ICRC ရိကၡာကူညီမႈ ဘူးသီးေတာင္မွာ ကန႔္သတ္ခံရ

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ စိန္ညင္းျပာေက်း႐ြာကို ၂၀၁၉၊ ေအာက္တိုဘာလထဲမွာ ICRC က စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ သီးႏွံမ်ိဳးေစ့ေတြ လာေရာက္ေပးအပ္စဥ္
Photo: International Committee of the Red Cross Myanmar
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ စိုင္းဒင္ေခ်ာင္းေျမာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ ေက်း႐ြာေပါင္း ၄၀ ခန႔္ကို ဧၿပီလဝန္းက်င္ကစၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၾကက္ေျခနီေကာ္မတီ(ICRC)က စားနပ္ရိကၡာအကူအညီေတြကို ေပးအပ္ေနတာပါ။

ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)နဲ႔ အစိုးရတပ္မေတာ္တို႔ၾကား တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေဒသခံအမ်ားအျပား ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၾကရၿပီး ICRC အဖြဲ႕က စိုင္းဒင္တံတားအနီး ကင္းေတာင္ေက်း႐ြာမွာ အေျချပဳၿပီး အထက္ပိုင္းေက်း႐ြာေတြကို ရိကၡာ ျဖန႔္ေဝေပးေနတာပါ။

အမွတ္- ၅၅၁ တပ္ရင္းက  ICRC ရဲ႕ ဆန္ကူညီမႈကို ကန႔္သတ္ေနတာ ငါးလခန႔္ ရွိၿပီလို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

ျပင္ေခ်ာင္းေက်း႐ြာက ေဒၚမေစာသိန္းက ဆန္သယ္ယူခြင့္ ပိတ္ပင္ခံရတယ္လို႔  ေျပာပါတယ္။

“ဆန္ဆိုရင္ လုံးဝမသယ္နဲ႔လို႔ ေျပာတယ္။ ဆီ၊ ဆား၊ ပဲ စတာေတြကိုပဲ ယူခြင့္ျပဳပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ခြဲတမ္းရတဲ့ ဆန္ေတြကို ကင္းေတာင္႐ြာမွာပဲ ထားခဲ့ရပါတယ္။ စားဝတ္ေနေရးက ေတာ္ေတာ္ေလး အခက္အခဲရွိေနပါတယ္” လို႔ သူက ရခိုင္ဘာသာစကားနဲ႔ ေျပာဆိုသြားတာပါ။

ေနာက္ထပ္ လုံၿခဳံေရးအရ အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ ေဒသခံ႐ြာလူႀကီးတစ္ဦးကလည္း ဆန္ရိကၡာ ကန႔္သတ္မႈေၾကာင့္ ႐ြာေပါင္း ၄၀ နီးပါး အခက္အခဲျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေျပာပါတယ္။

ေဒသခံေတြဟာ ICRC အဖြဲ႕ကေပးအပ္တဲ့ ဆန္ရိကၡာခြဲတမ္းေတြကို ကင္းေတာင္ေက်း႐ြာကို လာယူရတာျဖစ္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဆန္ တစ္ျပည္စ ႏွစ္ျပည္စ ယူေဆာင္ခြင့္ ရေနတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

စိုင္းဒင္ေခ်ာင္းအထက္ပိုင္း ေက်း႐ြာေတြဟာ သြားလာရခက္ခဲတာေၾကာင့္ ေဒသခံတခ်ိဳ႕ဟာ ခြဲတမ္းရရွိတဲ့ ဆန္ေတြကို ရသေလာက္ေဈးနဲ႔ ေရာင္းခ်ၿပီးမွ ျပန္ၾကရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပင္ေခ်ာင္း၊ ၾသရမ၊ ကညင္ေခ်ာင္း စတဲ့ေက်း႐ြာေတြကို ICRC အဖြဲ႕က ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကက္ေျခနီ အသင္းနဲ႔အတူ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈအကူအညီေတြကို ေပးေနတာပါ။

ICRC က ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က ေဒသ ၂၆ ခုမွာ အကူအညီေပးေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္႐ြက္ေနၿပီး လူဦးေရ ၄၇၀၀၀ ကို စားနပ္ရိကၡာ လစဥ္ေပးေနပါတယ္။

အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းဦးစီး ဗိုလ္မႉးႀကီး ဝင္းေဇာ္ဦးကေတာ့ ကန႔္သတ္ပိတ္ပင္တယ္ ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ေတြကို ပယ္ခ်လိုက္ၿပီး အကူအညီေတြဟာ ေအေအ အဖြဲ႕ထံ ေရာက္ေနတတ္တာေၾကာင့္ စိစစ္ေနျခင္းသာျဖစ္တယ္လို႔ တုံ႔ျပန္ပါတယ္။

စားနပ္ရိကၡာအကူအညီေတြ ကန႔္သတ္ခံေနရတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ICRC အဖြဲ႕ကို RFA က အီးေမးလ္ကေန တစ္ဆင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာမွာ စိုင္းဒင္ေခ်ာင္းေဒသအတြက္ ေပးအပ္မယ့္ ဆန္ကို ကင္းေတာင္ ေက်း႐ြာမွာရွိတဲ့ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြက ဂိုေဒါင္မွာ ယာယီထိန္းသိမ္းထားၿပီး ျဖန႔္ေဝဖို႔ ေစာင့္ဆိုင္းေနတယ္လို႔ အေၾကာင္းျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ICRC နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံၾကက္ေျခနီအသင္းတို႔ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြဟာ အခုႏွစ္အတြင္း ပိုမိုခက္ခဲလာေနၿပီး အဓိက အခက္အခဲကေတာ့ လိုအပ္ေနတဲ့ ေဒသခံေတြဆီ သြားေရာက္ခြင့္ရရွိေရးျဖစ္တယ္လို႔ ICRC အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

နယ္ေျမလုံၿခဳံေရးအရ သြားလာမႈကန႔္သတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ လစဥ္ လူဦးေရ ၈၀၀၀ ခန႔္ေလာက္ကိုသာ စားနပ္ရိကၡာသက္သက္ ေပးေဝေနရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ႏွစ္ဘက္တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ အေရအတြက္ဟာ ကိုးေသာင္းေက်ာ္ ရွိေနၿပီလို႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ား အစည္းအ႐ုံး(REC)က ေျပာပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ICRC ရိက္ခာကူညီမှု ဘူးသီးတောင်မှာ ကန့်သတ်ခံရ

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် စိန်ညင်းပြာကျေးရွာကို ၂၀၁၉၊ အောက်တိုဘာလထဲမှာ ICRC က စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ သီးနှံမျိုးစေ့တွေ လာရောက်ပေးအပ်စဉ်
Photo: International Committee of the Red Cross Myanmar

ရခိုင်ပြည်နယ် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် စိုင်းဒင်ချောင်းမြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ကျေးရွာပေါင်း ၄၀ ခန့်ကို ဧပြီလဝန်းကျင်ကစပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ(ICRC)က စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီတွေကို ပေးအပ်နေတာပါ။

ရက္ခိုင့်တပ်တော်(AA)နဲ့ အစိုးရတပ်မတော်တို့ကြား တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဒေသခံအများအပြား ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြရပြီး ICRC အဖွဲ့က စိုင်းဒင်တံတားအနီး ကင်းတောင်ကျေးရွာမှာ အခြေပြုပြီး အထက်ပိုင်းကျေးရွာတွေကို ရိက္ခာ ဖြန့်ဝေပေးနေတာပါ။

အမှတ်- ၅၅၁ တပ်ရင်းက  ICRC ရဲ့ ဆန်ကူညီမှုကို ကန့်သတ်နေတာ ငါးလခန့် ရှိပြီလို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ပြင်ချောင်းကျေးရွာက ဒေါ်မစောသိန်းက ဆန်သယ်ယူခွင့် ပိတ်ပင်ခံရတယ်လို့  ပြောပါတယ်။

“ဆန်ဆိုရင် လုံးဝမသယ်နဲ့လို့ ပြောတယ်။ ဆီ၊ ဆား၊ ပဲ စတာတွေကိုပဲ ယူခွင့်ပြုပါတယ်။ ဒါနဲ့ ခွဲတမ်းရတဲ့ ဆန်တွေကို ကင်းတောင်ရွာမှာပဲ ထားခဲ့ရပါတယ်။ စားဝတ်နေရေးက တော်တော်လေး အခက်အခဲရှိနေပါတယ်” လို့ သူက ရခိုင်ဘာသာစကားနဲ့ ပြောဆိုသွားတာပါ။

နောက်ထပ် လုံခြုံရေးအရ အမည်မဖော်လိုတဲ့ ဒေသခံရွာလူကြီးတစ်ဦးကလည်း ဆန်ရိက္ခာ ကန့်သတ်မှုကြောင့် ရွာပေါင်း ၄၀ နီးပါး အခက်အခဲဖြစ်နေပြီလို့ ပြောပါတယ်။

ဒေသခံတွေဟာ ICRC အဖွဲ့ကပေးအပ်တဲ့ ဆန်ရိက္ခာခွဲတမ်းတွေကို ကင်းတောင်ကျေးရွာကို လာယူရတာဖြစ်ပါတယ်။

တချို့ကတော့ ဆန် တစ်ပြည်စ နှစ်ပြည်စ ယူဆောင်ခွင့် ရနေတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

စိုင်းဒင်ချောင်းအထက်ပိုင်း ကျေးရွာတွေဟာ သွားလာရခက်ခဲတာကြောင့် ဒေသခံတချို့ဟာ ခွဲတမ်းရရှိတဲ့ ဆန်တွေကို ရသလောက်ဈေးနဲ့ ရောင်းချပြီးမှ ပြန်ကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် ပြင်ချောင်း၊ သြရမ၊ ကညင်ချောင်း စတဲ့ကျေးရွာတွေကို ICRC အဖွဲ့က မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်းနဲ့အတူ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီတွေကို ပေးနေတာပါ။

ICRC က ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်က ဒေသ ၂၆ ခုမှာ အကူအညီပေးရေးလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်နေပြီး လူဦးရေ ၄၇၀၀၀ ကို စားနပ်ရိက္ခာ လစဉ်ပေးနေပါတယ်။

အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းဦးစီး ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းဇော်ဦးကတော့ ကန့်သတ်ပိတ်ပင်တယ် ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကို ပယ်ချလိုက်ပြီး အကူအညီတွေဟာ အေအေ အဖွဲ့ထံ ရောက်နေတတ်တာကြောင့် စိစစ်နေခြင်းသာဖြစ်တယ်လို့ တုံ့ပြန်ပါတယ်။

စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီတွေ ကန့်သတ်ခံနေရတာနဲ့ပတ်သက်လို့ ICRC အဖွဲ့ကို RFA က အီးမေးလ်ကနေ တစ်ဆင့် ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ရာမှာ စိုင်းဒင်ချောင်းဒေသအတွက် ပေးအပ်မယ့် ဆန်ကို ကင်းတောင် ကျေးရွာမှာရှိတဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေက ဂိုဒေါင်မှာ ယာယီထိန်းသိမ်းထားပြီး ဖြန့်ဝေဖို့ စောင့်ဆိုင်းနေတယ်လို့ အကြောင်းပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ICRC နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်းတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းတွေဟာ အခုနှစ်အတွင်း ပိုမိုခက်ခဲလာနေပြီး အဓိက အခက်အခဲကတော့ လိုအပ်နေတဲ့ ဒေသခံတွေဆီ သွားရောက်ခွင့်ရရှိရေးဖြစ်တယ်လို့ ICRC အဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

နယ်မြေလုံခြုံရေးအရ သွားလာမှုကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် လစဉ် လူဦးရေ ၈၀၀၀ ခန့်လောက်ကိုသာ စားနပ်ရိက္ခာသက်သက် ပေးဝေနေရတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲတွေကြောင့် စစ်ဘေးဒုက္ခသည် အရေအတွက်ဟာ ကိုးသောင်းကျော် ရှိနေပြီလို့ စစ်တွေမြို့အခြေစိုက် ရခိုင်တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ အစည်းအရုံး(REC)က ပြောပါတယ်။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ထြက္မယ္ဆိုေပမယ့္ အီရတ္ဆႏၵျပပြဲ ျပင္းထန္ဆဲ

အီရတ္ဆႏၵျပသူမ်ားႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ ထိပ္တုိက္ေတြ႔မႈျမင္ကြင္း။ (ႏုိဝင္ဘာ ၂၉၊ ၂၀၁၉)

(Zawgyi / Unicode)

အီရတ္ေတာင္ပိုင္းၿမိဳ႕ Nasiriyah က တံတား ၃ စင္းေပၚမွာ ဆႏၵျပသူေတြက ဒီကေန႔ တာယာေတြကို မီးရႈိ႕ခဲ့ၾကပါတယ္။

အီရတ္ႏုိင္ငံမွာ ေသြးထြက္သံယို ဆႏၵျပပြဲေတြ သီတင္းပတ္ေတြနဲ႔ခ်ီ ေပၚေပါက္ေနခ်ိန္မွာပဲ အီရတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က သူ႔ရဲ႕အလုပ္ထြက္စာကို လႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းမယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြကေတာ့ သတ္ျဖတ္ခံရမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီအမႈက်ဴးလြန္သူေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အျပစ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။

ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ပိုင္းမွာ အေျပာင္းအလဲေတြလုပ္ဖို႔ အီရတ္ ထိပ္တန္း Shiite ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္တဦးက ေတာင္းဆိုခ်က္ ထြက္ေပၚလာၿပီးတဲ့ေနာက္မွာပဲ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Abdul-Mahdi ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ ေသာၾကာေန႔က ထြက္ေပၚလာတာပါ။

ေအာက္တုိဘာလ ၁ ရက္ေန႔ကတည္းက ေပၚေပါက္လာတဲ့ အစိုးရဆန္႔က်င္ ဆႏၵျပပြဲေတြမွာ လူ ၄၀၀ ထက္မနည္း ေသဆုံးခဲ့ရၿပီးျဖစ္သလို ေထာင္နဲ႔ခ်ိီ ဒဏ္ရာရခဲ့ၾကတာပါ။

အီရတ္ ထိပ္တန္းဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ Ayatollah Ali Al-Sistani ရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို တုံ႔ျပန္ခဲ့တဲ့ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Abdul-Mahdi က လက္ရွိရာထူးကေန တရာ၀င္ႏုတ္ထြက္စာကို လႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းမယ္လို႔ ေျပာဆုိခဲ့ေပမယ့္ ဘယ္ေတာ့ ႏုတ္ထြက္မလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ေျပာမသြားပါဘူး။

ၿမိဳ႕ေတာ္ ဘဂၢဒက္က တီဟီရီရင္ျပင္မွာ ဆႏၵျပေနၾကတဲ့လူေတြ ဒီေၾကညာခ်က္အေပၚ ေအာင္ပြဲခံခဲ့ၾကေပမယ့္ ထုိင္သပိတ္ ဆႏၵျပပြဲေတြကိုေတာ့ ဆင္ႏႊဲမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိ အက်ပ္အတည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အီရတ္လႊတ္ေတာ္က တနဂၤေႏြေန႔မွာ အေရးေပၚအစည္းအေ၀း ေခၚယူဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။

ႏုိင္ငံတြင္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြ တိုးလာေနတဲ့အခိ်န္မွာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Abdul-Mahdi အစိုးရကို ဆက္ၿပီးေထာက္ခံေရး လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ စဥ္းစားသုံးသပ္သင့္တယ္လို႔ အီရတ္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ Ayatollah Ali Al-Sistani က သူ႔ရဲ႕ အပတ္စဥ္ တရားပြဲမွာ ေသာၾကာေန႔အေစာပိုင္းက ထည့္သြင္းေျပာၾကားသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

-----------------------------

(Unicode)

ဝန်ကြီးချုပ်ထွက်မယ်ဆိုပေမယ့် အီရတ်ဆန္ဒပြပွဲ ပြင်းထန်ဆဲ

အီရတ်တောင်ပိုင်းမြို့ Nasiriyah က တံတား ၃ စင်းပေါ်မှာ ဆန္ဒပြသူတွေက ဒီကနေ့ တာယာတွေကို မီးရှို့ခဲ့ကြပါတယ်။

အီရတ်နိုင်ငံမှာ သွေးထွက်သံယို ဆန္ဒပြပွဲတွေ သီတင်းပတ်တွေနဲ့ချီ ပေါ်ပေါက်နေချိန်မှာပဲ အီရတ်ဝန်ကြီးချုပ်က သူ့ရဲ့အလုပ်ထွက်စာကို လွှတ်တော်ကို တင်သွင်းမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တွေကတော့ သတ်ဖြတ်ခံရမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီအမှုကျူးလွန်သူတွေကို ဥပဒေကြောင်းအရ အပြစ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုကြပါတယ်။

နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှာ အပြောင်းအလဲတွေလုပ်ဖို့ အီရတ် ထိပ်တန်း Shiite ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တဦးက တောင်းဆိုချက် ထွက်ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာပဲ ဝန်ကြီးချုပ် Abdul-Mahdi ရဲ့ ကြေညာချက် သောကြာနေ့က ထွက်ပေါ်လာတာပါ။

အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့ကတည်းက ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ အစိုးရဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ လူ ၄၀၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ရပြီးဖြစ်သလို ထောင်နဲ့ချီ ဒဏ်ရာရခဲ့ကြတာပါ။

အီရတ် ထိပ်တန်းဘာသာရေးခေါင်းဆောင် Ayatollah Ali Al-Sistani ရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကို တုံ့ပြန်ခဲ့တဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် Abdul-Mahdi က လက်ရှိရာထူးကနေ တရာဝင်နုတ်ထွက်စာကို လွှတ်တော်ကို တင်သွင်းမယ်လို့ ပြောဆိုခဲ့ပေမယ့် ဘယ်တော့ နုတ်ထွက်မလဲ ဆိုတာကိုတော့ ပြောမသွားပါဘူး။

မြို့တော် ဘဂ္ဂဒက်က တီဟီရီရင်ပြင်မှာ ဆန္ဒပြနေကြတဲ့လူတွေ ဒီကြေညာချက်အပေါ် အောင်ပွဲခံခဲ့ကြပေမယ့် ထိုင်သပိတ် ဆန္ဒပြပွဲတွေကိုတော့ ဆင်နွှဲမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ အကျပ်အတည်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အီရတ်လွှတ်တော်က တနင်္ဂနွေနေ့မှာ အရေးပေါ်အစည်းအဝေး ခေါ်ယူဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။

နိုင်ငံတွင်း အကြမ်းဖက်မှုတွေ တိုးလာနေတဲ့အချိန်မှာ ဝန်ကြီးချုပ် Abdul-Mahdi အစိုးရကို ဆက်ပြီးထောက်ခံရေး လွှတ်တော်အနေနဲ့ စဉ်းစားသုံးသပ်သင့်တယ်လို့ အီရတ်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် Ayatollah Ali Al-Sistani က သူ့ရဲ့ အပတ်စဉ် တရားပွဲမှာ သောကြာနေ့အစောပိုင်းက ထည့်သွင်းပြောကြားသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

 VOA Burmese
https://burmese.voanews.com
 

ဂ်ပန္ကၽြန္းနား ဒံုးစမ္းပစ္ဖို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားၿခိမ္းေျခာက္

ေျမာက္ကုိရီးယား ဒုံးက်ည္စမ္းသပ္မႈတခု။ (ႏုိဝင္ဘာ ၂၈၊ ၂၀၁၉)

(Zawgyi / Unicode)

ပဲ့ထိန္းတပ္ မစ္ဆုိင္းဒံုးက်ည္ကို ဂ်ပန္ကြ်န္းအနီး သိပ္မၾကာခင္မွာ စမ္းသပ္ေကာင္း စမ္းသပ္မယ္လို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားက စေနေန႔မွာ ၿခိမ္းေျခာက္ေျပာဆိုပါတယ္။

တာေ၀းပစ္ မစ္ဆုိင္းဒံုးစမ္းသပ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီတႀကိမ္ဟာ တိုက္႐ုိက္အက်ဆံုး ၿခိမ္းေျခာက္ေျပာဆိုတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ေမလကစလို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားက တာတိုနဲ႔ တာေ၀းပစ္ မစ္ဆုိင္းဒံုး ၁၃ ႀကိမ္ စမ္းသပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီစမ္းသပ္မႈေတြ အားလံုးနီးပါးဟာ ပဲ့ထိန္းတပ္ ဒုံးနည္းပညာကို စမ္းသပ္ခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ကြ်မ္းက်င္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္ စမ္းသပ္မႈကုိေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ၾကာသပေတးေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒါဟာ ဆက္တိုက္ပစ္ခတ္လို႔ရတဲ့ ဧရာမမစ္ဆုိင္းဒံုးစနစ္ကို ဒီႏွစ္အတြင္း ၄ ႀကိမ္ေျမာက္ စမ္းသပ္ခဲ့တာပါ။

ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇိုအာေဘးကေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ပဲထိန္းတပ္ဒံုး မစမ္းသပ္ရဘူးဆိုတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္တာဆိုၿပီး ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားကလည္း ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အေပၚ ပယ္ခ်ၿပီး ပဲထိန္းတပ္ဒံုး စမ္းသပ္တာမဟုတ္ဘဲ သာမန္ဒံုးက်ည္ စမ္းသပ္တာသာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ အာေဘးအေနနဲ႔ ပဲ့ထိန္းတပ္ဒံုးက်ည္ ဘာလဲဆိုတာကို နီးနီးကပ္ကပ္ ျမင္ရေကာင္း ျမင္ရလိမ့္မယ္ဆိုၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားပိုင္ KCNA သတင္းဌာနကေန တံု႔ျပန္သြားပါတယ္။

အေမရိကန္နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားၾကား ေဖေဖာ္၀ါရီလကတည္းက ရပ္ဆိုင္းခဲ့တဲ့ ႏ်ဴကလီးယားအေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပန္စဖို႔ ရက္သတ္မွတ္ထားခ်ိန္ နွစ္ကုန္ပိုင္း နီးကပ္လာခ်ိန္မွာပဲ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ Kim Jong Un ကိုယ္တိုင္ အနီးကပ္ႀကီးၾကပ္ၿပီး ဧရာမဒံုး စမ္းသပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

------------------------------------

(Unicode)

ဂျပန်ကျွန်းနား ဒုံးစမ်းပစ်ဖို့ မြောက်ကိုရီးယားခြိမ်းခြောက်

ပဲ့ထိန်းတပ် မစ်ဆိုင်းဒုံးကျည်ကို ဂျပန်ကျွန်းအနီး သိပ်မကြာခင်မှာ စမ်းသပ်ကောင်း စမ်းသပ်မယ်လို့ မြောက်ကိုရီးယားက စနေနေ့မှာ ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုပါတယ်။

တာဝေးပစ် မစ်ဆိုင်းဒုံးစမ်းသပ်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီတကြိမ်ဟာ တိုက်ရိုက်အကျဆုံး ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

လွန်ခဲ့တဲ့ မေလကစလို့ မြောက်ကိုရီးယားက တာတိုနဲ့ တာဝေးပစ် မစ်ဆိုင်းဒုံး ၁၃ ကြိမ် စမ်းသပ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီစမ်းသပ်မှုတွေ အားလုံးနီးပါးဟာ ပဲ့ထိန်းတပ် ဒုံးနည်းပညာကို စမ်းသပ်ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်းလည်း ကျွမ်းကျင်သူတွေက ပြောပါတယ်။ နောက်ဆုံးအကြိမ် စမ်းသပ်မှုကိုတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ ကြာသပတေးနေ့က ပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒါဟာ ဆက်တိုက်ပစ်ခတ်လို့ရတဲ့ ဧရာမမစ်ဆိုင်းဒုံးစနစ်ကို ဒီနှစ်အတွင်း ၄ ကြိမ်မြောက် စမ်းသပ်ခဲ့တာပါ။

ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇိုအာဘေးကတော့ မြောက်ကိုရီးယားဟာ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီက ချမှတ်ထားတဲ့ ပဲထိန်းတပ်ဒုံး မစမ်းသပ်ရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်းချက်ကို ဖောက်ဖျက်တာဆိုပြီး ပြစ်တင်ဝေဖန်ပါတယ်။

မြောက်ကိုရီးယားကလည်း ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ ပြောကြားချက်အပေါ် ပယ်ချပြီး ပဲထိန်းတပ်ဒုံး စမ်းသပ်တာမဟုတ်ဘဲ သာမန်ဒုံးကျည် စမ်းသပ်တာသာဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

သိပ်မကြာခင်မှာပဲ အာဘေးအနေနဲ့ ပဲ့ထိန်းတပ်ဒုံးကျည် ဘာလဲဆိုတာကို နီးနီးကပ်ကပ် မြင်ရကောင်း မြင်ရလိမ့်မယ်ဆိုပြီး မြောက်ကိုရီးယားပိုင် KCNA သတင်းဌာနကနေ တုံ့ပြန်သွားပါတယ်။

အမေရိကန်နဲ့ မြောက်ကိုရီးယားကြား ဖေဖော်ဝါရီလကတည်းက ရပ်ဆိုင်းခဲ့တဲ့ နျူကလီးယားအရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေ ပြန်စဖို့ ရက်သတ်မှတ်ထားချိန် နှစ်ကုန်ပိုင်း နီးကပ်လာချိန်မှာပဲ မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် Kim Jong Un ကိုယ်တိုင် အနီးကပ်ကြီးကြပ်ပြီး ဧရာမဒုံး စမ်းသပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

 VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

တပ္မေတာ္နဲ႔ RCSS က ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ မွာ တိုက္ပြဲမျဖစ္ဟု ေျပာ၊ TNLA ကလည္း ျငင္းဆို

 ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ မွာ တိုက္ပြဲမျဖစ္ဟု TNLA ကလည္း ျငင္းဆို
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ ရက္ နံနက္ပိုင္းမွာ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နမၼတူၿမိဳ႕အနီး၊ မန္ဝါေက်း႐ြာထဲက ေျပာင္းဖူးခင္းထဲ လက္နက္ႀကီးက်ည္က်လို႔ ေျပာင္းခ်ိဳးေနတဲ့ ေတာင္သူအမ်ိဳးသမီး၅ ဦးအနက္ ၃ ဦး ဒဏ္ရာရၿပီး တစ္ဦးေသဆုံးသြားပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္မွာ ေဒသခံေတြက တပ္နဲ႔ RCSS နဲ႔ တိုက္ပြဲၾကား ထိခိုက္တာလို႔ ေျပာသလို တခ်ိဳ႕ကလည္း တပ္မေတာ္၊ RCSS နဲ႔ TNLA သုံးပြင့္ဆိုင္ျဖစ္ၾကတာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ျပန္ လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS ကေတာ့ အဲဒီေန႔မွာ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲျဖစ္တာမရွိဘူးလို႔ ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

အဲဒီလိုပဲ တအာန္းအဖြဲ႕ TNLA ကလည္း ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ ရက္မွာ သူတို႔တပ္ေတြ အဲဒီတိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့နားမွာ မရွိေၾကာင္းနဲ႔ တပ္မေတာ္က ခလရ (၃၄၄) ကေန လက္နက္ႀကီးနဲ႔ မန္ဝါ႐ြာကိုလွမ္းပစ္လို႔ လူေနအိမ္ေတြထိၿပီး အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးေသဆုံးရတယ္လို႔ အဲဒီအဖြဲ႕က ဗိုလ္မႉး မိုင္းအိုက္ေက်ာ္က ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။

ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ ရက္ေန႔က ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းနမၼတူမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ တအာန္းအဖြဲ႕ TNLA တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားရာက လက္နက္ႀကီးက်ည္ က်လို႔ ေျပာင္းခင္းထဲမွာ ေျပာင္းခ်ိဳးေနတဲ့ေတာင္သူအမ်ိဳးသမီး ငါးဦးအနက္ တစ္ဦး ေသဆုံးခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမႉး ဗိုလ္မႉး ခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ဘီဘီစီကို ႏိုဝင္ဘာ ၃၀ ရက္မွာ ေျပာပါတယ္။

"မန္စံ႐ြာရဲ႕ေျမာက္ဘက္မွာ TNLA အင္အား၂၀ ေလာက္နဲ႔ ေတြ႕ဆုံတိုက္ပြဲျဖစ္တယ္။ သူတို႔ကေတာ့ အေရွ႕ဘက္ကို ဆုတ္ခြာသြားတယ္။ သူတို႔ေနတဲ့ေနရာကို သိမ္းဆည္းရမိတာရွိတယ္။ နမၼတူၿမိဳ႕ရဲ႕ မန္ဝါအေပၚေက်း႐ြာမွာ ေျပာင္းဖူးခ်ိဳးေနတဲ့အမ်ိဳးသမီး ငါးေယာက္အနက္မွာ သုံးေယာက္ဒဏ္ရာရတယ္။ မေမာက္ဆြဲရယ္၊ မအို႔အိမ္း ရယ္၊ မနန္းစံရယ္ ဒဏ္ရာရတယ္။ အဲဒီထဲက မေမာက္ဆြဲကေတာ့ ဆုံးသြားတယ္ဆိုတာ သိရပါတယ္" လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ပစ္ခတ္လိုက္တဲ့ လက္နက္ႀကီးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲျဖစ္ခ်ိန္မွာ တပ္မေတာ္ကလည္း TNLA ေၾကာင့္ လို႔ ေျပာမွာျဖစ္သလို TNLA ကလည္း တပ္မေတာ္ေၾကာင့္လို႔ ေျပာမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီကိစၥေတြက ေျပာရတာ ခက္တယ္လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

အခုလို ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲအတြင္း အရပ္သားေတြ ထိခိုက္နစ္နာမႈမရွိေစဖို႔ လက္နက္ကိုင္ေတြအေနနနဲ႔ ႐ြာအနီးကေန ေခ်ာင္းေျမာင္းတိုက္ခိုက္တာ၊ မိုင္းေထာင္တာေတြမလုပ္ဖို႔လိုတယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

အဲဒီလိုလုပ္ေနရင္ ေဒသခံျပည္သူလူထုပဲနစ္နာတယ္လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းကေျပာပါတယ္။

ႏိုဝင္ဘာ ၂၈ ရက္ကလည္း အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS/SSA)နဲ႔ နမၼတူၿမိဳ႕နယ္၊ မန္ဝါ႐ြာအနီးမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔ ႏွစ္ဖက္အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

အခု တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ နမၼတူနားမွာ တပ္မေတာ္၊ RCSS နဲ႔ TNLA တို႔လႈပ္ရွားတဲ့ေနရာေတြျဖစ္တယ္လို႔ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ နမၼတူ၊ မန္ဝါ႐ြာအနီးမွာ လက္နက္ႀကီးက်လို႔ အရပ္သားအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး ေသဆုံးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ ရက္မွာ သူတို႔နဲ႔ အစိုးရတပ္နဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာမရွိဘူးလို႔ RCSS က ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး စိုင္းဦးက ေျပာပါတယ္။

"ႏိုဝင္ဘာ ၂၈ ရက္မွာ မန္ဝါ႐ြာနားမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္တာ မွန္ပါတယ္။ ဒါကလည္း ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ သြားလာ ရင္း မေတာ္တဆ ထိေတြ႕တိုက္ပြဲျဖစ္တာပါ။ ဆယ္မိနစ္ ဆယ့္ငါးမိနစ္ေလာက္ပဲ အျပန္အလွန္ ပစ္တာပါ။ လူေသတယ္ဆိုတဲ့ ၂၉ ရက္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔တပ္ေတြ အဲဒီ႐ြာနားမွာ မရွိပါဘူး" လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

တပ္မေတာ္ကလည္း ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ ရက္မွာ RCSS နဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္တာမရွိခဲ့ဘဲ TNLA နဲ႔တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းကေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဲဒီတိုက္ပြဲနဲ႔ အရပ္သားအမ်ိဳးသမီးေတြ ေသဆုံးဒဏ္ရာရတာကို သတင္းထုတ္ျပန္သြားဖို႔ လုပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမဲ့မေန႔က နမၼတူအနီးမွာျဖစ္တဲ့တိုက္ပြဲဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔ RCSS တို႔ ျဖစ္တာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာေနပါတယ္။။

ေဒသခံေတြဘက္ကေတာ့ အခုတိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ေနရာေတြဟာ တပ္မေတာ္၊ RCSS နဲ႔ TNLA သုံးဖြဲ႕လုံး သြားလာလႈပ္ရွားတဲ့ေနရာေတြျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

"ေနာက္ဆုံးတိုက္ပြဲျဖစ္ထားတာ ႏိုဝင္ဘာ ၂၆ ရက္ေန႔က ေက်ာက္မဲနမ့္ဆမ္ဘက္မွာပဲ။ မေန႔ကေတာ့ တိုက္ပြဲျဖစ္တာမရွိဘူး။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း ထိေတြ႕တိုက္ပြဲမျဖစ္ဘူး။ အခု တိုက္ပြဲျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔တပ္ဖြဲ႕ေတြ သြားလာလႈပ္ရွားတာေတာ့ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီတေလာက ကြၽန္ေတာ္တို႔အဖြဲ႕ေတြ အဲဒီဘက္မွာမရွိဘူး" လို႔ ဗိုလ္မႉးမိုင္းအိုက္ေက်ာ္ကေျပာပါတယ္။
 RCSS အေနနဲ႔ ရွမ္းေျမာက္မွာ တပ္က ေျပာသလို တပ္စခန္းအခိုင္အမာ တည္ေဆာက္တာမ်ိဳး မလုပ္ဘူး လို႔ဆို
အစိုးရတပ္နဲ႔ အခုလို တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာဟာ ႏွစ္ဖက္လုံးက အပစ္ရပ္ခ်ဳပ္ NCA ပါအခ်က္ေတြကို မလိုက္နာ လို႔ ျဖစ္တာလို႔ က RCSS က ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး စိုင္းဦးက ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

အဲဒီလိုပဲ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းကလည္း အလားတူ သေဘာထားမွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

"NCA နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပါလာတဲ့ ကတိကဝတ္ေတြကို ေစာင့္ထိန္းဖို႔လိုတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ျမင္တယ္။ နယ္ေျမေက်ာ္လြန္တာေတြ နယ္ေျမတိုးခ်ဲ႕တာေတြမလုပ္ဘူးဆိုရင္ ႏွစ္ဖက္ထိေတြ႕တိုက္ပြဲျဖစ္တာလည္း ေလ်ာ့နည္းသြားမယ္။ RCSS နဲ႔ဆို တိုက္ပြဲမျဖစ္တာၾကာပါၿပီ။အခုျဖစ္တာကလည္း ရွမ္းေျမာက္မွာ နယ္ေျမတိုးခ်ဲ႕တည္ေဆာက္လာလို႔ ျဖစ္ခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္" လို႔ ဆိုပါတယ္။

RCSS အေနနဲ႔ ရွမ္းေျမာက္မွာ တပ္က ေျပာသလို တပ္စခန္းအခိုင္အမာ တည္ေဆာက္တာမ်ိဳး မလုပ္ဘူး လို႔ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး စိုင္းဦးက ေျပာပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ လာမယ့္ႏွစ္ဖက္ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ေဆြးေႏြးသြားဖို႔ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

RCSS ဟာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ေနာက္ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုက္ပြဲ ၅၈ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားထားၿပီး တိုက္ပြဲအဓိကျဖစ္ပြားတဲ့အေၾကာင္းအရင္းထဲမွာ လက္နက္ကိုင္တပ္ေတြအတြက္ နယ္ေျမ အတည္တက် သတ္မွတ္ထားမႈမရွိတဲ့အတြက္ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ ထိေတြ႕မႈက အမ်ားဆုံးျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ မြန္ျပည္သစ္ပါတီနဲ႔လည္း တပ္မေတာ္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြား ထားၿပီး ေဒသခံေတြ ထိုင္းဘက္ကို ေထာင္နဲ႔ခ်ီတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရပါတယ္။

RCSS ဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးယြက္စစ္ ေနျပည္ေတာ္လာမယ့္ လမ္းေၾကာင္းကို တပ္မေတာ္က တားျမစ္လို႔ ခရီးစဥ္ပ်က္သြားတဲ့အတြက္ ဒီအေပၚႏွစ္ဖက္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြး ေျပလည္ခဲ့တာ ႏွစ္ပတ္ခန႔္အၾကာမွာ ခုလို တိုက္ပြဲျဖစ္တာျဖစ္ပါတယ္။

လာမယ့္ ဒီဇင္ဘာ ၃ ရက္ကေန ၅ ရက္အထိ ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္မွာ အပစ္ရပ္လက္ မွတ္ထိုးအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေတြစုဖြဲ႕ထားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဦးေဆာင္အဖြဲ႕ (PPST) အစည္းအေဝး က်င္းပဖို႔ရွိေနၿပီး ဒီအစည္းအေဝးေတြမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္စဥ္ေတြေဆြးေႏြးဖို႔ရွိေနပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
--------------
(Unicode)⤵⤵⤵

တပ်မတော်နဲ့ RCSS က နိုဝင်ဘာ ၂၉ မှာ တိုက်ပွဲမဖြစ်ဟု ပြော၊ TNLA ကလည်း ငြင်းဆို

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Getty Images
Image caption နိုဝင်ဘာ ၂၉ မှာ တိုက်ပွဲမဖြစ်ဟု TNLA ကလည်း ငြင်းဆို

နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက် နံနက်ပိုင်းမှာ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နမ္မတူမြို့အနီး၊ မန်ဝါကျေးရွာထဲက ပြောင်းဖူးခင်းထဲ လက်နက်ကြီးကျည်ကျလို့ ပြောင်းချိုးနေတဲ့ တောင်သူအမျိုးသမီး၅ ဦးအနက် ၃ ဦး ဒဏ်ရာရပြီး တစ်ဦးသေဆုံးသွားပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဉ်မှာ ဒေသခံတွေက တပ်နဲ့ RCSS နဲ့ တိုက်ပွဲကြား ထိခိုက်တာလို့ ပြောသလို တချို့ကလည်း တပ်မတော်၊ RCSS နဲ့ TNLA သုံးပွင့်ဆိုင်ဖြစ်ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တပ်မတော်နဲ့ ရှမ်းပြည်ပြန် လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ RCSS ကတော့ အဲဒီနေ့မှာ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲဖြစ်တာမရှိဘူးလို့ ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

အဲဒီလိုပဲ တအာန်းအဖွဲ့ TNLA ကလည်း နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်မှာ သူတို့တပ်တွေ အဲဒီတိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့နားမှာ မရှိကြောင်းနဲ့ တပ်မတော်က ခလရ (၃၄၄) ကနေ လက်နက်ကြီးနဲ့ မန်ဝါရွာကိုလှမ်းပစ်လို့ လူနေအိမ်တွေထိပြီး အမျိုးသမီးတစ်ဦးသေဆုံးရတယ်လို့ အဲဒီအဖွဲ့က ဗိုလ်မှူး မိုင်းအိုက်ကျော်က ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနမ္မတူမှာ တပ်မတော်နဲ့ တအာန်းအဖွဲ့ TNLA တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာက လက်နက်ကြီးကျည် ကျလို့ ပြောင်းခင်းထဲမှာ ပြောင်းချိုးနေတဲ့တောင်သူအမျိုးသမီး ငါးဦးအနက် တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူး ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ဘီဘီစီကို နိုဝင်ဘာ ၃၀ ရက်မှာ ပြောပါတယ်။

"မန်စံရွာရဲ့မြောက်ဘက်မှာ TNLA အင်အား၂၀ လောက်နဲ့ တွေ့ဆုံတိုက်ပွဲဖြစ်တယ်။ သူတို့ကတော့ အရှေ့ဘက်ကို ဆုတ်ခွာသွားတယ်။ သူတို့နေတဲ့နေရာကို သိမ်းဆည်းရမိတာရှိတယ်။ နမ္မတူမြို့ရဲ့ မန်ဝါအပေါ်ကျေးရွာမှာ ပြောင်းဖူးချိုးနေတဲ့အမျိုးသမီး ငါးယောက်အနက်မှာ သုံးယောက်ဒဏ်ရာရတယ်။ မမောက်ဆွဲရယ်၊ မအို့အိမ်း ရယ်၊ မနန်းစံရယ် ဒဏ်ရာရတယ်။ အဲဒီထဲက မမောက်ဆွဲကတော့ ဆုံးသွားတယ်ဆိုတာ သိရပါတယ်" လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ လက်နက်ကြီးနဲ့ပတ်သက်လို့ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲဖြစ်ချိန်မှာ တပ်မတော်ကလည်း TNLA ကြောင့် လို့ ပြောမှာဖြစ်သလို TNLA ကလည်း တပ်မတော်ကြောင့်လို့ ပြောမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီကိစ္စတွေက ပြောရတာ ခက်တယ်လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

အခုလို နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သားတွေ ထိခိုက်နစ်နာမှုမရှိစေဖို့ လက်နက်ကိုင်တွေအနေနနဲ့ ရွာအနီးကနေ ချောင်းမြောင်းတိုက်ခိုက်တာ၊ မိုင်းထောင်တာတွေမလုပ်ဖို့လိုတယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

အဲဒီလိုလုပ်နေရင် ဒေသခံပြည်သူလူထုပဲနစ်နာတယ်လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကပြောပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်ကလည်း အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS/SSA)နဲ့ နမ္မတူမြို့နယ်၊ မန်ဝါရွာအနီးမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ နှစ်ဖက်အဖွဲ့က ပြောပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် YE AUNG THU/AFP/GETTY IMAGES
Image caption အခု တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့ နမ္မတူနားမှာ တပ်မတော်၊ RCSS နဲ့ TNLA တို့လှုပ်ရှားတဲ့နေရာတွေဖြစ်တယ်လို့ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ နမ္မတူ၊ မန်ဝါရွာအနီးမှာ လက်နက်ကြီးကျလို့ အရပ်သားအမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်မှာ သူတို့နဲ့ အစိုးရတပ်နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာမရှိဘူးလို့ RCSS က ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းဦးက ပြောပါတယ်။

"နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်မှာ မန်ဝါရွာနားမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်တာ မှန်ပါတယ်။ ဒါကလည်း နှစ်ဖက်တပ်တွေ သွားလာ ရင်း မတော်တဆ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်တာပါ။ ဆယ်မိနစ် ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက်ပဲ အပြန်အလှန် ပစ်တာပါ။ လူသေတယ်ဆိုတဲ့ ၂၉ ရက်မှာ ကျွန်တော်တို့တပ်တွေ အဲဒီရွာနားမှာ မရှိပါဘူး" လို့ သူကပြောပါတယ်။

တပ်မတော်ကလည်း နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်မှာ RCSS နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်တာမရှိခဲ့ဘဲ TNLA နဲ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကပြောပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အဲဒီတိုက်ပွဲနဲ့ အရပ်သားအမျိုးသမီးတွေ သေဆုံးဒဏ်ရာရတာကို သတင်းထုတ်ပြန်သွားဖို့ လုပ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမဲ့မနေ့က နမ္မတူအနီးမှာဖြစ်တဲ့တိုက်ပွဲဟာ တပ်မတော်နဲ့ RCSS တို့ ဖြစ်တာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောနေပါတယ်။။

ဒေသခံတွေဘက်ကတော့ အခုတိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့နေရာတွေဟာ တပ်မတော်၊ RCSS နဲ့ TNLA သုံးဖွဲ့လုံး သွားလာလှုပ်ရှားတဲ့နေရာတွေဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲဖြစ်ထားတာ နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့က ကျောက်မဲနမ့်ဆမ်ဘက်မှာပဲ။ မနေ့ကတော့ တိုက်ပွဲဖြစ်တာမရှိဘူး။ အဲဒီနောက်ပိုင်း ထိတွေ့တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘူး။ အခု တိုက်ပွဲဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ ကျွန်တော်တို့တပ်ဖွဲ့တွေ သွားလာလှုပ်ရှားတာတော့ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီတလောက ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့တွေ အဲဒီဘက်မှာမရှိဘူး" လို့ ဗိုလ်မှူးမိုင်းအိုက်ကျော်ကပြောပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Tai Freedom
Image caption RCSS အနေနဲ့ ရှမ်းမြောက်မှာ တပ်က ပြောသလို တပ်စခန်းအခိုင်အမာ တည်ဆောက်တာမျိုး မလုပ်ဘူး လို့ဆို

အစိုးရတပ်နဲ့ အခုလို တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာဟာ နှစ်ဖက်လုံးက အပစ်ရပ်ချုပ် NCA ပါအချက်တွေကို မလိုက်နာ လို့ ဖြစ်တာလို့ က RCSS က ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

အဲဒီလိုပဲ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အလားတူ သဘောထားမှတ်ချက်ပေးပါတယ်။

"NCA နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ပါလာတဲ့ ကတိကဝတ်တွေကို စောင့်ထိန်းဖို့လိုတယ်လို့ ကျွန်တော်မြင်တယ်။ နယ်မြေကျော်လွန်တာတွေ နယ်မြေတိုးချဲ့တာတွေမလုပ်ဘူးဆိုရင် နှစ်ဖက်ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်တာလည်း လျော့နည်းသွားမယ်။ RCSS နဲ့ဆို တိုက်ပွဲမဖြစ်တာကြာပါပြီ။အခုဖြစ်တာကလည်း ရှမ်းမြောက်မှာ နယ်မြေတိုးချဲ့တည်ဆောက်လာလို့ ဖြစ်ခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

RCSS အနေနဲ့ ရှမ်းမြောက်မှာ တပ်က ပြောသလို တပ်စခန်းအခိုင်အမာ တည်ဆောက်တာမျိုး မလုပ်ဘူး လို့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းဦးက ပြောပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်လို့ လာမယ့်နှစ်ဖက်ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ ဆွေးနွေးသွားဖို့ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

RCSS ဟာ အပစ်ရပ်စာချုပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့နောက် တပ်မတော်နဲ့ တိုက်ပွဲ ၅၈ ကြိမ်ဖြစ်ပွားထားပြီး တိုက်ပွဲအဓိကဖြစ်ပွားတဲ့အကြောင်းအရင်းထဲမှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေအတွက် နယ်မြေ အတည်တကျ သတ်မှတ်ထားမှုမရှိတဲ့အတွက် နှစ်ဖက်တပ်တွေ ထိတွေ့မှုက အများဆုံးဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ မွန်ပြည်သစ်ပါတီနဲ့လည်း တပ်မတော် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွား ထားပြီး ဒေသခံတွေ ထိုင်းဘက်ကို ထောင်နဲ့ချီတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပါတယ်။

RCSS ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ် နေပြည်တော်လာမယ့် လမ်းကြောင်းကို တပ်မတော်က တားမြစ်လို့ ခရီးစဉ်ပျက်သွားတဲ့အတွက် ဒီအပေါ်နှစ်ဖက်ကိုယ်စားလှယ်တွေ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး ပြေလည်ခဲ့တာ နှစ်ပတ်ခန့်အကြာမှာ ခုလို တိုက်ပွဲဖြစ်တာဖြစ်ပါတယ်။

လာမယ့် ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်ကနေ ၅ ရက်အထိ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မှာ အပစ်ရပ်လက် မှတ်ထိုးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တွေစုဖွဲ့ထားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (PPST) အစည်းအဝေး ကျင်းပဖို့ရှိနေပြီး ဒီအစည်းအဝေးတွေမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်တွေဆွေးနွေးဖို့ရှိနေပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
 

ကိုယ့္ကေလးက အျခားကေလးေတြထက္ ပိန္ေနတယ္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ

(Zawgyi)⤵⤵⤵
ကိုယ့္ကေလးက အျခားကေလးေတြနဲ႔ ယွဥ္လိုက္တဲ့အခါပိုၿပီး ေသးေနတာမ်ိဳး၊ ဒီထက္ေတာ့ နည္းနည္း ပိုထြားသင့္တယ္ဆိုတာမ်ိဳးနဲ႔ အစားသိပ္မစားဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြက ကေလးရွိတဲ့ ေမေမတိုင္းရဲ႕ ေခါင္းထဲမွာ အၿမဲရွိေနတဲ့ အေတြးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လည္း ကိုယ့္ကေလးက ပိန္ေနတယ္ဆိုရင္ ဘာလုပ္ေပးရမလဲဆိုတဲ့ အေတြးကလည္း ေနာက္မွာအၿမဲ ကပ္ပါလာတတ္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ကိုယ့္ကေလးက ပိန္ေနရင္ ေမေမတို႔ ဘာလုပ္ၾကမလဲ ။ ။

(၁) အရင္ဆုံး ကေလးဆရာဝန္ဆီသြားပါ။

ကေလးပိန္တယ္ ညက္တယ္ဆိုတာကို အျမင္တစ္ခုတည္းနဲ႔ ဆုံးျဖတ္လို႔မရပါဘူး။ ၾကည့္လိုက္ရင္ ပိန္ေနသလိုျဖစ္ေပမယ့္ သူ႔ အရပ္ သူ႔အသက္ နဲ႔ ရွိသင့္တဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္အတြင္းမွာရွိတယ္ဆိုရင္ အရမ္းပိန္ေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆရာဝန္ဆီသြားၿပီး အရပ္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တို႔ကို တိုင္းပါ။ ရွိသင့္တဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေအာက္ ေရာက္မေရာက္ကို သူက ဆုံးျဖတ္ေပး ပါလိမ့္မယ္။ ။

(၂) ကေလးမွာ ေရာဂါ အခံတစ္ခုရွိမရွိ စစ္ေဆးပါ။

ေရာဂါအခံတစ္ခုေၾကာ့င့္ ကေလး ညက္ေနတာမဟုတ္ဘူးဆိုရင္ အခ်ိန္တန္တာနဲ႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ျပန္တက္လာမွာပါ။ ေရာဂါရွိမရွိကို ဆရာဝန္က စစ္ေဆး စမ္းသပ္မွာ ျဖစ္ၿပီး ေမေမတို႔ ဘက္ကလည္း ေဆးခန္းမသြားခင္ အိမ္မွာတည္းက ကိုယ့္ကေလးက အစားေကာင္းေကာင္း စားလား၊ လန္းလန္းဆန္းဆန္းရွိလား၊ အိပ္လို႔ေရာေပ်ာ္ရဲ႕လားဆိုတာ ေမေမတို႔ ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ ရမွာေနာ္။ ဒါမွ ကေလးပုံမွန္မဟုတ္တာကို ေမေမတို႔ ျမန္ျမန္သိႏိုင္မွာေလေနာ္။

(၃) သန္ခ်ဖို႔လည္း မေမ့ပါနဲ႔။

သန္ ဆိုတဲ့ ကပ္ပါးေကာင္ေတြက ကေလးရဲ႕ အူအတြင္းမွာေနၿပီး ကေလးစားလိုက္သမွ် အာဟာရဓာတ္ေတြကို အကုန္ထိုင္ယူေနၿပီး ကေလးကို ဗိုက္ေအာင့္ ဗိုက္နာျဖစ္ေအာင္ ဒုကၡေပးတဲ့ အေကာင္ေတြပါ။ သူတို႔ေတြေၾကာင့္ပဲ ကေလးစားတဲ့ အာဟာရေတြ ကိုယ္ခႏၶာက မစုပ္ယူႏိုင္လို႔ ကေလးပိန္ေနတာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးအသက္ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္လာၿပီဆိုတာနဲ႔ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး သန္ခ်ဖို႔ ျပင္သင့္ပါၿပီ။ ဒါ့အျပင္ ေတြ႕ကရာ အစားအစာေတြ ကေလးပါးစပ္ထဲေလွ်ာက္မထည့္ဖို႔၊ ညစ္ပတ္တာေတြ မစားမိဖို႔နဲ႔ သန္႔ရွင္းတဲ့ အစားအေသာက္ေတြ ျပင္ဆင္ေကြၽးေမြးဖို႔ဆိုတာ ေမေမတို႔အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့အပိုင္းျဖစ္သြားၿပီေနာ္။ ။

( ၄ ) ကေလးကို အာဟာရမွ်တ ျပည့္ဝစြာေကြၽးပါ။

ကေလးႀကိဳက္တာခ်ည္းပဲ မေကြၽးဘဲ အ႐ြက္၊ အသား၊ ထမင္း မွ်တေအာင္ေကြၽးပါ။ ကေလး အစာစားခ်င္စိတ္ရွိေအာင္လည္း အေရာင္စုံေအာင္ ထမင္းပန္းကန္ကို ျပင္ဆင္ေပးပါ။ ကေလးကို စားဖို႔ျငင္းေနတယ္ဆိုရင္ေတာင္ ေခ်ာ့တစ္ခါ ေျခာက္တစ္လွည့္ ေကြၽးရမွာ ေမေမတို႔ တာဝန္ပါ။ ဒါ့အျပင္ ကေလးရဲ႕ အ႐ိုးအဆစ္ေတြ သန္မာေအာင္ တစ္ေန႔ကို ႏို႔ တစ္ခြက္ေလာက္ အနည္းဆုံးတိုက္ေပးဖို႔လည္း မေမ့ပါနဲ႔။ ထမင္းစားခ်ိန္ သေရစာစားခ်ိန္ ႏို႔ေသာက္ခ်ိန္ဆိုၿပီး ကေလးအစားစားခ်ိန္ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ထားပါ။

(၅) အားေဆးတိုက္သင့္ရင္လည္း တိုက္ပါ။

ကေလးက အစားေခ်း(ဂ်ီး) မ်ားၿပီး ဘာမွေကြၽးမရရင္ေတာ့ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး အားေဆး တိုက္သင့္ရင္လည္း တိုက္ရပါမယ္။ ဒါမွမဟုတ္လည္း ထမင္းနဲ႔ မိခင္ႏို႔အျပင္ အျခား ျဖည့္စြက္ အာဟာရမႈန္႔ေတြ တိုက္သင့္ရင္လည္း တိုက္ဖို႔ပါ။ ကေလးက အသားမစားဘဲ အသီးအ႐ြက္ပဲ စားတဲ့သူဆိုရင္ သံဓါတ္ျဖည့္အားေဆးေတြ တိုက္ဖို႔လိုပါတယ္။ ေမေမတို႔ မွတ္ထားရမွာက ကေလးကို ဘာေဆးပဲတိုက္တိုက္ ဆရာဝန္နဲ႔ အရင္တိုင္ပင္ဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

(၆) ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈလည္း လုပ္ခိုင္းပါ။

ကေလးၿငိမ္ေနရင္ၿပီးေရာဆိုၿပီး ကေလးကို တီဘီထိုင္ၾကည့္ခိုင္းတာ၊ ဖုန္းေပးၿပီး ဂိမ္းေဆာ့ခိုင္းထားတာမ်ိဳးက လုံးဝကို မလုပ္သင့္တဲ့ အရာတစ္ခုပါ။ လႈပ္ရွားမႈရွိမွ ႂကြက္သားေတြတည္ေဆာက္မႈ အားေကာင္းလာၿပီး အ႐ိုးအဆစ္ေတြ သန္မာလာမွာ ျဖစ္လို႔ အိမ္ထဲမွာ အ႐ုပ္အျပည့္ဝယ္ထားၿပီး ေဆာ့ခိုင္းမယ့္အစား ကေလးကို အျပင္ထြက္ေပးကစားပါ။

ေရးသားသူ Dr. Thin Yadanar @ Frances
ေဆးပညာပိုင္းဆိုင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win
Myanmar Digital News
https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews/
---------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ကိုယ့်ကလေးက အခြားကလေးတွေထက် ပိန်နေတယ် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ

ကိုယ့်ကလေးက အခြားကလေးတွေနဲ့ ယှဉ်လိုက်တဲ့အခါပိုပြီး သေးနေတာမျိုး၊ ဒီထက်တော့ နည်းနည်း ပိုထွားသင့်တယ်ဆိုတာမျိုးနဲ့ အစားသိပ်မစားဘူးဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာတွေက ကလေးရှိတဲ့ မေမေတိုင်းရဲ့ ခေါင်းထဲမှာ အမြဲရှိနေတဲ့ အတွေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်လည်း ကိုယ့်ကလေးက ပိန်နေတယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်ပေးရမလဲဆိုတဲ့ အတွေးကလည်း နောက်မှာအမြဲ ကပ်ပါလာတတ်ပါတယ်။

ဒီတော့ကိုယ့်ကလေးက ပိန်နေရင် မေမေတို့ ဘာလုပ်ကြမလဲ ။ ။

(၁) အရင်ဆုံး ကလေးဆရာဝန်ဆီသွားပါ။

ကလေးပိန်တယ် ညက်တယ်ဆိုတာကို အမြင်တစ်ခုတည်းနဲ့ ဆုံးဖြတ်လို့မရပါဘူး။ ကြည့်လိုက်ရင် ပိန်နေသလိုဖြစ်ပေမယ့် သူ့ အရပ် သူ့အသက် နဲ့ ရှိသင့်တဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်အတွင်းမှာရှိတယ်ဆိုရင် အရမ်းပိန်နေတယ်လို့ ပြောလို့မရပါဘူး။ ဒါ့ကြောင့် ဆရာဝန်ဆီသွားပြီး အရပ် ကိုယ်အလေးချိန် တို့ကို တိုင်းပါ။ ရှိသင့်တဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်အောက် ရောက်မရောက်ကို သူက ဆုံးဖြတ်ပေး ပါလိမ့်မယ်။ ။

(၂) ကလေးမှာ ရောဂါ အခံတစ်ခုရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။

ရောဂါအခံတစ်ခုကြော့င့် ကလေး ညက်နေတာမဟုတ်ဘူးဆိုရင် အချိန်တန်တာနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် ပြန်တက်လာမှာပါ။ ရောဂါရှိမရှိကို ဆရာဝန်က စစ်ဆေး စမ်းသပ်မှာ ဖြစ်ပြီး မေမေတို့ ဘက်ကလည်း ဆေးခန်းမသွားခင် အိမ်မှာတည်းက ကိုယ့်ကလေးက အစားကောင်းကောင်း စားလား၊ လန်းလန်းဆန်းဆန်းရှိလား၊ အိပ်လို့ရောပျော်ရဲ့လားဆိုတာ မေမေတို့ သေချာစောင့်ကြည့် ရမှာနော်။ ဒါမှ ကလေးပုံမှန်မဟုတ်တာကို မေမေတို့ မြန်မြန်သိနိုင်မှာလေနော်။

(၃) သန်ချဖို့လည်း မမေ့ပါနဲ့။

သန် ဆိုတဲ့ ကပ်ပါးကောင်တွေက ကလေးရဲ့ အူအတွင်းမှာနေပြီး ကလေးစားလိုက်သမျှ အာဟာရဓာတ်တွေကို အကုန်ထိုင်ယူနေပြီး ကလေးကို ဗိုက်အောင့် ဗိုက်နာဖြစ်အောင် ဒုက္ခပေးတဲ့ အကောင်တွေပါ။ သူတို့တွေကြောင့်ပဲ ကလေးစားတဲ့ အာဟာရတွေ ကိုယ်ခန္ဓာက မစုပ်ယူနိုင်လို့ ကလေးပိန်နေတာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ကလေးအသက် ၁ နှစ်ကျော်လာပြီဆိုတာနဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး သန်ချဖို့ ပြင်သင့်ပါပြီ။ ဒါ့အပြင် တွေ့ကရာ အစားအစာတွေ ကလေးပါးစပ်ထဲလျှောက်မထည့်ဖို့၊ ညစ်ပတ်တာတွေ မစားမိဖို့နဲ့ သန့်ရှင်းတဲ့ အစားအသောက်တွေ ပြင်ဆင်ကျွေးမွေးဖို့ဆိုတာ မေမေတို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့အပိုင်းဖြစ်သွားပြီနော်။ ။

( ၄ ) ကလေးကို အာဟာရမျှတ ပြည့်ဝစွာကျွေးပါ။

ကလေးကြိုက်တာချည်းပဲ မကျွေးဘဲ အရွက်၊ အသား၊ ထမင်း မျှတအောင်ကျွေးပါ။ ကလေး အစာစားချင်စိတ်ရှိအောင်လည်း အရောင်စုံအောင် ထမင်းပန်းကန်ကို ပြင်ဆင်ပေးပါ။ ကလေးကို စားဖို့ငြင်းနေတယ်ဆိုရင်တောင် ချော့တစ်ခါ ခြောက်တစ်လှည့် ကျွေးရမှာ မေမေတို့ တာဝန်ပါ။ ဒါ့အပြင် ကလေးရဲ့ အရိုးအဆစ်တွေ သန်မာအောင် တစ်နေ့ကို နို့ တစ်ခွက်လောက် အနည်းဆုံးတိုက်ပေးဖို့လည်း မမေ့ပါနဲ့။ ထမင်းစားချိန် သရေစာစားချိန် နို့သောက်ချိန်ဆိုပြီး ကလေးအစားစားချိန် သတ်သတ်မှတ်မှတ် ထားပါ။

(၅) အားဆေးတိုက်သင့်ရင်လည်း တိုက်ပါ။

ကလေးက အစားချေး(ဂျီး) များပြီး ဘာမှကျွေးမရရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး အားဆေး တိုက်သင့်ရင်လည်း တိုက်ရပါမယ်။ ဒါမှမဟုတ်လည်း ထမင်းနဲ့ မိခင်နို့အပြင် အခြား ဖြည့်စွက် အာဟာရမှုန့်တွေ တိုက်သင့်ရင်လည်း တိုက်ဖို့ပါ။ ကလေးက အသားမစားဘဲ အသီးအရွက်ပဲ စားတဲ့သူဆိုရင် သံဓါတ်ဖြည့်အားဆေးတွေ တိုက်ဖို့လိုပါတယ်။ မေမေတို့ မှတ်ထားရမှာက ကလေးကို ဘာဆေးပဲတိုက်တိုက် ဆရာဝန်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

(၆) ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုလည်း လုပ်ခိုင်းပါ။

ကလေးငြိမ်နေရင်ပြီးရောဆိုပြီး ကလေးကို တီဘီထိုင်ကြည့်ခိုင်းတာ၊ ဖုန်းပေးပြီး ဂိမ်းဆော့ခိုင်းထားတာမျိုးက လုံးဝကို မလုပ်သင့်တဲ့ အရာတစ်ခုပါ။ လှုပ်ရှားမှုရှိမှ ကြွက်သားတွေတည်ဆောက်မှု အားကောင်းလာပြီး အရိုးအဆစ်တွေ သန်မာလာမှာ ဖြစ်လို့ အိမ်ထဲမှာ အရုပ်အပြည့်ဝယ်ထားပြီး ဆော့ခိုင်းမယ့်အစား ကလေးကို အပြင်ထွက်ပေးကစားပါ။

ရေးသားသူ Dr. Thin Yadanar @ Frances
ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
Myanmar Digital News
https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews/

အေတြးမ်ားၿပီး ညည အိပ္မေပ်ာ္ျဖစ္ေနပါသလား

(Zawgyi)⤵⤵⤵
အိပ္ခါနီး ေတာင္ေတြးေျမာက္ေတြးနဲ႔ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ အိပ္မရတဲ့သူေတြ ရွိပါသလား။ အိပ္ရာထဲေရာက္ၿပီဆိုတာနဲ႔ နဖူးေပၚလက္တင္ၿပီး စဥ္းစားခန္းဖြင့္တဲ့ သူအမ်ားစုဟာ ညဘက္အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ ေဝဒနာကို အျခားသူေတြထက္ ပိုခံစားရေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ ေဝဒနာကို ခံစားရၿပီးအိပ္ရာထဲ လူးလြန္ေနရတဲ့သူေတြအတြက္ ေကာင္းေကာင္းအိပ္ေပ်ာ္ေစမယ့္ နည္းလမ္းေကာင္းေလးေတြ ေဝမွ် ေပးခ်င္ပါတယ္ ။ ။

ဒီလို အေတြးလြန္ၿပီး အိပ္ခ်င္စိတ္ေတြ ေပ်ာက္ကုန္တဲ့အခါ

အိပ္ရာထဲက ထြက္လိုက္ပါ။ ။

အိပ္ရာထဲမွာ လူးလြန္႔ၿပီး အတင္းအိပ္ေပ်ာ္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနမယ့္အစား အိပ္ရာထဲက ထြက္ၿပီး သက္ေတာင့္သက္သာရွိတဲ့ ခုံတစ္ခုမွာ သီခ်င္း ေအးေအးေလးေတြ နားေထာင္လိုက္ပါ။ အိပ္ရာထဲမွာ မရွိေလ အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔ အိပ္ခ်င္လာေလျဖစ္မွာပါ။

အိပ္ခါနီး အလုပ္အေၾကာင္းလုံးဝ မစဥ္းစားပါနဲ႔ ။ ။

သင့္ကို စိတ္ဖိစီးေစတဲ့ အလုပ္အေၾကာင္၊ အေႂကြးအေၾကာင္း ေငြေရးေၾကးေရး အ ေၾကာင္းကို အိပ္ခါနီးလုံးဝကို မစဥ္းစားပါနဲ႔။ လုပ္စရာ အားလုံးကို အိပ္ရာ မဝင္ခင္ ၂ နာရီ ေလာက္အလိုတည္းက အကုန္ျဖတ္ခဲ့ပါ။

ဖုန္းကို အိပ္ရာနဲ႔ အေဝးဆုံးမွာထားပါ။ ။

အိပ္မေပ်ာ္လို႔ဆိုၿပီး ဖုန္းပြတ္၊ ဖုန္းပြတ္ေတာ့ ပိုၿပီး အိပ္ခ်င္စိတ္ေပ်ာက္နဲ႔ သံသရာလည္ေန တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အိပ္ရာဝင္ခါနီး အင္တာနက္လုံးဝ မသုံးပါနဲ႔။ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းတဲ့႐ုပ္ရွင္ေတြကိုလည္း မၾကည့္ပါနဲ႔။ ။

ေယာဂ ကစားၾကည့္ပါ။

သက္ေတာင့္သက္တာရွိေစဖို႔နဲ႔ ေကာင္းေကာင္းအိပ္ေပ်ာ္ေစဖို႔အတြက္ အိပ္ခါနီး ေယာဂလိုမ်ိဳး မျပင္းထန္တဲ့ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း တစ္ခုခု လုပ္လိုက္ပါ။ ေတြးလက္စ အေတြးေတြ ေျပေလ်ာ့သြားၿပီး ေကာင္းေကာင္းလည္း အိပ္ေပ်ာ္ေစမွာပါ။

အသက္ကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ရႉသြင္း ရႉထုတ္လုပ္ၿပီးမွ အိပ္ပါ။ ။

အိပ္ခါနီး မြန္းၾကပ္ေနတဲ့ စိတ္ေတြကို ေျပေလ်ာ့ေစဖို႔အတြက္ အသက္ကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ရႉသြင္း ရႉထုတ္ပါ။ ဒီလိုနဲ႔ သင့္ရဲ႕ မြန္းၾကပ္မႈေတြ အေဝးေရာက္သြားလို႔ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အိပ္ခ်င္လာမွာပါ။ ဒီလို လုပ္ၾကည့္ပါ။ ရင္ဘတ္ေပၚလက္တင္ထားၿပီး ႏွလုံးခုန္သံ ကို နားေထာင္ပါ။ ၿပီးရင္ အသက္ကို ၄ စကၠန္႔ေလာက္ေအာင့္ထားၿပီး အရွည္ႀကီးရႉထုတ္လိုက္ပါ။

အိပ္ခန္းထဲမွာ TV မထားပါနဲ႔။ ။

ဘယ္ေလာက္ပဲ ဇိမ္ခံတတ္ပါေစ ညည အိပ္မေပ်ာ္တဲ့သူေတြ အေနနဲ႔ အိပ္ခန္းထဲ TV ထားကို မထားသင့္ပါဘူး။ ဖုန္းတို႔ TV တို႔ကေန ထြက္လာတဲ့ အျပာေရာင္ အလင္းတန္းေတြေၾကာင့္ သင့္ကို အိပ္ခ်င္ေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္ေပးတဲ့ melatonin ေဟာ္မုန္း ထြက္ႏႈန္းက်သြားၿပီး သင့္ဦးေႏွာက္ကလည္း အလုပ္ေတြ ဆက္လုပ္ေနမွာ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ သင္အိပ္လို႔ ေပ်ာ္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

တရားထိုင္ပါ။ ။

တရားစခန္းဝင္ရင္ ေန႔ခင္းဘက္ေတြ မွာေတာင္ တရားထိုင္ရင္ အိပ္ေပ်ာ္တာ၊ ညဘက္ဆို ပိုေတာင္မွ အိပ္ေပ်ာ္ႏိုင္ေသး။ တစ္ခုေတာ့ရွိတယ္။ တရားထိုင္တာနဲ႔ လွဲေနရင္း တရားမွတ္တာနဲ႔ဆို ထိုင္ရင္း တရားမွတ္တာက ပိုၿပီး အိပ္ခ်င္စိတ္ကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ မလွဲရေလ လွဲခ်င္ေလ၊ မရေလ ပိုလိုခ်င္ေလဆိုတာ လူ႔သဘာဝပဲ မဟုတ္လား။

စိတ္ထဲမွာ တစ္ခုခုမြန္းၾကပ္ေနရင္ ေအာ္ထုတ္လိုက္ပါ။

တစ္ခုခု ဖိစီးေနလို႔ စိတ္ထဲမြန္းၾကပ္ၿပီး အိပ္လို႔မရရင္ ကိုယ့္ကို မြန္းၾကပ္ေစတဲ့အေၾကာင္းကို ပါးစပ္ကေန ႐ြတ္ေနလိုက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ နံပါတ္စဥ္ေတြကို ေရ႐ြတ္တာျဖစ္ျဖစ္၊ အကၡရာေတြကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အသံထြက္ၿပီးေရ႐ြတ္ေနလိုက္ပါ။

ဒါေတြကေတာ့ အိပ္ခ်ိန္ေရာက္ေနရက္ အေတြးလြန္ေနလို႔ အိပ္မေပ်ာ္ဘဲ လူးလြန္႔ေနရတဲ့ ညေတြ ကုန္ဆုံးေစဖို႔အတြက္ လိုက္နာသင့္တဲ့အခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ။

ေရးသားသူ Dr. Thin Yadanar @ Frances
ေဆးပညာပိုင္းဆိုင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win
Myanmar Digital News
https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews/
----------------
(Unicode)⤵⤵⤵
အတွေးများပြီး ညည အိပ်မပျော်ဖြစ်နေပါသလား

အိပ်ခါနီး တောင်တွေးမြောက်တွေးနဲ့ တော်တော်နဲ့ အိပ်မရတဲ့သူတွေ ရှိပါသလား။ အိပ်ရာထဲရောက်ပြီဆိုတာနဲ့ နဖူးပေါ်လက်တင်ပြီး စဉ်းစားခန်းဖွင့်တဲ့ သူအများစုဟာ ညဘက်အိပ်မပျော်တဲ့ ဝေဒနာကို အခြားသူတွေထက် ပိုခံစားရလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ အိပ်မပျော်တဲ့ ဝေဒနာကို ခံစားရပြီးအိပ်ရာထဲ လူးလွန်နေရတဲ့သူတွေအတွက် ကောင်းကောင်းအိပ်ပျော်စေမယ့် နည်းလမ်းကောင်းလေးတွေ ဝေမျှ ပေးချင်ပါတယ် ။ ။

ဒီလို အတွေးလွန်ပြီး အိပ်ချင်စိတ်တွေ ပျောက်ကုန်တဲ့အခါ

အိပ်ရာထဲက ထွက်လိုက်ပါ။ ။

အိပ်ရာထဲမှာ လူးလွန့်ပြီး အတင်းအိပ်ပျော်အောင် ကြိုးစားနေမယ့်အစား အိပ်ရာထဲက ထွက်ပြီး သက်တောင့်သက်သာရှိတဲ့ ခုံတစ်ခုမှာ သီချင်း အေးအေးလေးတွေ နားထောင်လိုက်ပါ။ အိပ်ရာထဲမှာ မရှိလေ အချိန်ကြာလာတာနဲ့ အိပ်ချင်လာလေဖြစ်မှာပါ။

အိပ်ခါနီး အလုပ်အကြောင်းလုံးဝ မစဉ်းစားပါနဲ့ ။ ။

သင့်ကို စိတ်ဖိစီးစေတဲ့ အလုပ်အကြောင်၊ အကြွေးအကြောင်း ငွေရေးကြေးရေး အ ကြောင်းကို အိပ်ခါနီးလုံးဝကို မစဉ်းစားပါနဲ့။ လုပ်စရာ အားလုံးကို အိပ်ရာ မဝင်ခင် ၂ နာရီ လောက်အလိုတည်းက အကုန်ဖြတ်ခဲ့ပါ။

ဖုန်းကို အိပ်ရာနဲ့ အဝေးဆုံးမှာထားပါ။ ။

အိပ်မပျော်လို့ဆိုပြီး ဖုန်းပွတ်၊ ဖုန်းပွတ်တော့ ပိုပြီး အိပ်ချင်စိတ်ပျောက်နဲ့ သံသရာလည်နေ တတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိပ်ရာဝင်ခါနီး အင်တာနက်လုံးဝ မသုံးပါနဲ့။ ကြောက်စရာ ကောင်းတဲ့ရုပ်ရှင်တွေကိုလည်း မကြည့်ပါနဲ့။ ။

ယောဂ ကစားကြည့်ပါ။

သက်တောင့်သက်တာရှိစေဖို့နဲ့ ကောင်းကောင်းအိပ်ပျော်စေဖို့အတွက် အိပ်ခါနီး ယောဂလိုမျိုး မပြင်းထန်တဲ့ ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်း တစ်ခုခု လုပ်လိုက်ပါ။ တွေးလက်စ အတွေးတွေ ပြေလျော့သွားပြီး ကောင်းကောင်းလည်း အိပ်ပျော်စေမှာပါ။

အသက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ရှူသွင်း ရှူထုတ်လုပ်ပြီးမှ အိပ်ပါ။ ။

အိပ်ခါနီး မွန်းကြပ်နေတဲ့ စိတ်တွေကို ပြေလျော့စေဖို့အတွက် အသက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ရှူသွင်း ရှူထုတ်ပါ။ ဒီလိုနဲ့ သင့်ရဲ့ မွန်းကြပ်မှုတွေ အဝေးရောက်သွားလို့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အိပ်ချင်လာမှာပါ။ ဒီလို လုပ်ကြည့်ပါ။ ရင်ဘတ်ပေါ်လက်တင်ထားပြီး နှလုံးခုန်သံ ကို နားထောင်ပါ။ ပြီးရင် အသက်ကို ၄ စက္ကန့်လောက်အောင့်ထားပြီး အရှည်ကြီးရှူထုတ်လိုက်ပါ။

အိပ်ခန်းထဲမှာ TV မထားပါနဲ့။ ။

ဘယ်လောက်ပဲ ဇိမ်ခံတတ်ပါစေ ညည အိပ်မပျော်တဲ့သူတွေ အနေနဲ့ အိပ်ခန်းထဲ TV ထားကို မထားသင့်ပါဘူး။ ဖုန်းတို့ TV တို့ကနေ ထွက်လာတဲ့ အပြာရောင် အလင်းတန်းတွေကြောင့် သင့်ကို အိပ်ချင်အောင် လှုံ့ဆော်ပေးတဲ့ melatonin ဟော်မုန်း ထွက်နှုန်းကျသွားပြီး သင့်ဦးနှောက်ကလည်း အလုပ်တွေ ဆက်လုပ်နေမှာ ဖြစ်တာကြောင့် တော်တော်နဲ့ သင်အိပ်လို့ ပျော်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

တရားထိုင်ပါ။ ။

တရားစခန်းဝင်ရင် နေ့ခင်းဘက်တွေ မှာတောင် တရားထိုင်ရင် အိပ်ပျော်တာ၊ ညဘက်ဆို ပိုတောင်မှ အိပ်ပျော်နိုင်သေး။ တစ်ခုတော့ရှိတယ်။ တရားထိုင်တာနဲ့ လှဲနေရင်း တရားမှတ်တာနဲ့ဆို ထိုင်ရင်း တရားမှတ်တာက ပိုပြီး အိပ်ချင်စိတ်ကို ဖြစ်စေပါတယ်။ မလှဲရလေ လှဲချင်လေ၊ မရလေ ပိုလိုချင်လေဆိုတာ လူ့သဘာဝပဲ မဟုတ်လား။

စိတ်ထဲမှာ တစ်ခုခုမွန်းကြပ်နေရင် အော်ထုတ်လိုက်ပါ။

တစ်ခုခု ဖိစီးနေလို့ စိတ်ထဲမွန်းကြပ်ပြီး အိပ်လို့မရရင် ကိုယ့်ကို မွန်းကြပ်စေတဲ့အကြောင်းကို ပါးစပ်ကနေ ရွတ်နေလိုက်ပါ။ ဒါမှမဟုတ် နံပါတ်စဉ်တွေကို ရေရွတ်တာဖြစ်ဖြစ်၊ အက္ခရာတွေကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် အသံထွက်ပြီးရေရွတ်နေလိုက်ပါ။

ဒါတွေကတော့ အိပ်ချိန်ရောက်နေရက် အတွေးလွန်နေလို့ အိပ်မပျော်ဘဲ လူးလွန့်နေရတဲ့ ညတွေ ကုန်ဆုံးစေဖို့အတွက် လိုက်နာသင့်တဲ့အချက်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ။

ရေးသားသူ Dr. Thin Yadanar @ Frances
ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
Myanmar Digital News
https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews/

လန္ဒန္မွာတိုက္ခိုက္သူကို ရဲသိၿပီ

ဓားျဖင့္ တိုက္ခုိက္ခံရသည့္ လန္ဒန္တံတားေပၚတြင္ စစ္ေဆးေနသည့္ မႈခင္းေဆးပညာရွင္မ်ား။

(Zawgyi / Unicode)

လန္ဒန္တံတားေပၚမွာ လမ္းသြားလမ္းလာေတြကို ဓားနဲ႔တိုက္ခိုက္သူဟာ အရင္တုန္းကလည္း အၾကမ္းဖက္၀ါဒနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ျပစ္မႈနဲ႔ စြဲခ်က္တင္ခံရဘူးေၾကာင္း ၿဗိတိန္ရဲတပ္ဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။

အသက္ ၂၈ ႏွစ္အရြယ္ Usman Khan ဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က အဖမ္းခံရဘူးေသးေၾကာင္းနဲ႔ ၂၀၁၈ ဒီဇင္ဘာမွာ ခံ၀န္ခ်က္နဲ႔ ျပန္လႊတ္ၿပီး သူ႔ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့တာပါ။

လန္ဒန္တံတားေပၚမွာ ဓားနဲ႔တိုက္ခိုက္ခံရသူ ၂ ဦးကေတာ့ ေသဆံုးသြားသလို တျခားလမ္းသြားလမ္းလာေတြက Usman Khan ကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ရဲေတြက တံတားေပၚမွာပဲ သူ႔ကို ပစ္သတ္လိုက္ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္၀ါဒစြဲ တုိက္ခိုက္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့တဲ့ ဒီအမႈမွာ လူေသဆံုးမႈေတြ ရွိေၾကာင္းနဲ႔ ၃ ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတဲ့အေၾကာင္း ရဲေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး Cressida Dick က ေသာၾကာေန႔ ညေနပိုင္းမွာ အတည္ျပဳ ေျပာၾကားပါတယ္။

အထင္ကရ လန္ဒန္တံတားႀကီး ေျမာက္ဘက္အစြန္မွာ ဓားနဲ႔တုိက္ခိုက္ခ်ိန္ Usman Khan ဟာ အေသခံေဖာက္ခြဲေရးဗံုးလို႔ ထင္ရတာကို ခႏၶာကိုယ္မွာ ၀တ္ဆင္ထားၿပီး ဒါဟာ တကယ့္ဗံုးမဟုတ္ဘူးလို႔လည္း ရဲေတြက ေျပာပါတယ္။

ဓားနဲ႔တုိက္ခုိက္သူကို လမ္းသြားလမ္းလာတခ်ဳိ႕က ၀င္လံုး ဖမ္းဆီးၿပီး သူ႔လက္ထဲက ဓားကို ယူလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ လူမႈကြန္ရက္က ဗီြဒီယိုေတြမွာလည္း ၀င္ဖမ္းသူ တေယာက္ကို ရဲက အတင္းဆြဲဖယ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ Usman Khan ကိုု ပစ္သတ္လိုက္တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ေသာၾကာေန႔ ညေနမွာပဲ နယ္သာလန္ႏုိင္ငံ The Hague ၿမိဳ႕က ေစ်း၀ယ္ထြက္သူေတြနဲ႔ စည္ကားတဲ့ လမ္းေပၚမွာ ဓားနဲ႔တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ လူ ၃ ဦး ဒဏ္ရာရသြားပါတယ္။ ဓားနဲ႔တုိက္ခိုက္သူေတြကို ရဲေတြက ဖမ္းဆီးဖို႔ ရွာေဖြေနၿပီး လက္ရွိအေနအထားအရ အၾကမ္းဖက္၀ါဒစြဲ တုိက္ခုိက္မႈဆိုတာမ်ဳိး မေတြ႔ရေသးဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒဏ္ရာရသူေတြကိုေတာ့ ေဆး႐ုံမွာ ကုသမႈေပးေနပါတယ္။

--------------------------------

(Unicode)

လန်ဒန်မှာတိုက်ခိုက်သူကို ရဲသိပြီ

လန်ဒန်တံတားပေါ်မှာ လမ်းသွားလမ်းလာတွေကို ဓားနဲ့တိုက်ခိုက်သူဟာ အရင်တုန်းကလည်း အကြမ်းဖက်ဝါဒနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ပြစ်မှုနဲ့ စွဲချက်တင်ခံရဘူးကြောင်း ဗြိတိန်ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ် Usman Khan ဟာ ၂၀၁၂ ခုနှစ်က အဖမ်းခံရဘူးသေးကြောင်းနဲ့ ၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာမှာ ခံဝန်ချက်နဲ့ ပြန်လွှတ်ပြီး သူ့ကို စောင့်ကြည့်နေခဲ့တာပါ။

လန်ဒန်တံတားပေါ်မှာ ဓားနဲ့တိုက်ခိုက်ခံရသူ ၂ ဦးကတော့ သေဆုံးသွားသလို တခြားလမ်းသွားလမ်းလာတွေက Usman Khan ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပြီးတဲ့နောက် ရဲတွေက တံတားပေါ်မှာပဲ သူ့ကို ပစ်သတ်လိုက်ပါတယ်။

အကြမ်းဖက်ဝါဒစွဲ တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့တဲ့ ဒီအမှုမှာ လူသေဆုံးမှုတွေ ရှိကြောင်းနဲ့၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတဲ့အကြောင်း ရဲကော်မရှင်နာမင်းကြီး Cressida Dick က သောကြာနေ့ ညနေပိုင်းမှာ အတည်ပြု ပြောကြားပါတယ်။

အထင်ကရ လန်ဒန်တံတားကြီး မြောက်ဘက်အစွန်မှာ ဓားနဲ့တိုက်ခိုက်ချိန် Usman Khan ဟာ အသေခံဖောက်ခွဲရေးဗုံးလို့ ထင်ရတာကို ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဝတ်ဆင်ထားပြီး ဒါဟာ တကယ့်ဗုံးမဟုတ်ဘူးလို့လည်း ရဲတွေက ပြောပါတယ်။

ဓားနဲ့တိုက်ခိုက်သူကို လမ်းသွားလမ်းလာတချို့က ဝင်လုံး ဖမ်းဆီးပြီး သူ့လက်ထဲက ဓားကို ယူလိုက်နိုင်ပါတယ်။ လူမှုကွန်ရက်က ဗွီဒီယိုတွေမှာလည်း ဝင်ဖမ်းသူ တယောက်ကို ရဲက အတင်းဆွဲဖယ်ပြီးတဲ့နောက် Usman Khan ကို ပစ်သတ်လိုက်တာကို တွေ့ရပါတယ်။

သောကြာနေ့ ညနေမှာပဲ နယ်သာလန်နိုင်ငံ The Hague မြို့က ဈေးဝယ်ထွက်သူတွေနဲ့ စည်ကားတဲ့ လမ်းပေါ်မှာ ဓားနဲ့တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူ ၃ ဦး ဒဏ်ရာရသွားပါတယ်။ ဓားနဲ့တိုက်ခိုက်သူတွေကို ရဲတွေက ဖမ်းဆီးဖို့ ရှာဖွေနေပြီး လက်ရှိအနေအထားအရ အကြမ်းဖက်ဝါဒစွဲ တိုက်ခိုက်မှုဆိုတာမျိုး မတွေ့ရသေးဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ ဒဏ်ရာရသူတွေကိုတော့ ဆေးရုံမှာ ကုသမှုပေးနေပါတယ်။

VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

လန္ဒန္တံတားေပၚ တိုက္ခိုက္မႈ ႏွစ္ဦး ေသဆံုး


(Zawgyi/Unicode)

ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံက လန္ဒန္တံတားေပၚမွာ ေသာၾကာေန႔လယ္ပိုင္းက ဆိုးရြားတဲ့တိုက္ခိုက္မႈလို႔ သူေခၚဆိုတဲ့ျဖစ္ရပ္ကို လန္ဒန္ၿမိဳ႕ေတာ္ ဝန္ Sadiq Khan က ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္ရပ္မွာ ေဖာက္ခြဲေရးပစၥည္းအတုေတြပါတဲ့အက်ႌကို ဝတ္ထားတဲ့ လူ တေယာက္က ဓားတေခ်ာင္းနဲ႔ လူေတြကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီးေတာ့ အဲဒီလူကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က ပစ္သတ္လိုက္ပါတယ္။

ဒီျဖစ္ရပ္အတြင္း တိုက္ခိုက္ခံရသူႏွစ္ဦး ေသဆံုးၿပီး တျခားလူအေတာ္မ်ားမ်ား ဒဏ္ရာရသြားတယ္လုိ႔ တာဝန္ရွိသူေတြကေျပာပါ တယ္။ ဒါကို အၾကမ္းဖက္ဝါဒစြဲ တိုက္ခုိက္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေနပါတယ္။

အခင္းျဖစ္တဲ့ေနရာကို ရဲေတြေရာက္မလာခင္မွာ အနားမွာရွိတဲ့လူေတြက တိုက္ခိုက္သူကို ဝိုင္းဖမ္းလိုက္တယ္ဆိုတာ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ Khan က အတည္ျပဳပါတယ္။

တိုက္ခိုက္သူကို ရဲက ပစ္သတ္လိုက္တယ္ဆိုတာ လန္ဒန္ရဲတပ္ဖြဲ႔ လက္ေထာက္ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး Neil Basu အတည္ျပဳေပမယ့္ တုိက္ခိုက္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုေတာ့ ခန္႔မွန္းေျပာဆိုမသြားပါဘူး။

အခင္းျဖစ္ရပ္ကို အေရးေပၚ တုံ႔ျပန္လုပ္ေဆာင္ၾကသူေတြကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Boris Johnson ကေရာ၊ အတိုက္အခံ ေလဘာပါတီ ေခါင္းေဆာင္ Jeremy Corbyn ကပါ ခ်ီးက်ဴးေျပာဆိုပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတအိမ္ျဖဴေတာ္ကလည္း အျပစ္မဲ့လူထုအေပၚ ဒီလိုဆိုးရြားတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈမ်ဳိးကို အျပင္းအထန္ ႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္းနဲ႔ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံကို ကူညီမယ့္အေၾကာင္း ကတိေပးသလို သမၼတ ေဒၚနယ္လ္ဒ္ ထရမ့္ပ္ကို ဒီျဖစ္ရပ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစီရင္ခံထားၿပီး ေတာ့ အေျခအေနကို မျပတ္ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လုိ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္တခုမွာ ေျပာထားပါတယ္။

................

လန်ဒန်တံတားပေါ် တိုက်ခိုက်မှု နှစ်ဦး သေဆုံး
(Unicode)


ဗြိတိန်နိုင်ငံက လန်ဒန်တံတားပေါ်မှာ သောကြာနေ့လယ်ပိုင်းက ဆိုးရွားတဲ့တိုက်ခိုက်မှုလို့ သူခေါ်ဆိုတဲ့ဖြစ်ရပ်ကို လန်ဒန်မြို့တော် ဝန် Sadiq Khan က ပြစ်တင်ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီဖြစ်ရပ်မှာ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းအတုတွေပါတဲ့အင်္ကျီကို ဝတ်ထားတဲ့ လူ တယောက်က ဓားတချောင်းနဲ့ လူတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးတော့ အဲဒီလူကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်သတ်လိုက်ပါတယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်အတွင်း တိုက်ခိုက်ခံရသူနှစ်ဦး သေဆုံးပြီး တခြားလူအတော်များများ ဒဏ်ရာရသွားတယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတွေကပြောပါ တယ်။ ဒါကို အကြမ်းဖက်ဝါဒစွဲ တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးတော့ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပါတယ်။

အခင်းဖြစ်တဲ့နေရာကို ရဲတွေရောက်မလာခင်မှာ အနားမှာရှိတဲ့လူတွေက တိုက်ခိုက်သူကို ဝိုင်းဖမ်းလိုက်တယ်ဆိုတာ မြို့တော်ဝန် Khan က အတည်ပြုပါတယ်။

တိုက်ခိုက်သူကို ရဲက ပစ်သတ်လိုက်တယ်ဆိုတာ လန်ဒန်ရဲတပ်ဖွဲ့ လက်ထောက်ကော်မရှင်နာမင်းကြီး Neil Basu အတည်ပြုပေမယ့် တိုက်ခိုက်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကိုတော့ ခန့်မှန်းပြောဆိုမသွားပါဘူး။

အခင်းဖြစ်ရပ်ကို အရေးပေါ် တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်ကြသူတွေကို ဝန်ကြီးချုပ် Boris Johnson ကရော၊ အတိုက်အခံ လေဘာပါတီ ခေါင်းဆောင် Jeremy Corbyn ကပါ ချီးကျူးပြောဆိုပါတယ်။

အမေရိကန်သမ္မတအိမ်ဖြူတော်ကလည်း အပြစ်မဲ့လူထုအပေါ် ဒီလိုဆိုးရွားတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုမျိုးကို အပြင်းအထန် ရှုတ်ချကြောင်းနဲ့ ဗြိတိန်နိုင်ငံကို ကူညီမယ့်အကြောင်း ကတိပေးသလို သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ဒ် ထရမ့်ပ်ကို ဒီဖြစ်ရပ်နဲ့ပတ်သက်လို့ အစီရင်ခံထားပြီး တော့ အခြေအနေကို မပြတ်စောင့်ကြည့်နေတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်တခုမှာ ပြောထားပါတယ်။

VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

တိုက္ပြဲကာလ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အမႈဖြင့္၊ တရားစြဲဆိုမႈေတြ ေဝဖန္ခံေနရ

ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA အဖြဲ႕ကို ေထာက္ပံ့ေနတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ရခိုင္စကၤာပူအသင္းဝင္ေတြကို ၂ဝ၁၉ ၾသဂုတ္ ၉ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္အေနာက္ပိုင္းခ႐ိုင္ တရား႐ုံးမွာ ႐ုံးထုတ္ခဲ့စဥ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီကေန ႏိုဝင္ဘာအထိ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA နဲ႔ ဆက္စပ္တယ္ဆိုၿပီး တရားစြဲခံရမႈေပါင္း ၄၈ မႈရွိကာ လူေပါင္း ၅၀၀ေက်ာ္ အမႈဖြင့္၊ တရားစြဲခံထားရတယ္လို႔ သဇင္ဥပေဒ အေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႕က ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ထုတ္ျပန္ထားတာပါ။

ဒီစာရင္းဟာ တရား႐ုံးေတြမွာ တရားစြဲခံထားရသူေတြစာရင္းကို ေကာက္ယူထားတာလို႔ သဇင္ဥပေဒ အေထာက္အကူျပဳ ေကာ္မတီအဖြဲ႕ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးမ်ိဳးျမတ္ဟိန္းက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ လက္လွမ္းမွီသေလာက္ တရား႐ုံးေတြမွာ တရားစြဲဆိုခံရသူေတြစာရင္းကို ေကာက္ယူထားတာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ၅၀၀ေက်ာ္ေလာက္ရွိတယ္ေပါ့။ အမႈေပါင္း ၄၈မႈေလာက္ေကာက္လို႔ရတယ္၊ အဲဒီ ၅၀၀ ေက်ာ္မွာ တရားခံေျပးေတြလည္း ပါတာေပါ့၊ အကုန္အခ်ဳပ္ေတာ့မဟုတ္ဘူး”

ဒီ ၄၈ မႈမွာ အမႈဖြင့္၊ တရားစြဲခံရသူ ၅၀၃ ေယာက္ရွိၿပီး အဲဒီအထဲမွာ တရားရင္ဆိုင္ေနရသူ၊ ဖမ္းမမိေသးလို႔ တရား႐ုံးမပို႔ႏိုင္ေသးသူ အေရအတြက္လည္း ပါဝင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

တရားစြဲခံရသူအမ်ားစုကေတာ့ ေျမာက္ဦးနဲ႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က အမ်ားဆုံးျဖစ္တယ္လို႔ သဇင္ဥပေဒ အေထာက္ကူျပဳအဖြဲ႕ကေျပာပါတယ္။

တရားလိုလုပ္ တရားစြဲသူေတြကေတာ့ တပ္မေတာ္အရာရွိ ဗိုလ္မႉးႀကီး အဆင့္ထိပါဝင္ၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႕ အရာရွိေတြလည္း ပါဝင္ၾကၿပီးတရားစြဲခံရသူ အမ်ားစုကေတာ့ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား ေဒသခံေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

AA တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားရင္ တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ေနရာနားက႐ြာေတြကို တပ္မေတာ္က ပိတ္ဆို႔စစ္ေဆးၿပီး တရားစြဲဆိုတာေတြ ရွိတယ္လို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕ေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြကေျပာၾကပါတယ္။

႐ြာသားေတြဟာ တပ္မေတာ္သားေတြကိုေတြ႕ရင္ ေၾကာက္လန႔္ေနၾကတယ္လို႔ ရခိုင္လူ႔အခြင့္ေရး ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရးအဖြဲ႕ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးျမတ္ထြန္းကေျပာပါတယ္။

“ျပည္သူေတြမွာ အဓိကစိုးရိမ္ေနရတာကေတာ့ ျမန္မာတပ္မေတာ္ ယူနီေဖာင္းဝတ္လာကတည္းဆိုက ေၾကာက္႐ြံ႕ေနရပါတယ္၊ စိုးရိမ္ေနရပါတယ္၊ အနီးအနား႐ြာနားမွာ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္တယ္ဆိုရင္ တိုက္ပြဲအေျခအေနေၾကာင့္ ဘယ္ကိုေျပးရမလဲ ဘယ္ကိုလႊားရမလဲဆိုတာ စဥ္းစားေနရပါတယ္၊ အဲလို႔မွမေျပးလို႔ရွိရင္ သူတို႔က႐ြာထဲကို ဝင္တယ္၊ ၿပီးရင္႐ြာထဲကိုဝင္ၿပီး လူငယ္လူ႐ြယ္ေတြကိုဖမ္းတယ္၊ သူတို႔ကAAဆိုၿပီး စြပ္စြဲတယ္၊ တရားစြဲတယ္ အဲလိုျဖစ္ေနၾကပါတယ္၊ အဲဒါေၾကာင့္ရခိုင္ေတြမွာ အထိတ္တလန႔္နဲ႔ေနေနရပါတယ္”

အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒနဲ႔ စြဲဆိုခံရတာ အမ်ားဆုံးျဖစ္ၿပီး၊ အခုလိုတရားစြဲဆိုတာေတြဟာ တန္းတူညီမွ်ေရး နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဝးလာေစတယ္လို႔ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအးႏုစိန္ က ေျပာပါတယ္။

    အခုကကြၽဲေက်ာင္းေနတဲ့လူကလည္း အၾကမ္းဖက္ပဲ

“ဟိုတုန္းကေတာ့  မတရားအသင္းအက္ဥပေဒေတြဘာေတြနဲ႔၊ အခုကကြၽဲေက်ာင္းေနတဲ့လူကလည္း အၾကမ္းဖက္ပဲ၊ တစ္႐ြာလုံးအဖမ္းခံရၿပီးလို႔ အ႐ူးတစ္ေယာက္က ေအာ္လိုက္တာနဲ႔ ေသတဲ့လူကေသ၊ အဖမ္းခံရသူကဖမ္း၊ ေနရတဲ့သူေတြက တရားခံေျပးျဖစ္၊ ဒီလို႔အေနအထားေတြကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆိုတာထက္ တန္းတူေရး၊ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအေရးဆိုတာနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အလွမ္းေဝးတဲ့ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္”

ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြ တရားစြဲဆိုတာ၊ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ရင္ ေက်း႐ြာသားေတြကို စစ္ေဆး တရားစြဲဆိုတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ ေၾကာက္လန႔္ထြက္ေျပးေနရတယ္ဆိုတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းဦးစီး ဗိုလ္မႉးႀကီးဝင္းေဇာ္ဦးကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ သူ တုံ႔ျပန္တာက ---

“လိုအပ္တဲ့စစ္ေဆးမႈေတြေတာ့ လုပ္မွာပဲေလ၊ လုပ္တဲ့အခါမွာ စစ္ေဆးေမးျမန္းတဲ့အခါမွာ AAနဲ႔ပက္သက္တဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႕တယ္၊ သဲလြန္စေတြ ေတြ႕တယ္ဆိုရင္ေတာ က်ေနာ္တို႔က ဥပေဒအရ ဆက္လုပ္မွာပဲေလ၊ ဒီလိုမလုပ္ရင္ ဘယ္လို႔လုပ္ရမတုန္း”

ဒီစာရင္းဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာသာ အဓိက ေကာက္ယူထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ တျခားျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းမွာ တရားစြဲခံရတဲ့ အမႈေတြေတာ့ မပါဝင္ဘူးလို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာေတာ့ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA စစ္ဦးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ထြန္းျမင့္ႏိုင္ ညီနဲ႔ ႏွမ အပါအဝင္ တရားစြဲဆို ခံထားရေတြရွိသလို မႏၲေလးမွာလည္း တရားစြဲဆိုခံထားရသူေတြရွိပါတယ္။

သဇင္ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႕ဟာ- သံသယနဲ႔တရားစြဲဆိုတာေတြကို ေလ်ာ့က်ေစဖို႔၊ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ျပည္သူေတြ ထိခိုက္ခံစားရတာေတြ ေလ်ာ့က်ေစဖို႔၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးကို အေထာက္ကူျပဳဖို႔နဲ႔ ဥပေဒအရ ခံစားခြင့္ေတြကို ျပည္သူေတြ ရရွိေစခ်င္တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တိုက္ပြဲကာလအတြင္း တရားစြဲဆိုခံရသူေတြရွိတဲ့အျပင္ ေနရပ္စြန္ခြာထြက္ေျပးေနရတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ကလည္း ကိုးေသာင္းေက်ာ္ရွိေနၿပီလို႔ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး စာရင္းေတြအရ သိရပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
--------------
(Unicode)⤵⤵⤵
တိုက်ပွဲကာလ တပ်မတော်ရဲ့ အမှုဖွင့်၊ တရားစွဲဆိုမှုတွေ ဝေဖန်ခံနေရ

ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA အဖွဲ့ကို ထောက်ပံ့နေတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ ရခိုင်စင်္ကာပူအသင်းဝင်တွေကို ၂ဝ၁၉ သြဂုတ် ၉ ရက်နေ့က ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းခရိုင် တရားရုံးမှာ ရုံးထုတ်ခဲ့စဉ်
Photo: Kyaw Lwin Oo/RFA

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီကနေ နိုဝင်ဘာအထိ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA နဲ့ ဆက်စပ်တယ်ဆိုပြီး တရားစွဲခံရမှုပေါင်း ၄၈ မှုရှိကာ လူပေါင်း ၅၀၀ကျော် အမှုဖွင့်၊ တရားစွဲခံထားရတယ်လို့ သဇင်ဥပဒေ အထောက်အကူပြုအဖွဲ့က ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက ထုတ်ပြန်ထားတာပါ။

ဒီစာရင်းဟာ တရားရုံးတွေမှာ တရားစွဲခံထားရသူတွေစာရင်းကို ကောက်ယူထားတာလို့ သဇင်ဥပဒေ အထောက်အကူပြု ကော်မတီအဖွဲ့ ဒါရိုက်တာ ဦးမျိုးမြတ်ဟိန်းက ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ လက်လှမ်းမှီသလောက် တရားရုံးတွေမှာ တရားစွဲဆိုခံရသူတွေစာရင်းကို ကောက်ယူထားတာ ဖြစ်ပါတယ်၊ ၅၀၀ကျော်လောက်ရှိတယ်ပေါ့။ အမှုပေါင်း ၄၈မှုလောက်ကောက်လို့ရတယ်၊ အဲဒီ ၅၀၀ ကျော်မှာ တရားခံပြေးတွေလည်း ပါတာပေါ့၊ အကုန်အချုပ်တော့မဟုတ်ဘူး”

ဒီ ၄၈ မှုမှာ အမှုဖွင့်၊ တရားစွဲခံရသူ ၅၀၃ ယောက်ရှိပြီး အဲဒီအထဲမှာ တရားရင်ဆိုင်နေရသူ၊ ဖမ်းမမိသေးလို့ တရားရုံးမပို့နိုင်သေးသူ အရေအတွက်လည်း ပါဝင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

တရားစွဲခံရသူအများစုကတော့ မြောက်ဦးနဲ့ ရသေ့တောင်မြို့နယ်က အများဆုံးဖြစ်တယ်လို့ သဇင်ဥပဒေ အထောက်ကူပြုအဖွဲ့ကပြောပါတယ်။

တရားလိုလုပ် တရားစွဲသူတွေကတော့ တပ်မတော်အရာရှိ ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်ထိပါဝင်ပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့ အရာရှိတွေလည်း ပါဝင်ကြပြီးတရားစွဲခံရသူ အများစုကတော့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသား ဒေသခံတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

AA တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားရင် တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့နေရာနားကရွာတွေကို တပ်မတော်က ပိတ်ဆို့စစ်ဆေးပြီး တရားစွဲဆိုတာတွေ ရှိတယ်လို့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေကပြောကြပါတယ်။

ရွာသားတွေဟာ တပ်မတော်သားတွေကိုတွေ့ရင် ကြောက်လန့်နေကြတယ်လို့ ရခိုင်လူ့အခွင့်ရေး ကာကွယ်မြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ ဒါရိုက်တာ ဦးမြတ်ထွန်းကပြောပါတယ်။

“ပြည်သူတွေမှာ အဓိကစိုးရိမ်နေရတာကတော့ မြန်မာတပ်မတော် ယူနီဖောင်းဝတ်လာကတည်းဆိုက ကြောက်ရွံ့နေရပါတယ်၊ စိုးရိမ်နေရပါတယ်၊ အနီးအနားရွာနားမှာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်တယ်ဆိုရင် တိုက်ပွဲအခြေအနေကြောင့် ဘယ်ကိုပြေးရမလဲ ဘယ်ကိုလွှားရမလဲဆိုတာ စဉ်းစားနေရပါတယ်၊ အဲလို့မှမပြေးလို့ရှိရင် သူတို့ကရွာထဲကို ဝင်တယ်၊ ပြီးရင်ရွာထဲကိုဝင်ပြီး လူငယ်လူရွယ်တွေကိုဖမ်းတယ်၊ သူတို့ကAAဆိုပြီး စွပ်စွဲတယ်၊ တရားစွဲတယ် အဲလိုဖြစ်နေကြပါတယ်၊ အဲဒါကြောင့်ရခိုင်တွေမှာ အထိတ်တလန့်နဲ့နေနေရပါတယ်”

အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေနဲ့ စွဲဆိုခံရတာ အများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အခုလိုတရားစွဲဆိုတာတွေဟာ တန်းတူညီမျှရေး နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဝေးလာစေတယ်လို့ ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါ်အေးနုစိန် က ပြောပါတယ်။

    အခုကကျွဲကျောင်းနေတဲ့လူကလည်း အကြမ်းဖက်ပဲ

“ဟိုတုန်းကတော့  မတရားအသင်းအက်ဥပဒေတွေဘာတွေနဲ့၊ အခုကကျွဲကျောင်းနေတဲ့လူကလည်း အကြမ်းဖက်ပဲ၊ တစ်ရွာလုံးအဖမ်းခံရပြီးလို့ အရူးတစ်ယောက်က အော်လိုက်တာနဲ့ သေတဲ့လူကသေ၊ အဖမ်းခံရသူကဖမ်း၊ နေရတဲ့သူတွေက တရားခံပြေးဖြစ်၊ ဒီလို့အနေအထားတွေကတော့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုတာထက် တန်းတူရေး၊ တကယ်စစ်မှန်တဲ့ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအရေးဆိုတာနဲ့ တော်တော်လေးကို အလှမ်းဝေးတဲ့ဆောင်ရွက်ချက်တွေလို့ ပြောလို့ရပါတယ်”

ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေ တရားစွဲဆိုတာ၊ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ရင် ကျေးရွာသားတွေကို စစ်ဆေး တရားစွဲဆိုတာကြောင့် ဒေသခံတွေ ကြောက်လန့်ထွက်ပြေးနေရတယ်ဆိုတာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းဦးစီး ဗိုလ်မှူးကြီးဝင်းဇော်ဦးကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာမှာတော့ သူ တုံ့ပြန်တာက ---

“လိုအပ်တဲ့စစ်ဆေးမှုတွေတော့ လုပ်မှာပဲလေ၊ လုပ်တဲ့အခါမှာ စစ်ဆေးမေးမြန်းတဲ့အခါမှာ AAနဲ့ပက်သက်တဲ့ အထောက်အထားတွေ တွေ့တယ်၊ သဲလွန်စတွေ တွေ့တယ်ဆိုရင်တော ကျနော်တို့က ဥပဒေအရ ဆက်လုပ်မှာပဲလေ၊ ဒီလိုမလုပ်ရင် ဘယ်လို့လုပ်ရမတုန်း”

ဒီစာရင်းဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာသာ အဓိက ကောက်ယူထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် တခြားပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းမှာ တရားစွဲခံရတဲ့ အမှုတွေတော့ မပါဝင်ဘူးလို့လည်း ပြောပါတယ်။

ရန်ကုန်မြို့မှာတော့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA စစ်ဦးချုပ် ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြင့်နိုင် ညီနဲ့ နှမ အပါအဝင် တရားစွဲဆို ခံထားရတွေရှိသလို မန္တလေးမှာလည်း တရားစွဲဆိုခံထားရသူတွေရှိပါတယ်။

သဇင်ဥပဒေအထောက်အကူပြုအဖွဲ့ဟာ- သံသယနဲ့တရားစွဲဆိုတာတွေကို လျော့ကျစေဖို့၊ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ပြည်သူတွေ ထိခိုက်ခံစားရတာတွေ လျော့ကျစေဖို့၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို အထောက်ကူပြုဖို့နဲ့ ဥပဒေအရ ခံစားခွင့်တွေကို ပြည်သူတွေ ရရှိစေချင်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

တိုက်ပွဲကာလအတွင်း တရားစွဲဆိုခံရသူတွေရှိတဲ့အပြင် နေရပ်စွန်ခွာထွက်ပြေးနေရတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ကလည်း ကိုးသောင်းကျော်ရှိနေပြီလို့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များအစည်းအရုံး စာရင်းတွေအရ သိရပါတယ်။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

ျမန္မာ့ျပည္တြင္းစစ္ ဘာေၾကာင့္ "သက္ဆိုး" ရွည္ေနရတာလဲ

အစိုးရတပ္မေတာ္သားတခ်ိဳ႕ကို ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕က ဂုတ္တြင္းတံတားမွာ ေတြ႕ရစဥ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ကမာၻမွာ သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆုံး ျပည္တြင္းစစ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ ျဖစ္ပြားေနတာပါ။ ေနာက္ႏွစ္ဆိုရင္ ျမန္မာ့ျပည္တြင္းစစ္ သက္တမ္း ၇၂ႏွစ္ ျပည့္ပါေတာ့မယ္။

ေနာက္ထပ္ ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ ဆက္ျဖစ္ေနဦးမယ္ဆိုတာကလည္း ခန႔္မွန္းရခက္ေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္မ်ား ျမန္မာ့ျပည္တြင္းစစ္ ဒီေလာက္ေတာင္ "သက္ဆိုး" ရွည္ေနရတာပါလဲ။

ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရၿပီး လပိုင္းအၾကာမွာပဲ ျပည္တြင္းစစ္က စခဲ့တာေၾကာင့္  ျမန္မာ့ျပည္တြင္းစစ္ဟာ လြတ္လပ္ေရးနဲ႔ ဖြားဘက္ေတာ္လို႔ ေျပာေလ့ရွိၾကပါတယ္။

ကမာၻမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အဆုံးသတ္ခဲ့ၾကၿပီဆိုေပမယ့္ ႏွစ္ေပါင္း ၇ဝ ေက်ာ္ေလာင္ေနတဲ့ ျမန္မာ့ျပည္တြင္းစစ္ကေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ေလာင္ေနတုန္းပါ။

အဲဒီလို ျပည္တြင္းစစ္သက္ဆိုးရွည္ေနရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုကို ႏိုင္ငံေရး သုံးသပ္သူ ဦးသန္းစိုးႏိုင္ က ခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“တပ္မေတာ္အပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း အားလုံးက သမိုင္းရဲ႕အခ်ိဳးအေကြ႕မွာ ႏိုင္ငံတကာက ေထာက္ပံ့တာ ကူညီတာေတြရတာ၊ မူးယစ္ေဆးဝါးလုပ္ငန္းေတြလုပ္တာ၊ သစ္ေတြေရာင္းတာ၊ စတဲ့အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ သူတို႔ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက အေရးပါတဲ့ လက္နက္ကိုင္ institutions ေတြ ျဖစ္လာေနၾကၿပီ။ အဲလိုအေျခအေနေအာက္မွာ သူတို႔လိုခ်င္တာ ရလို႔ရွိရင္ ျငမ္းခ်မ္းေရးရလည္းေကာင္းတယ္။ မရလည္း လက္ရွိ အေနအထားေအာက္မွာ သူတို႔အေနနဲ႔က အေတာ္ေလးကို သူတို႔က တပ္မေတာ္အရာရွိေတြနဲ႔ အၿပိဳင္ခံစားခြင့္ေတြရွိေနၾကတဲ့အတြက္ အက်ိဳးစီးပြားဆိုင္ရာကိစၥေတြအရ ျပည္တြင္းစစ္က ဆက္ၿပီးေတာ့ သက္ဆိုးရွည္မယ့္သေဘာ”

ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အသက္နဲ႔ ျပည္တြင္းစစ္သက္တမ္းက မတိမ္းမယိမ္းပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူမ်က္စိမမွိတ္ခင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ခိုင္ခိုင္မာမာ အျမစ္တြယ္တာကို ျမင္သြားခ်င္တယ္လို႔ ႏိုဝင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔ကျပဳလုပ္တဲ့ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ လူထုေတြ႕ဆုံပြဲမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ ဘာေၾကာင့္မခ်ဳပ္ၿငိမ္းေသးတာလဲဆိုတာ အေျဖရွာဖို႔လိုတယ္လို႔လည္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေမးခြန္းအတြက္ အေျဖကိုအတိအက်မေျပာႏိုင္ေပမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမလိုခ်င္သူ လူတစ္စုရွိေနတယ္လို႔ ခန႔္မွန္းျပတာကေတာ့ သီေပါမဲဆႏၵနယ္ေျမက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ဦးရဲထြန္း ပါ။ yetun-hsipaw-350.JPG

“စစ္ကိုၿငိမ္းခ်မ္းခ်င္တဲ့သူေတြဟာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြက ေအာက္ေျခတပ္သားေတြပါ၊ အစိုးရတပ္ တပ္မေတာ္ က ေအာက္ေျခတပ္သားေတြပါလို႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ မွန္တယ္။ သို႔ေသာ္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာကိုင္ထားတဲ့ တပ္မႉးေတြထဲမွာေတာ့ တကယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းခ်င္တာလားဆိုတာေတာ့ ေမးခြန္းရွိတယ္။ က်ေနာ္ေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ မယုံဘူး။ အက်ိဳးစီးပြား တိုက္႐ိုက္ခံစား ရတာက သူတို႔အထက္ပိုင္းကလူေတြက ခံစားရတာကိုး”

အၿငိမ္းစား ဗိုလ္မႉး ဝင္းႏိုင္ေက်ာ္ ကလည္း ျပည္တြင္းစစ္ကို အရွိန္ျပင္းေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြကို ခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“ပဋိပကၡေတြျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းအေတာ္မ်ားမ်ားက အက်ိဳးစီးပြားခ်င္းျဖစ္တာပဲ။ အဲေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ လက္နက္နဲ႔ ဆက္စပ္ပတ္သက္တဲ့ဟာေတြ၊ ေရာင္းဝယ္မႈေတြ၊ ေနာက္တစ္ခုက အဲဒီနယ္ေျမေတြမွာ ဥပေဒလစ္ဟာသြားတဲ့အတြက္ ဥပေဒနဲ႔ဆန႔္က်င္တာေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီဟာေတြကေန တိုက္႐ိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သြယ္ဝိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း အက်ိဳးအျမတ္ရွိတာေတြ ရွိတဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းစစ္ကို အရွိန္ျပင္းေစတဲ့အထဲမွာေတာ့ ဒါေတြပါပါတယ္”

စစ္ပြဲေတြ၊ ပဋိပကၡေတြဆိုတာ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားကို အေျခခံၿပီးေပၚေပါက္ရတာလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ျပည္တြင္းစစ္ဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြၾကားျဖစ္တာမို႔ တပ္မေတာ္ဘက္က ဘယ္လိုအက်ိဳးအျမတ္ေတြရေနလဲဆိုတာ စၿပီးၾကည့္ရေအာင္ပါ။

ဦးသန္းစိုးႏိုင္ ကေတာ့ ေယ်ဘုယ်ျမင္သာတဲ့အခ်က္ေတြကိုပဲ ေထာက္ျပပါတယ္။

“တပ္မေတာ္ရဲ႕ စစ္ေရးအင္အားပိုၿပီးေတာ့ ႀကီးထြားလာတာေပါ့။ အရင္ ဦးေနဝင္း လက္ထက္က တစ္သိန္းေက်ာ္ေလာက္ရွိတဲ့တပ္က အခု ငါးသိန္းေလာက္ ျမႇင့္တင္ထားတယ္ေပါ့။  ေနာက္တစ္ခုက ႏိုင္ငံေတာ္ဘတ္ဂ်က္ရဲ႕ အမ်ားပိုင္းကို တပ္မေတာ္ကို ပံ့ပိုးေနရတယ္။ အဲဒါေတြတင္မကဘူး တပ္မေတာ္က ေဈးကြက္စီးပြားေရးရဲ႕ အေရးအႀကီးဆုံးနဲ႔ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားဆုံး လုပ္ငန္းေတြကို ဦးပိုင္နဲ႔ စီးပြားေရးေကာ္ပိုေရးရွင္းက ရယူထားတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ တိုင္းျပည္ရဲ႕သယံဇာတနဲ႔ အေရးႀကီးတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမွန္သမွ် တပ္မေတာ္ လက္ထဲမွာရွိတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းစစ္ကိုအၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ အင္အားႀကီးထြားလာတ၊ အာဏာသိမ္းတဲ့အဆင့္အထိ ေရာက္လာတာ”

တပ္မေတာ္သားေဟာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္မႉး ဝင္းႏိုင္ေက်ာ္ ကေတာ့ ဒီအဆိုေတြကို သေဘာမတူပါဘူး။

“က်ေနာ္တို႔ တပ္မေတာ္က လုံၿခဳံေရးနဲ႔ကာကြယ္ေရးတာဝန္ေတြ ကို ထမ္းေဆာင္တယ္၊ အခုလက္ရွိအေနအထားမွာလည္း ၂၀၀၈ အျခခံဥပေဒက ေပးထားတဲ့တာဝန္ေတြ ကို ထမ္းေဆာင္တယ္။  ဒီအေပၚမွာ တပ္မေတာ္ အဝန္းအဝိုင္းကေသာ္လည္းေကာင္း၊ တာဝန္ရွိသူေတြကေသာ္လည္းေကာင္း၊ တစ္ခုခုကို အက်ိဳးအျမတ္ ယူရမယ္၊ ရရမယ္ဆိုတာ မရွိပါဘူး။သို႔ေသာ္ က်ေနာ္ အေလး အနက္ထား ေျပာခ်င္တာက ဒီဟာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔က သုေတသန တိတိက်က်ေတာ့လိုတယ္။ ဒါမွပဲ ေျပာလို႔ရမွာပါ”

ျပည္တြင္းစစ္ရွိေနတာေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားေတြက သူတို႔ရဲ႕ Identity လို႔ေခၚတဲ့ သူတို႔ဟာဘာလဲ၊ ဗမာနဲ႔ ဘယ္လိုကြဲသလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ကြဲသလဲဆိုတဲ့ ထင္ရွားတဲ့ ကိုယ္ပိုင္လကၡဏာေတြကို ပိုၿပီးေပၚလြင္ေစတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ေတြလည္းရွိေနပါတယ္။

ဦးသန္းစိုးႏိုင္ မွာလည္း အဲဒီအျမင္ရွိပါတယ္။

“ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ တိုင္းရင္းသားေတြထဲက ဥပမာ ဝ တို႔၊ ကခ်င္ တို႔၊ ရွမ္း RCSS တို႔၊ ဆိုလို႔ရွိရင္ ႏိုင္ငံေရးအရ အေတာ္ေလးအေရးပါတဲ့ ေနရာေတြျဖစ္လာတယ္။ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ သူတို႔နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ညႇိႏႈိင္းေနရတယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အင္အားစုေတြရဲ႕ အင္အားအရ၊ တည္ေဆာက္မႈအရ၊ စစ္လက္နက္တပ္ဆင္မႈအရေတြလည္း ႀကီးထြားေနတာပဲ။ အဲေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ Identity ကိုျမႇင့္တင္တဲ့ေနရာမွာ ဒီလိုလႈပ္ရွားမႈေတြရွိေနတာက အက်ိဳးရွိတဲ့သေဘာရွိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းဆို AA က အဲအေနအထားေတြရေအာင္ အခ်ိန္တိုတြင္း ႀကိဳးပန္းေနတဲ့အတြက္ ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာဆို တိုက္ပြဲေတြ အျပင္းအထန္ ေန႔တိုင္းျဖစ္ေနတယ္”

ဖဆပလအစိုးရ၊ စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္နဲ႔ NLD အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ထိ မနားတမ္းျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းစစ္ဟာ ဘယ္အခ်ိန္က်မွ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းမလဲ၊ ဘယ္လိုခ်ဳပ္ၿငိမ္းမလဲဆိုတာ ခန႔္မွန္းရခက္ေနတဲ့ ကိစၥပါ။

အကယ္၍မ်ား ေနာက္ ငါးႏွစ္အတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရခဲ့ရင္ ဘာေတြျဖစ္ႏိုင္ပါမလဲ။ ဦးရဲထြန္း ကေတာ့

“အဆိုးဆုံးျဖစ္လာႏိုင္တာကေတာ့ တပ္မေတာ္က ရခိုင္တို႔ဘာတို႔ဘက္မွာ အတိုက္အခိုက္ခံေနရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံကလည္း ဆက္သြယ္ေရး ကရိယာေတြကလည္း အရမ္းေကာင္းလာတဲ့အခါက်ေတာ့ တပ္ရဲ႕ စစ္ခ်ီစစ္တက္လႈပ္ရွားမႈေတြမွာပါ ထိခိုက္လာတဲ့သေဘာရွိတယ္။ ဥပမာ- သတင္းေပါက္တာေပါ့။ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ တျခားေနရာေတြမွာပါ တပ္ကပိုၿပီးအတိုက္ခံလာရတယ္၊ အေသအေပ်ာက္ အက်အဆုံးေတြ မ်ားလာတယ္ဆိုရင္ သူက ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို ျပန္သိမ္းလိုက္တာမ်ိဳးလည္း ရွိလာႏိုင္တယ္”

မၾကာခင္ေရာက္လာေတာ့မယ့္၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းစစ္က ၇၂ ႏွစ္ျပည့္ေတာ့မွာပါ။ ဒီလိုရွည္ၾကာလွတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီးအဆုံးသတ္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ရွိေနၾကတုန္းပဲ ဆိုေပမယ့္လည္း ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မၿငိမ္းမယ့္မီး၊ သက္ဆိုးရွည္ဦးမယ့္စစ္လို႔ ေလ့လာသူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ ေသခ်ာတာတစ္ခုကေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္ကာလ ရွည္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ျမန္မာႏိုင္ငံဟာလည္း ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေတြအၾကားမွာ ေအာက္တန္း ေနာက္တန္း က်သည္ထက္ က်က်လာေနတယ္ဆိုတာပါပဲ။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
----------------
(Unicode)⤵⤵⤵
မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် ဘာကြောင့် "သက်ဆိုး" ရှည်နေရတာလဲ

အစိုးရတပ်မတော်သားတချို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း နောင်ချိုမြို့က ဂုတ်တွင်းတံတားမှာ တွေ့ရစဉ်
ဓါတ်ပုံ - ကံသာ/ RFA

ကမ္ဘာမှာ သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး ပြည်တွင်းစစ်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ ဖြစ်ပွားနေတာပါ။ နောက်နှစ်ဆိုရင် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် သက်တမ်း ၇၂နှစ် ပြည့်ပါတော့မယ်။

နောက်ထပ် ဘယ်လောက်ကြာအောင် ဆက်ဖြစ်နေဦးမယ်ဆိုတာကလည်း ခန့်မှန်းရခက်နေပါတယ်။ ဘာကြောင့်များ မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် ဒီလောက်တောင် "သက်ဆိုး" ရှည်နေရတာပါလဲ။

မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီး လပိုင်းအကြာမှာပဲ ပြည်တွင်းစစ်က စခဲ့တာကြောင့်  မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ဟာ လွတ်လပ်ရေးနဲ့ ဖွားဘက်တော်လို့ ပြောလေ့ရှိကြပါတယ်။

ကမ္ဘာမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်းစစ်တွေ တော်တော်များများ အဆုံးသတ်ခဲ့ကြပြီဆိုပေမယ့် နှစ်ပေါင်း ၇ဝ ကျော်လောင်နေတဲ့ မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကတော့ အခုချိန်ထိ အရှိန်အဟုန်နဲ့ လောင်နေတုန်းပါ။

အဲဒီလို ပြည်တွင်းစစ်သက်ဆိုးရှည်နေရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုကို နိုင်ငံရေး သုံးသပ်သူ ဦးသန်းစိုးနိုင် က ခုလို ပြောပြပါတယ်။
thansoenaing-350.JPG
“တပ်မတော်အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း အားလုံးက သမိုင်းရဲ့အချိုးအကွေ့မှာ နိုင်ငံတကာက ထောက်ပံ့တာ ကူညီတာတွေရတာ၊ မူးယစ်ဆေးဝါးလုပ်ငန်းတွေလုပ်တာ၊ သစ်တွေရောင်းတာ၊ စတဲ့အကြောင်းအမျိုးမျိုးနဲ့ သူတို့ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံမှာက အရေးပါတဲ့ လက်နက်ကိုင် institutions တွေ ဖြစ်လာနေကြပြီ။ အဲလိုအခြေအနေအောက်မှာ သူတို့လိုချင်တာ ရလို့ရှိရင် ငြမ်းချမ်းရေးရလည်းကောင်းတယ်။ မရလည်း လက်ရှိ အနေအထားအောက်မှာ သူတို့အနေနဲ့က အတော်လေးကို သူတို့က တပ်မတော်အရာရှိတွေနဲ့ အပြိုင်ခံစားခွင့်တွေရှိနေကြတဲ့အတွက် အကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာကိစ္စတွေအရ ပြည်တွင်းစစ်က ဆက်ပြီးတော့ သက်ဆိုးရှည်မယ့်သဘော”

နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အသက်နဲ့ ပြည်တွင်းစစ်သက်တမ်းက မတိမ်းမယိမ်းပါ။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သူမျက်စိမမှိတ်ခင် ငြိမ်းချမ်းရေး ခိုင်ခိုင်မာမာ အမြစ်တွယ်တာကို မြင်သွားချင်တယ်လို့ နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့ကပြုလုပ်တဲ့ တောင်ကြီးမြို့ လူထုတွေ့ဆုံပွဲမှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ပြည်တွင်းစစ် ဘာကြောင့်မချုပ်ငြိမ်းသေးတာလဲဆိုတာ အဖြေရှာဖို့လိုတယ်လို့လည်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမေးခွန်းအတွက် အဖြေကိုအတိအကျမပြောနိုင်ပေမယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးမလိုချင်သူ လူတစ်စုရှိနေတယ်လို့ ခန့်မှန်းပြတာကတော့ သီပေါမဲဆန္ဒနယ်မြေက ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း ဦးရဲထွန်း ပါ။

“စစ်ကိုငြိမ်းချမ်းချင်တဲ့သူတွေဟာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေက အောက်ခြေတပ်သားတွေပါ၊ အစိုးရတပ် တပ်မတော် က အောက်ခြေတပ်သားတွေပါလို့ ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ မှန်တယ်။ သို့သော် လုပ်ပိုင်ခွင့် အာဏာကိုင်ထားတဲ့ တပ်မှူးတွေထဲမှာတော့ တကယ် ငြိမ်းချမ်းချင်တာလားဆိုတာတော့ မေးခွန်းရှိတယ်။ ကျနော်တော့ သိပ်ပြီးတော့ မယုံဘူး။ အကျိုးစီးပွား တိုက်ရိုက်ခံစား ရတာက သူတို့အထက်ပိုင်းကလူတွေက ခံစားရတာကိုး”

အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူး ဝင်းနိုင်ကျော် ကလည်း ပြည်တွင်းစစ်ကို အရှိန်ပြင်းစေတဲ့အကြောင်းရင်းတွေကို ခုလို ပြောပြပါတယ်။

“ပဋိပက္ခတွေဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းအတော်များများက အကျိုးစီးပွားချင်းဖြစ်တာပဲ။ အဲတော့ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်တဲ့အတွက် လက်နက်နဲ့ ဆက်စပ်ပတ်သက်တဲ့ဟာတွေ၊ ရောင်းဝယ်မှုတွေ၊ နောက်တစ်ခုက အဲဒီနယ်မြေတွေမှာ ဥပဒေလစ်ဟာသွားတဲ့အတွက် ဥပဒေနဲ့ဆန့်ကျင်တာတွေ အများကြီးဖြစ်တဲ့အတွက် အဲဒီဟာတွေကနေ တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ သွယ်ဝိုက်သော်လည်းကောင်း အကျိုးအမြတ်ရှိတာတွေ ရှိတဲ့အတွက် ပြည်တွင်းစစ်ကို အရှိန်ပြင်းစေတဲ့အထဲမှာတော့ ဒါတွေပါပါတယ်”

စစ်ပွဲတွေ၊ ပဋိပက္ခတွေဆိုတာ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကို အခြေခံပြီးပေါ်ပေါက်ရတာလို့ ဆိုကြပါတယ်။ မြန်မာပြည်ရဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ဟာ တပ်မတော်နဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေကြားဖြစ်တာမို့ တပ်မတော်ဘက်က ဘယ်လိုအကျိုးအမြတ်တွေရနေလဲဆိုတာ စပြီးကြည့်ရအောင်ပါ။

ဦးသန်းစိုးနိုင် ကတော့ ယျေဘုယျမြင်သာတဲ့အချက်တွေကိုပဲ ထောက်ပြပါတယ်။

“တပ်မတော်ရဲ့ စစ်ရေးအင်အားပိုပြီးတော့ ကြီးထွားလာတာပေါ့။ အရင် ဦးနေဝင်း လက်ထက်က တစ်သိန်းကျော်လောက်ရှိတဲ့တပ်က အခု ငါးသိန်းလောက် မြှင့်တင်ထားတယ်ပေါ့။  နောက်တစ်ခုက နိုင်ငံတော်ဘတ်ဂျက်ရဲ့ အများပိုင်းကို တပ်မတော်ကို ပံ့ပိုးနေရတယ်။ အဲဒါတွေတင်မကဘူး တပ်မတော်က ဈေးကွက်စီးပွားရေးရဲ့ အရေးအကြီးဆုံးနဲ့ အကျိုးအမြတ်များဆုံး လုပ်ငန်းတွေကို ဦးပိုင်နဲ့ စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်းက ရယူထားတယ်။ သေချာတာကတော့ တိုင်းပြည်ရဲ့သယံဇာတနဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှန်သမျှ တပ်မတော် လက်ထဲမှာရှိတယ်။ ဒါတွေကတော့ တပ်မတော်အနေနဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ကိုအကြာင်းပြုပြီးတော့ အင်အားကြီးထွားလာတ၊ အာဏာသိမ်းတဲ့အဆင့်အထိ ရောက်လာတာ”

တပ်မတော်သားဟောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်မှူး ဝင်းနိုင်ကျော် ကတော့ ဒီအဆိုတွေကို သဘောမတူပါဘူး။

“ကျနော်တို့ တပ်မတော်က လုံခြုံရေးနဲ့ကာကွယ်ရေးတာဝန်တွေ ကို ထမ်းဆောင်တယ်၊ အခုလက်ရှိအနေအထားမှာလည်း ၂၀၀၈ အခြခံဥပဒေက ပေးထားတဲ့တာဝန်တွေ ကို ထမ်းဆောင်တယ်။  ဒီအပေါ်မှာ တပ်မတော် အဝန်းအဝိုင်းကသော်လည်းကောင်း၊ တာဝန်ရှိသူတွေကသော်လည်းကောင်း၊ တစ်ခုခုကို အကျိုးအမြတ် ယူရမယ်၊ ရရမယ်ဆိုတာ မရှိပါဘူး။သို့သော် ကျနော် အလေး အနက်ထား ပြောချင်တာက ဒီဟာတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ရှိရင် ကျနော်တို့က သုတေသန တိတိကျကျတော့လိုတယ်။ ဒါမှပဲ ပြောလို့ရမှာပါ”

ပြည်တွင်းစစ်ရှိနေတာကြောင့် တိုင်းရင်းသားတွေက သူတို့ရဲ့ Identity လို့ခေါ်တဲ့ သူတို့ဟာဘာလဲ၊ ဗမာနဲ့ ဘယ်လိုကွဲသလဲ၊ ဘာကြောင့်ကွဲသလဲဆိုတဲ့ ထင်ရှားတဲ့ ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာတွေကို ပိုပြီးပေါ်လွင်စေတယ်ဆိုတဲ့ အမြင်တွေလည်းရှိနေပါတယ်။

ဦးသန်းစိုးနိုင် မှာလည်း အဲဒီအမြင်ရှိပါတယ်။

“ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်နေတဲ့အတွက် တိုင်းရင်းသားတွေထဲက ဥပမာ ဝ တို့၊ ကချင် တို့၊ ရှမ်း RCSS တို့၊ ဆိုလို့ရှိရင် နိုင်ငံရေးအရ အတော်လေးအရေးပါတဲ့ နေရာတွေဖြစ်လာတယ်။ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးမှာ သူတို့နဲ့ ဆက်နွယ်ညှိနှိုင်းနေရတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အင်အားစုတွေရဲ့ အင်အားအရ၊ တည်ဆောက်မှုအရ၊ စစ်လက်နက်တပ်ဆင်မှုအရတွေလည်း ကြီးထွားနေတာပဲ။ အဲတော့ သူတို့ရဲ့ Identity ကိုမြှင့်တင်တဲ့နေရာမှာ ဒီလိုလှုပ်ရှားမှုတွေရှိနေတာက အကျိုးရှိတဲ့သဘောရှိတယ်။ အခုနောက်ပိုင်းဆို AA က အဲအနေအထားတွေရအောင် အချိန်တိုတွင်း ကြိုးပန်းနေတဲ့အတွက် ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှာဆို တိုက်ပွဲတွေ အပြင်းအထန် နေ့တိုင်းဖြစ်နေတယ်”

ဖဆပလအစိုးရ၊ စစ်အစိုးရအဆက်ဆက်နဲ့ NLD အရပ်သားအစိုးရလက်ထက်ထိ မနားတမ်းဖြစ်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ဟာ ဘယ်အချိန်ကျမှ ချုပ်ငြိမ်းမလဲ၊ ဘယ်လိုချုပ်ငြိမ်းမလဲဆိုတာ ခန့်မှန်းရခက်နေတဲ့ ကိစ္စပါ။

အကယ်၍များ နောက် ငါးနှစ်အတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးမရခဲ့ရင် ဘာတွေဖြစ်နိုင်ပါမလဲ။ ဦးရဲထွန်း ကတော့

“အဆိုးဆုံးဖြစ်လာနိုင်တာကတော့ တပ်မတော်က ရခိုင်တို့ဘာတို့ဘက်မှာ အတိုက်အခိုက်ခံနေရတယ်။ ကျနော်တို့နိုင်ငံကလည်း ဆက်သွယ်ရေး ကရိယာတွေကလည်း အရမ်းကောင်းလာတဲ့အခါကျတော့ တပ်ရဲ့ စစ်ချီစစ်တက်လှုပ်ရှားမှုတွေမှာပါ ထိခိုက်လာတဲ့သဘောရှိတယ်။ ဥပမာ- သတင်းပေါက်တာပေါ့။ ဒီထက်ပိုပြီးတော့ တခြားနေရာတွေမှာပါ တပ်ကပိုပြီးအတိုက်ခံလာရတယ်၊ အသေအပျောက် အကျအဆုံးတွေ များလာတယ်ဆိုရင် သူက နိုင်ငံတော်အာဏာကို ပြန်သိမ်းလိုက်တာမျိုးလည်း ရှိလာနိုင်တယ်”

မကြာခင်ရောက်လာတော့မယ့်၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းစစ်က ၇၂ နှစ်ပြည့်တော့မှာပါ။ ဒီလိုရှည်ကြာလှတဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ကြီးအဆုံးသတ်ဖို့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ရှိနေကြတုန်းပဲ ဆိုပေမယ့်လည်း တော်တော်နဲ့ မငြိမ်းမယ့်မီး၊ သက်ဆိုးရှည်ဦးမယ့်စစ်လို့ လေ့လာသူတော်တော်များများက သုံးသပ်ကြပါတယ်။ သေချာတာတစ်ခုကတော့ ပြည်တွင်းစစ်ကာလ ရှည်ကြာလာတာနဲ့အမျှ မြန်မာနိုင်ငံဟာလည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေအကြားမှာ အောက်တန်း နောက်တန်း ကျသည်ထက် ကျကျလာနေတယ်ဆိုတာပါပဲ။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

ေသြတိုးဆီးခ်ိဳအပါအဝင္ မကူးစက္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါေတြကို ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္မလဲ

 ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူေသဆုံးမႈရဲ႕ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေသြးတိုးနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္တဲ့ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ WHO ေျပာ
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ေသြးတိုးဆီးခ်ိဳအပါအဝင္ တျခားမကူးစက္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါေတြဟာ ကမာၻမွာေရာ ျမန္မာမွာပါ အျဖစ္မ်ားလာၿပီး လူေတြရဲ႕ ေနထိုင္ စားေသာက္မႈပုံစံ ေျပာင္းလာတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ မကူးစက္ႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရးဌာနခြဲ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာေက်ာ္ကံေကာင္းက ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

"ေသြးတိုးဆီးခ်ိဳဆိုရင္ အငန္ဓာတ္အစားမ်ားတာ၊ ေသြးခ်ိဳဆီးခ်ိဳဆိုရင္ အခ်ိဳဓာတ္ေတြ အစားမ်ားတာေတြရွိမွာေပါ့။ ေနထိုင္စားေသာက္မႈပုံစံေတြက ေျပာင္းလဲလာတဲ့အခါ Industry ေတြကေနၿပီးေတာ့ ပိုၿပီးလြယ္လြယ္ကူကူရလာႏိုင္တဲ့အေျခအေနမ်ိဳးေပါ့။ ကုန္သြယ္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြေပါ့။ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပစၥည္းရရွိမႈေတြမ်ားျပားလာတဲ့အခါ လူေတြ က ပိုၿပီးမ်ားမ်ားစားသုံးလာၾကတယ္" လို႔ ေဒါက္တာ ေက်ာ္ကံေကာင္းက ေျပာပါတယ္။

ဒီလိုစားသုံးမႈေတြမရွိေအာင္ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြလုပ္ေနေပမယ့္ လူေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း အျပဳအမူ ေတြေျပာင္းလဲဖို႔လိုပါတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

အဲဒီလိုကုန္ပစၥည္းေတြကိုကန႔္သတ္ဖို႔လိုအပ္ေနၿပီး ဥပမာ အေရွ႕ေတာင္အာရွက တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ SSB test ဆိုတာပါရွိတဲ့ အစား အေသာက္ စာရင္းေတြရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အဲဒီလို Sugar sweetened beverage ဆိုတဲ့ အခ်ိဳထည့္ထားတဲ့ အစားအစာေတြကို စာရင္းေကာက္ယူဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္လို႔ ေဒါက္တာ ေက်ာ္ကံေကာင္းက ဆိုပါတယ္။

ေသြးတိုးဟာ ႏွစ္ၾကာသြားၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ကုသဖို႔မလြယ္ေတာ့ရင္ ႏွလုံးအလုပ္မလုပ္ႏိုင္တဲ့အဆင့္ေရာက္ၿပီး ေမာဟိုက္တာ၊ ႏွလုံးေသြးေၾကာက်ဥ္းတဲ့ေရာဂါ ေတြျဖစ္လာႏိုင္ၿပီး ေသြးတအားတိုးလာတဲ့အခါ ႐ုတ္တရက္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေပါက္ၿပီး ေလျဖတ္ေသဆုံးႏိုင္ပါတယ္။ ေရရွည္မွာ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးႏိုင္တယ္လို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳဟာလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ကုသႏိုင္မႈမရွိရင္ အာ႐ုံေၾကာေတြထိခိုက္ပ်က္စီးတာ၊ ေသြးလွည့္ပတ္မႈ အားနည္းသြားၿပီး ေျခေထာက္ေတြဆီ ေသြးမေရာက္လို႔ ေသြးေၾကာပုပ္တာ၊ မ်က္လုံးေသြးေၾကာေပါက္ၿပီး မ်က္စိကြယ္ႏိုင္ေျခလည္း ရွိတယ္လို႔ေဒါက္တာေက်ာ္ကံေကာင္းက ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဆီဓာတ္အလိုလိုမ်ားလာတာ၊ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးတာ၊ ေဖာေယာင္တာ၊ ခႏၶာကိုယ္အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္တာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၂၀၁၆ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူေသဆုံးမႈရဲ႕ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေသြးတိုးနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္တဲ့ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

လက္ရွိ က်န္းမာေရးဌာနရဲ႕ စာရင္းေတြအရလည္း လူနာေတြထဲမွာ ေသြးတိုးျဖစ္သူ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ဆီးခ်ိဳျဖစ္သူ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထက္မွာ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
-----------------
(Unicode)⤵⤵⤵
(၂) သွေတိုးဆီးချိုအပါအဝင် မကူးစက်နိုင်တဲ့ရောဂါတွေကို ဘယ်လိုထိန်းချုပ်မလဲ

သွေးတိုးဆီးချိုအပါအဝင် တခြားမကူးစက်နိုင်တဲ့ရောဂါတွေဟာ ကမ္ဘာမှာရော မြန်မာမှာပါ အဖြစ်များလာပြီး လူတွေရဲ့ နေထိုင် စားသောက်မှုပုံစံ ပြောင်းလာတာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန၊ မကူးစက်နိုင်သောရောဂါများ ကာကွယ်နှိမ်နင်းရေးဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာကျော်ကံကောင်းက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် NOAH SEELAM
Image caption မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူသေဆုံးမှုရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းက သွေးတိုးနဲ့ ဆက်နွှယ်တဲ့ရောဂါတွေကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ WHO ပြော

"သွေးတိုးဆီးချိုဆိုရင် အငန်ဓာတ်အစားများတာ၊ သွေးချိုဆီးချိုဆိုရင် အချိုဓာတ်တွေ အစားများတာတွေရှိမှာပေါ့။ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံတွေက ပြောင်းလဲလာတဲ့အခါ Industry တွေကနေပြီးတော့ ပိုပြီးလွယ်လွယ်ကူကူရလာနိုင်တဲ့အခြေအနေမျိုးပေါ့။ ကုန်သွယ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဆိုးကျိုးတွေပေါ့။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပစ္စည်းရရှိမှုတွေများပြားလာတဲ့အခါ လူတွေ က ပိုပြီးများများစားသုံးလာကြတယ်" လို့ ဒေါက်တာ ကျော်ကံကောင်းက ပြောပါတယ်။

ဒီလိုစားသုံးမှုတွေမရှိအောင် ပညာပေးလုပ်ငန်းတွေလုပ်နေပေမယ့် လူတွေကိုယ်တိုင်ကလည်း အပြုအမူ တွေပြောင်းလဲဖို့လိုပါတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

အဲဒီလိုကုန်ပစ္စည်းတွေကိုကန့်သတ်ဖို့လိုအပ်နေပြီး ဥပမာ အရှေ့တောင်အာရှက တချို့နိုင်ငံတွေမှာ SSB test ဆိုတာပါရှိတဲ့ အစား အသောက် စာရင်းတွေရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း အဲဒီလို Sugar sweetened beverage ဆိုတဲ့ အချိုထည့်ထားတဲ့ အစားအစာတွေကို စာရင်းကောက်ယူဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ ဒေါက်တာ ကျော်ကံကောင်းက ဆိုပါတယ်။

သွေးတိုးဟာ နှစ်ကြာသွားပြီး ထိန်းချုပ်ကုသဖို့မလွယ်တော့ရင် နှလုံးအလုပ်မလုပ်နိုင်တဲ့အဆင့်ရောက်ပြီး မောဟိုက်တာ၊ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းတဲ့ရောဂါ တွေဖြစ်လာနိုင်ပြီး သွေးတအားတိုးလာတဲ့အခါ ရုတ်တရက် ဦးနှောက်သွေးကြောပေါက်ပြီး လေဖြတ်သေဆုံးနိုင်ပါတယ်။ ရေရှည်မှာ ကျောက်ကပ် ပျက်စီးနိုင်တယ်လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။

ဆီးချိုဟာလည်း ထိန်းချုပ်ကုသနိုင်မှုမရှိရင် အာရုံကြောတွေထိခိုက်ပျက်စီးတာ၊ သွေးလှည့်ပတ်မှု အားနည်းသွားပြီး ခြေထောက်တွေဆီ သွေးမရောက်လို့ သွေးကြောပုပ်တာ၊ မျက်လုံးသွေးကြောပေါက်ပြီး မျက်စိကွယ်နိုင်ခြေလည်း ရှိတယ်လို့ဒေါက်တာကျော်ကံကောင်းက ပြောပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အဆီဓာတ်အလိုလိုများလာတာ၊ ကျောက်ကပ် ပျက်စီးတာ၊ ဖောယောင်တာ၊ ခန္ဓာကိုယ်အဆိပ်အတောက်ဖြစ်တာတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၂၀၁၆ မှာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူသေဆုံးမှုရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းက သွေးတိုးနဲ့ ဆက်နွှယ်တဲ့ရောဂါတွေကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိ ကျန်းမာရေးဌာနရဲ့ စာရင်းတွေအရလည်း လူနာတွေထဲမှာ သွေးတိုးဖြစ်သူ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ဆီးချိုဖြစ်သူ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထက်မှာ ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ကိုမလိုက္နာလို႔ တိုက္ပြဲျပန္ျဖစ္တာလို႔ RCSS ေျပာ

RCSS/SSA ရဲ႕ စစ္ေရးျပအခမ္းအနားတစ္ခု
(Zawgyi)⤵⤵
ဒီရက္ပိုင္း အစိုးရတပ္နဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာဟာ ႏွစ္ဖက္လုံးက အပစ္ရပ္ခ်ဳပ္ NCA ပါအခ်က္ေတြကို မလိုက္နာလို႔ ျဖစ္တာလို႔ ရွမ္းျပည္ျပန္ လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS/SSA) က ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး စိုင္းဦးက ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္မွာ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ အသြားအလာလုပ္တဲ့အခါ ႀကိဳတင္အသိေပးအေၾကာင္းၾကားဖို႔ဆိုတဲ့အခ်က္ေတြ ပါပါတယ္။
ႏွစ္ဖက္မေက်လည္မႈေတြကို ႏိုဝင္ဘာလလယ္ကတင္ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းႏိုင္ခဲ့တာ မၾကာေသး

ဒါေပမဲ့ နမၼတူမွာ လက္နက္ႀကီးက်လို႔ အရပ္သားအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးေသဆုံးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ ရက္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာမရွိဘူးလို႔ သူက ျငင္းဆိုပါတယ္။

"ႏိုဝင္ဘာ ၂၈ ရက္မွာ မန္ဝါ႐ြာနားမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္တာ မွန္ပါတယ္။ ဒါကလည္း ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ သြားလာရင္း မေတာ္တဆ ထိေတြ႕တိုက္ပြဲျဖစ္တာပါ။ ဆယ္မိနစ္ ဆယ့္ငါးမိနစ္ေလာက္ပဲ အျပန္အလွန္ပစ္တာပါ။ လူေသတယ္ဆိုတဲ့ ၂၉ ရက္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔တပ္ေတြ အဲဒီ႐ြာနားမွာ မရွိပါဘူး" လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

အခုလို တိုက္ပြဲျဖစ္ရတာက RCSS ဘက္က ရွမ္းေျမာက္မွာ တပ္စခန္းေတြတိုးခ်ဲ႕တာေၾကာင့္လို႔ တပ္မေတာ္က ေျပာပါတယ္။
 ၂၀၁၇ အတြင္းက ေနျပည္ေတာ္ေရာက္ RCSSကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕

RCSS အေနနဲ႔ အဲဒီလိုတပ္စခန္းအခိုင္အမာ တည္ေဆာက္တာမ်ိဳး မလုပ္ဘူးလို႔ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး စိုင္းဦးက ေျပာပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ လာမယ့္ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ေဆြးေႏြးသြားဖို႔ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

RCSS ဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးယြက္စစ္ ေနျပည္ေတာ္လာမယ့္ လမ္းေၾကာင္းကို တပ္မေတာ္က တားျမစ္လို႔ ခရီးစဥ္ပ်က္သြားတဲ့အတြက္ ဒီအေပၚ ႏွစ္ဖက္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြး ေျပလည္ခဲ့တာ ႏွစ္ပတ္ခန႔္အၾကာမွာ ခုလို တိုက္ပြဲျဖစ္တာျဖစ္ပါတယ္။

RCSS ဟာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ေနာက္ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုက္ပြဲ ၅၈ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားထားၿပီး တိုက္ပြဲအဓိကျဖစ္ပြားတဲ့အေၾကာင္းအရင္းထဲမွာ လက္နက္ကိုင္တပ္ေတြအတြက္ နယ္ေျမအတည္တက် သတ္မွတ္ထားမႈမရွိတဲ့အတြက္ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ ထိေတြ႕မႈက အမ်ားဆုံးျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

မေန႔က တိုက္ပြဲမွာ RCSS ဘက္က ေသနတ္တစ္လက္အပါအဝင္ လက္နက္ခဲယမ္းေတြသိမ္းဆည္းရရွိခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္း မွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕အတြင္းေရးမႉး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းကေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ RCSS ကေတာ့ အဲဒီလိုသူတို႔လက္နက္ေတြ ဆုံးရႈံးရမႈလည္း မရွိဘူးလို႔ ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။

ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ မြန္ျပည္သစ္ပါတီနဲ႔လည္း တပ္မေတာ္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားထားၿပီး ေဒသခံေတြ ထိုင္းဘက္ကို ေထာင္နဲ႔ခ်ီတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရပါတယ္။

လာမယ့္ ဒီဇင္ဘာ ၃ ရက္ကေန ၅ ရက္အထိ ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္မွာ အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထိုးအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေတြစုဖြဲ႕ထားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဦးေဆာင္အဖြဲ႕ (PPST) အစည္းအေဝး က်င္းပဖို႔ရွိေနၿပီး ဒီအစည္းအေဝးေတြမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္စဥ္ေတြေဆြးေႏြးဖို႔ရွိေနပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
---------------------
(Unicode)⤵⤵⤵
RCSS/SSA ရဲ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနားတစ်ခု
(၁) အပစ်ရပ်စာချုပ်ကိုမလိုက်နာလို့ တိုက်ပွဲပြန်ဖြစ်တာလို့ RCSS ပြော

ဒီရက်ပိုင်း အစိုးရတပ်နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာဟာ နှစ်ဖက်လုံးက အပစ်ရပ်ချုပ် NCA ပါအချက်တွေကို မလိုက်နာလို့ ဖြစ်တာလို့ ရှမ်းပြည်ပြန် လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS/SSA) က ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

အပစ်ရပ်စာချုပ်မှာ နှစ်ဖက်တပ်တွေ အသွားအလာလုပ်တဲ့အခါ ကြိုတင်အသိပေးအကြောင်းကြားဖို့ဆိုတဲ့အချက်တွေ ပါပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Tai Freedom
Image caption နှစ်ဖက်မကျေလည်မှုတွေကို နိုဝင်ဘာလလယ်ကတင် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းနိုင်ခဲ့တာ မကြာသေး

ဒါပေမဲ့ နမ္မတူမှာ လက်နက်ကြီးကျလို့ အရပ်သားအမျိုးသမီးတစ်ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာမရှိဘူးလို့ သူက ငြင်းဆိုပါတယ်။

"နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်မှာ မန်ဝါရွာနားမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်တာ မှန်ပါတယ်။ ဒါကလည်း နှစ်ဖက်တပ်တွေ သွားလာရင်း မတော်တဆ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်တာပါ။ ဆယ်မိနစ် ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက်ပဲ အပြန်အလှန်ပစ်တာပါ။ လူသေတယ်ဆိုတဲ့ ၂၉ ရက်မှာ ကျွန်တော်တို့တပ်တွေ အဲဒီရွာနားမှာ မရှိပါဘူး" လို့ သူကပြောပါတယ်။

အခုလို တိုက်ပွဲဖြစ်ရတာက RCSS ဘက်က ရှမ်းမြောက်မှာ တပ်စခန်းတွေတိုးချဲ့တာကြောင့်လို့ တပ်မတော်က ပြောပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် SAI LEARN
Image caption ၂၀၁၇ အတွင်းက နေပြည်တော်ရောက် RCSSကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့

RCSS အနေနဲ့ အဲဒီလိုတပ်စခန်းအခိုင်အမာ တည်ဆောက်တာမျိုး မလုပ်ဘူးလို့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းဦးက ပြောပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်လို့ လာမယ့်ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ ဆွေးနွေးသွားဖို့ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

RCSS ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ် နေပြည်တော်လာမယ့် လမ်းကြောင်းကို တပ်မတော်က တားမြစ်လို့ ခရီးစဉ်ပျက်သွားတဲ့အတွက် ဒီအပေါ် နှစ်ဖက်ကိုယ်စားလှယ်တွေ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး ပြေလည်ခဲ့တာ နှစ်ပတ်ခန့်အကြာမှာ ခုလို တိုက်ပွဲဖြစ်တာဖြစ်ပါတယ်။

RCSS ဟာ အပစ်ရပ်စာချုပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့နောက် တပ်မတော်နဲ့ တိုက်ပွဲ ၅၈ ကြိမ်ဖြစ်ပွားထားပြီး တိုက်ပွဲအဓိကဖြစ်ပွားတဲ့အကြောင်းအရင်းထဲမှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေအတွက် နယ်မြေအတည်တကျ သတ်မှတ်ထားမှုမရှိတဲ့အတွက် နှစ်ဖက်တပ်တွေ ထိတွေ့မှုက အများဆုံးဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မနေ့က တိုက်ပွဲမှာ RCSS ဘက်က သေနတ်တစ်လက်အပါအဝင် လက်နက်ခဲယမ်းတွေသိမ်းဆည်းရရှိခဲ့တယ်လို့ တပ်မတော်သတင်း မှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကပြောပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ RCSS ကတော့ အဲဒီလိုသူတို့လက်နက်တွေ ဆုံးရှုံးရမှုလည်း မရှိဘူးလို့ ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

ဒီရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ မွန်ပြည်သစ်ပါတီနဲ့လည်း တပ်မတော် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားထားပြီး ဒေသခံတွေ ထိုင်းဘက်ကို ထောင်နဲ့ချီတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပါတယ်။

လာမယ့် ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်ကနေ ၅ ရက်အထိ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မှာ အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တွေစုဖွဲ့ထားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (PPST) အစည်းအဝေး ကျင်းပဖို့ရှိနေပြီး ဒီအစည်းအဝေးတွေမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်တွေဆွေးနွေးဖို့ရှိနေပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

ICJ ခရီးစဥ္ေထာက္ခံမႈ တရားခြင္အေပၚ လႊမ္းမိုးမႈ ရွိမည္မဟုတ္

ICJ တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သြားေရာက္ရင္ဆုိင္မည့္အေပၚ UWSA ထုတ္ျပန္ခ်က္။ (ႏုိဝင္ဘာ ၂၇၊ ၂၀၁၉)

(Zawgyi / Unicode)

ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္အေပၚ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိယ္တိုင္ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ံုး (ICJ) မွာ သြားေရာက္ရင္ဆိုင္ဖို႔ လုပ္တာဟာ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈရွိတဲ့ လုပ္ရပ္အျဖစ္ ေထာက္ခံတယ္လို႔ UWSA က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ စစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္မႈေတြကို ICJ မွာ သက္ေသခံမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔နဲ႔ေတာ့ အျမင္ကြဲျပားမႈ ရွိႏုိင္ေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရးမဟာမိတ္ေတြသာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း UWSA က ေျပာပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တုိင္ ICJ ကိုသြားမယ့္ ခရီးစဥ္အေပၚ အခုလို တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြၾကား အျမင္သေဘာထား ကြဲျပားမႈ ရပ္တည္ခ်က္ ကြာျခားမႈေတြဟာ ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိႏုိင္ပါသလဲဆိုတဲ့ အျမင္ေတြကို မဆုမြန္က ေမးျမန္းတင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ံုး ICJ မွာ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံက တိုင္ၾကားထားတာကို ၾကားနာစစ္ေဆးမယ့္ကိစၥ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တုိင္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးတေယာက္ အေနနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ဦးစီးၿပီး ေျဖရွင္းမယ့္ကိစၥအေပၚ ျပည္ေထာင္စု၏ ဂုဏ္သိကၡာအေပၚ ကာကြယ္ေစာင့္ထိန္းမည့္ လုပ္ရပ္အျဖစ္ ဂုဏ္ယူတယ္လို႔ UWSA ဝျပည္နယ္ဘက္က ေထာက္ခံေၾကညာခ်က္ ႏိုဝင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ စြပ္စြဲခ်က္ေတြအေပၚ မ်က္စိစံုမွိတ္ ျငင္းပယ္မေနဘဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တုိင္ ဦးေဆာင္ၿပီး သြားရွင္းမယ့္အေပၚ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈအျပည့္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အျဖစ္ ေထာက္ခံတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ UWSA ဝအဖြဲ႔ရဲ႕ လား႐ိႈးဆက္ဆံေရး႐ံုး တာဝန္ခံ ဦးညီရန္းက ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ မ်က္စိမွိတ္ျငင္းတာထက္ ဒါမ်ဳိး တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ သြားၿပီးမွ ေျဖရွင္းတယ္ဆုိတာေတာ့ ေထာက္ခံပါတယ္။ Genocide ေျမာက္တယ္၊ မေျမာက္ဘူးဆုိတာ ဒါက တရား႐ုံးက ဆုံးျဖတ္ပါလိမ့္မယ္။”

မဆုမြန္ - ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ကိုယ္တုိင္ သြားၿပီး ေျဖရွင္းမယ့္ကိစၥကိုေရာ ကူညီေပးတာမ်ဳိး၊ ဝုိင္းၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးတာမ်ဳိး ဘာမ်ားရွိႏုိင္မလဲ။

ဦးညီရန္း - “အရင္တုန္းကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အစုိးရနဲ႔ ပူးေပါင္းခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုပူးေပါင္းမလဲဆုိတာ ဒါကေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရက ဘယ္လိုမ်ဳိး ကမ္းလွမ္းလာမလဲ ဆုိတဲ့အေပၚမွာ ဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ ဘယ္လုိတုိင္ပင္မလဲ ဆုိတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ပါလိမ့္မယ္။”

ICJ ႏိုင္ငံတကာ တရား႐ုံးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ လူမ်ိဳးတုံုးသတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ တရားစြဲဆိုမႈကို ေထာက္ခံေၾကာင္းနဲ႔ စစ္ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈေတြအတြက္ လုိအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ကူညီေပးသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ဝင္ ၃ ဖြဲ႔ကလည္း ႏုိဝင္ဘာလ ၂၉ ရက္က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ထားတာပါ။ အခုလို တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြၾကား ရပ္တည္ခ်က္ သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခ်က္ မတူကြဲျပားမႈဟာ အဖြဲ႔အခ်င္းခ်င္းၾကား ဘယ္လိုအေျခအေနေတြ ျဖစ္လာႏုိင္သလဲ ဆိုတဲ့အေပၚ UWSA တာဝန္ခံတဦးျဖစ္တဲ့ ဦးညီရန္းက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ေျမာက္ပုိင္း မဟာမိတ္တပ္နဲ႔ အျမင္မတူတာတခ်ဳိ႕ေတာ့ ရွိတယ္။ ဒီကိစၥက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ လက္ရွိျဖစ္တည္မႈအေပၚမွာ သြားၿပီးေတာ့ အေျခခံတာေပါ့။ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ကလည္း သူတုိ႔ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် တုိက္ပြဲျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အေျခအေနခ်င္းကေတာ့ မတူဘူးေပါ့။”

မဆုမြန္ - ဘယ္လိုမ်ဳိး ကြဲျပားမႈရွိပါသလဲရွင့္။

ဦးညီရန္း - “သူတုိ႔က ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် တုိက္ပြဲျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ အေနအထားကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ နားလည္ေပးပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ သူ႔အျမင္ ကုိယ့္အျမင္ဆုိတာ သီးျခားအျမင္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလုိမ်ဳိး အျမင္ေတြ ကြဲေပမယ့္လည္း ဒီ FPNCC အဖြဲ႔ကုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က တစုံတရာ ထိခုိက္တာ စိတ္ဝမ္းကြဲတာ မရွိပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံေရးမဟာမိတ္ေတြပဲေလ။”

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တုိင္ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ံုး ICJ ကို သြားေရာက္ေျဖရွင္းမယ့္ ကိစၥအေပၚ ေထာက္ခံသူေတြရွိသလို ကန္႔ကြက္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေနာက္ တရားမွ်တမႈကို လိုလားသူေတြဘက္ကလည္း တရားမွ်တမႈနဲ႔ အမွန္တရားကို ေဖာ္ထုတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုမႈေတြနဲ႔ ရပ္တည္ခ်က္ အျမင္သေဘာထား အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားေနတာပါ။

ဒီအထဲမွာေတာ့ အခုလုိ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ အခ်င္းခ်င္းၾကား အျမင္သေဘာထား ရပ္တည္ခ်က္ မတူညီမႈေတြကေတာ့ ICJ ရဲ႕ တရား႐ံုး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လႊမ္းမိုးႏုိင္မွာ မဟုတ္ေပမယ့္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံရဲ႕ ခရီးစဥ္အေပၚမွာေတာ့ သက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္မႈရွိပါတယ္။

ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသံုးသပ္ေနတဲ့ သတင္းစာဆရာ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္က သူ႔အျမင္ကုိ အခုလိုေျပာပါတယ္။

“အခုထုတ္ျပန္ခ်က္ လုပ္တဲ့အေပၚမွာ ေနာက္ဆုံးထုတ္ျပန္ထားတာေတြ ႏွစ္မ်ဳိးေတြ႔တယ္။ ကြဲျပားမႈဆုိတဲ့ဟာကေတာ့ ႐ုိးရွင္းပါတယ္။ ခုနလို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တုိက္ေနခုိက္ေနတဲ့ အဖြဲ႔ကေတာ့ တပ္မေတာ္ေရာ အစုိးရေရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေရာ ခြဲျခားမေနဘူး။ အားလုံးကုိ ဆန္႔က်င္တယ္ဆိုတဲ့သေဘာ ထုတ္ျပတာေပါ့။ က်န္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကေတာ့ ခြဲျခားၿပီးျမင္တာေပါ့။ အလားတူပဲ ဝအဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္တာလည္း ဒီသေဘာပဲ။ အခုလည္း AA ရယ္္၊ ကိုးကန္႔ရယ္၊ ပေလာင္ရယ္ သူတုိ႔သုံးဖြဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကေတာ့ လုံးဝျခားနားတယ္။ သူတုိ႔ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာမွာ စြဲထားတဲ့ဟာေတြ အကုန္လုံးကို တရားစြဲဆုိမႈကို ေထာက္ခံတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ICJ မွာျဖစ္ေစ၊ ICC မွာျဖစ္ေစ၊ အာဂ်င္တီးနားမွာျဖစ္ေစ တရားစြဲတဲ့လူေတြဘက္က အေထာက္အထားေတြ ဘာေတြ လုိခ်င္တယ္ဆုိရင္ သူတို႔ကလည္း အဲဒီအေထာက္အထားေတြ သြားၿပီးေပးမယ္ ဆုိတာေလာက္ကို ေျပာထားတယ္။ ဒါ လုံးဝ ဆန္႔က်င္တာေပါ့၊ အဲလုိေတာ့ ေတြ႔မိတယ္။”

အစိုးရက ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးကို လက္ခံမထားတဲ့့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြကို ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းၿပီး လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ အဲဒီအမႈကို လာမယ့္ ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ The Hague ၿမိဳ႕မွာ စတင္ၾကားနာစစ္ေဆးမွာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ICJ က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ အဲဒီေန႔မွာ တရားလိုျဖစ္တဲ့ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံက ေလွ်ာက္လဲခ်က္ တင္သြင္းမွာျဖစ္ၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ICJ မွာ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ တင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အာဖရိက အေနာက္ပိုင္းေဒသမွာရွိတဲ့ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံက OIC အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံမ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႔ဝင္ ၅၇ ႏိုင္ငံကိုယ္စား ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ တရားစြဲဆိုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

------------------------------------

(Unicode)

ICJ ခရီးစဉ်ထောက်ခံမှု တရားခွင်အပေါ် လွှမ်းမိုးမှု ရှိမည်မဟုတ်

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်အပေါ် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) မှာ သွားရောက်ရင်ဆိုင်ဖို့ လုပ်တာဟာ တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုရှိတဲ့ လုပ်ရပ်အဖြစ် ထောက်ခံတယ်လို့ UWSA က ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ စစ်တပ်ရဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်မှုတွေကို ICJ မှာ သက်သေခံမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့နဲ့တော့ အမြင်ကွဲပြားမှု ရှိနိုင်ပေမယ့် နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်တွေသာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း UWSA က ပြောပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် ICJ ကိုသွားမယ့် ခရီးစဉ်အပေါ် အခုလို တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကြား အမြင်သဘောထား ကွဲပြားမှု ရပ်တည်ချက် ကွာခြားမှုတွေဟာ ဘယ်လိုသက်ရောက်မှုတွေ ရှိနိုင်ပါသလဲဆိုတဲ့ အမြင်တွေကို မဆုမွန်က မေးမြန်းတင်ပြထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်နဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရုံး ICJ မှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တိုင်ကြားထားတာကို ကြားနာစစ်ဆေးမယ့်ကိစ္စ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ကိုယ်တိုင် သွားရောက်ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတယောက် အနေနဲ့ ကိုယ်တိုင်ဦးစီးပြီး ဖြေရှင်းမယ့်ကိစ္စအပေါ် ပြည်ထောင်စု၏ ဂုဏ်သိက္ခာအပေါ် ကာကွယ်စောင့်ထိန်းမည့် လုပ်ရပ်အဖြစ် ဂုဏ်ယူတယ်လို့ UWSA ဝပြည်နယ်ဘက်က ထောက်ခံကြေညာချက် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

စွပ်စွဲချက်တွေအပေါ် မျက်စိစုံမှိတ် ငြင်းပယ်မနေဘဲ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်ပြီး သွားရှင်းမယ့်အပေါ် တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုအပြည့်နဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် ထောက်ခံတဲ့သဘော ဖြစ်ပါတယ်လို့ UWSA ဝအဖွဲ့ရဲ့ လားရှိုးဆက်ဆံရေးရုံး တာဝန်ခံ ဦးညီရန်းက ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းကို အခုလိုပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့အနေနဲ့ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် မျက်စိမှိတ်ငြင်းတာထက် ဒါမျိုး တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှု ရဲရဲဝံ့ဝံ့ သွားပြီးမှ ဖြေရှင်းတယ်ဆိုတာတော့ ထောက်ခံပါတယ်။ Genocide မြောက်တယ်၊ မမြောက်ဘူးဆိုတာ ဒါက တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ပါလိမ့်မယ်။”

မဆုမွန် - နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ကိုယ်တိုင် သွားပြီး ဖြေရှင်းမယ့်ကိစ္စကိုရော ကူညီပေးတာမျိုး၊ ဝိုင်းပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ပေးတာမျိုး ဘာများရှိနိုင်မလဲ။

ဦးညီရန်း - “အရင်တုန်းကတော့ ကျနော်တို့ အစိုးရနဲ့ ပူးပေါင်းခဲ့တဲ့ အစဉ်အလာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဆက်လက်ပြီးတော့ ဘယ်လိုပူးပေါင်းမလဲဆိုတာ ဒါကတော့ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဘယ်လိုမျိုး ကမ်းလှမ်းလာမလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ ဌာနချုပ်နဲ့ ဘယ်လိုတိုင်ပင်မလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပါလိမ့်မယ်။”

ICJ နိုင်ငံတကာ တရားရုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနဲ့ တရားစွဲဆိုမှုကို ထောက်ခံကြောင်းနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့မှုတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက် သက်သေအထောက်အထားတွေ ကူညီပေးသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင် ၃ ဖွဲ့ကလည်း နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်က ကြေညာချက် ထုတ်ထားတာပါ။ အခုလို တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကြား ရပ်တည်ချက် သဘောထား ထုတ်ပြန်ချက် မတူကွဲပြားမှုဟာ အဖွဲ့အချင်းချင်းကြား ဘယ်လိုအခြေအနေတွေ ဖြစ်လာနိုင်သလဲ ဆိုတဲ့အပေါ် UWSA တာဝန်ခံတဦးဖြစ်တဲ့ ဦးညီရန်းက အခုလိုပြောပါတယ်။

“မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်နဲ့ အမြင်မတူတာတချို့တော့ ရှိတယ်။ ဒီကိစ္စက ကျနော်တို့ရဲ့ လက်ရှိဖြစ်တည်မှုအပေါ်မှာ သွားပြီးတော့ အခြေခံတာပေါ့။ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ကလည်း သူတို့ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ ကျနော်တို့ အခြေအနေချင်းကတော့ မတူဘူးပေါ့။”

မဆုမွန် - ဘယ်လိုမျိုး ကွဲပြားမှုရှိပါသလဲရှင့်။

ဦးညီရန်း - “သူတို့က နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ သူတို့ရဲ့ အနေအထားကိုလည်း ကျနော်တို့ နားလည်ပေးပါတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် သူ့အမြင် ကိုယ့်အမြင်ဆိုတာ သီးခြားအမြင်တွေ ရှိနေပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး အမြင်တွေ ကွဲပေမယ့်လည်း ဒီ FPNCC အဖွဲ့ကိုတော့ ကျနော်တို့က တစုံတရာ ထိခိုက်တာ စိတ်ဝမ်းကွဲတာ မရှိပါဘူး။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်တွေပဲလေ။”

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတကာတရားရုံး ICJ ကို သွားရောက်ဖြေရှင်းမယ့် ကိစ္စအပေါ် ထောက်ခံသူတွေရှိသလို ကန့်ကွက်သူတွေလည်း ရှိပါတယ်။ နောက် တရားမျှတမှုကို လိုလားသူတွေဘက်ကလည်း တရားမျှတမှုနဲ့ အမှန်တရားကို ဖော်ထုတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုမှုတွေနဲ့ ရပ်တည်ချက် အမြင်သဘောထား အမျိုးမျိုး ကွဲပြားနေတာပါ။

ဒီအထဲမှာတော့ အခုလို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အချင်းချင်းကြား အမြင်သဘောထား ရပ်တည်ချက် မတူညီမှုတွေကတော့ ICJ ရဲ့ တရားရုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်မှာ မဟုတ်ပေမယ့်လို့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရဲ့ ခရီးစဉ်အပေါ်မှာတော့ သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ သုံးသပ်မှုရှိပါတယ်။

မြန်မာ့အရေး လေ့လာသုံးသပ်နေတဲ့ သတင်းစာဆရာ ဦးစည်သူအောင်မြင့်က သူ့အမြင်ကို အခုလိုပြောပါတယ်။

“အခုထုတ်ပြန်ချက် လုပ်တဲ့အပေါ်မှာ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ထားတာတွေ နှစ်မျိုးတွေ့တယ်။ ကွဲပြားမှုဆိုတဲ့ဟာကတော့ ရိုးရှင်းပါတယ်။ ခုနလို ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်နေခိုက်နေတဲ့ အဖွဲ့ကတော့ တပ်မတော်ရော အစိုးရရော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရော ခွဲခြားမနေဘူး။ အားလုံးကို ဆန့်ကျင်တယ်ဆိုတဲ့သဘော ထုတ်ပြတာပေါ့။ ကျန်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကတော့ ခွဲခြားပြီးမြင်တာပေါ့။ အလားတူပဲ ဝအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်တာလည်း ဒီသဘောပဲ။ အခုလည်း AA ရယ်၊ ကိုးကန့်ရယ်၊ ပလောင်ရယ် သူတို့သုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကတော့ လုံးဝခြားနားတယ်။ သူတို့ကတော့ နိုင်ငံတကာမှာ စွဲထားတဲ့ဟာတွေ အကုန်လုံးကို တရားစွဲဆိုမှုကို ထောက်ခံတယ်လို့ ပြောတယ်။ ICJ မှာဖြစ်စေ၊ ICC မှာဖြစ်စေ၊ အာဂျင်တီးနားမှာဖြစ်စေ တရားစွဲတဲ့လူတွေဘက်က အထောက်အထားတွေ ဘာတွေ လိုချင်တယ်ဆိုရင် သူတို့ကလည်း အဲဒီအထောက်အထားတွေ သွားပြီးပေးမယ် ဆိုတာလောက်ကို ပြောထားတယ်။ ဒါ လုံးဝ ဆန့်ကျင်တာပေါ့၊ အဲလိုတော့ တွေ့မိတယ်။”

အစိုးရက ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးကို လက်ခံမထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက ရိုဟင်ဂျာ မွတ်စလင်တွေကို နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းပြီး လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ အဲဒီအမှုကို လာမယ့် ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့မှာ နယ်သာလန်နိုင်ငံ The Hague မြို့မှာ စတင်ကြားနာစစ်ဆေးမှာ ဖြစ်တဲ့အကြောင်း ICJ က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အဲဒီနေ့မှာ တရားလိုဖြစ်တဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက လျှောက်လဲချက် တင်သွင်းမှာဖြစ်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံက ICJ မှာ လျှောက်လဲချက် တင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

အာဖရိက အနောက်ပိုင်းဒေသမှာရှိတဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက OIC အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅၇ နိုင်ငံကိုယ်စား မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် တရားစွဲဆိုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

 မဆုမြန္/ VOA Burmese
https://burmese.voanews.com
အချိန်နဲ့တပြေးညီ သတင်းများ ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ facebook "like" ကို နှိပ်ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကို လည်း သတင်းများ ဆက်သွယ်ပေးပို့နိုင်ပါသည်။
 

Advertisement

 

အသစ် တင်သမျှ သတင်းများ အလို အလျှောက်ပို့ ပေးပါမည်

ကျန်းမာရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေး

တစ်ပတ်အတွင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ သတင်းများ