံးယောက်တို့က လျှောက်လဲသွားတာပါ။

ဒီလို လျှောက်လဲသွားတဲ့အခါ ဂမ်ဘီယာဘက်က မြန်မာနိုင်ငံဘက်က လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ဖော်ပြတဲ့ အချက် ၇ ချက်နဲ့ လျှောက်လဲသွားတယ်လို့ ဦးအောင်ထူးက ပြောပါတယ်။

အဲဒီ လျှောက်လဲချက် ခုနစ်ချက်က -

၁ - စစ်တပ်က ကြီးမား ပြင်းထန်တဲ့ အင်အားသုံးပြီး ရိုဟင်ဂျာတွေကို အပြတ်ရှင်းဖို့လုပ်တယ်။ အဲဒါကို အစိုးရက မငြင်းဘူး။

၂ - စစ်တပ်ရဲ့ ဖျက်ဆီးမှုက စနစ်တကျ စီစဉ်ပြီးလုပ်တာ အဲဒါက ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြတာ။

၃- လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားတာတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိလုပ်တယ်။

၄- အစိုးရ အာဏာပိုင်တွေက ရိုဟင်ဂျာတွေ အပေါ် နှိမ့်ချ စော်ကားတဲ့ စကားတွေပြောတယ်။ ဒါက ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြတာ။

၅- ရိုဟင်ဂျာတွေ အပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေ လုပ်တယ်။ ရိုဟင်ဂျာကလေးတွေ မွေးစာရင်း ရဖို့ မလွယ်ဘူး။ နိုင်ငံသားရဖို့ လုပ်မပေးဘူး။ ဒါက ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြတာ

၆- ရိုဟင်ဂျာကို မုန်းတီးတဲ့ အသုံးအစွဲ၊ လှုံ့ဆော်မှုတွေ ဖြစ်နေတာကို အစိုးရက မတားဆီးဘူး။ ငြိမ်နေတယ်။

၇ - ဒီလို ပြစ်မှုကြီးတွေ ဖြစ်ပြီးတော့ ရိုဟင်ဂျာတွေ ခံရတဲ့ ကိစ္စအပေါ် အစိုးရက စုံစမ်းစစ်ဆေးတာ၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို အပြစ်မပေးဘူးဆိုပြီး ပြောတဲ့ အချက်တွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဦးအောင်ထူးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မြန်မာကို ဂမ်ဘီယာက နိုင်ငံတကာ တရားရုံးမှာ တရားစွဲပိုင်ခွင့်ရှိ၊ မရှိ နှစ်ဘက် အပြန်အလှန်လျှောက်လဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပထမနေ့မှာ မြန်မာက ဂမ်ဘီယာက တရားစွဲခွင့်မရှိဘူးလို့ ချေပတာကို ဒီကနေ့မှာ ဂမ်ဘီယာက နှစ်နိုင်ငံကြားမှာ အငြင်းပွားမှု ရှိတယ်ဆိုတာကို နောက်တစ်ခါ အထောက်အထားနဲ့ ပြန်ပြောသွားတာဖြစ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး ရှေ့နေ ဦးအောင်ထူးက ပြောပါတယ်။

ပထမပိုင်းမှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က တင်ပြသွားတဲ့အချက်တွေအရ ကြားဖြတ်အစီအမံချမှတ်ရေး အခြေအနေကတော့ တရားရုံးလက်ထဲမှာပဲ ရှိတယ်လို့ ဦးအောင်ထူးက ပြောပါတယ်။

"ဥပဒေကြောင်းအရ ဆိုရင် ဘက်နှစ်ဘက်က တင်ပြချက်တွေက ဟိုဘက်က ကြည့်တော့လည်း သဘာဝကျတဲ့ အချက်တွေ တင်သလို ဒီဘက်က ကြည့်တော့လည်း သဘာဝကျတဲ့အချက်တွေ တင်တာ"

"သို့သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် အချက်အလက်နဲ့ Law နဲ့ ပေါင်းစပ်ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ဘာနားလည်လို့ရလည်း ဆိုတော့ ဒီရိုဟင်ဂျာတွေကိုတော့ ရည်ရွယ်ချက် ရှိရှိနဲ့ကို ချေမှုန်းတယ်လို့ပဲ နားလည်လို့ရတယ်" လို့ ဦးအောင်ထူးက ပြောပါတယ်။

ကြားဖြတ်အစီအမံ ကြားနာမှု သုံးရက်တာရဲ့ နောက်ဆုံးနေ့ ဒုတိယပိုင်းမှာ မြန်မာဘက်က လျှောက်လဲမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

တ႐ုတၷဲ႔ေအမရိကႏ္အၾကား ကုႏ္ၾသယ္ေရးေအ်ခခံ ေသဘာတူခ္က္ညီရ


(Zawgyi/Unicode)

ေအမရိကႏ္်ပၫ္ေထာငၥဳနဲ႔ တ႐ုတၷုိင္ငံအၾကား ၁၇ လၾကာ တၫ္႐ြိလာခဲ့တဲ့ ကုႏ္ၾသယ္ေရးစျစၸဲ အဆုံးသတ္ေစမယ့္ ေအ်ခခံေသဘာတူညီခ္က္ ရလုိက္ၿပီ်ဖစ္ေၾကာင္း ေၾဆးေျႏးမႈေၾတနဲ႔ နီးစပၱဲ့အသုိင္း၀ုိင္းက ေ်ပာပါတယ္။

ေသဘာတူညီခ္က္ တစုံတရာမရခဲ့ရင္ လာမယ့္ ဒီဇငာၻ ၁၅ ရက္ေန႔မြာ ေအမရိကႏၠ တ႐ုတ္ၾသင္းကုႏ္ေၾတေအပၚ အျခႏၲဳိး်မင့္ေကာကၡံဖုိ႔ ႐ြိေေနပမယ့္ အဲဒီ အျခႏၲဳိး ေကာကၼယ့္အစီအစၪၠဳိ ေ႐ြာင္႐ြားႏုိငၹဳိ႔ သမၼတ Donald Trump က ၾကာသေပတးေန႔မြာ အဲဒီ ေအ်ခခံေသဘာတူညီခ္ကၠဳိ လကၼြတၳဳိးလုိက္ၿပီလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ေသဘာတူညီခ္ကၸါ ေအသးစိတ္အခ္က္အလက္ေၾတကုိ ၫြိႏႈိင္းေနဆဲ်ဖစ္ေပမယ့္ ေသဘာတူညီခ္က္ေတာ့ ရထားၿပီလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေသဘာတူညီခ္ကၳဲမြာ ပါ၀ငၱဲ့ ေအသးစိတ္အခ္က္အလက္ေေၾတတာ့ မသိေရသးပါဘူး။

အခုလုိ ေသဘာတူညီခ္က္ရဖုိ႔အၾတက္ ေအမရိကႏၻကၠ လက္႐ြိ တ႐ုတ္ၾသင္းကုႏ္ေၾတေအပၚ ေကာကၡံေနတဲ့ အျခႏ္ေၾတကုိ ၅၀% ေလ္ာ့ခ္ေပးမြာ်ဖစၱဲ့အ်ပင္ လာမယ့္ တနေဂၤေျႏန႔မြာ စတင္ အသက္၀ငၼယ့္ ၾသင္းကုႏ္အျခႏ္ တုိး်မင့္ေကာကၡံမယ့္ အစီအစၪၠဳိလၫ္း ဆုိင္းငံ့ထားေပးမြာ်ဖစၱယႅဳိ႔ ေၾဆးေျႏးၿပဲေၾတနဲ႔နီစပ္သဴေၾတက ေ်ပာပါတယ္။

တကယႅဳိ႔ ေအမရိကႏၻကၠ တ႐ုတ္ၾသင္းကုႏ္ေၾတေအပၚ အျခႏၲဳိးေကာကၼယ့္ အစီအစၪၠဳိ ဆုိင္းငံ့ေမပးဘူးဆုိရင္ တ႐ုတၻကၠလၫ္း ေအမရိကႏ္ ၾသင္းကုႏ္ေၾတေအပၚ အျခႏၲဳိးေကာကၼယ့္အ်ပင္ ေအမရိကႏၷဲ႔ ်ပဳလုပ္ေနတဲ့ ကုႏ္ၾသယ္ေရး ေၾဆးေျႏးမႈေၾတကုိလၫ္း ၂၀၂၀ ေအမရိကႏ္သမၼတ ေျရးေကာၾကၸဲၿပီးတဲ့အထိ ဆုိင္းငံ့ထားႏုိငၱယႅဳိ႔ ကုႏ္ၾသယ္ေရးဆုိင္ရာ ကၽျမ္းက္င္သဴေၾတ ခႏ္႔မြႏ္းထားၾကပါတယ္။

..................

တ႐ုတ္နဲ႔အေမရိကန္အၾကား ကုန္သြယ္ေရးအေျခခံသေဘာတူခ်က္ညီရ

(Unicode)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအၾကား ၁၇ လၾကာ တည္ရွိလာခဲ့တဲ့ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ အဆုံးသတ္ေစမယ့္ အေျခခံသေဘာတူညီခ်က္ ရလိုက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးမႈေတြနဲ႔ နီးစပ္တဲ့အသိုင္းဝိုင္းက ေျပာပါတယ္။

သေဘာတူညီခ်က္ တစုံတရာမရခဲ့ရင္ လာမယ့္ ဒီဇင္ဘာ ၁၅ ရက္ေန႔မွာ အေမရိကန္က တ႐ုတ္သြင္းကုန္ေတြအေပၚ အခြန္တိုးျမင့္ေကာက္ခံဖို႔ ရွိေနေပမယ့္ အဲဒီ အခြန္တိုး ေကာက္မယ့္အစီအစဥ္ကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ဖို႔ သမၼတ Donald Trump က ၾကာသပေတးေန႔မွာ အဲဒီ အေျခခံသေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မွတ္ထိုးလိုက္ၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။

သေဘာတူညီခ်က္ပါ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြကို ညႇိႏႈိင္းေနဆဲျဖစ္ေပမယ့္ သေဘာတူညီခ်က္ေတာ့ ရထားၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သေဘာတူညီခ်က္ထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြေတာ့ မသိရေသးပါဘူး။

အခုလို သေဘာတူညီခ်က္ရဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ဘက္က လက္ရွိ တ႐ုတ္သြင္းကုန္ေတြအေပၚ ေကာက္ခံေနတဲ့ အခြန္ေတြကို ၅၀% ေလ်ာ့ခ်ေပးမွာျဖစ္တဲ့အျပင္ လာမယ့္ တနဂၤေႏြေန႔မွာ စတင္ အသက္ဝင္မယ့္ သြင္းကုန္အခြန္ တိုးျမင့္ေကာက္ခံမယ့္ အစီအစဥ္ကိုလည္း ဆိုင္းငံ့ထားေပးမွာျဖစ္တယ္လို႔ ေဆြးေႏြးပြဲေတြနဲ႔နီစပ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

တကယ္လို႔ အေမရိကန္ဘက္က တ႐ုတ္သြင္းကုန္ေတြအေပၚ အခြန္တိုးေကာက္မယ့္ အစီအစဥ္ကို ဆိုင္းငံ့မေပးဘူးဆိုရင္ တ႐ုတ္ဘက္ကလည္း အေမရိကန္ သြင္းကုန္ေတြအေပၚ အခြန္တိုးေကာက္မယ့္အျပင္ အေမရိကန္နဲ႔ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးမႈေတြကိုလည္း ၂၀၂၀ အေမရိကန္သမၼတ ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးတဲ့အထိ ဆိုင္းငံ့ထားႏိုင္တယ္လို႔ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ ကြၽမ္းက်င္သူေတြ ခန႔္မွန္းထားၾကပါတယ္။

VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

ICJ အမႈစာရင္းက ပယၹ္က္ေပးဖို႔ ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫ္ ေလြ္ာကၳား


(Zawgyi/Unicode)

်မႏၼာႏုိင္ငံေအပၚ ၿစဲဆိုထားတဲ့အမႈကို ICJ အမႈစာရင္းထဲေကန ပယၹ္က္ေပးဖို႔ ်မႏၼာႏုိုင္ငံကိုယၥား ေလြ္ာကႅဲ တဲ့ ႏုိင္ငံ်ခားေရးဝႏ္ႀကီး ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၠ ၾကားနာၿပဲေနာကၦံုးရက္ ၾကာသေပတးေန႔မြာ တင္်ပၾသားပါတယ္။ ်မႏၼာ ႏုိင္ငံက မတူႀကဲ်ပားတဲ့ လူမႈအဝႏ္းအဝိုင္းေၾတၾကား ႀကိဳးစားတၫ္ေဆာက္ေနတဲ့ ်ပႏႅၫ္သင့္်မတ္ေရးကို ထိိိခိုက္ေစမယ့္လုပ္ရပ္ ေၾတကို ေ႐ြာငၹိဳ႕လၫ္း သတိေပးေ်ပာဆိုပါတယ္။ ICJ ေနာကၦံုးေန႔ ၾကားနာၿပဲအၾတင္း ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၷဲ႔ ေ႐ြ႕ေေနၾတရဲ႕ တင္်ပခ္က္ေၾတထဲက ေကာကၷုတ္ၿပီး ကိုေက္ာ္ေက္ာ္သိႏ္းက ေ်ပာ်ပပါမယ္။

်မႏၼာႏုိင္ငံမြာ ႐ိုဟငၢ္ာ ျမတၦလင္ေၾတေအပၚ လူမ္ဳိးတံုးသတ္်ဖတၼႈ က္ဴးၾလႏၳားတဲ့အၾတက္ ဒီလုပ္ရပ္ေၾတ ဆက္ၿပီးမ်ဖစ္ေအာင္ တားဆီးေရး ်မႏၼာႏိုင္ငံက ၾကား်ဖတ္ လိုကၷာလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ္က္ေၾတကို ခ္မြတ္ေပးဖို႔ အ်ပၫ္်ပၫၦဳိင္ရာ တရား ခံု႐ံုး ICJ မြာ ဂမၻီယာက ေလြ္ာကၳားတဲ့ေအပၚ ႏြစၻက္ အ်ပႏ္အလြႏ္ ေလြ္ာကႅဲတင္်ပခ္က္ေၾတကို တရားသူႀကီးေၾတ ၾကားနာတာ ၾကာသေပတးေန႔က ၿပီးဆံုးၾသားပါၿပီ။
႐ိုဟငၢ္ာလို႔ေခၚဆိုတာကို လကၼခံတဲ့ ်မႏၼာႏုိင္ငံကိုယၥား အခုၾကားနာၿပဲမြာ အဆံုးသတ္ ေလြ္ာကႅဲတင္်ပသူက ႏုိင္ငံေတာ္အတိုငၸငၡံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၸါ။

“ဒီဇငာၻလ ၁၀ ရက္ေန႔ေကန ၁၂ ရက္ေန႔အထိလုပၱဲ့ ၾကားနာၿပဲအၾတင္း တင္်ပၾသားတဲ့ ေအၾကာင္း်ပခ္က္ေၾတ၊ သင့္ေတာၱယႅဳိ႔ ႐ံုးေတာၠယူဆတဲ့ တ်ခားေအၾကာင္း်ပခ္က္ေၾတအၾတက္ တရား႐ံုး လုပၳံုးလုပၷၫ္း်ပဌာႏ္းခ္က္ ပုဒၼ ၆၀၊ စာပိုဒ္ ၂ နဲ႔အညီ ်မႏၼာႏုိ္င္ငံေအနနဲ႔ ႐ံုးေတာၠိဳ ပႏ္ၾကားလိုတာေကတာ့ ဒီအမႈကို ႐ံုးေတာၠၾကားနာမယ့္ အမႈစာရင္းထဲေကန ပယၹ္က္ေပးဖို႔၊ တ်ခားတနၫ္းေအနနဲ႔ဆိုရင္ ဂမၻီယာႏုိင္ငံက တင္ၾသင္းထားတဲ့ ၾကား်ဖတ္ေအရးယူ ေဆာင္ျရကၡ္က္ေၾတ ခ္မြတ္ေပးေရး ပႏ္ၾကားခ္ကၠိဳ ပယၡ္ေပးဖို႔်ဖစၸါတယ္။”

႐ံုးေတာၠခ္မြတၼယ့္ ဆံုး်ဖတၡ္က္ဟာ ႀကဲ်ပားမႈေၾတၾကားေကန ညီၫၾတၼႈတၫ္ေဆာကၷုိင္ေရး ေအထာက္အကူ်ဖစ္ေစဖို႔ ဆုေတာင္းပါေၾကာင္း ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၠေ်ပာၿပီး ်ပႏႅၫ္သင့္်မတ္ေရး ထိခိုက္ေစမယ့္ လုပ္ရပ္ေၾတနဲ႔ပတ္သကႅိဳ႕ သတိေပးၾသားပါတယ္။

“ယံုၾကၫၼႈရဖို႔ရာ သိပ္ႀကီးခိုငၼာမႈမ႐ြိေလြသးတဲ့ ေအ်ခခံအုတ္်မစၠိဳ စတငၱၫ္ေဆာက္ေနတဲ့ လူမႈအဝႏ္းအဝိုင္း ေၾတၾကား သံသယ ်ဖစ္ေပၚေစမယ့္၊ မယံုၾကၫၼႈေၾတ ်ပႏ္႔ျပားေစမယ့္ ဒါမြမဟုတ္ ခံစားခ္က္်ဖစ္ေပၚေစမယ့္ လုပ္ရပ္ေၾတဟာ ်ပႏႅၫ္သင့္်မတ္ေရးကို ထိခိုက္ေစႏုိငၸါတယ္။ Arakan Army နဲ႔ ်မႏၼာကာၾကယ္ေရးတျပၹဲ႔ေၾတၾကား ဆက္်ဖစ္ေနတဲ့ လကၷကၠိဳငၸဋိပကၡ အဆံုးသတ္ေရးဟာ က္မတို႔ႏုိင္ငံအၾတက္ သိပၠိဳေအရးႀကီးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ေ်မာကၸိဳင္းမြာ ၂၀၁၆ ေကန ၂၀၁၇ ခုႏြစ္အထိ်ဖစၡဲ့တဲ့ ်ပၫၱျင္း လကၷကၠိဳငၸဋိပကၡမ္ဳိး်ဖစ္ေအာင္ ်ပႏ္ၿပီး မီးေမႊးတာမ္ဳိးကို ေ႐ြာင္႐ြားဖို႔ကလၫ္း တႏ္းတူေအရးႀကီးပါတယ္။”

လူမႈအဝႏ္းအဝိုင္းေၾတၾကား ်ပႏႅၫ္သင့္်မတ္ေရးအၾတက္ လုပ္ေဆာင္ေနတာမြာ မၾကာေသးခငၠ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မြာလုပၱဲ့ ေဘာလံုးၿပိဳျငၸဲတခုမြာ အဲဒီေဒသမြာေနထိုငၱဲ့ လူမ္ဳိးဘာသာေပါင္းစံုက အားကစားသမားေၾတ၊ ၿပဲၾကည့ၸရိသတ္ေၾတ ပါဝငၡဲ့တာ ကို နမူနာတခုအ်ဖစ္ ပံု်ပၿပီး ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၠ ထၫ့္ၾသင္းေ်ပာဆိုၾသားပါတယ္။

ယူေကနဲ႔ ေအမရိကႏ္အပါအဝင္ တ်ခားႏုိင္ငံေၾတမြာလိုပဲ ်မႏၼာႏိုင္ငံမြာလၫ္း စစၻကၱရားစီရင္ေရးစနစ္ ႐ြိတဲ့ေအၾကာင္းနဲ႔ ်မႏၼာႏုိင္ငံမြာ ေအ်ခခံဥေပဒအရ ေဖာ္ေဆာငၱဲ့ ဒီမိုေကရစီနဲ႔ တရားဥေဒစိုးမိုးေရးကို ထူေထာငၹိဳ႕ ေအလးအနက္႐ြိတယၦိဳရင္ ်မႏၼာႏုိင္ငံရဲ႕ ေအ်ခခံဥေပဒကို လ္စႅ္ဴ႐ႈမထားႏုိင္ လ္စႅ္ဴ႐ႈမထားသင့ၻဴးဆိုတာ ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၠ ေထာက္်ပ ပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ ဂူတာ်ပင္ေက္းျရာမြာ ်ဖစၸ္ကၡ့ဲတာနဲ႔ပတ္သကႅိဳ႕ စစၡံု႐ံုးနဲ႔စစ္ေဆးေနၿပီး သီး်ခားၾလတႅပ္ေသာ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရးေကာၼ႐ြင္ (ICOE) ရဲ႕ ေနာကၦံုးအစီရငၡံစာ သီတင္းပတ္အနၫ္းငယ္အၾတင္း ၾထကႅာၿပီးရင္ ေနာကၳပ္ စစၡံု႐ံုး တငၥစ္ေဆးတာေၾတ ႐ြိလာမယၦိဳတာ အခုိ္င္အမာ ယံုၾကၫၱဲ့ေအၾကာင္းလၫ္း ေဒၚေအာငၦႏ္းစုၾကၫၠ ေ်ပာပါတယ္။

်မႏၼာႏုိင္ငံဘကၠ ေ႐ြ႕ေနနဲ႔အႀကံေပးအၿဖဲ႔ဝငၱဦး်ဖစ္သဴ မစၥတာ Christopher Staker က ၾကာသေပတးေန႔မနကၸိဳင္း ဂမၻီ ယာႏုိင္ငံဘကၠ တင္်ပခ္ကၳဲမြာပါတဲ့ ဂမၻီယာက ်မႏၼာကို တရားၿစဲပိုျငၡင့ၦိဳင္ရာ၊ ICJ က ဒီအမႈကို လကၡံစီရငၸိဳျငၡင့္ ဆိုင္ရာနဲ႔ ်မႏၼာႏုိင္ငံေအနနဲ႔ ၾကား်ဖတ္ စီမံေဆာင္ျရက္ရမယ့္ လုပ္ေဆာငၡ္က္ေၾတကို ခ္မြတ္ေပးေရး ဂမၻီယာႏုိင္ငံက ပႏ္ၾကား ထားတာေၾတေအပၚ တခ္က္်ခင္း တုံ႔်ပႏ္ ေခ္ပၾသားပါတယ္။

အခုလိုတရားၿစဲတာမြာ ဂမၻီယာႏုိင္ငံဟာ လူမ္ဳိးတံုးသတ္်ဖတၼႈ တားဆီးကာၾကယ္ေရးဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ ေသဘာတူညီခ္က္ Genocide Convention ကို လကၼြတ္ေရးထိုးထားတဲ့ အၿဖဲ႔ဝငၷုိင္ငံတခုေအနနဲ႔ တရားၿစဲဆိုတာမဟုတၻဲ ႏုိ္င္ငံတကာ အၿဖဲ႔ အစၫ္းတခုရဲ႕ကိုယၥား တရားၿစဲဆိုတာ်ဖစၱယႅဳိ႔ မစၥတာ Staker က ေထာက္်ပၿပီး ဒီအခ္က္ေၾကာင့္ ဂမၻီယာက ်မႏၼာကို တရားၿစဲပိုျငၡင့ၼ႐ြိဘူးဆိုတာ ICJ ႐ံုးေတာၼြာ တင္်ပၾသာပါတယ္။ ဒီေနရာမြာ သူ အဓိက ထၫ့္ၾသင္းေဖာ္်ပၾသားတဲ့အၿဖဲ႔ေကတာ့ အစၥလာမၼစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ျရက္ေရးအၿဖဲ႔ (OIC) ်ဖစၸါတယ္။

“တရားၿစဲဆိုဖို႔ ေလြ္ာကၳားခ္ကၠိဳ ဂမၻီယာက သူ႔ႏုိင္ငံအမၫၷဲ႔ လကၼြတ္ေရးထိုး တင္်ပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေလြ္ာကၳားခ္ကၠိဳ OIC ကိုယၥားတင္်ပခဲ့တယ္၊ OIC ရႏၸံုေျငေကန ဘ႑ာေေျငၾကး ေထာကၸံ့တာ်ဖစၱယၦိဳတာ ေမန႔က က္ေနာၱင္်ပခဲ့တဲ့ ေအထာက္အထားေၾတမြာ ႐ြင္း႐ြင္းလင္းလင္း ေၾတ႔ရၿပီး်ဖစၸါတယ္။ ဒီေအထာက္အထားကို က္ေနာ္ ထပ္ၿပီး မတင္်ေပတာ့ပါဘူး။”

ပါေမာကၡ William Schabas ေကတာ့ ဂမၻီယာရဲ႕ ျစျပၥဲခ္က္ေၾတမြာ အဓိကကိုးကားထားတဲ့ ကုလသမဂၢ အခ္က္အလက္႐ြာေေျဖရးအၿဖဲ႔ရဲ႕ ၂၀၁၉ ခုႏြစ္ အစီရငၡံစာပါ အားနၫ္းခ္က္ေၾတကို ေထာက္်ပၿပီး အခုႏြစၸိဳင္းအၾတင္း ်မႏၼာႏုိင္ငံမြာ လူမ္ဳိးတံုး သတ္်ဖတၼႈဆိုင္ရာ ရၫၼြႏ္းခ္က္ေၾတ ပိုမ္ားလာတယၦိဳတဲ့ ေ်ပာဆိုခ္ကၠိဳ ပယၡ္ပါတယ္။
ဒါ့အ်ပင္ ်မႏၼာႏုိင္ငံမြာ အမုႏ္းတရား်ပႏ္႔ေအာင္ လုပ္ေနတယၦိဳတဲ့ ဂမၻီယာႏုိင္ငံရဲ႕ တင္်ပခ္က္ေအပၚမြာလၫ္း ပါေမာကၡ Schabas က အခုလို တုံ႔်ပႏၲင္်ပၾသားပါတယ္။

“႐ံုးေတာ္ သဘာပတိနဲ႔ အၿဖဲ႔ဝငၼ္ားခငၺ္ား၊ အမုႏ္းစကားဆိုတာ ်မႏၼာႏုိင္ငံမြာမြ ်ဖစ္ေနတဲ့ကိစၥတခု မဟုတၸါဘူး။ ကမာၻ႔ေနရာ အမ္ားအ်ပားမြာ ႏုိင္ငံအမ္ားအ်ပားမြာ အမုႏ္းစကားေ်ပာဆိုတာေၾတ ႐ြိ႐ံုသာမကပါဘူး၊ ဒီကိစၥကို တရားဥေပဒအရ ဘယႅိဳ ကိုျငၱယႅဳပ္ေဆာင္သင့ၱယ္ ဆိုတဲ့ေအပၚ ေၾဆးေျႏး ်ငင္းခုႏၲာေၾတလၫ္း အ်ပင္းအထႏ္ ႐ြိေနတာပါ။ ဒီကိစၥဟာ ၾလတႅျပၥာ ထုတ္ေဖာ္ေ်ပာျခင့္ နဲ႔ ဆိုငၱယၦိဳၿပီး တခ္ဳိ႕ႏို္င္ငံေၾတက ေ်ပာၾကတာေတာင္႐ြိပါတယ္။”

်မႏၼာႏိုင္ငံမြာ အမုႏ္းစကား်ဖႏ္႔ေနတာ အစုိးရမဟုတၻဲ လူပုဂၢိဳလၱဦးခ္င္းစီရဲ႕လုပ္ရပ္ ်ဖစၱယၦိဳၿပီးေတာ့လၫ္း ပါေမာကၡ Schabas က ေထာက္်ပ ေ်ပာဆိုၾသားပါတယ္။
ICJ မြာ ဂမၻီယာနဲ႔ ်မႏၼာတို႔ သံုးရက္အၾတင္း ႏြစ္ႀကိမၥီ အသီးသီး တင္်ေပလြ္ာကႅဲၾကၿပီးတဲ့ေနာက္ ်မႏၼာႏုိင္ငံက ၾကား်ဖတ္ လိုကၷာလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ္က္ေၾတကို ICJ က ဆံုး်ဖတ္ ခ္မြတ္ေပးေရး ဂမၻီယာက ေလြ္ာကၳားပႏ္ၾကားတဲ့ေအပၚ ၾကားနာ ၿပဲ ၿပီးဆံုးၾသားၿပီ်ဖစၸါတယ္။ ဂမၻီယာရဲဲ႕ ပႏ္ၾကားခ္က္ေအပၚ သတၼြတၡ္ိႏ္အၾတင္း ဆံုး်ဖတၡ္ကၡ္မြတ္ၿပီး အခုၾကားနာၿပဲလိုပဲ အမ္ား်ပၫ္သဴ တိုက္႐ိုက္သိ႐ြိႏုိ္ငၱဲ့ တရားျခငၼြာ ေၾကညာမယႅဳိ႔ အဆံုးသတၼြာ ICJ ခံု႐ံုးသဘာပတိက ေ်ပာၾသားပါတယ္။

...................

ICJ အမႈစာရင္းက ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေလွ်ာက္ထား
(Unicode)

ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စြဲဆိုထားတဲ့အမႈကို ICJ အမႈစာရင္းထဲကေန ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုယ္စား ေလွ်ာက္လဲ တဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၾကားနာပြဲေနာက္ဆုံးရက္ ၾကာသပေတးေန႔မွာ တင္ျပသြားပါတယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံက မတူကြဲျပားတဲ့ လူမႈအဝန္းအဝိုင္းေတြၾကား ႀကိဳးစားတည္ေဆာက္ေနတဲ့ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို ထိခိုက္ေစမယ့္လုပ္ရပ္ ေတြကို ေရွာင္ဖို႔လည္း သတိေပးေျပာဆိုပါတယ္။ ICJ ေနာက္ဆုံးေန႔ ၾကားနာပြဲအတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေရွ႕ေနေတြရဲ႕ တင္ျပခ်က္ေတြထဲက ေကာက္ႏုတ္ၿပီး ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက ေျပာျပပါမယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ထားတဲ့အတြက္ ဒီလုပ္ရပ္ေတြ ဆက္ၿပီးမျဖစ္ေအာင္ တားဆီးေရး ျမန္မာႏိုင္ငံက ၾကားျဖတ္ လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ေပးဖို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ တရား ခုံ႐ုံး ICJ မွာ ဂမ္ဘီယာက ေလွ်ာက္ထားတဲ့အေပၚ ႏွစ္ဘက္ အျပန္အလွန္ ေလွ်ာက္လဲတင္ျပခ်က္ေတြကို တရားသူႀကီးေတြ ၾကားနာတာ ၾကာသပေတးေန႔က ၿပီးဆုံးသြားပါၿပီ။
႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔ေခၚဆိုတာကို လက္မခံတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုယ္စား အခုၾကားနာပြဲမွာ အဆုံးသတ္ ေလွ်ာက္လဲတင္ျပသူက ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ။

“ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔ကေန ၁၂ ရက္ေန႔အထိလုပ္တဲ့ ၾကားနာပြဲအတြင္း တင္ျပသြားတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ၊ သင့္ေတာ္တယ္လို႔ ႐ုံးေတာ္ကယူဆတဲ့ တျခားအေၾကာင္းျပခ်က္ေတြအတြက္ တရား႐ုံး လုပ္ထုံးလုပ္နည္းျပဌာန္းခ်က္ ပုဒ္မ ၆၀၊ စာပိုဒ္ ၂ နဲ႔အညီ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ႐ုံးေတာ္ကို ပန္ၾကားလိုတာကေတာ့ ဒီအမႈကို ႐ုံးေတာ္ကၾကားနာမယ့္ အမႈစာရင္းထဲကေန ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔၊ တျခားတနည္းအေနနဲ႔ဆိုရင္ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက တင္သြင္းထားတဲ့ ၾကားျဖတ္အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ေပးေရး ပန္ၾကားခ်က္ကို ပယ္ခ်ေပးဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။”

႐ုံးေတာ္ကခ်မွတ္မယ့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ ကြဲျပားမႈေတြၾကားကေန ညီၫြတ္မႈတည္ေဆာက္ႏိုင္ေရး အေထာက္အကူျဖစ္ေစဖို႔ ဆုေတာင္းပါေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေျပာၿပီး ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ထိခိုက္ေစမယ့္ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သတိေပးသြားပါတယ္။

“ယုံၾကည္မႈရဖို႔ရာ သိပ္ႀကီးခိုင္မာမႈမရွိလွေသးတဲ့ အေျခခံအုတ္ျမစ္ကို စတင္တည္ေဆာက္ေနတဲ့ လူမႈအဝန္းအဝိုင္း ေတြၾကား သံသယ ျဖစ္ေပၚေစမယ့္၊ မယုံၾကည္မႈေတြ ျပန႔္ပြားေစမယ့္ ဒါမွမဟုတ္ ခံစားခ်က္ျဖစ္ေပၚေစမယ့္ လုပ္ရပ္ေတြဟာ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ Arakan Army နဲ႔ ျမန္မာကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြၾကား ဆက္ျဖစ္ေနတဲ့ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ အဆုံးသတ္ေရးဟာ က်မတို႔ႏိုင္ငံအတြက္ သိပ္ကိုအေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ၂၀၁၆ ကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အထိျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ ျပန္ၿပီး မီးေမႊးတာမ်ိဳးကို ေရွာင္ရွားဖို႔ကလည္း တန္းတူအေရးႀကီးပါတယ္။”

လူမႈအဝန္းအဝိုင္းေတြၾကား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနတာမွာ မၾကာေသးခင္က ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မွာလုပ္တဲ့ ေဘာလုံးၿပိဳင္ပြဲတခုမွာ အဲဒီေဒသမွာေနထိုင္တဲ့ လူမ်ိဳးဘာသာေပါင္းစုံက အားကစားသမားေတြ၊ ပြဲၾကည့္ပရိသတ္ေတြ ပါဝင္ခဲ့တာ ကို နမူနာတခုအျဖစ္ ပုံျပၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ထည့္သြင္းေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ယူေကနဲ႔ အေမရိကန္အပါအဝင္ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလိုပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း စစ္ဘက္တရားစီရင္ေရးစနစ္ ရွိတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေျခခံဥပေဒအရ ေဖာ္ေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ တရားဥေဒစိုးမိုးေရးကို ထူေထာင္ဖို႔ အေလးအနက္ရွိတယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခခံဥပေဒကို လ်စ္လ်ဴရႈမထားႏိုင္ လ်စ္လ်ဴရႈမထားသင့္ဘူးဆိုတာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေထာက္ျပ ပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ ဂူတာျပင္ေက်း႐ြာမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စစ္ခုံ႐ုံးနဲ႔စစ္ေဆးေနၿပီး သီးျခားလြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္း စစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ (ICOE) ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးအစီရင္ခံစာ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အတြင္း ထြက္လာၿပီးရင္ ေနာက္ထပ္ စစ္ခုံ႐ုံး တင္စစ္ေဆးတာေတြ ရွိလာမယ္ဆိုတာ အခိုင္အမာ ယုံၾကည္တဲ့အေၾကာင္းလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ေရွ႕ေနနဲ႔အႀကံေပးအဖြဲ႕ဝင္တဦးျဖစ္သူ မစၥတာ Christopher Staker က ၾကာသပေတးေန႔မနက္ပိုင္း ဂမ္ဘီ ယာႏိုင္ငံဘက္က တင္ျပခ်က္ထဲမွာပါတဲ့ ဂမ္ဘီယာက ျမန္မာကို တရားစြဲပိုင္ခြင့္ဆိုင္ရာ၊ ICJ က ဒီအမႈကို လက္ခံစီရင္ပိုင္ခြင့္ ဆိုင္ရာနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ၾကားျဖတ္ စီမံေဆာင္႐ြက္ရမယ့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ေပးေရး ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက ပန္ၾကား ထားတာေတြအေပၚ တခ်က္ျခင္း တုံ႔ျပန္ ေခ်ပသြားပါတယ္။

အခုလိုတရားစြဲတာမွာ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံဟာ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္ Genocide Convention ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံတခုအေနနဲ႔ တရားစြဲဆိုတာမဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕ အစည္းတခုရဲ႕ကိုယ္စား တရားစြဲဆိုတာျဖစ္တယ္လို႔ မစၥတာ Staker က ေထာက္ျပၿပီး ဒီအခ်က္ေၾကာင့္ ဂမ္ဘီယာက ျမန္မာကို တရားစြဲပိုင္ခြင့္မရွိဘူးဆိုတာ ICJ ႐ုံးေတာ္မွာ တင္ျပသြာပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ သူ အဓိက ထည့္သြင္းေဖာ္ျပသြားတဲ့အဖြဲ႕ကေတာ့ အစၥလာမ္မစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) ျဖစ္ပါတယ္။

“တရားစြဲဆိုဖို႔ ေလွ်ာက္ထားခ်က္ကို ဂမ္ဘီယာက သူ႔ႏိုင္ငံအမည္နဲ႔ လက္မွတ္ေရးထိုး တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေလွ်ာက္ထားခ်က္ကို OIC ကိုယ္စားတင္ျပခဲ့တယ္၊ OIC ရန္ပုံေငြကေန ဘ႑ာေငြေၾကး ေထာက္ပံ့တာျဖစ္တယ္ဆိုတာ မေန႔က က်ေနာ္တင္ျပခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားေတြမွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေတြ႕ရၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေထာက္အထားကို က်ေနာ္ ထပ္ၿပီး မတင္ျပေတာ့ပါဘူး။”

ပါေမာကၡ William Schabas ကေတာ့ ဂမ္ဘီယာရဲ႕ စြပ္စြဲခ်က္ေတြမွာ အဓိကကိုးကားထားတဲ့ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာပါ အားနည္းခ်က္ေတြကို ေထာက္ျပၿပီး အခုႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ပိုမ်ားလာတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ကို ပယ္ခ်ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမုန္းတရားျပန႔္ေအာင္ လုပ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံရဲ႕ တင္ျပခ်က္အေပၚမွာလည္း ပါေမာကၡ Schabas က အခုလို တုံ႔ျပန္တင္ျပသြားပါတယ္။

“႐ုံးေတာ္ သဘာပတိနဲ႔ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားခင္ဗ်ား၊ အမုန္းစကားဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာမွ ျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥတခု မဟုတ္ပါဘူး။ ကမာၻ႔ေနရာ အမ်ားအျပားမွာ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားမွာ အမုန္းစကားေျပာဆိုတာေတြ ရွိ႐ုံသာမကပါဘူး၊ ဒီကိစၥကို တရားဥပေဒအရ ဘယ္လို ကိုင္တြယ္လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္ ဆိုတဲ့အေပၚ ေဆြးေႏြး ျငင္းခုန္တာေတြလည္း အျပင္းအထန္ ရွိေနတာပါ။ ဒီကိစၥဟာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာခြင့္ နဲ႔ ဆိုင္တယ္ဆိုၿပီး တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြက ေျပာၾကတာေတာင္ရွိပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမုန္းစကားျဖန႔္ေနတာ အစိုးရမဟုတ္ဘဲ လူပုဂၢိဳလ္တဦးခ်င္းစီရဲ႕လုပ္ရပ္ ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့လည္း ပါေမာကၡ Schabas က ေထာက္ျပ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။
ICJ မွာ ဂမ္ဘီယာနဲ႔ ျမန္မာတို႔ သုံးရက္အတြင္း ႏွစ္ႀကိမ္စီ အသီးသီး တင္ျပေလွ်ာက္လဲၾကၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ၾကားျဖတ္ လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ်က္ေတြကို ICJ က ဆုံးျဖတ္ ခ်မွတ္ေပးေရး ဂမ္ဘီယာက ေလွ်ာက္ထားပန္ၾကားတဲ့အေပၚ ၾကားနာ ပြဲ ၿပီးဆုံးသြားၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဂမ္ဘီယာရဲ႕ ပန္ၾကားခ်က္အေပၚ သတ္မွတ္ခ်ိန္အတြင္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ၿပီး အခုၾကားနာပြဲလိုပဲ အမ်ားျပည္သူ တိုက္႐ိုက္သိရွိႏိုင္တဲ့ တရားခြင္မွာ ေၾကညာမယ္လို႔ အဆုံးသတ္မွာ ICJ ခုံ႐ုံးသဘာပတိက ေျပာသြားပါတယ္။

ေက္ာ္ေက္ာ္သိႏ္း/VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

ဂမ္ဘီယာဘက္က ျမန္မာေရွ႕ေန႔ေတြ မျငင္းခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔ ျပန္လည္ေခ်ပ

ဂမ္ဘီယာ ဘက္က ေရွ႕ေန ေပါလ္႐ိုက္ဂလာ
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဂမ္ဘီယာဘက္က စြဲဆိုထားတဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ဆုံးေန႔ အျပန္အလွန္ ၾကားနာမႈမွာ ဒုတိယေန႔က ျမန္မာေရွ႕ေန႔ေတြ မျငင္းခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔ စတင္ေခ်ပ သြားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေတြကို ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိရွိ စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္ ဆိုတာကို အေထာက္အထား သက္ေသေတြနဲ႔ တစ္ခ်က္ခ်င္း ရွင္းသြားခဲ့ပါတယ္။

လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ အႏၲရာယ္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆက္ရွိေနလို႔ ဆိုၿပီး provisional measures လို႔ေခၚတဲ့ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြ အိုင္စီေဂ်က အမိန႔္ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ ဒီေန႔ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္မွာ ဂမ္ဘီယာဘက္က ေလွ်ာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ဂမ္ဘီယာဘက္က ေလွ်ာက္လဲခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး မစ္ရွင္က အခ်က္ေတြ ကို ျမန္မာဘက္က မျငင္းခဲ့တာေတြကို အေမရိကန္ေရွ႕ေနအဖြဲ႕က ေခါင္းေဆာင္ ေရွ႕ေန ေပါလ္႐ိုက္ကလာ က တစ္ခ်က္ခ်င္းေခ်ပ သြားပါတယ္။
 ဂမ္ဘီယာဟာ အိုအိုင္စီလို႔ေခၚတဲ့ အစၥလာမ္မစ္ေကာင္စီကို ဦးေဆာင္ဦး႐ြက္လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဂမ္ဘီယာက တရားစြဲတာသာ ျဖစ္ေၾကာင္း

ျမန္မာဘက္က တပ္မေတာ္ဘက္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ၊ တပ္မေတာ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္႐ြက္ရာမွာ ဂ်ီႏိုဆိုက္လို႔ေခၚတဲ့ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္ဖို႔ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ရွိမရွိဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တိတိက်က် ေခ်ပျငင္းဆိုခဲ့တာ မရွိပါဘူးဆိုတာကို ေပါလ္ ႐ိုက္ကလာက စေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ လိင္ အၾကမ္းဖက္မႈ ေတြ က်ဳးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တစ္လုံးမွ ျငင္းသြားတာ မရွိဘူးလို႔ ေရွ႕ေန ေပါလ္ ႐ိုက္ကလာက ေျပာပါတယ္။

ဂမ္ဘီယာဘက္က ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ရက္ေန႔ က ေထာက္ျပသြားခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ စနစ္တက် ေခ်မႈန္းဖ်က္ဆီးေရး ေဆာင္႐ြက္ခဲ့မႈ၊ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ မိန္းကေလးေတြ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့မႈ၊ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရး အတြင္းနဲ႔ ေနာက္ပိုင္း ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ျမန္မာ တာဝန္ရွိသူေတြက လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈ၊ ေစာ္ကားမႈေတြ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ျမန္မာ တာဝန္ရွိသူေတြက လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈ၊ ေစာ္ကားမူေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း ျမန္မာတပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ရဲ႕ ေဖ့ဘုတ္စာမ်က္ႏွာမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မရွိဘူးဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဖာ္ျပထားတာကို ကိုးကားသြားပါတယ္ ။

ဒါ့အျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဒီဇင္ဘာလ၁၁ရက္ေန႔က က ေျပာဆိုသြားတဲ့ အထဲမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ ေျပာမသြားဘူး၊ ဒါဟာ အသိမွတ္မျပဳတာ၊ ေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္ လုပ္တာပါလို႔လည္း ဂမ္ဘီယာေရွ႕ေနေတြက ေျပာသြားပါတယ္ ။
 ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ မေန႔က ေျပာဆိုသြားတဲ့ အထဲမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ ေျပာမသြားဘူး

ျမန္မာႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရးကတ္ေတြဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြေပၚမွာ ခြဲျခားမႈေတြ ရွိတယ္ ဆိုၿပီးလည္း ေထာက္ျပသြားပါတယ္။

ျမန္မာတပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္နဲ႔ ဒုတိယ တပ္ခ်ဳပ္ အပါအဝင္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ ၄ ဦးကို ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဟာ ရခိုင္၊ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြအပါအဝင္ ေဒသေတြမွာ လူမ်ိဳးစုေတြ အေပၚ ဆိုး႐ြားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုၿပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ဘ႑ာေရး ဝန္ႀကီးဌာန Office of Foreign Assets Control (OFAC) ျပည္ပပိုင္ဆိုင္မႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဌာနကေန ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္ေန႔က ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ခ်မွတ္လိုက္တာ ကိုလည္း ကိုးကားသြားပါတယ္။

ဒီလို အေရးယူခဲ့တာဟာ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ အခ်က္ေတြကို ကိုးကားၿပီး ေျပာသြားတာ၊ ျမန္မာက ဒါကို ျငင္းမသြားခဲ့ဘူးလို႔ သူကေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႐ိုက္တာ သတင္းေထာက္ေတြ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တဲ့ အင္းဒင္ ႐ြာလူသတ္မႈ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္းေထာက္ေတြ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တာကို ႏိုင္ငံေတာ္လွ်ိဳ႕ဝွက္ ဥပေဒနဲ႔ အေရးယူခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္ဘက္က အေရးယူမႈေတြမွာ ျပစ္ဒဏ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အနည္းငယ္သာ က်ခံၿပီးေတာ့ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့တာကိုလည္း ေထာက္ျပသြားပါတယ္။

၂၀၁၇ ဩဂုတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔ တိုက္ခိုက္မႈ မတိုင္မီ ႏွစ္ပတ္ အလိုကတည္းက တပ္မေတာ္က တပ္ရင္းႏွစ္ရင္းကို ရခိုင္ကို ပို႔ခဲ့တာကိုလည္း ေထာက္ျပသြားပါတယ္။
ဂမ္ဘီယာ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ အဘူဘာကာ တမ္ဘာဒူး

ျမန္မာဘက္က ဂမ္ဘီယာဟာ တရားစြဲခြင့္မရွိဘူးလို႔ မေန႔က ေလွ်ာက္လဲခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဂမ္ဘီယာက သူတို႔မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတာကိုလည္း ဥပေဒေတြနဲ႔ ကိုးကား ေလွ်ာက္လဲသြားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဂမ္ဘီယာဟာ အိုအိုင္စီလို႔ေခၚတဲ့ အစၥလာမ္မစ္ေကာင္စီ ကို ဦးေဆာင္ဦး႐ြက္လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ဂမ္ဘီယာ က တရားစြဲတာသာျဖစ္ေၾကာင္း အိုအိုင္စီက ေထာက္ပံ့တာသာျဖစ္ေၾကာင္း ျပန္လည္ ေခ်ပသြားပါတယ္။

ျမန္မာဘက္က ေရွ႕ေနႀကီး ပေရာ္ဖက္ဆာ ေရွးဘတ္စ္က၂၀၁၃ ခုႏွစ္က အယ္ဂ်ားဇီးယား႐ုပ္သံ အင္တာဗ်ဴးတစ္ခု မွာ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚကေလး ေမြးတာကို တားျမစ္တာ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးရဲ႕ တည္ရွိမႈကို ျငင္းပယ္တာ၊ ေနထိုင္ေနရာေဒသမွာ ေနထိုင္ခြင့္ကို ျငင္းပယ္တာ စတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ေတြ႕ရရင္ ဂ်ီႏိုဆိုက္ဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးတုံးေအာင္လုပ္တာဆိုတဲ့ အသုံးကို သုံးေကာင္းသုံး ႏိုင္တယ္လို႔ သူကိုယ္တိုင္ ေျပာခဲ့ဖူးတယ္ လို႔ ဂမ္ဘီယာဘက္က ေရွ႕ေန ပါေမာကၡ ဖီလစ္ပီ စန္းစ္က ေလွ်ာက္လဲခဲ့ပါတယ္။

ဒီဇင္ဘာလ ၁၁ ရက္ က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာခဲ့တဲ့ "ရခိုင္မွာေမြးတဲ့ ကေလးအားလုံးအတြက္ ေမြးစာရင္းထုတ္ေပးပါတယ္ ဆိုတဲ့ စကားနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ လူသားေတြျဖစ္တယ္လို႔ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ကိုေတာ့ အသိအမွတ္ မျပဳတာကို ေလွ်ာက္လဲသြားခဲ့တယ္လို႔လည္း ျပန္လည္ေခ်ပ သြားပါတယ္။
အဆုံးအျဖတ္မဲေပးႏိုင္တဲ့ အိုင္စီေဂ် ဥကၠ႒ (အလယ္)

ဒီေန႔ ၾကားနာပြဲကို ဂမ္ဘီယာဘက္က နယ္သာလန္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၁၀ နာရီေလာက္မွာ စတင္ေခ်ပတာပါ။ ေရွ႕ေန ၃ ဦး က စတင္ေခ်ပၿပီးေတာ့ ဂမ္ဘီယာက တရားေရးဝန္ႀကီး နဲ႔ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ အဘူဘာကာ တမ္ဘာဒူးက ေနာက္ဆုံးမွာ ေခ်ပပါတယ္။

ဂမ္ဘီယာ ေရွ႕ေနေတြဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကားခ်က္ကို ျပန္လည္ ေခ်ပတဲ့ အခါမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္နဲ႔ပဲ နားေထာင္ေနခဲ့တယ္လို႔လည္း နယ္သာလန္က သည္ဟိဂ္ တရားခြင္ကို ေရာက္ေနတဲ့ ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္က ေျပာပါတယ္။

ဂမ္ဘီယာက တရားေရးဝန္ႀကီး နဲ႔ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ အဘူဘာကာ တမ္ဘာဒူးဟာ အိုင္စီေဂ် အေနနဲ႔ ေရွ႕ေနေတြ တင္ျပခဲ့သလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဂ်ီႏိုဆိုက္လို႔ေခၚတဲ့ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈအတြက္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေန ေတြရွိတာေၾကာင့္ အခုလို ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္႐ြက္ခြင့္ကို ေတာင္းဆိုတာလို႔ ေျပာသြားပါတယ္ ။

ဒီေန႔ ညေနပိုင္းမွာေတာ့ ျမန္မာဘက္က ျပန္လည္ေခ်ပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္ ။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
-------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ဂမ်ဘီယာဘက်က မြန်မာရှေ့နေ့တွေ မငြင်းခဲ့တဲ့ အချက်တွေနဲ့ ပြန်လည်ချေပ

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် UN
Image caption ဂမ်ဘီယာ ဘက်က ရှေ့နေ ပေါလ်ရိုက်ဂလာ

မြန်မာနိုင်ငံကို ဂမ်ဘီယာဘက်က စွဲဆိုထားတဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွေကို ကျူးလွန်ခဲ့တယ် ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ နောက်ဆုံးနေ့ အပြန်အလှန် ကြားနာမှုမှာ ဒုတိယနေ့က မြန်မာရှေ့နေ့တွေ မငြင်းခဲ့တဲ့ အချက်တွေနဲ့ စတင်ချေပ သွားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ် ဆိုတာကို အထောက်အထား သက်သေတွေနဲ့ တစ်ချက်ချင်း ရှင်းသွားခဲ့ပါတယ်။

လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အန္တရာယ်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆက်ရှိနေလို့ ဆိုပြီး provisional measures လို့ခေါ်တဲ့ ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ချက်တွေ အိုင်စီဂျေက အမိန့်ထုတ်ပြန်ပေးဖို့ ဒီနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က လျှောက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ဂမ်ဘီယာဘက်က လျှောက်လဲခဲ့တဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက်ရှာဖွေရေး မစ်ရှင်က အချက်တွေ ကို မြန်မာဘက်က မငြင်းခဲ့တာတွေကို အမေရိကန်ရှေ့နေအဖွဲ့က ခေါင်းဆောင် ရှေ့နေ ပေါလ်ရိုက်ကလာ က တစ်ချက်ချင်းချေပ သွားပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် UN
Image caption ဂမ်ဘီယာဟာ အိုအိုင်စီလို့ခေါ်တဲ့ အစ္စလာမ်မစ်ကောင်စီကို ဦးဆောင်ဦးရွက်လုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဂမ်ဘီယာက တရားစွဲတာသာ ဖြစ်ကြောင်း

မြန်မာဘက်က တပ်မတော်ဘက်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ၊ တပ်မတော်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်ရာမှာ ဂျီနိုဆိုက်လို့ခေါ်တဲ့ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက် ရှိမရှိဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ တိတိကျကျ ချေပငြင်းဆိုခဲ့တာ မရှိပါဘူးဆိုတာကို ပေါလ် ရိုက်ကလာက စပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် တပ်မတော်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်မှာ လိင် အကြမ်းဖက်မှု တွေ ကျုးလွန်ခဲ့တယ်ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တစ်လုံးမှ ငြင်းသွားတာ မရှိဘူးလို့ ရှေ့နေ ပေါလ် ရိုက်ကလာက ပြောပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာဘက်က ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ရက်နေ့ က ထောက်ပြသွားခဲ့တဲ့ အချက်တွေထဲမှာ တပ်မတော်ရဲ့ စနစ်တကျ ချေမှုန်းဖျက်ဆီးရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့မှု၊ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးတွေမှာ အမျိုးသမီးနဲ့ မိန်းကလေးတွေ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ကျူးလွန်ခဲ့မှု၊ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေး အတွင်းနဲ့ နောက်ပိုင်း ဖြစ်စဉ်တွေမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေ အပေါ် မြန်မာ တာဝန်ရှိသူတွေက လူမျိုးရေး ခွဲခြား ဆက်ဆံမှု၊ စော်ကားမှုတွေ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာတွေ အပေါ် မြန်မာ တာဝန်ရှိသူတွေက လူမျိုးရေး ခွဲခြား ဆက်ဆံမှု၊ စော်ကားမူတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း မြန်မာတပ်မတော် ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဖေ့ဘုတ်စာမျက်နှာမှာ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး မြန်မာနိုင်ငံမှာ မရှိဘူးဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဖော်ပြထားတာကို ကိုးကားသွားပါတယ် ။

ဒါ့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ဒီဇင်ဘာလ၁၁ရက်နေ့က က ပြောဆိုသွားတဲ့ အထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာဆိုတာ ပြောမသွားဘူး၊ ဒါဟာ အသိမှတ်မပြုတာ၊ ပျောက်ပျက်အောင် လုပ်တာပါလို့လည်း ဂမ်ဘီယာရှေ့နေတွေက ပြောသွားပါတယ် ။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် UN
Image caption ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မနေ့က ပြောဆိုသွားတဲ့ အထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာဆိုတာ ပြောမသွားဘူး

မြန်မာနိုင်ငံက နိုင်ငံသားဥပဒေနဲ့ နိုင်ငံသား စိစစ်ရေးကတ်တွေဟာ ရိုဟင်ဂျာတွေပေါ်မှာ ခွဲခြားမှုတွေ ရှိတယ် ဆိုပြီးလည်း ထောက်ပြသွားပါတယ်။

မြန်မာတပ်မတော် ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဒုတိယ တပ်ချုပ် အပါအဝင် တပ်မတော် ခေါင်းဆောင် ၄ ဦးကို မြန်မာ့တပ်မတော်ဟာ ရခိုင်၊ ကချင်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်တွေအပါအဝင် ဒေသတွေမှာ လူမျိုးစုတွေ အပေါ် ဆိုးရွားတဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ကျူးလွန်ခဲ့တယ်ဆိုပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန Office of Foreign Assets Control (OFAC) ပြည်ပပိုင်ဆိုင်မှု ထိန်းချုပ်ရေးဌာနကနေ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့က ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်လိုက်တာ ကိုလည်း ကိုးကားသွားပါတယ်။

ဒီလို အရေးယူခဲ့တာဟာ ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ရဲ့ အချက်တွေကို ကိုးကားပြီး ပြောသွားတာ၊ မြန်မာက ဒါကို ငြင်းမသွားခဲ့ဘူးလို့ သူကပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ရိုက်တာ သတင်းထောက်တွေ ဖော်ထုတ်ခဲ့တဲ့ အင်းဒင် ရွာလူသတ်မှု နဲ့ပတ်သက်ပြီး သတင်းထောက်တွေ ဖော်ထုတ်ခဲ့တာကို နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက် ဥပဒေနဲ့ အရေးယူခဲ့ပြီး တပ်မတော်ဘက်က အရေးယူမှုတွေမှာ ပြစ်ဒဏ်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ အနည်းငယ်သာ ကျခံပြီးတော့ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တာကိုလည်း ထောက်ပြသွားပါတယ်။

၂၀၁၇ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ တိုက်ခိုက်မှု မတိုင်မီ နှစ်ပတ် အလိုကတည်းက တပ်မတော်က တပ်ရင်းနှစ်ရင်းကို ရခိုင်ကို ပို့ခဲ့တာကိုလည်း ထောက်ပြသွားပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Getty Images
Image caption ဂမ်ဘီယာ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အဘူဘာကာ တမ်ဘာဒူး

မြန်မာဘက်က ဂမ်ဘီယာဟာ တရားစွဲခွင့်မရှိဘူးလို့ မနေ့က လျှောက်လဲခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဂမ်ဘီယာက သူတို့မှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုတာကိုလည်း ဥပဒေတွေနဲ့ ကိုးကား လျှောက်လဲသွားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဂမ်ဘီယာဟာ အိုအိုင်စီလို့ခေါ်တဲ့ အစ္စလာမ်မစ်ကောင်စီ ကို ဦးဆောင်ဦးရွက်လုပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ဂမ်ဘီယာ က တရားစွဲတာသာဖြစ်ကြောင်း အိုအိုင်စီက ထောက်ပံ့တာသာဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည် ချေပသွားပါတယ်။

မြန်မာဘက်က ရှေ့နေကြီး ပရော်ဖက်ဆာ ရှေးဘတ်စ်က၂၀၁၃ ခုနှစ်က အယ်ဂျားဇီးယားရုပ်သံ အင်တာဗျူးတစ်ခု မှာ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းက ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ်ကလေး မွေးတာကို တားမြစ်တာ၊ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ တည်ရှိမှုကို ငြင်းပယ်တာ၊ နေထိုင်နေရာဒေသမှာ နေထိုင်ခွင့်ကို ငြင်းပယ်တာ စတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ တွေ့ရရင် ဂျီနိုဆိုက်ဆိုတဲ့ လူမျိုးတုံးအောင်လုပ်တာဆိုတဲ့ အသုံးကို သုံးကောင်းသုံး နိုင်တယ်လို့ သူကိုယ်တိုင် ပြောခဲ့ဖူးတယ် လို့ ဂမ်ဘီယာဘက်က ရှေ့နေ ပါမောက္ခ ဖီလစ်ပီ စန်းစ်က လျှောက်လဲခဲ့ပါတယ်။

ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက် က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ပြောခဲ့တဲ့ "ရခိုင်မှာမွေးတဲ့ ကလေးအားလုံးအတွက် မွေးစာရင်းထုတ်ပေးပါတယ် ဆိုတဲ့ စကားနဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ လူသားတွေဖြစ်တယ်လို့ အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပေမယ့် သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကိုတော့ အသိအမှတ် မပြုတာကို လျှောက်လဲသွားခဲ့တယ်လို့လည်း ပြန်လည်ချေပ သွားပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Getty Images
Image caption အဆုံးအဖြတ်မဲပေးနိုင်တဲ့ အိုင်စီဂျေ ဥက္ကဋ္ဌ (အလယ်)

ဒီနေ့ ကြားနာပွဲကို ဂမ်ဘီယာဘက်က နယ်သာလန် ဒေသစံတော်ချိန် မနက် ၁၀ နာရီလောက်မှာ စတင်ချေပတာပါ။ ရှေ့နေ ၃ ဦး က စတင်ချေပပြီးတော့ ဂမ်ဘီယာက တရားရေးဝန်ကြီး နဲ့ ရှေ့နေချုပ် အဘူဘာကာ တမ်ဘာဒူးက နောက်ဆုံးမှာ ချေပပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာ ရှေ့နေတွေဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြောကြားချက်ကို ပြန်လည် ချေပတဲ့ အခါမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ပဲ နားထောင်နေခဲ့တယ်လို့လည်း နယ်သာလန်က သည်ဟိဂ် တရားခွင်ကို ရောက်နေတဲ့ ဘီဘီစီ သတင်းထောက်က ပြောပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာက တရားရေးဝန်ကြီး နဲ့ ရှေ့နေချုပ် အဘူဘာကာ တမ်ဘာဒူးဟာ အိုင်စီဂျေ အနေနဲ့ ရှေ့နေတွေ တင်ပြခဲ့သလို မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဂျီနိုဆိုက်လို့ခေါ်တဲ့ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုအတွက် စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေ တွေရှိတာကြောင့် အခုလို ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ခွင့်ကို တောင်းဆိုတာလို့ ပြောသွားပါတယ် ။

ဒီနေ့ ညနေပိုင်းမှာတော့ မြန်မာဘက်က ပြန်လည်ချေပရမှာ ဖြစ်ပါတယ် ။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီ သတင္းမ်ား ဖတ္ရႈႏိုင္ဖုိ ့ facebook "like" ကုိ ႏွိပ္ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကုိ လည္း သတင္းမ်ား ဆက္သြယ္ေပးပုိ ့ႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Advertisement

 

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး

တစ္ပတ္အတြင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သတင္းမ်ား