ေက်ာက္ေတာ္မွာ ရွာေဖြဖမ္းဆီးမႈေတြရွိေနလို႔ အရပ္သားေတြ ထြက္ေျပးၿပီး ေဈးဆိုင္ေတြပိတ္ထားရဟုဆို

 သရက္တစ္ပင္ ေက်း႐ြာနဲ႔ ကစၦပနဒီတံတားထိပ္ေတြမွာ ကားဆိုင္ကယ္ေတြနဲ႔ ခရီးသည္ေတြကိုပါ အဓိက စစ္ေဆးေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြကေျပာ
(Zawgyi)⤵⤵⤵
တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ၿပီးေနာက္တစ္ရက္ ႏိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္ေန႔လယ္ပိုင္းကေန ခုလိုရွာေဖြစစ္ေဆးတာေတြ စလုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး သရက္တစ္ပင္ေက်း႐ြာအျပင္ ႐ြာမျပင္ေက်း႐ြာနဲ႔ အနီးအနား ေက်း႐ြာေတြ၊ အေဝးေျပးလမ္းမေပၚမွာ သြားလာေနတဲ့ ကားနဲ႔ ဆိုင္ကယ္ေတြ၊ ခရီးသည္ေတြကိုပါ ရွာေဖြစစ္ေဆးေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ႐ြာမျပင္ေက်း႐ြာ သားေတြက ေျပာပါတယ္။

ႏိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္ေန႔မွာေတာ့ သရက္တစ္ပင္၊ ႐ြာမျပင္၊ စပါးဆိပ္ စတဲ့ေက်း႐ြာေတြက ေဒသခံ ၄ ဦးကို ဖမ္းဆီးသြားခဲ့ၿပီး ႏိုဝင္ဘာ ၁၆ ရက္ တတိယေျမာက္ေန႔မွာေတာ့ သရက္တစ္ပင္နဲ႔ ႐ြာမျပင္ေက်း႐ြာေတြက အမ်ိဳးသား ေတြဟာ ဖမ္းဆီးခံရမွာကို စိုးရိမ္ၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနၾကရတယ္လို႔ ကိုယ္တိုင္တိမ္းေရွာင္ေနသူ အသက္ ၆၀ ဝန္းက်င္အ႐ြယ္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးက ဘီဘီစီကို ေျပာျပပါတယ္။

ေက်း႐ြာေတြကို ဝင္ေရာက္ရွာေဖြစစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ ေနအိမ္ေတြကို တစ္အိမ္တက္တစ္အိမ္ဆင္း ရွာေဖြမႈေတြျပဳ လုပ္ေနတာရွိသလို မသကၤာတဲ့သူေတြကို ဖမ္းဆီးသြားတာမ်ိဳးေတြျဖစ္ေနၿပီး အမ်ိဳးသားေတြကို ပစ္မွတ္ထား ဖမ္းဆီးလာတာမ်ိဳးေတြ ေတြ႕လာရတဲ့အတြက္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရ တာျဖစ္တယ္လို႔ သူကဆိုပါတယ္။

"႐ြာမွာရွိတဲ့ ေယာက္်ားေတြ၊ တခ်ိဳ႕ေဈးဆိုင္ေရာင္းေနတဲ့မိန္းမေတြ၊ ေနာက္ၿပီး အ႐ြယ္ေရာက္တဲ့ ေယာက္်ားေလးေတြေပါ့။ အကုန္လုံး တိမ္းေရွာင္ေနၾကရတယ္။ ႐ြာကိုလာၿပီး တစ္အိမ္တက္ဆင္းလိုလို စစ္ေဆးတယ္။ ႐ြာက လူေတြ တခ်ိဳ႕ကိုလည္း ဖမ္းသြားတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ တိမ္းေရွာင္ေနၾကတယ္။ လုံၿခဳံမႈက မရွိဘူးေပါ့။ ေၾကာက္စိတ္ ေတြက တအားမ်ားတယ္။ ငါ့ကိုဖမ္းမွာလား၊ သူ႔ကိုဖမ္းမွာလားေပါ့" လို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတဲ့ ႐ြာမျပင္ ေက်း႐ြာသားတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

တပ္ရင္းမႉးတစ္ဦးနဲ႔ စစ္သည္တခ်ိဳ႕က်ဆုံးခဲ့တဲ့ သရက္တစ္ပင္တံတား မိုင္းေပါက္ကြဲမႈျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္းမွာ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း စစ္ေဆးမႈေတြကို အရွိန္ျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ေနတာကို ေတြ႕ေနရၿပီး သရက္တစ္ပင္ ေက်း႐ြာနဲ႔ ကစၦပနဒီတံတားထိပ္ေတြမွာ ကားဆိုင္ကယ္ေတြနဲ႔ ခရီးသည္ေတြကိုပါ အဓိက စစ္ေဆးေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြကေျပာပါတယ္။

 ႏိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္က ဖမ္းဆီးခံရသူေတြထဲမွာ သရက္တစ္ပင္ေက်း႐ြာက အမ်ိဳးသားႏွစ္ဦး၊ စပါးဆိပ္႐ြာနဲ႔ ႐ြာမျပင္ေက်း႐ြာတို႔က အမ်ိဳးသား တစ္ဦးစီတို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆို

ဒါ့အျပင္ ႏိုဝင္ဘာ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ ဆိုင္ကယ္နဲ႔သြားလာေနတဲ့ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္က်ပ္ေက်း႐ြာသား လူငယ္ ႏွစ္ဦးကို ေက်ာက္ေတာ္တပ္မဂိတ္က ဖမ္းဆီးလိုက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

သရက္တစ္ပင္ေက်း႐ြာမွာ ေဒသခံေတြကို ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ထားတာေတြ နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာန ခ်ဳပ္ တိုင္းဦးစီး ပထမတန္း ဗိုလ္မႉးႀကီး ဝင္းေဇာ္ဦးက အဲဒီလိုဖမ္းဆီးထားတာမရွိေၾကာင္းနဲ႔ ႐ြာသားေတြကို ဘာမွမလုပ္ဘူး လို႔ ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

"သရက္တစ္ပင္က ဖမ္းထားတာတစ္ေယာက္မွ မရွိဘူး။ ဒါပဲေျပာခ်င္တယ္။ ႐ြာသားေတြထြက္ေျပးတယ္ဆိုတာ ေအေအ ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတာျဖစ္မွာေပါ့။ တပ္ေၾကာင့္ေတာ့ ထြက္ေျပးစရာအေၾကာင္းမရွိဘူး။ ေအေအက ဟိုဟာ လာေတာင္း ဒီဟာလာေတာင္း။ ဟိုလူ႔ကိုသတ္သြားလိုက္ ဒီလူ႔ကိုသတ္သြားလိုက္နဲ႔ ေအေအေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတာ ျဖစ္မယ္"လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

တိုက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ အရင္က တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ဖမ္းဆီးခဲ့သူေတြကို ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုေလ့ရွိေပမယ့္ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဖမ္းဆီးထားတာမရွိဘူးလို႔ ျငင္းဆိုမႈေတြရွိလာေနတဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြဘက္က ေခၚယူ စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ခံရမွာကို ပိုၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္မႈေတြျမင့္တက္လာေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္က ဖမ္းဆီးခံရသူေတြထဲမွာ သရက္တစ္ပင္ေက်း႐ြာက အမ်ိဳးသားႏွစ္ဦး၊ စပါးဆိပ္႐ြာနဲ႔ ႐ြာမျပင္ေက်း႐ြာတို႔က အမ်ိဳးသား တစ္ဦးစီတို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။

စပါးဆိပ္ေက်း႐ြာမွာ ဖမ္းဆီးခံရသူထဲက အသက္ ၂၀ အ႐ြယ္ ကိုေမာင္ၾကည္လင္းဟာ သရက္တစ္ပင္ေက်း႐ြာရွိတဲ့ ကိုယ္ပိုင္အထက္တန္းေက်ာင္းကို ထမင္းပို႔ၿပီး ျပန္လာ တဲ့အခ်ိန္မွာ စစ္ေဆးမႈေတြျပဳလုပ္ေနတဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ပူးေပါင္းအဖြဲ႕က လက္ကိုင္ဖုန္းကို စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ေခၚေဆာင္သြားခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ ကိုေမာင္ၾကည္လင္းရဲ႕ဖခင္က ေျပာပါတယ္။

ကိုေမာင္ၾကည္လင္းဟာ သူနဲ႔အတူ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနသူျဖစ္ၿပီး လက္ရွိမွာလည္း ေက်ာင္းမွာ ထမင္းပို႔တဲ့ အလုပ္ကို လုပ္ကိုင္ေနသူျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ဘယ္အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔မွ အဆက္အသြယ္မရွိဘူးလို႔ ဖခင္ျဖစ္သူ ဦးေအာင္သန္းမိုးက ေျပာပါတယ္။

"သူ႔ကိုဖမ္းတာက ဘာသက္ေသမွမရွိဘဲ ဖမ္းဆီးသြားတာပါ။ ထမင္းပို႔လို႔အျပန္ ညီေလးကို ဖုန္းခဏေလး စစ္မယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ သူ႔ကိုထိုင္ခိုင္းထားတယ္။ တစ္ခုမွမေျပာဘဲ အဲ့ဒီနားက အေဆာင္ကိုေခၚသြားတယ္။ အဲ့ဒီမွာပဲ ထားတာလား။ ဘယ္ကိုေခၚသြားလဲဆိုတာမသိရေသးဘူး။ ကြၽန္ေတာ့္သားကိုဖမ္းထားေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ဖမ္းတယ္ ဆိုတာကို သိခ်င္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္သားက ကေလးေလးပါ။ ကြၽန္ေတာ္နဲ႔အတူအလုပ္လုပ္တာပါ။ ဘယ္ဟာနဲ႔မွ အဆက္အသြယ္မရွိဘူး။"လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

သရက္တစ္ပင္ေက်း႐ြာဟာ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ အိမ္ေျခေထာင္ခ်ီရွိေနတဲ့ တိုက္နယ္ေက်း႐ြာ တစ္႐ြာ ျဖစ္ၿပီး ေဈးဆိုင္ေတြနဲ႔ စည္ကားေနတဲ့႐ြာျဖစ္ေပမယ့္ ႏိုဝင္ဘာ ၁၃ ရက္ေန႔ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေဈးေရာင္းေဈးဝယ္ေတြလည္းမရွိ၊ ဆိုင္ေတြလည္းပိတ္ထားၾကၿပီး ေဒသခံေတြ ေဘးလြတ္ရာကို တိမ္းေရွာင္ ေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို ဆိုင္ေတြကိုပိတ္ထားရတဲ့အတြက္ ေဖာက္ထြင္းခံရမွာ ကိုစိုးရိမ္ေနၿပီး ပစၥည္းေတြကို ေနအိမ္ေတြဆီ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ ထားရတယ္လို႔ အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ ေဈးသည္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး ေျပာပါတယ္။
ရေသ့ေတာင္က တိုက္ပြဲေရွာင္ေတြထဲမွာ သက္ႀကီး႐ြယ္အို၊ ကေလးငယ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြပါဝင္

ၿပီးခဲ့တဲ့လပိုင္းအတြင္းက အခုမိုင္းဆြဲတိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ေနရာအနီးမွာ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ပစ္ခတ္မႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့လို႔ ေဈးဆိုင္ပိုင္ရွင္ေတြ ေဘးလြတ္ရာကိုထြက္ေျပးသြားၾကတဲ့အခ်ိန္ ဆိုင္ခန္းအတြင္းမွာရွိေနတဲ့ ေ႐ႊထည္ေတြ၊ ေငြသားေတြနဲ႔ ဆိုင္ဝန္ေတြကို ေဖာက္ထြင္းယူေဆာင္ျခင္းခံလိုက္ရတယ္လို႔ ေဈးဆိုင္ပိုင္ရွင္ေတြကေျပာၾကပါတယ္။

တပ္မေတာ္နဲ႔ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ ေအေအတို႔ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားေနတဲ့အခါမွာ အျပစ္ရွိတဲ့သူေတြကိုသာ ရွာေဖြဖမ္းဆီးမႈေတြ ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္းနဲ႔ အရပ္သားျပည္သူေတြဟာ က်ီးလန႔္စာစားအျဖစ္နဲ႔ ေၾကာက္႐ြံ႕မႈေတြကို ရင္ဆိုင္ေနၾက ရတယ္လို႔ ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာၾကားပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
----------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ကျောက်တော်မှာ ရှာဖွေဖမ်းဆီးမှုတွေရှိနေလို့ အရပ်သားတွေ ထွက်ပြေးပြီး ဈေးဆိုင်တွေပိတ်ထားရဟုဆို

Image caption သရက်တစ်ပင် ကျေးရွာနဲ့ ကစ္ဆပနဒီတံတားထိပ်တွေမှာ ကားဆိုင်ကယ်တွေနဲ့ ခရီးသည်တွေကိုပါ အဓိက စစ်ဆေးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြော

တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပြီးနောက်တစ်ရက် နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့လယ်ပိုင်းကနေ ခုလိုရှာဖွေစစ်ဆေးတာတွေ စလုပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး သရက်တစ်ပင်ကျေးရွာအပြင် ရွာမပြင်ကျေးရွာနဲ့ အနီးအနား ကျေးရွာတွေ၊ အဝေးပြေးလမ်းမပေါ်မှာ သွားလာနေတဲ့ ကားနဲ့ ဆိုင်ကယ်တွေ၊ ခရီးသည်တွေကိုပါ ရှာဖွေစစ်ဆေးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ရွာမပြင်ကျေးရွာ သားတွေက ပြောပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့မှာတော့ သရက်တစ်ပင်၊ ရွာမပြင်၊ စပါးဆိပ် စတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက် တတိယမြောက်နေ့မှာတော့ သရက်တစ်ပင်နဲ့ ရွာမပြင်ကျေးရွာတွေက အမျိုးသား တွေဟာ ဖမ်းဆီးခံရမှာကို စိုးရိမ်ပြီးတော့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ ကိုယ်တိုင်တိမ်းရှောင်နေသူ အသက် ၆၀ ဝန်းကျင်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပြပါတယ်။

ကျေးရွာတွေကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေစစ်ဆေးတဲ့အခါမှာ နေအိမ်တွေကို တစ်အိမ်တက်တစ်အိမ်ဆင်း ရှာဖွေမှုတွေပြု လုပ်နေတာရှိသလို မသင်္ကာတဲ့သူတွေကို ဖမ်းဆီးသွားတာမျိုးတွေဖြစ်နေပြီး အမျိုးသားတွေကို ပစ်မှတ်ထား ဖမ်းဆီးလာတာမျိုးတွေ တွေ့လာရတဲ့အတွက် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရ တာဖြစ်တယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။

"ရွာမှာရှိတဲ့ ယောက်ျားတွေ၊ တချို့ဈေးဆိုင်ရောင်းနေတဲ့မိန်းမတွေ၊ နောက်ပြီး အရွယ်ရောက်တဲ့ ယောက်ျားလေးတွေပေါ့။ အကုန်လုံး တိမ်းရှောင်နေကြရတယ်။ ရွာကိုလာပြီး တစ်အိမ်တက်ဆင်းလိုလို စစ်ဆေးတယ်။ ရွာက လူတွေ တချို့ကိုလည်း ဖမ်းသွားတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် တိမ်းရှောင်နေကြတယ်။ လုံခြုံမှုက မရှိဘူးပေါ့။ ကြောက်စိတ် တွေက တအားများတယ်။ ငါ့ကိုဖမ်းမှာလား၊ သူ့ကိုဖမ်းမှာလားပေါ့" လို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတဲ့ ရွာမပြင် ကျေးရွာသားတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

တပ်ရင်းမှူးတစ်ဦးနဲ့ စစ်သည်တချို့ကျဆုံးခဲ့တဲ့ သရက်တစ်ပင်တံတား မိုင်းပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်နောက်ပိုင်းမှာ ကျောက်တော်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ဆေးမှုတွေကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေတာကို တွေ့နေရပြီး သရက်တစ်ပင် ကျေးရွာနဲ့ ကစ္ဆပနဒီတံတားထိပ်တွေမှာ ကားဆိုင်ကယ်တွေနဲ့ ခရီးသည်တွေကိုပါ အဓိက စစ်ဆေးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။
Image caption နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်က ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ သရက်တစ်ပင်ကျေးရွာက အမျိုးသားနှစ်ဦး၊ စပါးဆိပ်ရွာနဲ့ ရွာမပြင်ကျေးရွာတို့က အမျိုးသား တစ်ဦးစီတို့ ဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆို

ဒါ့အပြင် နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ဆိုင်ကယ်နဲ့သွားလာနေတဲ့ မြောက်ဦးမြို့နယ် ကျောက်ကျပ်ကျေးရွာသား လူငယ် နှစ်ဦးကို ကျောက်တော်တပ်မဂိတ်က ဖမ်းဆီးလိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

သရက်တစ်ပင်ကျေးရွာမှာ ဒေသခံတွေကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ထားတာတွေ နဲ့ပတ်သက်လို့ အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာန ချုပ် တိုင်းဦးစီး ပထမတန်း ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းဇော်ဦးက အဲဒီလိုဖမ်းဆီးထားတာမရှိကြောင်းနဲ့ ရွာသားတွေကို ဘာမှမလုပ်ဘူး လို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

"သရက်တစ်ပင်က ဖမ်းထားတာတစ်ယောက်မှ မရှိဘူး။ ဒါပဲပြောချင်တယ်။ ရွာသားတွေထွက်ပြေးတယ်ဆိုတာ အေအေ ကြောင့် ထွက်ပြေးတာဖြစ်မှာပေါ့။ တပ်ကြောင့်တော့ ထွက်ပြေးစရာအကြောင်းမရှိဘူး။ အေအေက ဟိုဟာ လာတောင်း ဒီဟာလာတောင်း။ ဟိုလူ့ကိုသတ်သွားလိုက် ဒီလူ့ကိုသတ်သွားလိုက်နဲ့ အေအေကြောင့် ထွက်ပြေးတာ ဖြစ်မယ်"လို့ သူက ပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေမှာ အရင်က တပ်မတော်အနေနဲ့ ဖမ်းဆီးခဲ့သူတွေကို ထုတ်ပြန်ပြောဆိုလေ့ရှိပေမယ့် အခုနောက်ပိုင်းမှာတော့ ဖမ်းဆီးထားတာမရှိဘူးလို့ ငြင်းဆိုမှုတွေရှိလာနေတဲ့အတွက် ဒေသခံတွေဘက်က ခေါ်ယူ စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခံရမှာကို ပိုပြီးတော့ စိုးရိမ်မှုတွေမြင့်တက်လာနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်က ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ သရက်တစ်ပင်ကျေးရွာက အမျိုးသားနှစ်ဦး၊ စပါးဆိပ်ရွာနဲ့ ရွာမပြင်ကျေးရွာတို့က အမျိုးသား တစ်ဦးစီတို့ ဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။

စပါးဆိပ်ကျေးရွာမှာ ဖမ်းဆီးခံရသူထဲက အသက် ၂၀ အရွယ် ကိုမောင်ကြည်လင်းဟာ သရက်တစ်ပင်ကျေးရွာရှိတဲ့ ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်းကို ထမင်းပို့ပြီး ပြန်လာ တဲ့အချိန်မှာ စစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်နေတဲ့ တပ်မတော်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က လက်ကိုင်ဖုန်းကို စစ်ဆေးခဲ့ပြီး ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ကိုမောင်ကြည်လင်းရဲ့ဖခင်က ပြောပါတယ်။

ကိုမောင်ကြည်လင်းဟာ သူနဲ့အတူ လုပ်ကိုင်စားသောက်နေသူဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာလည်း ကျောင်းမှာ ထမင်းပို့တဲ့ အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေသူဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းနဲ့မှ အဆက်အသွယ်မရှိဘူးလို့ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးအောင်သန်းမိုးက ပြောပါတယ်။

"သူ့ကိုဖမ်းတာက ဘာသက်သေမှမရှိဘဲ ဖမ်းဆီးသွားတာပါ။ ထမင်းပို့လို့အပြန် ညီလေးကို ဖုန်းခဏလေး စစ်မယ် ဆိုပြီးတော့ သူ့ကိုထိုင်ခိုင်းထားတယ်။ တစ်ခုမှမပြောဘဲ အဲ့ဒီနားက အဆောင်ကိုခေါ်သွားတယ်။ အဲ့ဒီမှာပဲ ထားတာလား။ ဘယ်ကိုခေါ်သွားလဲဆိုတာမသိရသေးဘူး။ ကျွန်တော့်သားကိုဖမ်းထားတော့ ဘာကြောင့် ဖမ်းတယ် ဆိုတာကို သိချင်တယ်။ ကျွန်တော်သားက ကလေးလေးပါ။ ကျွန်တော်နဲ့အတူအလုပ်လုပ်တာပါ။ ဘယ်ဟာနဲ့မှ အဆက်အသွယ်မရှိဘူး။"လို့ သူကပြောပါတယ်။

သရက်တစ်ပင်ကျေးရွာဟာ ကျောက်တော်မြို့နယ်အတွင်းမှာ အိမ်ခြေထောင်ချီရှိနေတဲ့ တိုက်နယ်ကျေးရွာ တစ်ရွာ ဖြစ်ပြီး ဈေးဆိုင်တွေနဲ့ စည်ကားနေတဲ့ရွာဖြစ်ပေမယ့် နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဉ် နောက်ပိုင်းမှာတော့ ဈေးရောင်းဈေးဝယ်တွေလည်းမရှိ၊ ဆိုင်တွေလည်းပိတ်ထားကြပြီး ဒေသခံတွေ ဘေးလွတ်ရာကို တိမ်းရှောင် နေကြရတာဖြစ်ပါတယ်။

အခုလို ဆိုင်တွေကိုပိတ်ထားရတဲ့အတွက် ဖောက်ထွင်းခံရမှာ ကိုစိုးရိမ်နေပြီး ပစ္စည်းတွေကို နေအိမ်တွေဆီ ပြောင်းရွှေ့ ထားရတယ်လို့ အမည်မဖော်လိုတဲ့ ဈေးသည်အမျိုးသမီးတစ်ဦး ပြောပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Aung Than Wai
Image caption ရသေ့တောင်က တိုက်ပွဲရှောင်တွေထဲမှာ သက်ကြီးရွယ်အို၊ ကလေးငယ်နဲ့ အမျိုးသမီးတွေပါဝင်

ပြီးခဲ့တဲ့လပိုင်းအတွင်းက အခုမိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့နေရာအနီးမှာ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ပစ်ခတ်မှုတွေဖြစ်ပွားခဲ့လို့ ဈေးဆိုင်ပိုင်ရှင်တွေ ဘေးလွတ်ရာကိုထွက်ပြေးသွားကြတဲ့အချိန် ဆိုင်ခန်းအတွင်းမှာရှိနေတဲ့ ရွှေထည်တွေ၊ ငွေသားတွေနဲ့ ဆိုင်ဝန်တွေကို ဖောက်ထွင်းယူဆောင်ခြင်းခံလိုက်ရတယ်လို့ ဈေးဆိုင်ပိုင်ရှင်တွေကပြောကြပါတယ်။

တပ်မတော်နဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်မတော် အေအေတို့ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားနေတဲ့အခါမှာ အပြစ်ရှိတဲ့သူတွေကိုသာ ရှာဖွေဖမ်းဆီးမှုတွေ ပြုလုပ်သင့်ကြောင်းနဲ့ အရပ်သားပြည်သူတွေဟာ ကျီးလန့်စာစားအဖြစ်နဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေကို ရင်ဆိုင်နေကြ ရတယ်လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောကြားပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

ေဘဘီေလးေတြ သြားက်န္းမာေရးအတြက္ အေကာင္းဆုံးအစားအစာ (၅) မ်ိဳး

(Zawgyi)⤵⤵⤵

ေဘဘီေလးေတြကို က်န္းမာတဲ့ သြားေတြပိုင္ဆိုင္ေစဖို႔နဲ႔ အစားအစာေတြကို ေကာင္းေကာင္း စားႏိုင္ေစဖို႔အတြက္ ငယ္စဥ္ခ်ိန္ကတည္းက သြားနဲ႔ခံတြင္းက်န္းမာေစဖို႔ မိဘေတြကေသေသခ်ာခ်ာ ဂ႐ုစိုက္ေပးဖို႔လိုပါမယ္။ မိမိရင္ေသြးေလးေတြကို ၿပဳံးအလွပိုင္ရွင္ျဖစ္ေစဖို႔ မိဘေတြအေနနဲ႔ ငယ္စဥ္ကတည္းက ခံတြင္းနဲ႔သြားေတြကို က်န္းမာေစႏိုင္တဲ့ အစားအစာေတြကို သင့္တင့္မွ်တေအာင္ ေကြၽးေမြးဖို႔လိုပါမယ္။ အခုတစ္ေခါက္ေတာ့ ရင္ေသြးေလးေတြ သြားနဲ႔ ခံတြင္းက်န္းမာေစဖို႔ ဘာေတြေကြၽးေမြးရမလဲဆိုတာကိုေျပာျပေပးပါရေစ။

ကေလးခံတြင္းနဲ႔သြားက်န္းမာေစဖို႔ အစားအစာ (၅) မ်ိဳး

ပန္းသီး

ကေလးေတြကို ပန္းသီးေကြၽးေပးမယ္ဆိုရင္ သြားမွာကပ္ညႇိေနတဲ့ သြားေခ်းလိုမ်ိဳးအရာေတြကို ဖယ္ရွားေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပန္းသီးတင္မဟုတ္ပါဘူး။ အမွ်င္ဓာတ္ပါတဲ့ အသီးေတြကလည္း ကေလးရဲ႕ သြားနဲ႔ခံတြင္းကို က်န္းမာေစႏိုင္ပါတယ္။ ပန္းသီးက ဗီတာမင္နဲ႔ သတၱဳဓာတ္ေတြႂကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ေနတာေၾကာင့္ သြားေတြႀကံ့ခိုင္ေစဖို႔ အေထာက္အကူ ျပဳေပးပါတယ္။

ဉအမ်ိဳးမ်ိဳး

ၾကက္ဉ၊ ဘဲဉနဲ႔ ငုံးဉတို႔လိုမ်ိဳး ဉေတြမွာ ကယ္လ္ဆီယမ္၊ ပ႐ိုတင္းနဲ႔ ဗီတာမင္ D တို႔လိုမ်ိဳး ခံတြင္းက်န္းမာေရးအတြက္ အေရးပါတဲ့ သတၱဳဓာတ္ေတြပါဝင္ေနပါတယ္။ ဗီတာမင္ D က ကယ္လ္ဆီယမ္ကို စုပ္ယူႏိုင္ေအာင္ အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ ကယ္လ္ဆီယမ္က အ႐ိုးနဲ႔သြားေတြကို ႀကံ့ခိုင္သန္စြမ္းေစႏိုင္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ေဖေဖေမေမတို႔ သိၿပီးျဖစ္မွာပါ။ ဉအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ DHA လို႔ေခၚတဲ့ omega-3 fatty acid တစ္မ်ိဳးပါဝင္လို႔ ေ႐ြးခ်ယ္သင့္တဲ့ အာဟာရဓာတ္စာပါပဲ။ Docosahexaenoic acid (DHA) က DHA က ကေလးေတြရဲ႕ အျမင္အာ႐ုံနဲ႔ ဦးေႏွာက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္အေရးပါသလို DHA မွ်တစြာပါဝင္မယ္ဆိုရင္ သင္ယူမႈစြမ္းရည္ကို တိုးတက္ေစႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ႏို႔

ႏြားႏို႔၊ ဒိန္ခဲ၊ ဒိန္ခ်ဥ္ေတြမွာ ကယ္လ္ဆီယမ္၊casein နဲ႔ phosphorus တို႔လိုမ်ိဳး သြားေႂကြလႊာကို ကာကြယ္ေပးတဲ့ဓာတ္ေတြ ပါဝင္ေနပါတယ္။ ႏို႔နဲ႔ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြမွာပါတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြက ခံတြင္းကို က်န္းမာေစပါတယ္။

ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္တခ်ိဳ႕

မုန္လာဉနီလိုမ်ိဳး အစိမ္းလိုက္ဝါးစားလို႔ရတဲ့ အမွ်င္ဓာတ္ႂကြယ္ဝတဲ့ အသီးအႏွံေတြက ေရဓာတ္လည္းႂကြယ္ဝစြာ ပါဝင္တာေၾကာင့္ သြားရဲ႕ အေပၚယံမ်က္ႏွာျပင္ေတြကို သန္႔စင္ေပး ႏိုင္ပါတယ္။ အမွ်င္ဓာတ္ပါတဲ့ အသီးအႏွံေတြက အခ်ိဳဓာတ္ကို ထိန္းညႇိေပးၿပီး သြားေတြကို သန္႔စင္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ပန္းေဂၚဖီစိမ္း နဲ႔ အစိမ္းရင့္ေရာင္ရွိတဲ့ အသီးအ႐ြက္ေတြမွာ ဗီတာမင္နဲ႔ သတၱဳဓာတ္ေတြႂကြယ္ဝစြာ ပါဝင္တာေၾကာင့္ ခံတြင္းနဲ႔ သြားက်န္းမာေရးအတြက္ေတာ္ေတာ့္ကို အေထာက္အကူျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ကိုက္လန္နဲ႔ဟင္းႏုႏြယ္လိုမ်ိဳး အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္ေတြမွာ သြားနဲ႔သြားဖုံးကို က်န္းမာေစႏိုင္တဲ့ ေဖာလစ္အက္ဆစ္ႂကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ေနပါတယ္။

အခြံမာသီးေတြ နဲ႔ အေစ့အဆန္ေတြ

အခြံမာသီးေတြနဲ႔ အေစ့အဆန္ေတြက ခံတြင္းထဲမွာရွိေနတဲ့ သြားေႂကြလႊာေတြကို ပ်က္စီးေစႏိုင္တဲ့ အက္ဆစ္ေတြကို ဖယ္ရွားေပးႏိုင္ပါတယ္။ အယ္လ္မြန္၊ ေျမပဲနဲ႔သီဟိုဠ္ေစ့ေတြမွာ ကယ္လ္ဆီယမ္နဲ႔ phosphorus တို႔မ်ားစြာပါဝင္ေနတာေၾကာင့္ သြားက်န္းမာေအာင္ ေထာက္ပံ့ေပးပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ DHA လည္းႂကြယ္ဝလို႔ ကေလးရဲ႕မ်က္စိက်န္းမာေရးနဲ႔ ဉာဏ္ရည္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမွာ အတိုင္းထက္အလြန္ ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။

ကေလးေတြရဲ႕ သြားကိုထိခိုက္ေစႏိုင္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြ

အခ်ိဳကဲၿပီးေစးကပ္ကပ္ႏိုင္တဲ့ အစားအစာေတြက သြားေတြကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးအေနနဲ႔ အခ်ိဳမ်ားၿပီး ေစးကပ္ကပ္ႏိုင္တဲ့ အစားအစာေတြစားၿပီးတဲ့အခါတိုင္း သြားနဲ႔ခံတြင္းေတြကို သန္႔ရွင္းေအာင္လုပ္ေပးဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။

ဝါးစားလို႔ရတဲ့ ခပ္ေပ်ာ့ေပ်ာ့သၾကားလုံး

သၾကားလုံး

ေတာ္ဖီခဲ

အခ်ိဳရည္ေတြ

သၾကားပါတဲ့ ပီေက

အသီးေျခာက္ေတြ

အာလူးေၾကာ္

ပ်ားရည္

ကပ္ေစးနဲေတြကို ျဖစ္ႏိုင္ရင္ မေကြၽးတာ ေကာင္းပါတယ္။

ေဘဘီေလးေတြကို သြားနဲ႔ခံတြင္းက်န္းမာတဲ့ ၿပဳံးအလွပိုင္ရွင္ေလးေတြျဖစ္ေစဖို႔ ဘာေတြေကြၽးေမြး ေပးရမလဲဆိုတာ ေဖေဖေမေမတို႔ သိေလာက္ၿပီထင္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ကို ငယ္စဥ္အ႐ြယ္ကတည္းက သြားနဲ႔ခံတြင္းက်န္းမာတဲ့ ေဘဘီေလးေတြအျဖစ္ ပ်ိဳးေထာင္ ႏိုင္ၾကပါေစေၾကာင္း။

ေရးသားသူ -Aye Thi Mon
ေဆးပညာပိုင္းဆိုင္ရာတည္းျဖတ္သူ -Dr. Kaung Thar
Myanmar Digital News
https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews/
--------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ဘေဘီလေးတွေ သွားကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးအစားအစာ (၅) မျိုး

ဘေဘီလေးတွေကို ကျန်းမာတဲ့ သွားတွေပိုင်ဆိုင်စေဖို့နဲ့ အစားအစာတွေကို ကောင်းကောင်း စားနိုင်စေဖို့အတွက် ငယ်စဉ်ချိန်ကတည်းက သွားနဲ့ခံတွင်းကျန်းမာစေဖို့ မိဘတွေကသေသေချာချာ ဂရုစိုက်ပေးဖို့လိုပါမယ်။ မိမိရင်သွေးလေးတွေကို ပြုံးအလှပိုင်ရှင်ဖြစ်စေဖို့ မိဘတွေအနေနဲ့ ငယ်စဉ်ကတည်းက ခံတွင်းနဲ့သွားတွေကို ကျန်းမာစေနိုင်တဲ့ အစားအစာတွေကို သင့်တင့်မျှတအောင် ကျွေးမွေးဖို့လိုပါမယ်။ အခုတစ်ခေါက်တော့ ရင်သွေးလေးတွေ သွားနဲ့ ခံတွင်းကျန်းမာစေဖို့ ဘာတွေကျွေးမွေးရမလဲဆိုတာကိုပြောပြပေးပါရစေ။

ကလေးခံတွင်းနဲ့သွားကျန်းမာစေဖို့ အစားအစာ (၅) မျိုး

ပန်းသီး

ကလေးတွေကို ပန်းသီးကျွေးပေးမယ်ဆိုရင် သွားမှာကပ်ညှိနေတဲ့ သွားချေးလိုမျိုးအရာတွေကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပန်းသီးတင်မဟုတ်ပါဘူး။ အမျှင်ဓာတ်ပါတဲ့ အသီးတွေကလည်း ကလေးရဲ့ သွားနဲ့ခံတွင်းကို ကျန်းမာစေနိုင်ပါတယ်။ ပန်းသီးက ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်နေတာကြောင့် သွားတွေကြံ့ခိုင်စေဖို့ အထောက်အကူ ပြုပေးပါတယ်။

ဉအမျိုးမျိုး

ကြက်ဉ၊ ဘဲဉနဲ့ ငုံးဉတို့လိုမျိုး ဉတွေမှာ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ ပရိုတင်းနဲ့ ဗီတာမင် D တို့လိုမျိုး ခံတွင်းကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေပါဝင်နေပါတယ်။ ဗီတာမင် D က ကယ်လ်ဆီယမ်ကို စုပ်ယူနိုင်အောင် အထောက်အကူပေးပါတယ်။ ကယ်လ်ဆီယမ်က အရိုးနဲ့သွားတွေကို ကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းစေနိုင်တယ်ဆိုတာကိုတော့ ဖေဖေမေမေတို့ သိပြီးဖြစ်မှာပါ။ ဉအမျိုးမျိုးမှာ DHA လို့ခေါ်တဲ့ omega-3 fatty acid တစ်မျိုးပါဝင်လို့ ရွေးချယ်သင့်တဲ့ အာဟာရဓာတ်စာပါပဲ။ Docosahexaenoic acid (DHA) က DHA က ကလေးတွေရဲ့ အမြင်အာရုံနဲ့ ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက်အရေးပါသလို DHA မျှတစွာပါဝင်မယ်ဆိုရင် သင်ယူမှုစွမ်းရည်ကို တိုးတက်စေနိုင်ပါလိမ့်မယ်။

နို့

နွားနို့၊ ဒိန်ခဲ၊ ဒိန်ချဉ်တွေမှာ ကယ်လ်ဆီယမ်၊casein နဲ့ phosphorus တို့လိုမျိုး သွားကြွေလွှာကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ဓာတ်တွေ ပါဝင်နေပါတယ်။ နို့နဲ့နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေမှာပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေက ခံတွင်းကို ကျန်းမာစေပါတယ်။

ဟင်းသီးဟင်းရွက်တချို့

မုန်လာဉနီလိုမျိုး အစိမ်းလိုက်ဝါးစားလို့ရတဲ့ အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အသီးအနှံတွေက ရေဓာတ်လည်းကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်တာကြောင့် သွားရဲ့ အပေါ်ယံမျက်နှာပြင်တွေကို သန့်စင်ပေး နိုင်ပါတယ်။ အမျှင်ဓာတ်ပါတဲ့ အသီးအနှံတွေက အချိုဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးပြီး သွားတွေကို သန့်စင်စေနိုင်ပါတယ်။

ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း နဲ့ အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိတဲ့ အသီးအရွက်တွေမှာ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ခံတွင်းနဲ့ သွားကျန်းမာရေးအတွက်တော်တော့်ကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။ ကိုက်လန်နဲ့ဟင်းနုနွယ်လိုမျိုး အစိမ်းရောင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေမှာ သွားနဲ့သွားဖုံးကို ကျန်းမာစေနိုင်တဲ့ ဖောလစ်အက်ဆစ်ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်နေပါတယ်။

အခွံမာသီးတွေ နဲ့ အစေ့အဆန်တွေ

အခွံမာသီးတွေနဲ့ အစေ့အဆန်တွေက ခံတွင်းထဲမှာရှိနေတဲ့ သွားကြွေလွှာတွေကို ပျက်စီးစေနိုင်တဲ့ အက်ဆစ်တွေကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပါတယ်။ အယ်လ်မွန်၊ မြေပဲနဲ့သီဟိုဠ်စေ့တွေမှာ ကယ်လ်ဆီယမ်နဲ့ phosphorus တို့များစွာပါဝင်နေတာကြောင့် သွားကျန်းမာအောင် ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် DHA လည်းကြွယ်ဝလို့ ကလေးရဲ့မျက်စိကျန်းမာရေးနဲ့ ဉာဏ်ရည်ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ အတိုင်းထက်အလွန် ကောင်းမွန်စေပါတယ်။

ကလေးတွေရဲ့ သွားကိုထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အစားအသောက်တွေ

အချိုကဲပြီးစေးကပ်ကပ်နိုင်တဲ့ အစားအစာတွေက သွားတွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ကလေးအနေနဲ့ အချိုများပြီး စေးကပ်ကပ်နိုင်တဲ့ အစားအစာတွေစားပြီးတဲ့အခါတိုင်း သွားနဲ့ခံတွင်းတွေကို သန့်ရှင်းအောင်လုပ်ပေးဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။

ဝါးစားလို့ရတဲ့ ခပ်ပျော့ပျော့သကြားလုံး

သကြားလုံး

တော်ဖီခဲ

အချိုရည်တွေ

သကြားပါတဲ့ ပီကေ

အသီးခြောက်တွေ

အာလူးကြော်

ပျားရည်

ကပ်စေးနဲတွေကို ဖြစ်နိုင်ရင် မကျွေးတာ ကောင်းပါတယ်။

ဘေဘီလေးတွေကို သွားနဲ့ခံတွင်းကျန်းမာတဲ့ ပြုံးအလှပိုင်ရှင်လေးတွေဖြစ်စေဖို့ ဘာတွေကျွေးမွေး ပေးရမလဲဆိုတာ ဖေဖေမေမေတို့ သိလောက်ပြီထင်ပါတယ်။ ကလေးငယ်ကို ငယ်စဉ်အရွယ်ကတည်းက သွားနဲ့ခံတွင်းကျန်းမာတဲ့ ဘေဘီလေးတွေအဖြစ် ပျိုးထောင် နိုင်ကြပါစေကြောင်း။

ရေးသားသူ -Aye Thi Mon
ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ -Dr. Kaung Thar
Myanmar Digital News
https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews/
 

လယ္ယာေျမမ်ားအားဟုန္ပန္းကုမၸဏီျခံခတ္သိမ္းယူမွဳ တာခ်ီလိတ္လယ္သမားမ်ားလက္မခံ

(Zawgyi)⤵⤵⤵
နို၀င္ဘာ ၁၇ ရက္ ၂၀၁၉

တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕မွ မိုင္းဖုန္းအသြားလမ္းရွိ စက္မွဳဇံုနယ္ေျမအနီး လယ္ယာေျမမ်ားအား ဟုန္ပန္းကုမၸဏီမွ ျခံခတ္သိမ္းယူမွဳျပဳလုပ္ရာ ေဒသခံမ်ားလက္မခံဘဲ ျခံစည္းရိုးမ်ားအား ယေန႕သြားေရာက္ဖ်က္ဆီး လိုက္ေၾကာင္းသိရွိရသည္။

၂၀၁၉ နို၀င္ဘာ ၁၇ ရက္ နံနက္ပိုင္းက ဟုန္ပန္းကုမၸဏီက တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕ ေဟာင္လိတ္ရပ္ကြက္ - ေဆခမ္း နွင့္ ၀မ္ေဟာင္အပိုင္း လယ္ယာေျမဧက ရာဂဏန္းအား သြားေရာက္ျခံခတ္မွဳျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ကိစၥ လယ္ယာေျမပိုင္ရွင္မ်ားကလက္မခံဘဲ ဟုန္ပန္းကုမၸဏီခတ္သည့္ျခံစည္းရိုးမ်ားအားဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အမွဳကိစၥမ်ားမၿပီးဘဲ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရံုးမွ ၿမိဳ႕နယ္ရံုးသို႕ သြားေရာက္ေျဖရွင္းေန ရေၾကာင္းၾကားသိရ သည္။

“ဒီကိစၥက်ေနာ့္အေနနဲ႕လဲ ေဒသခံလယ္သမားေတြကို သနားတယ္။ ဒီအပိုင္းဘဲမဟုတ္ဘူး အရင္ကတည္းက လည္းသိမ္းယူမွဳေတြေၾကာင့္အမ်ားႀကီးနစ္နာဆံုးရွဳံးခဲ့ရတယ္။ စစ္အစုိးရလက္ထက္ကသိမ္းယူတဲ့နယ္ေျမ ေတြ အသံုးမျပဳရင္ျပန္ေပးမယ္လို႕ သမၼတ ကလဲ ေျပာထားတယ္ေလ။ က်ေနာ္တို႕အတတ္နိုင္ဆံုး ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးပါ့မယ္ ” - ဟု ေဟာင္လိတ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး စိုင္းခ်ံဳ ကေျပာသည္။

ထို႕အတူ သွ်မ္းျပည္နယ္အစုိးရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာလင္းထြဋ္ကလည္း သိမ္းဆည္းထားသည့္လယ္ယာ ေျမ မ်ားအား အသံုးျပဳျခင္းမျပဳပါက ျပန္လည္ေပးအပ္မည္ဟု ၂၀၁၈ ခုနွစ္က ေျပာဆိုထားခဲ့ဖူးသည္။

အဆိုပါေျမမ်ားသည္ အစိုးရ ခ်မွတ္ေပးသည့္ ေျမေနရာျဖစ္သည့္အတြက္ ရာဘာခ်က္စက္ရံုတည္ ေဆာက္ရန္ လ်ာထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ကုမၸဏီဘက္မွ ေျပာဆိုသည္။

“ဒီေျမ ၊ ဒီလယ္က က်မတို႕ဟာ၊ အခု က အရင္စစ္အစိုးရေခတ္က နာမည္သိမ္းထားတယ္။ ဘာမွ အသံုးမျပဳခဲ့ဘူး။ က်မတို႕လဲ ဒီေျမေပၚမွာ မိသားစု ၀မ္းေရးအတြက္ဘဲ၊ ဘိုးဘြားေခတ္ကတည္းက ထြန္ယက္စိုက္ပ်ဳိးလာတာ ”- ဟု လယ္ေျမပိုင္ရွင္ နန္းရင္ ကေျပာသည္။
အဆိုပါ ေျမဧက ၆၀၀ ေက်ာ္အား ၁၉၉၈-၉၉ ခုနွစ္က စစ္အစိုးရ သိမ္းပိုက္ထားေၾကာင္း၊ စက္မွဳဇံုေျမေနရာ လည္း အဆိုပါလယ္ေျမထဲမွ ပါ၀င္ေၾကာင္း၊ ထုိ့္အတြက္အဆိုပါ လယ္ေျမမ်ားျပန္ရသည္အထိ တိုက္ပြဲ ၀င္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း လယ္သမားမ်ားက သံဓိဌာန္ျပဳထားသည္။

လက္ရွိလယ္ေျမမ်ားသိမ္းယူသည့္ ဟုန္ပန္း ကုမၸဏီသည္ ၀ တပ္ဖြဲ႕ပိုင္ဆိုင္သည့္ ကုမၸဏီျဖစ္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိ ၄င္းတုိ႕ရံုးစိုက္ထားသည့္ ေျမေနရာသည္လည္း ၁၉၈၉ ၀တပ္ဖြဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယူၿပီး ေနာက္ပိုင္း ေတာင္ေကာ့နုိင္း၊ ေတာင္ေကာ့ေနာက္ နွင့္ ပါဆက္ ေက်းလက္ရြာသားမ်ားပိုင္ လယ္ယာေျမမ်ားအား စစ္အစိုးရမွ သိမ္းယူၿပီး ၄င္းတို႕အား ေပးအပ္ထားလိုက္ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားေျပာျပခ်က္အရသိရသည္။

Panglong(Burmese)
https://www.facebook.com/ShanNewsBurmese
--------------
(Unicode)⤵⤵⤵

လယ်ယာမြေများအားဟုန်ပန်းကုမ္ပဏီခြံခတ်သိမ်းယူမှု တာချီလိတ်လယ်သမားများလက်မခံ

သျှမ်းသံတော်ဆင့် - ဟွမ်ဟိန်း
နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက် ၂၀၁၉

တာချီလိတ်မြို့မှ မိုင်းဖုန်းအသွားလမ်းရှိ စက်မှုဇုံနယ်မြေအနီး လယ်ယာမြေများအား ဟုန်ပန်းကုမ္ပဏီမှ ခြံခတ်သိမ်းယူမှုပြုလုပ်ရာ ဒေသခံများလက်မခံဘဲ ခြံစည်းရိုးများအား ယနေ့သွားရောက်ဖျက်ဆီး လိုက်ကြောင်းသိရှိရသည်။

၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက် နံနက်ပိုင်းက ဟုန်ပန်းကုမ္ပဏီက တာချီလိတ်မြို့ ဟောင်လိတ်ရပ်ကွက် - ဆေခမ်း နှင့် ဝမ်ဟောင်အပိုင်း လယ်ယာမြေဧက ရာဂဏန်းအား သွားရောက်ခြံခတ်မှုပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း၊ အဆိုပါ ကိစ္စ လယ်ယာမြေပိုင်ရှင်များကလက်မခံဘဲ ဟုန်ပန်းကုမ္ပဏီခတ်သည့်ခြံစည်းရိုးများအားဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ကြောင်း၊ အမှုကိစ္စများမပြီးဘဲ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးရုံးမှ မြို့နယ်ရုံးသို့ သွားရောက်ဖြေရှင်းနေ ရကြောင်းကြားသိရ သည်။

“ဒီကိစ္စကျနော့်အနေနဲ့လဲ ဒေသခံလယ်သမားတွေကို သနားတယ်။ ဒီအပိုင်းဘဲမဟုတ်ဘူး အရင်ကတည်းက လည်းသိမ်းယူမှုတွေကြောင့်အများကြီးနစ်နာဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်။ စစ်အစိုးရလက်ထက်ကသိမ်းယူတဲ့နယ်မြေ တွေ အသုံးမပြုရင်ပြန်ပေးမယ်လို့ သမ္မတ ကလဲ ပြောထားတယ်လေ။ ကျနော်တို့အတတ်နိုင်ဆုံး ကူညီ ဆောင်ရွက်ပေးပါ့မယ် ” - ဟု ဟောင်လိတ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး စိုင်းချုံ ကပြောသည်။

ထို့အတူ သျှမ်းပြည်နယ်အစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာလင်းထွဋ်ကလည်း သိမ်းဆည်းထားသည့်လယ်ယာ မြေ များအား အသုံးပြုခြင်းမပြုပါက ပြန်လည်ပေးအပ်မည်ဟု ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ပြောဆိုထားခဲ့ဖူးသည်။

အဆိုပါမြေများသည် အစိုးရ ချမှတ်ပေးသည့် မြေနေရာဖြစ်သည့်အတွက် ရာဘာချက်စက်ရုံတည် ဆောက်ရန် လျာထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ကုမ္ပဏီဘက်မှ ပြောဆိုသည်။

“ဒီမြေ ၊ ဒီလယ်က ကျမတို့ဟာ၊ အခု က အရင်စစ်အစိုးရခေတ်က နာမည်သိမ်းထားတယ်။ ဘာမှ အသုံးမပြုခဲ့ဘူး။ ကျမတို့လဲ ဒီမြေပေါ်မှာ မိသားစု ဝမ်းရေးအတွက်ဘဲ၊ ဘိုးဘွားခေတ်ကတည်းက ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးလာတာ ”- ဟု လယ်မြေပိုင်ရှင် နန်းရင် ကပြောသည်။
အဆိုပါ မြေဧက ၆၀၀ ကျော်အား ၁၉၉၈-၉၉ ခုနှစ်က စစ်အစိုးရ သိမ်းပိုက်ထားကြောင်း၊ စက်မှုဇုံမြေနေရာ လည်း အဆိုပါလယ်မြေထဲမှ ပါဝင်ကြောင်း၊ ထို့်အတွက်အဆိုပါ လယ်မြေများပြန်ရသည်အထိ တိုက်ပွဲ ဝင် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း လယ်သမားများက သံဓိဌာန်ပြုထားသည်။

လက်ရှိလယ်မြေများသိမ်းယူသည့် ဟုန်ပန်း ကုမ္ပဏီသည် ၀ တပ်ဖွဲ့ပိုင်ဆိုင်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိ ၎င်းတို့ရုံးစိုက်ထားသည့် မြေနေရာသည်လည်း ၁၉၈၉ ဝတပ်ဖွဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ယူပြီး နောက်ပိုင်း တောင်ကော့နိုင်း၊ တောင်ကော့နောက် နှင့် ပါဆက် ကျေးလက်ရွာသားများပိုင် လယ်ယာမြေများအား စစ်အစိုးရမှ သိမ်းယူပြီး ၎င်းတို့အား ပေးအပ်ထားလိုက်ကြောင်း ဒေသခံများပြောပြချက်အရသိရသည်။

Panglong(Burmese)
https://www.facebook.com/ShanNewsBurmese

ေဟာင္ေကာင္တကၠသိုလ္မွာ ဆႏၵျပေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ထိပ္တိုက္ေတြ႔

ေဟာင္ေကာင္ Polytechnic တကၠသိုလ္ အျပင္ဘက္တြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ႏွင့္ ထိပ္တုိက္ေတြ႔ေနသည့္ ဆႏၵျပသူမ်ား။ (ႏုိဝင္ဘာ ၁၇၊ ၂၀၁၉)

(Zawgyi / Unicode)

ေဟာင္ေကာင္မွာ ဆႏၵျပတဲ့သူေတြနဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ေတြ ေဟာင္ေကာင္တကၠသိုလ္မွာ ဒီကေန႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႔ခဲ့ၾကၿပီး အၾကမ္းဖက္တဲ့အထိပါ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဆႏၵျပတဲ့သူေတြက ျမားေတြ၊ ဓာတ္ဆီထည့္ထားတဲ့ ပုလင္းဗုံးေတြနဲ႔ ရဲေတြကို ပစ္ခဲ့ၿပီး ေဟာင္ေကာင္ Polytechnic တကၠသိုလ္မွာ ဆႏၵျပတဲ့သူေတြဘက္က ပစ္လိုက္တဲ့ ျမားတစင္းက ေဟာင္ေကာင္ရဲအရာရွိတေယာက္ရဲ႕ ေျခေထာက္ကို ထိမွန္ခဲ့ပါတယ္။

ရဲတပ္ဖြဲ႔ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ ေျခေထာက္ကို ထိမွန္ၿပီး သူ႔ကို ေဆး႐ုံေခၚသြားခ်ိန္မွာေတာ့ သတိရွိေနတယ္လို႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေျပာထားပါတယ္။

ေဟာင္ေကာင္ ဆႏၵျပတဲ့သူေတြဟာ အဲဒီတကၠသိုလ္မွာ အေျခစိုက္ၿပီး ဆႏၵျပပြဲေတြကို လႈပ္ရွားေနၾကတာပါ။

ဆႏၵျပတဲ့သူေတြက ဓာတ္ဆီထည့္ထားတဲ့ ပုလင္းဗုံးေတြနဲ႔ ရဲေတြကို ပစ္ခဲ့ၿပီး ရဲေတြဘက္က ဒါကို မ်က္ရည္ယိုဗုံးေတြနဲ႔သုံးၿပီး တန္ျပန္ႏွိမ္နင္းခဲ့တယ္လို႔ ႐ိုက္တာသတင္းက ေဖာ္ျပပါတယ္။

စေနေန႔ကေတာ့ တ႐ုတ္စစ္သားေတြက တီရွပ္ေတြ ေဘာင္းဘီတိုေတြဝတ္ၿပီး တံျမက္စည္းေတြ ေရပုံးေတြနဲ႔ လမ္းေတြေပၚက အပ်က္အစီး အပိုင္းအစေတြကို ရွင္းဖို႔အတြက္ ေဟာင္ေကာင္ေဒသခံေတြကို အကူအညီေပးဖို႔ လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ေဟာင္ေကာင္အတိုက္အခံ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ အႀကီးအက်ယ္ ေဒါသထြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ေဟာင္ေကာင္အစိုးရက ေတာင္းဆိုရင္ တ႐ုတ္စစ္တပ္အေနနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ ေဘးကင္းလုံၿခဳံမႈ ရွိဖို႔အတြက္ အကူအညီေပးဖို႔ ခြင့္ျပဳထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဟာင္ေကာင္အစိုးရက သူတို႔အေနနဲ႔ အဲဒီလို ေတာင္းဆိုထားတာ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ျပည္မႀကီးကို တရားခံလႊဲေျပာင္းေပးေရး ဥပေဒၾကမ္းကို မေက်နပ္လို႔ အခုဆိုရင္ ေဟာင္ေကာင္မွာ ဆႏၵျပပြဲေတြ ျဖစ္ေနတာဟာ ၅ လေက်ာ္ ရွိသြားခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။

--------------------------------

(Unicode)

ဟောင်ကောင်တက္ကသိုလ်မှာ ဆန္ဒပြကျောင်းသားတွေနဲ့ လုံခြုံရေး ထိပ်တိုက်တွေ့

ဟောင်ကောင်မှာ ဆန္ဒပြတဲ့သူတွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တွေ ဟောင်ကောင်တက္ကသိုလ်မှာ ဒီကနေ့ ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့ကြပြီး အကြမ်းဖက်တဲ့အထိပါ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

ဆန္ဒပြတဲ့သူတွေက မြားတွေ၊ ဓာတ်ဆီထည့်ထားတဲ့ ပုလင်းဗုံးတွေနဲ့ ရဲတွေကို ပစ်ခဲ့ပြီး ဟောင်ကောင် Polytechnic တက္ကသိုလ်မှာ ဆန္ဒပြတဲ့သူတွေဘက်က ပစ်လိုက်တဲ့ မြားတစင်းက ဟောင်ကောင်ရဲအရာရှိတယောက်ရဲ့ ခြေထောက်ကို ထိမှန်ခဲ့ပါတယ်။

ရဲတပ်ဖွဲ့ ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ခြေထောက်ကို ထိမှန်ပြီး သူ့ကို ဆေးရုံခေါ်သွားချိန်မှာတော့ သတိရှိနေတယ်လို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ကြေညာချက်မှာ ပြောထားပါတယ်။

ဟောင်ကောင် ဆန္ဒပြတဲ့သူတွေဟာ အဲဒီတက္ကသိုလ်မှာ အခြေစိုက်ပြီး ဆန္ဒပြပွဲတွေကို လှုပ်ရှားနေကြတာပါ။

ဆန္ဒပြတဲ့သူတွေက ဓာတ်ဆီထည့်ထားတဲ့ ပုလင်းဗုံးတွေနဲ့ ရဲတွေကို ပစ်ခဲ့ပြီး ရဲတွေဘက်က ဒါကို မျက်ရည်ယိုဗုံးတွေနဲ့သုံးပြီး တန်ပြန်နှိမ်နင်းခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာသတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။

စနေနေ့ကတော့ တရုတ်စစ်သားတွေက တီရှပ်တွေ ဘောင်းဘီတိုတွေဝတ်ပြီး တံမြက်စည်းတွေ ရေပုံးတွေနဲ့ လမ်းတွေပေါ်က အပျက်အစီး အပိုင်းအစတွေကို ရှင်းဖို့အတွက် ဟောင်ကောင်ဒေသခံတွေကို အကူအညီပေးဖို့ လုပ်ခဲ့တာကြောင့် ဟောင်ကောင်အတိုက်အခံ လွှတ်တော်အမတ်တွေ အကြီးအကျယ် ဒေါသထွက်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဟောင်ကောင်အစိုးရက တောင်းဆိုရင် တရုတ်စစ်တပ်အနေနဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိဖို့အတွက် အကူအညီပေးဖို့ ခွင့်ပြုထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဟောင်ကောင်အစိုးရက သူတို့အနေနဲ့ အဲဒီလို တောင်းဆိုထားတာ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်မကြီးကို တရားခံလွှဲပြောင်းပေးရေး ဥပဒေကြမ်းကို မကျေနပ်လို့အခုဆိုရင် ဟောင်ကောင်မှာ ဆန္ဒပြပွဲတွေ ဖြစ်နေတာဟာ ၅ လကျော် ရှိသွားခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။

VOA Burmese
https://burmese.voanews.com
 

သမၼတအိမ္ျဖဴေတာ္ ဘတ္ဂ်က္ဌာန အဆင့္ျမင့္တာဝန္ရွိသူ လႊတ္ေတာ္မွာ ထြက္ဆို

လႊတ္ေတာ္ၾကားနာပြဲသုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည့္ သမၼတအိမ္ျဖဴ ဘတ္ဂ်က္ဌာန အႀကီးတန္းအရာရွိ Mark Sandy. (ႏုိဝင္ဘာ ၁၆၊ ၂၀၁၉)

(Zawgyi / Unicode)

သမၼတအိမ္ျဖဴရဲ႕ ဘတ္ဂ်က္ဌာန အႀကီးတန္းအရာရွိတဦးျဖစ္တဲ့ Mark Sandy ဟာ သမၼတ Donald Trump အေပၚ တရားစြဲဆိုႏုိင္ေရး စံုစမ္းေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ၾကားနာပြဲမွာ မထြက္ဆိုခင္ စေနေန႔က လႊတ္ေတာ္စံုစမ္းေရးမွဴးေတြရဲ႕ တံခါးပိတ္ ေမးျမန္းမႈကို ေျဖၾကားဖို႔ သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

Mark Sandy ဟာ စီမံခန္႔ခြဲေရးနဲ႔ ဘတ္ဂ်က္ဌာနမွာ ကာလတာရွည္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသူျဖစ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္မွာ လာေရာက္ထြက္ဆိုဖို႔ ပထမဆံုး သြားေရာက္တဲ့ သမၼတအိမ္ျဖဴ အရာရွိလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

သူ႔အရင္က သမၼတ Trump ခန္႔အပ္ထားသူ အရာရွိ ၃ ဦးကေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွာ လာေရာက္ထြက္ဆိုဖို႔ ဆင့္ေခၚမႈကို ျငင္းဆိုခဲ့တာပါ။ Mark Sandy ကိုေတာ့ အခုလို လာေရာက္ထြက္ဆိုဖို႔ လႊတ္ေတာ္က ဆင့္ေခၚမႈ ရွိမရွိ မသိရေသးပါဘူး။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေႏြတုန္းက ယူကရိန္းကို အေမရိကန္က ေပးရမယ့္ စစ္ေရးအကူအညီ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၄၀၀ ေလာက္ကို သမၼတ Trump က ဆိုင္းငံ့ထားၿပီး သူ႔ႏိုင္ငံေရးၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္တဲ့ ဒုသမၼတေဟာင္း Joe Biden နဲ႔ သူ႔သားျဖစ္သူ Hunter Biden တို႔အေပၚ ယူကရိန္းက စံုစမ္းေပးဖို႔ အေပးအယူလုပ္ခဲ့မႈ ရွိမရွိ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမွာ Sandy ဟာ တန္ဖိုးရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေပးႏုိင္သူ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္က ယူကရိန္းကို ေပးရမယ့္ အကူအညီ မေပးဖုိ႔ ဆိုင္းငံ့ခဲ့တဲ့ စာရြက္စာတမ္း အနည္းဆံုး တခုမွာ Sandy ရဲ႕လက္မွတ္ ပါေနတာပါ။

စံုစမ္းစစ္ေဆးသူေတြက ၂၀၁၆ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဝင္ေႏွာက္သူဟာ ႐ုရွားမဟုတ္ဘဲ ယူကရိန္းျဖစ္ေၾကာင္း Trump နဲ႔ သူ႔မိတ္ေဆြေတြရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ မွန္မမွန္လည္း စစ္ေဆးခ်င္ေနတာပါ။

--------------------------------

(Unicode)

သမ္မတအိမ်ဖြူတော် ဘတ်ဂျက်ဌာန အဆင့်မြင့်တာဝန်ရှိသူ လွှတ်တော်မှာ ထွက်ဆို

သမ္မတအိမ်ဖြူရဲ့ ဘတ်ဂျက်ဌာန အကြီးတန်းအရာရှိတဦးဖြစ်တဲ့ Mark Sandy ဟာ သမ္မတ Donald Trump အပေါ် တရားစွဲဆိုနိုင်ရေး စုံစမ်းနေတဲ့ လွှတ်တော်ကြားနာပွဲမှာ မထွက်ဆိုခင် စနေနေ့က လွှတ်တော်စုံစမ်းရေးမှူးတွေရဲ့ တံခါးပိတ် မေးမြန်းမှုကို ဖြေကြားဖို့ သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။

Mark Sandy ဟာ စီမံခန့်ခွဲရေးနဲ့ ဘတ်ဂျက်ဌာနမှာ ကာလတာရှည် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်မှာ လာရောက်ထွက်ဆိုဖို့ ပထမဆုံး သွားရောက်တဲ့ သမ္မတအိမ်ဖြူ အရာရှိလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

သူ့အရင်က သမ္မတ Trump ခန့်အပ်ထားသူ အရာရှိ ၃ ဦးကတော့ လွှတ်တော်မှာ လာရောက်ထွက်ဆိုဖို့ ဆင့်ခေါ်မှုကို ငြင်းဆိုခဲ့တာပါ။ Mark Sandy ကိုတော့ အခုလို လာရောက်ထွက်ဆိုဖို့ လွှတ်တော်က ဆင့်ခေါ်မှု ရှိမရှိ မသိရသေးပါဘူး။

ပြီးခဲ့တဲ့ နွေတုန်းက ယူကရိန်းကို အမေရိကန်က ပေးရမယ့် စစ်ရေးအကူအညီ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၄၀၀ လောက်ကို သမ္မတ Trump က ဆိုင်းငံ့ထားပြီး သူ့နိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက်ဖြစ်တဲ့ ဒုသမ္မတဟောင်း Joe Biden နဲ့ သူ့သားဖြစ်သူ Hunter Biden တို့အပေါ် ယူကရိန်းက စုံစမ်းပေးဖို့ အပေးအယူလုပ်ခဲ့မှု ရှိမရှိ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမှာ Sandy ဟာ တန်ဖိုးရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပေးနိုင်သူ ဖြစ်ပါတယ်။

အမေရိကန်က ယူကရိန်းကို ပေးရမယ့် အကူအညီ မပေးဖို့ ဆိုင်းငံ့ခဲ့တဲ့ စာရွက်စာတမ်း အနည်းဆုံး တခုမှာ Sandy ရဲ့လက်မှတ် ပါနေတာပါ။

စုံစမ်းစစ်ဆေးသူတွေက ၂၀၁၆ အမေရိကန်သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်နှောက်သူဟာရုရှားမဟုတ်ဘဲ ယူကရိန်းဖြစ်ကြောင်း Trump နဲ့ သူ့မိတ်ဆွေတွေရဲ့ ပြောကြားချက် မှန်မမှန်လည်း စစ်ဆေးချင်နေတာပါ။

VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

ရေသ့ေတာင္တိုက္ပြဲျပင္းထန္လို႔ ေဒသခံေထာင္နဲ႔ခ်ီ ထြက္ေျပးေန

ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ မိုးစဲကြၽန္း ဦးဂါေက်း႐ြာကို ေရာက္ရွိေနၾကတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြကို ေတြ႕ရစဥ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA က ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ တပ္မေတာ္ တပ္ရင္း သုံးခုကို လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲျပင္းထန္ေနတာေၾကာင့္ ေဒသခံေထာင္နဲ႔ခ်ီ အိုးအိမ္စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးေနၾကပါတယ္။

ဒီတပတ္အတြင္း ရေသ့ေတာင္မွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ တိုက္ပြဲဟာ ဒီႏွစ္အတြင္း အျပင္းထန္ဆုံးပဲလို႔  ရခိုင္ျပည္နယ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးခင္ေမာင္လတ္က ေျပာပါတယ္။

ဒီတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ႏြားလားေက်ာ္ေက်း႐ြာအုပ္စုနဲ႔ ေက်ာက္တန္းေက်း႐ြာအုပ္စုက ေဒသခံ ငါးေထာင္ေက်ာ္ အိုးအိမ္စြန႔္ခြာၿပီး ထြက္ေျပးေနရတာလို႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕ေတြနဲ႔  လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ဆိုပါတယ္။

“လူဦးေရ  ငါးေထာင္ေလာက္ရွိမယ္၊ ပုဏၰကြၽန္းဘက္ကလည္း ေျပးေနရတာရွိတယ္၊ အဲတိုက္ပြဲျဖစ္ေနတာက ပုဏၰားကြၽန္းနဲ႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အစပ္ေလ၊ အဲဒီၾကားက ေတာင္တန္းေပၚမွာဆိုေတာ့ ဟိုဘက္ဒီဘက္႐ြာေတြ အကုန္လုံးေျပးတာဘဲ၊ သူတို႔က နီးစပ္ရာေက်း႐ြာေတြမွာပဲ ေျပးၾကတာ၊ ၿမိဳ႕ေပၚတတ္တဲ့လူ နည္းတယ္၊ ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ပထမတုန္းကလည္း တစ္ေထာင္ေလာက္ရွိတယ္၊ ဒီေလးငါးရက္အတြင္းဆိုေတာ့ အကုန္ႏွစ္ေထာင္ေလာက္ရွိမယ္၊ ခုျဖစ္ေနတဲ့တိုက္ပြဲက ဒီတစ္ႏွစ္အတြင္း အျပင္းထန္ဆုံးပဲေလ၊ ဒါမ်ိဳးအရင္ကမျဖစ္ခဲ့ဘူး”

အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးခင္ေမာင္လတ္ ေျပာသြားတာပါ။

ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ား အစည္းအ႐ုံး REC ကလည္း ဒီတစ္ပတ္အတြင္း ထြက္ေျပးေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ ငါးေထာင္ေလာက္ရွိတယ္လို႔ ခန႔္မွန္းထားပါတယ္။

တိုက္ပြဲဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနတာေၾကာင့္ စာရင္းအခ်က္အလက္အတိအက် ေကာက္ယူဖို႔ေတာ့ လတ္တေလာမွာ အခက္အခဲရွိတယ္လို႔ ဒုကၡသည္အေရး ကူညီေနတဲ့ REC အတြင္းေရးမႉး ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္း  ေျပာတာက

“က်ေနာ္တို႔ နည္းနည္းေျပာရခက္တယ္ဗ်၊ အေျခအေနေတြက ဘယ္မွာမွ သြားၿပီးေလ့လာလို႔မရတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ေနတယ္၊ အဲဒီနားသြားရင္ေတာင္ ဘာမွလုပ္လို႔မရေတာ့ဘူး၊ အနည္းဆုံးေတာ့ ငါးေထာင္နဲ႔အထက္မွာ ရွိတယ္ဗ်၊ ဒီရက္ပိုင္းမွာျဖစ္တဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ အဲေဒသမွာ လူဦးေရ ငါးေထာင္ေက်ာ္ စစ္ေဘးသင့္တယ္”

တိုက္ပြဲအတြင္း တပ္မေတာ္ဘက္က လက္နက္ႀကီးေတြ အသုံးျပဳေနတာေၾကာင့္ ႏြားလားေက်ာ္၊ ထီးစြဲ၊ လမုန္းတိုင္း၊ ႏြားတင္းကုတ္ အပါအဝင္ ေက်း႐ြာ ၁၀ ေက်ာ္ဟာ ႐ြာလုံးကြၽတ္နီးပါး ထြက္ေျပးေနရတာလို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီထဲက တစ္ေထာင္ေက်ာ္ဟာ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚကို ေရာက္ရွိေနၿပီး က်န္ ေလးေထာင္ေလာက္ကေတာ့ အနီးအနားက ႐ြာေတြမွာ ခိုလႈံေနၾကပါတယ္။

လက္ရွိ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚက ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ျပည့္ေနၿပီလို႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေဝက ေျပာပါတယ္။

တိုက္ပြဲဆက္ျပင္းထန္ေနမယ္ဆိုရင္ ထပ္တိုးေရာက္ရွိလာမယ့္သူေတြအတြက္ ေနရာအခက္အခဲရွိတယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“အခုဆိုရင္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚမွာ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြ မ်ားလာတာေၾကာင့္ ေနရာထိုင္ခင္းေတြလည္း ၾကပ္ပါတယ္၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြလည္း ျပည့္ေနတယ္၊ ေနရာအလြတ္ေတြမွာလည္း စစ္ေဘးေရွာင္ေတြနဲ႔ ျပည့္ေနပါတယ္၊ ေနာက္ထပ္ေရာက္လာမယ့္ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြကို ဘယ္မွာထားရမွန္း မသိတဲ့အတြက္ ေျမကြက္လပ္ရွိတဲ့ေနရာမွာ အေဆာက္အဦေဆာက္ဖို႔ အန္တီတို႔ ညႇိႏႈိင္းေနတာရွိပါတယ္”

ႏိုဝင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔ညက ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚရွိ တပ္ရင္း သုံးခုကို AA က လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း တပ္မေတာ္က ရဟတ္ယာဥ္ေတြသုံး တိုက္ခိုက္တာ၊ စစ္ေရယာဥ္ေပၚကေန လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္တာေတြရွိလာတယ္လို႔ ေဒသခံေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေျပာပါတယ္။

မေန႔ညက ေၾကာက္လန႔္ ထြက္ေျပးေနရတဲ့အေျခအေနကို အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ ႏြားလားေက်ာ္႐ြာသားတစ္ဦး ေျပာျပတာက ---

“ မေန႔ကတိုက္ပြဲမွာ ေလယာဥ္ႏွစ္စီးနဲ႔ကိုပစ္တာ၊ ေလယာဥ္ႏွစ္စီးနဲ႔ပစ္ေတာ့ ႐ြာကလူေတြက ေၾကာက္လန႔္ၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပးၾကတာေပါ့”

အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းဦးစီး ဗိုလ္မႉးႀကီး ဝင္းေဇာ္ဦးကေတာ့ ရဟတ္ယာဥ္ေတြအသုံးျပဳ တိုက္ခိုက္တယ္ဆိုတာကို ျငင္းဆိုပါတယ္။

“ရေသ့ေတာင္နားမွာရပ္တဲ့ စစ္ေရယာဥ္ကိုလာပစ္လို႔ ပစ္တာပဲရွိတယ္၊ က်န္တာ မရွိဘူး၊ ရဟတ္ယာဥ္နဲ႔ပစ္တာ မရွိဘူး၊ အခုတေလာ ရဟတ္ယာဥ္ေတြ ေလ့က်င္ပ်ံသန္းတာနဲ႔ ကင္းေထာက္ပ်ံသန္းတာပဲရွိတယ္”

ႏိုဝင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔ ပစ္ခတ္မႈမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က ရွစ္ဦး က်ဆုံးခဲ့ၿပီး လက္နက္ခဲယမ္းေတြ သိမ္းဆည္းရမိခဲ့တယ္လို႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ခိုင္သုခက ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လက္ေအာက္ခံ တပ္မ ၂၂ ရဲ႕ ခမရ ၂၁၀ နဲ႔ က်ေနာ္တိ့ု အျပန္အလွန္ ေလးနာရီေလာက္ၾကာေအာင္ တိုက္ပြဲျဖစ္တာရွိတယ္၊ အဲဒီမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္က အရာရွိတစ္ဦး အပါအဝင္ ရွစ္ဦးက်ဆုံးတာရွိတယ္၊ ေနာက္ၿပီး ဆယ္ဦးအထက္ ဒဏ္ရာရသြားတာရွိတယ္ဗ်၊ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကလည္း တစ္ဦးက်ဆုံးတာရွိတယ္”

တပ္မေတာ္ဘက္က ရွစ္ဦး က်ဆုံးခဲ့တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ ဗိုလ္မႉးႀကီး ဝင္းေဇာ္ဦးက ျငင္းဆိုေပမယ့္ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ေဆာင္႐ြက္ေနတာေၾကာင့္ တိုက္ပြဲျပင္းထန္ေနတယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ ျငင္းဆိုျခင္း မရွိပါဘူး။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေအေအအဖြဲ႕တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနတာ တစ္ႏွစ္နီးပါး ၾကာျမင့္လာတာနဲ႔အမွ် စစ္ေဘးဒုကၡသည္ ဦးေရဟာလည္း တျဖည္းျဖည္း တိုးလာတာ အခုဆိုရင္ ခုႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိေနၿပီလို႔  ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ား အစည္းအ႐ုံးရဲ႕ စာရင္းေတြအရ သိရပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
-------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ရသေ့တောင်တိုက်ပွဲပြင်းထန်လို့ ဒေသခံထောင်နဲ့ချီ ထွက်ပြေးနေ

ရသေ့တောင်မြို့နယ် မိုးစဲကျွန်း ဦးဂါကျေးရွာကို ရောက်ရှိနေကြတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ဒုက္ခသည်တွေကို တွေ့ရစဉ်
Photo: Aung Than Wai

ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA က ရသေ့တောင်မြို့မှာရှိတဲ့ တပ်မတော် တပ်ရင်း သုံးခုကို လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတာကြောင့် ဒေသခံထောင်နဲ့ချီ အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေကြပါတယ်။

ဒီတပတ်အတွင်း ရသေ့တောင်မှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲဟာ ဒီနှစ်အတွင်း အပြင်းထန်ဆုံးပဲလို့  ရခိုင်ပြည်နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးခင်မောင်လတ်က ပြောပါတယ်။

ဒီတိုက်ပွဲတွေကြောင့် နွားလားကျော်ကျေးရွာအုပ်စုနဲ့ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုက ဒေသခံ ငါးထောင်ကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာပြီး ထွက်ပြေးနေရတာလို့ အရပ်ဖက်အဖွဲ့တွေနဲ့  လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက ဆိုပါတယ်။

“လူဦးရေ  ငါးထောင်လောက်ရှိမယ်၊ ပုဏ္ဏကျွန်းဘက်ကလည်း ပြေးနေရတာရှိတယ်၊ အဲတိုက်ပွဲဖြစ်နေတာက ပုဏ္ဏားကျွန်းနဲ့ ရသေ့တောင်မြို့နယ်အစပ်လေ၊ အဲဒီကြားက တောင်တန်းပေါ်မှာဆိုတော့ ဟိုဘက်ဒီဘက်ရွာတွေ အကုန်လုံးပြေးတာဘဲ၊ သူတို့က နီးစပ်ရာကျေးရွာတွေမှာပဲ ပြေးကြတာ၊ မြို့ပေါ်တတ်တဲ့လူ နည်းတယ်၊ မြို့ပေါ်မှာ ပထမတုန်းကလည်း တစ်ထောင်လောက်ရှိတယ်၊ ဒီလေးငါးရက်အတွင်းဆိုတော့ အကုန်နှစ်ထောင်လောက်ရှိမယ်၊ ခုဖြစ်နေတဲ့တိုက်ပွဲက ဒီတစ်နှစ်အတွင်း အပြင်းထန်ဆုံးပဲလေ၊ ဒါမျိုးအရင်ကမဖြစ်ခဲ့ဘူး”

အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးခင်မောင်လတ် ပြောသွားတာပါ။

ရခိုင်တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ အစည်းအရုံး REC ကလည်း ဒီတစ်ပတ်အတွင်း ထွက်ပြေးနေရတဲ့ ဒုက္ခသည် ငါးထောင်လောက်ရှိတယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

တိုက်ပွဲဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေတာကြောင့် စာရင်းအချက်အလက်အတိအကျ ကောက်ယူဖို့တော့ လတ်တလောမှာ အခက်အခဲရှိတယ်လို့ ဒုက္ခသည်အရေး ကူညီနေတဲ့ REC အတွင်းရေးမှူး ဦးဇော်ဇော်ထွန်း  ပြောတာက

“ကျနော်တို့ နည်းနည်းပြောရခက်တယ်ဗျ၊ အခြေအနေတွေက ဘယ်မှာမှ သွားပြီးလေ့လာလို့မရတဲ့ အခြေအနေဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီနားသွားရင်တောင် ဘာမှလုပ်လို့မရတော့ဘူး၊ အနည်းဆုံးတော့ ငါးထောင်နဲ့အထက်မှာ ရှိတယ်ဗျ၊ ဒီရက်ပိုင်းမှာဖြစ်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် အဲဒေသမှာ လူဦးရေ ငါးထောင်ကျော် စစ်ဘေးသင့်တယ်”

တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်ဘက်က လက်နက်ကြီးတွေ အသုံးပြုနေတာကြောင့် နွားလားကျော်၊ ထီးစွဲ၊ လမုန်းတိုင်း၊ နွားတင်းကုတ် အပါအဝင် ကျေးရွာ ၁၀ ကျော်ဟာ ရွာလုံးကျွတ်နီးပါး ထွက်ပြေးနေရတာလို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီထဲက တစ်ထောင်ကျော်ဟာ ရသေ့တောင်မြို့ပေါ်ကို ရောက်ရှိနေပြီး ကျန် လေးထောင်လောက်ကတော့ အနီးအနားက ရွာတွေမှာ ခိုလှုံနေကြပါတယ်။

လက်ရှိ ရသေ့တောင်မြို့ပေါ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေမှာ ဒုက္ခသည်တွေနဲ့ ပြည့်နေပြီလို့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်ခင်စောဝေက ပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်နေမယ်ဆိုရင် ထပ်တိုးရောက်ရှိလာမယ့်သူတွေအတွက် နေရာအခက်အခဲရှိတယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

“အခုဆိုရင် ရသေ့တောင်မြို့ပေါ်မှာ စစ်ဘေးရှောင်တွေ များလာတာကြောင့် နေရာထိုင်ခင်းတွေလည်း ကြပ်ပါတယ်၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေလည်း ပြည့်နေတယ်၊ နေရာအလွတ်တွေမှာလည်း စစ်ဘေးရှောင်တွေနဲ့ ပြည့်နေပါတယ်၊ နောက်ထပ်ရောက်လာမယ့် စစ်ဘေးရှောင်တွေကို ဘယ်မှာထားရမှန်း မသိတဲ့အတွက် မြေကွက်လပ်ရှိတဲ့နေရာမှာ အဆောက်အဦဆောက်ဖို့ အန်တီတို့ ညှိနှိုင်းနေတာရှိပါတယ်”

နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ညက ရသေ့တောင်မြို့ပေါ်ရှိ တပ်ရင်း သုံးခုကို AA က လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်ပြီးနောက်ပိုင်း တပ်မတော်က ရဟတ်ယာဉ်တွေသုံး တိုက်ခိုက်တာ၊ စစ်ရေယာဉ်ပေါ်ကနေ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်တာတွေရှိလာတယ်လို့ ဒေသခံတွေနဲ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေက ပြောပါတယ်။

မနေ့ညက ကြောက်လန့် ထွက်ပြေးနေရတဲ့အခြေအနေကို အမည်မဖော်လိုတဲ့ နွားလားကျော်ရွာသားတစ်ဦး ပြောပြတာက ---

“ မနေ့ကတိုက်ပွဲမှာ လေယာဉ်နှစ်စီးနဲ့ကိုပစ်တာ၊ လေယာဉ်နှစ်စီးနဲ့ပစ်တော့ ရွာကလူတွေက ကြောက်လန့်ပြီးတော့ ထွက်ပြေးကြတာပေါ့”

အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းဦးစီး ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းဇော်ဦးကတော့ ရဟတ်ယာဉ်တွေအသုံးပြု တိုက်ခိုက်တယ်ဆိုတာကို ငြင်းဆိုပါတယ်။

“ရသေ့တောင်နားမှာရပ်တဲ့ စစ်ရေယာဉ်ကိုလာပစ်လို့ ပစ်တာပဲရှိတယ်၊ ကျန်တာ မရှိဘူး၊ ရဟတ်ယာဉ်နဲ့ပစ်တာ မရှိဘူး၊ အခုတလော ရဟတ်ယာဉ်တွေ လေ့ကျင်ပျံသန်းတာနဲ့ ကင်းထောက်ပျံသန်းတာပဲရှိတယ်”

နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ပစ်ခတ်မှုမှာ တပ်မတော်ဘက်က ရှစ်ဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး လက်နက်ခဲယမ်းတွေ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခက ပြောပါတယ်။

“မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ လက်အောက်ခံ တပ်မ ၂၂ ရဲ့ ခမရ ၂၁၀ နဲ့ ကျနော်တိ့ု အပြန်အလှန် လေးနာရီလောက်ကြာအောင် တိုက်ပွဲဖြစ်တာရှိတယ်၊ အဲဒီမှာ မြန်မာစစ်တပ်ဘက်က အရာရှိတစ်ဦး အပါအဝင် ရှစ်ဦးကျဆုံးတာရှိတယ်၊ နောက်ပြီး ဆယ်ဦးအထက် ဒဏ်ရာရသွားတာရှိတယ်ဗျ၊ ကျနော်တို့ဘက်ကလည်း တစ်ဦးကျဆုံးတာရှိတယ်”

တပ်မတော်ဘက်က ရှစ်ဦး ကျဆုံးခဲ့တယ် ဆိုတာကိုတော့ ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းဇော်ဦးက ငြင်းဆိုပေမယ့် နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်နေတာကြောင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတယ် ဆိုတာကိုတော့ ငြင်းဆိုခြင်း မရှိပါဘူး။

ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ တပ်မတော်နဲ့ အေအေအဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတာ တစ်နှစ်နီးပါး ကြာမြင့်လာတာနဲ့အမျှ စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ဦးရေဟာလည်း တဖြည်းဖြည်း တိုးလာတာ အခုဆိုရင် ခုနှစ်သောင်းကျော် ရှိနေပြီလို့  ရခိုင်တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ အစည်းအရုံးရဲ့ စာရင်းတွေအရ သိရပါတယ်။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

အရပ္သားေတြကို ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္မႈ ရပ္တန႔္ဖို႔ တပ္နဲ႔ ေျမာက္ပိုင္း သုံးဖြဲ႕ကို ေတာင္းဆို

ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ ၃ ဖြဲ႕ TNLA, MNDAA, AA တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြကို ေတြ႕ရစဥ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက တပ္မေတာ္နဲ႔ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ သုံးဖြဲ႕တို႔ တိုက္ပြဲေတြမွာ အရပ္သားျပည္သူေတြကို ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ေနတာေတြ ရပ္တန႔္ဖို႔ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႕အစည္း ၅၀ ေက်ာ္က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေက်ာက္မဲ၊ နမ့္ဆန္၊ သီေပါ၊ လားရႈိးနဲ႔ ကြတ္ခိုင္ စတဲ့ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေျမာက္ပိုင္း သုံးဖြဲ႕ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုလမ္းမႀကီးတစ္ေလွ်ာက္နဲ႔ အမ်ားျပည္သူသြားလာရာ လမ္းနဲ႔ ေက်း႐ြာေတြမွာ လက္နက္ႀကီးက်ေရာက္ေပါက္ကြဲတာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေပါက္ကြဲတာေတြ ရွိေနပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုလမ္းမႀကီးတစ္ေလွ်ာက္ ေက်း႐ြာေတြက သြားလာလို႔ မရေလာက္ေအာင္ထိ အခက္အခဲေတြ႕ေနတယ္လို႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးအဖြဲ႕က ေျပာခြင့္ရသူ ဦးေဟာင္းေဒါင္း က ေျပာပါတယ္။

“ျပည္ေထာင္စုလမ္းမ ေဘးပတ္ဝန္းက်င္မွာ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္လို႔ ျပည္သူေတြက သြားလာရတာ ၾကန႔္ၾကာေႏွာင့္ေႏွးတာေတြ ကားပိတ္တာေတြ ရွိေနတယ္။ ေနာက္ၿပီး ျပည္ေထာင္စု လမ္းမေဘးက ေက်း႐ြာေတြကေတာ့ ဘယ္မွသြားလို႔လာလို႔ မရတဲ့အေနအထားမွာ ရွိေနပါတယ္”

တိုက္ပြဲေတြဟာ မေန႔ကအထိ လားရႈိး၊ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ထဲက ကြန္ေကာ္၊ ေတာ့ဖယ္ေက်း႐ြာေတြက ေဒသခံ ၃၀၀ ေလာက္ ထြက္ေျပးေနရပါတယ္။ လမ္းမွာပိတ္မိေနတာေၾကာင့္ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕ေပၚကို ဒီေန႔အထိ ေရာက္မလာႏိုင္ေသးဘူးလို႔ အျဖဴေရာင္တြဲလက္မ်ား ပရဟိတ လူငယ္အဖြဲ႕က ကိုဝင္းေဇယ်ာထြန္းက ေျပာပါတယ္။

အဲဒီစစ္ေရွာင္ေတြ ပိတ္မိေနတဲ့အေျခအေနကို ကိုဝင္းေဇယ်ာထြန္း ေျပာျပတာက ----

“ဒုကၡသည္ေတြကေတာ့ မေရာက္ေသးဘူး၊ သူတို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ ေဘးနားက႐ြာ ခုံမင္းေက်း႐ြာမွာေတာ့ ၃၀၀ ေလာက္ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီဘက္ကို မဆင္းလာႏိုင္ဘူးေပါ့၊ လမ္းေတြ ပိတ္ထားလို႔။ လာရင္ အခုျဖစ္ေနတဲ့ မိုင္းေမာ့ဘက္ကလည္း လာလို႔ရတယ္။ ႏွစ္လမ္းေပါ့ ေနာက္ထပ္တစ္လမ္းကေတာ့ မိုင္းေထာင္ထားတယ္လို႔ ၾကားတယ္”

အဲဒီေက်း႐ြာေတြကေန ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕ကို ေရာက္ဖို႔ဆိုရင္ ေက်း႐ြာလမ္းေတြကိုသာ အသုံးျပဳရတာျဖစ္ၿပီး  ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ ေထာင္ထားတဲ့ မိုင္းအႏၲရာယ္ကိုလည္း ေၾကာက္ေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မေန႔က လားရႈိးၿမိဳ႕တြင္းကို ေရွာ့တိုက္ဒုံးလို႔ ယူဆရတဲ့ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ တိုက္ခိုက္ခံရၿပီး အဲဒီတိုက္ခိုက္မႈမွာ အရပ္သား ေနအိမ္ေတြ ထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့တာေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ျပေန ျပည္သူေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ အေျခအေနအထိ ျဖစ္လာေၾကာင္း အရပ္ဖက္အဖြဲ႕ ၅၀ ေက်ာ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဝဖန္ထားပါတယ္။

အဲဒီလို ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြဟာ တိုက္ပြဲေတြအတြင္း အရပ္သားျပည္သူေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းဆိုင္ရာ လမ္းၫႊန္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒနဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးဥပေဒေတြကို က်ဴးလြန္ေဖာက္ဖ်က္ရာ ေရာက္ေၾကာင္းလည္း ေထာက္ျပထားပါတယ္။

မေန႔က လားရႈိးၿမိဳ႕ထဲကို ေရွာ့တိုက္ဒုံးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ခဲ့တာဟာ TNLA အဖြဲ႕ လက္ခ်က္လို႔ တပ္မေတာ္က သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။ TNLA ကေတာ့ ဘယ္အဖြ႕ဲက ပစ္မွန္းမသိေၾကာင္း မေန႔က RFA ကို ေျဖၾကားထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္ ၁၅ ရက္ေန႔က ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕က တပ္မေတာ္ နည္းပညာတကၠသိုလ္ကို ေျမာက္ပိုင္း သုံးဖြဲ႕က တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ေက်ာက္မဲ၊ နမ့္ဆန္၊ သီေပါ၊ လားရႈိးနဲ႔ ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕ေတြမွာ ထပ္မံၿပီး တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္ခဲ့တာပါ။ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲ ရပ္တန႔္ထားၿပီး လပိုင္းအၾကာမွာပဲ အခုလို တိုက္ပြဲ ျပန္ျပင္းထန္လာတာပါ။

အရပ္ဖက္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းကို RFA က ဒီကေန႔ ဆက္သြယ္ေပမယ့္ ဖုန္းလက္ခံေျဖၾကားတာ မရွိေသးပါဘူး။

ေအာက္တိုဘာလကေန ႏိုဝင္ဘာလ ၁၆  မေန႔ကအထိ အရပ္သား ျပည္သူေတြ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ ၃၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ၿပီး ေသဆုံးသူ ငါးဦးရွိေၾကာင္းလည္း အရပ္ဖက္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ စစ္ေဘးေရွာင္ တစ္ေသာင္းခြဲ ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး တိုက္ပြဲဆက္ျပင္းထန္လာမွာကို ဒုကၡသည္အေရး ကူညီေနသူေတြက စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
------------
(Unicode)⤵⤵⤵
အရပ်သားတွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှု ရပ်တန့်ဖို့ တပ်နဲ့ မြောက်ပိုင်း သုံးဖွဲ့ကို တောင်းဆို

မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ TNLA, MNDAA, AA တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို တွေ့ရစဉ်
Photo: Arakan Army

ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းက တပ်မတော်နဲ့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် သုံးဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲတွေမှာ အရပ်သားပြည်သူတွေကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နေတာတွေ ရပ်တန့်ဖို့ အရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်း ၅၀ ကျော်က တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲ၊ နမ့်ဆန်၊ သီပေါ၊ လားရှိုးနဲ့ ကွတ်ခိုင် စတဲ့မြို့နယ်တွေမှာ တပ်မတော်နဲ့ မြောက်ပိုင်း သုံးဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာကြောင့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးတစ်လျှောက်နဲ့ အများပြည်သူသွားလာရာ လမ်းနဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲတာ မြေမြှုပ်မိုင်းပေါက်ကွဲတာတွေ ရှိနေပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးတစ်လျှောက် ကျေးရွာတွေက သွားလာလို့ မရလောက်အောင်ထိ အခက်အခဲတွေ့နေတယ်လို့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့က ပြောခွင့်ရသူ ဦးဟောင်းဒေါင်း က ပြောပါတယ်။

“ပြည်ထောင်စုလမ်းမ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်မှာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်လို့ ပြည်သူတွေက သွားလာရတာ ကြန့်ကြာနှောင့်နှေးတာတွေ ကားပိတ်တာတွေ ရှိနေတယ်။ နောက်ပြီး ပြည်ထောင်စု လမ်းမဘေးက ကျေးရွာတွေကတော့ ဘယ်မှသွားလို့လာလို့ မရတဲ့အနေအထားမှာ ရှိနေပါတယ်”

တိုက်ပွဲတွေဟာ မနေ့ကအထိ လားရှိုး၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်တွေမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကျောက်မဲမြို့နယ်ထဲက ကွန်ကော်၊ တော့ဖယ်ကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၃၀၀ လောက် ထွက်ပြေးနေရပါတယ်။ လမ်းမှာပိတ်မိနေတာကြောင့် ကျောက်မဲမြို့ပေါ်ကို ဒီနေ့အထိ ရောက်မလာနိုင်သေးဘူးလို့ အဖြူရောင်တွဲလက်များ ပရဟိတ လူငယ်အဖွဲ့က ကိုဝင်းဇေယျာထွန်းက ပြောပါတယ်။

အဲဒီစစ်ရှောင်တွေ ပိတ်မိနေတဲ့အခြေအနေကို ကိုဝင်းဇေယျာထွန်း ပြောပြတာက ----

“ဒုက္ခသည်တွေကတော့ မရောက်သေးဘူး၊ သူတို့ တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့ ဘေးနားကရွာ ခုံမင်းကျေးရွာမှာတော့ ၃၀၀ လောက်ရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒီဘက်ကို မဆင်းလာနိုင်ဘူးပေါ့၊ လမ်းတွေ ပိတ်ထားလို့။ လာရင် အခုဖြစ်နေတဲ့ မိုင်းမော့ဘက်ကလည်း လာလို့ရတယ်။ နှစ်လမ်းပေါ့ နောက်ထပ်တစ်လမ်းကတော့ မိုင်းထောင်ထားတယ်လို့ ကြားတယ်”

အဲဒီကျေးရွာတွေကနေ ကျောက်မဲမြို့ကို ရောက်ဖို့ဆိုရင် ကျေးရွာလမ်းတွေကိုသာ အသုံးပြုရတာဖြစ်ပြီး  နှစ်ဖက်တပ်တွေ ထောင်ထားတဲ့ မိုင်းအန္တရာယ်ကိုလည်း ကြောက်နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မနေ့က လားရှိုးမြို့တွင်းကို ရှော့တိုက်ဒုံးလို့ ယူဆရတဲ့ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရပြီး အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုမှာ အရပ်သား နေအိမ်တွေ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တာကြောင့် မြို့ပြနေ ပြည်သူတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်တဲ့ အခြေအနေအထိ ဖြစ်လာကြောင်း အရပ်ဖက်အဖွဲ့ ၅၀ ကျော်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဝေဖန်ထားပါတယ်။

အဲဒီလို ဆောင်ရွက်ချက်တွေဟာ တိုက်ပွဲတွေအတွင်း အရပ်သားပြည်သူတွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေနဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေတွေကို ကျူးလွန်ဖောက်ဖျက်ရာ ရောက်ကြောင်းလည်း ထောက်ပြထားပါတယ်။

မနေ့က လားရှိုးမြို့ထဲကို ရှော့တိုက်ဒုံးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာဟာ TNLA အဖွဲ့ လက်ချက်လို့ တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ TNLA ကတော့ ဘယ်အဖွ့ဲက ပစ်မှန်းမသိကြောင်း မနေ့က RFA ကို ဖြေကြားထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ် ၁၅ ရက်နေ့က ပြင်ဦးလွင်မြို့က တပ်မတော် နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကို မြောက်ပိုင်း သုံးဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက ကျောက်မဲ၊ နမ့်ဆန်၊ သီပေါ၊ လားရှိုးနဲ့ ကွတ်ခိုင်မြို့တွေမှာ ထပ်မံပြီး တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်ခဲ့တာပါ။ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲ ရပ်တန့်ထားပြီး လပိုင်းအကြာမှာပဲ အခုလို တိုက်ပွဲ ပြန်ပြင်းထန်လာတာပါ။

အရပ်ဖက်အဖွဲ့တွေရဲ့ တောင်းဆိုချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းကို RFA က ဒီကနေ့ ဆက်သွယ်ပေမယ့် ဖုန်းလက်ခံဖြေကြားတာ မရှိသေးပါဘူး။

အောက်တိုဘာလကနေ နိုဝင်ဘာလ ၁၆  မနေ့ကအထိ အရပ်သား ပြည်သူတွေ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၃၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီး သေဆုံးသူ ငါးဦးရှိကြောင်းလည်း အရပ်ဖက်အဖွဲ့တွေရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီတိုက်ပွဲတွေကြောင့် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာ စစ်ဘေးရှောင် တစ်သောင်းခွဲ ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်လာမှာကို ဒုက္ခသည်အရေး ကူညီနေသူတွေက စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

ပမာဏႀကီးတဲ့ တစ္ေက်ာ့ျပန္ငလ်င္ေတြ လႈပ္ခတ္ႏိုင္ေျခရွိလို႔ သတိျပဳဖို႔လို

ႏိုဝင္ဘာ ၁၂ ရက္ေန႔က လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ငလ်င္ေၾကာင့္ တာေမြမွာ အထပ္ျမင့္တိုက္ ငါးလုံး တိမ္းေစာင္းခဲ့ၿပီး အဲဒီထဲမွာ ႏွစ္လုံးက အသစ္ျဖစ္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းေနထိုင္သူေတြအေနနဲ႔ တစ္ေက်ာ့ျပန္ငလ်င္ႀကီးေတြရဲ႕အႏၲရာယ္ကို သတိျပဳေနထိုင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ငလ်င္ေကာ္မတီ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးေစာေထြးေဇာ္ကဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။

ငလ်င္ပညာရွင္ေတြရဲ႕တိုင္းတာတြက္ခ်က္မႈေတြအရ ငလ်င္ႀကီးေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ေပါင္း ၈၀ေက်ာ္၊ ၁၀၀ ဝန္းက်င္အတြင္းမွာ လႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ တစ္ေက်ာ့ျပန္လည္လႈပ္ခတ္ေလ့ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ငလ်င္ဆိုင္ရာမွတ္တမ္းေတြအရ ၁၈၃၀ခုႏွစ္မွာစစ္ကိုင္းျပတ္ေ႐ြ႕ေၾကာင့္ ပဲခူးမွာ ငလ်င္အႀကီးႀကီးလႈပ္ၿပီး ေနာက္ ႏွစ္၁၀၀ တိတိျပည့္တဲ့အခ်ိန္၁၉၃၀ခုႏွစ္မွာပဲ ပဲခူး ေ႐ႊေမာ္ေဓာ ေစတီႀကီး စိန္ဖူးေတာ္ေျမခတဲ့ ငလ်င္ႀကီးထပ္လႈပ္ခဲ့ပါတယ္။

ခုဆို ဒီျပတ္ေ႐ြ႕မွာ ငလ်င္ႀကီး မလႈပ္တာဟာ၁၉၃၀ ၈၉ ႏွစ္အထိၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။

'' စစ္ကိုင္းျပတ္ေ႐ြ႕ကလႈပ္တဲ့ငလ်င္ေတြဆိုရင္ ပမာဏႀကီးႀကီးေတြလာဖို႔ရွိတယ္။ ဥပမာ ပဲခူးငလ်င္ဆိုရင္ တြက္ခ်က္ထားတာ တေက်ာ့ျပန္လႈပ္ရမယ့္အခ်ိန္ကို ေက်ာ္ေနၿပီ။ အဲဒီတုံးက ပဲခူးငလ်င္နဲ႔အတူ မတိမ္းမယိမ္း ခတၱမတၱဴ မွာ လႈပ္ခဲ့တယ္။ အခုဒီႏွစ္ပိုင္းေတြအတြင္းမွာ နီေပါက ငလ်င္ႀကီး ျပန္လႈပ္ခဲ့တယ္။ ပဲခူးကေတာ့ ခုထိ မလႈပ္ေသးဘူး။အဲဒီဘက္ျခမ္းေတြလႈပ္ရင္ ပမာဏ ခပ္ႀကီးႀကီးေတြလာႏိုင္လို႔ ရန္ကုန္အေနနဲ႔ေတာ့ သတိျပဳဖို႔လိုတယ္။အခုလႈပ္သြားတဲ့ငလ်င္က ပမာဏ ေသးေပမယ့္ ဗဟိုခ်က္က နီးလို႔ အခုလို သိသိသာသာခံစားရတာ။ လူထုၾကားမွာ ဒီရက္ပိုင္းလႈပ္သြားတဲ့ ငလ်င္ေၾကာင့္ သတိထားမိသြားတာ ပိုေကာင္းပါတယ္''လို႔ ဦးေစာေထြးေဇာ္ကေျပာပါ တယ္။

ဒါ့အျပင္ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းရွိ တည္ေဆာက္ထားတဲ့အေဆာက္အအုံအမ်ားစုမွာ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ရည္ကို ထည့္သြင္းတည္ေဆာက္ထားတာမ်ိဳးမရွိဘဲ၊ ၈ထပ္နဲ႔အထက္၊ ၁၂ ထပ္နဲ႔အထက္ အေဆာက္အဦေတြ မွာသာ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ရည္ကို ထည့္သြင္းတည္ေဆာက္ဖို႔ ၫြန္ၾကားေလ့ရွိတယ္လို႔လည္း ရန္ကုန္တိုင္း အထပ္ျမင့္ေကာ္မတီမွာ တာဝန္ယူေဆာက္႐ြက္ခဲ့ဖူးသူလည္းျဖစ္တဲ့ ဦးေစာေထြးေဇာ္ကေျပာျပပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
-------------
(Unicode)⤵⤵⤵
နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့က လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ငလျင်ကြောင့် တာမွေမှာ အထပ်မြင့်တိုက် ငါးလုံး တိမ်းစောင်းခဲ့ပြီး အဲဒီထဲမှာ နှစ်လုံးက အသစ်ဖြစ်
ပမာဏကြီးတဲ့ တစ်ကျော့ပြန်ငလျင်တွေ လှုပ်ခတ်နိုင်ခြေရှိလို့ သတိပြုဖို့လို

ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းနေထိုင်သူတွေအနေနဲ့ တစ်ကျော့ပြန်ငလျင်ကြီးတွေရဲ့အန္တရာယ်ကို သတိပြုနေထိုင်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ငလျင်ကော်မတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစောထွေးဇော်ကဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

ငလျင်ပညာရှင်တွေရဲ့တိုင်းတာတွက်ချက်မှုတွေအရ ငလျင်ကြီးတွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ပေါင်း ၈၀ကျော်၊ ၁၀၀ ဝန်းကျင်အတွင်းမှာ လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် တစ်ကျော့ပြန်လည်လှုပ်ခတ်လေ့ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ငလျင်ဆိုင်ရာမှတ်တမ်းတွေအရ ၁၈၃၀ခုနှစ်မှာစစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောင့် ပဲခူးမှာ ငလျင်အကြီးကြီးလှုပ်ပြီး နောက် နှစ်၁၀၀ တိတိပြည့်တဲ့အချိန်၁၉၃၀ခုနှစ်မှာပဲ ပဲခူး ရွှေမော်ဓော စေတီကြီး စိန်ဖူးတော်မြေခတဲ့ ငလျင်ကြီးထပ်လှုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ခုဆို ဒီပြတ်ရွေ့မှာ ငလျင်ကြီး မလှုပ်တာဟာ၁၉၃၀ ၈၉ နှစ်အထိကြာခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။

'' စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကလှုပ်တဲ့ငလျင်တွေဆိုရင် ပမာဏကြီးကြီးတွေလာဖို့ရှိတယ်။ ဥပမာ ပဲခူးငလျင်ဆိုရင် တွက်ချက်ထားတာ တကျော့ပြန်လှုပ်ရမယ့်အချိန်ကို ကျော်နေပြီ။ အဲဒီတုံးက ပဲခူးငလျင်နဲ့အတူ မတိမ်းမယိမ်း ခတ္တမတ္တူ မှာ လှုပ်ခဲ့တယ်။ အခုဒီနှစ်ပိုင်းတွေအတွင်းမှာ နီပေါက ငလျင်ကြီး ပြန်လှုပ်ခဲ့တယ်။ ပဲခူးကတော့ ခုထိ မလှုပ်သေးဘူး။အဲဒီဘက်ခြမ်းတွေလှုပ်ရင် ပမာဏ ခပ်ကြီးကြီးတွေလာနိုင်လို့ ရန်ကုန်အနေနဲ့တော့ သတိပြုဖို့လိုတယ်။အခုလှုပ်သွားတဲ့ငလျင်က ပမာဏ သေးပေမယ့် ဗဟိုချက်က နီးလို့ အခုလို သိသိသာသာခံစားရတာ။ လူထုကြားမှာ ဒီရက်ပိုင်းလှုပ်သွားတဲ့ ငလျင်ကြောင့် သတိထားမိသွားတာ ပိုကောင်းပါတယ်''လို့ ဦးစောထွေးဇော်ကပြောပါ တယ်။

ဒါ့အပြင် ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ တည်ဆောက်ထားတဲ့အဆောက်အအုံအများစုမှာ ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်ရည်ကို ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားတာမျိုးမရှိဘဲ၊ ၈ထပ်နဲ့အထက်၊ ၁၂ ထပ်နဲ့အထက် အဆောက်အဦတွေ မှာသာ ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်ရည်ကို ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ဖို့ ညွန်ကြားလေ့ရှိတယ်လို့လည်း ရန်ကုန်တိုင်း အထပ်မြင့်ကော်မတီမှာ တာဝန်ယူဆောက်ရွက်ခဲ့ဖူးသူလည်းဖြစ်တဲ့ ဦးစောထွေးဇော်ကပြောပြပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

ေ႐ြးေကာက္ပြဲနည္းဥပေဒျပင္ဆင္မယ့္ အခ်က္အခ်ိဳ႕ကို တိုင္းရင္းသားပါတီေတြကန႔္ကြက္

 ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြအေနနဲ႔ေရာက္ရွိတဲ့ေနရာမွာ ၃ လတာေနထိုင္မယ္ဆိုရင္ မဲေပးခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ နည္းဥပေဒျပင္ဆင္ခ်က္ကို ကန႔္ကြက္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကေန ျပင္ဆင္ဖို႔ ေပးဖို႔ထားတဲ့ေ႐ြးေကာက္ပြဲနည္းဥေပးအခ်က္အခ်ိဳ႕ကို တိုင္းရင္းသားပါတီေတြဘက္က ကန႔္ကြက္မႈေတြရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းအတြင္းက ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ ေတြ႕ဆုံရာမွာ တိုင္းရင္းသား ပါတီအခ်ိဳ႕က ကန႔္ကြက္ေၾကာင္းထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားပါတီေတြက ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ အေနနဲ႔သူေရာက္ရွိ တဲ့ ေနရာမွာ ၃ လတာေန ထိုင္မယ္ဆိုရင္ အဲဒီေနရာမွာမဲေပးခြင့္ရွိတယ္ဆိုၿပီး ျပင္ဆင္မယ့္ နည္းဥပေဒျပင္ဆင္ခ်က္ ကို ကန႔္ကြက္ ေနၾကတာျဖစ္တယ္လို႔သိရပါတယ္။

'' ျပင္ဆင္ခ်က္ဟာတရားမွ်တမႈမရွိတဲ့အတြက္ ကန္႔ကြက္ရတာျဖစ္တယ္''လို႔ရွမ္းတိုင္ရင္းသား မ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ SNLD ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုင္းသီဟေက်ာ္ကဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။

ယခင္က ေ႐ြ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြအေနနဲ႔၆ လၾကာေနထိုင္မွ သူတို႔ေရာက္ေနတဲ့ေနရာကေန မဲေပးခြင့္ရွိတာျဖစ္ပါတယ္။အဲဒီလို ၆ လသတ္မွတ္ထားတာေတာင္ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုံးက မဲဆႏၵနယ္အခ်ိဳ႕မွာ မဲေပးဖို႔အတြက္ပဲေ႐ြ႕ေျပာင္းေနထိုင္တာ ေတြရွိတယ္ဆိုၿပီး သတင္းေတြထြက္ခဲ့ပါတယ္။

SNLDပါတီအေနနဲ႔ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကလႊတ္ေတာ္ကိုတင္ျပထားတဲ့ နည္းဥပေဒျပင္ဆင္ခ်က္ အခ်ိဳ႕ကိုကန္႔ကြက္သြားဖို႔ရွိတယ္လို႔လဲဦးစိုင္းသီဟေက်ာ္ကေျပာပါတယ္။

ကန္႔ကြက္သူေတြရွိလာခဲ့ရင္ေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကေပးပို႔လာတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနည္းဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်င္တဲ့အခ်က္ေတြကို တျခားဥပေဒေတြျပင္ဆင္တဲ့လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအတိုင္း ျပင္ဆင္ရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com
------------
(Unicode)⤵⤵⤵

Image caption ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေအနေနဲ့ရောက်ရှိတဲ့နေရာမှာ ၃ လတာနေထိုင်မယ်ဆိုရင် မဲပေးခွင့်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ နည်းဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ကို ကန့်ကွက်
ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေပြင်ဆင်မယ့် အချက်အချို့ကို တိုင်းရင်းသားပါတီတွေကန့်ကွက်

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကနေ ပြင်ဆင်ဖို့ ပေးဖို့ထားတဲ့ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပေးအချက်အချို့ကို တိုင်းရင်းသားပါတီတွေဘက်က ကန့်ကွက်မှုတွေရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းအတွင်းက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ တွေ့ဆုံရာမှာ တိုင်းရင်းသား ပါတီအချို့က ကန့်ကွက်ကြောင်းထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားပါတီတွေက ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေ အနေနဲ့သူရောက်ရှိ တဲ့ နေရာမှာ ၃ လတာနေ ထိုင်မယ်ဆိုရင် အဲဒီနေရာမှာမဲပေးခွင့်ရှိတယ်ဆိုပြီး ပြင်ဆင်မယ့် နည်းဥပဒေပြင်ဆင်ချက် ကို ကန့်ကွက် နေကြတာဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။

'' ပြင်ဆင်ချက်ဟာတရားမျှတမှုမရှိတဲ့အတွက် ကန့်ကွက်ရတာဖြစ်တယ်''လို့ရှမ်းတိုင်ရင်းသား များ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် SNLD ကိုယ်စားလှယ် ဦးစိုင်းသီဟကျော်ကဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

ယခင်က ရွေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေအနေနဲ့၆ လကြာနေထိုင်မှ သူတို့ရောက်နေတဲ့နေရာကနေ မဲပေးခွင့်ရှိတာဖြစ်ပါတယ်။အဲဒီလို ၆ လသတ်မှတ်ထားတာတောင်ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတုံးက မဲဆန္ဒနယ်အချို့မှာ မဲပေးဖို့အတွက်ပဲရွေ့ပြောင်းနေထိုင်တာ တွေရှိတယ်ဆိုပြီး သတင်းတွေထွက်ခဲ့ပါတယ်။

SNLDပါတီအနေနဲ့ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကလွှတ်တော်ကိုတင်ပြထားတဲ့ နည်းဥပဒေပြင်ဆင်ချက် အချို့ကိုကန့်ကွက်သွားဖို့ရှိတယ်လို့လဲဦးစိုင်းသီဟကျော်ကပြောပါတယ်။

ကန့်ကွက်သူတွေရှိလာခဲ့ရင်တော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကပေးပို့လာတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေ ပြင်ဆင်ချင်တဲ့အချက်တွေကို တခြားဥပဒေတွေပြင်ဆင်တဲ့လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း ပြင်ဆင်ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

ျပန္ျပည့္ၿမဲစြမ္းအင္နဲ႔ လွ်ပ္စစ္ လိုအပ္ခ်က္ ျဖည့္ႏုိင္ဖို႔ အလားအလာ

(Zawgyi)⤵⤵⤵
လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္ လိုအပ္ခ်က္ႀကီးတဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစိုးရရဲ႕ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းႀကီးေတြနဲ႔ ေက်ာက္မီးေသြးသံုး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပး စက္ရံု စီမံကိန္းေတြ အေပၚ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္မႈေတြနဲ႔ ႀကံဳေနရတဲ႔ အေျခအေနမွာ ျပန္ျပည့္ၿမဲစြမ္းအင္ကို ေျပာင္းလဲ အသံုးျပဳဖို႔ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြက တိုက္တြန္းေနၾကပါတယ္။

ျပန္ျပည့္ၿမဲစြမ္းအင္ကို မူ၀ါဒ အရ ေျပာင္းလဲ ေဆာင္ရြက္ရင္ေရာ စီးပြားေရး အရ တြက္ေခ်ကိုက္မလား၊ လူထုနဲ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ အတြက္ တည္ၿငိမ္ၿပီး ျပည့္မီတဲ႔ ဓာတ္အား ပမာဏ ရပါေစမယ္ဆိုတဲ႔ အာမခံခ်က္ေရာ ရွိပါသလား။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ၀ါရွင္တန္ ဒီစီက ကမၻာ့ဘဏ္ ရံုးခ်ဳပ္မွာ ျမန္မာ့ လွ်ပ္စစ္ က႑အေရး လာၿပီး ေဆြးေႏြးတဲ႔ Save the Natural Resource - စာနာ အဖြဲ႔ ဒါရိုက္တာ ကိုဧပရယ္ၾကဴၾကဴးကို ဗီြအိုေအ စတူဒီယိုမွာ မသိဂၤ ီထို္က္ ေမးျမန္းၿပီး ဒီသတင္းပတ္ စီးပြားေရး က႑မွာ တင္ျပထားပါတယ္။

ကိုဧပရယ္ၾကဴၾကဴး ။ ။ ၂၀၃၀ မွာ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အား ရဖို႔ အတြက္ဆိုရင္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ရယ္၊ ေက်ာက္မီးေသြးရယ္ကို အားျပဳၿပီးေတာ့မွ ဒီ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကို ျဖည့္ဖို႔ စီမံေနတာ ရွိပါတယ္ ခင္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အစီရင္ခံစာထဲမွာက ေက်ာက္မီးေသြးရယ္၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္ အႀကီးႀကီးေတြကို မလုပ္ေဆာင္ဘဲနဲ႔ ျပန္ျပည့္ၿမဲ စြမ္းအင္လို႔ ေခၚတဲ႔ Renewable Energy ကို မူ၀ါဒ အရေရာ ေအာက္ေျခမွာ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ႔ မူ၀ါဒ အရေရာ တကယ္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ႔ ေနရာမွာ အေထာက္အပံ႔ ေပးႏုိင္ဖို႔ အတြက္ကို အႀကံျပဳထားပါတယ္ ခင္ဗ်။

ခုနက ေျပာတဲ႔ သန္႔စင္ေသာ စြမ္းအင္ရယ္ ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အဓိက Highlight လုပ္တာေတာ့ ျပန္ျပည့္ၿမဲ စြမ္းအင္ေပါ့။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျပန္ျပည့္ၿမဲ စြမ္းအင္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိတယ္။ အဲဒါေတြကို ကမၻာ့ဘဏ္ အေနနဲ႔ သတိထားၿပီး လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အတြက္ အႀကံျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

မသိဂၤ ီထို္က္ ။ ။ ျပန္ျပည့္ၿမဲ စြမ္းအင္ေပါ့ေနာ္ Renewable Energy နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လို စြမ္းအင္ေတြကို အႀကံျပဳထားပါလဲရွင့္။

ကိုဧပရယ္ၾကဴၾကဴး ။ ။ ျပန္ျပည့္ၿမဲ စြမ္းအင္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ေရအားလွ်ပ္စစ္ကိုမွ အရမ္းမႀကီးမားတဲ႔ ေရအားလွ်ပ္စစ္ေပါ့။ ဆည္အႀကီးႀကီးေတြလိုမ်ိဳး မဟုတ္တဲ႔ ေရအားလွ်ပ္စစ္ လိုမ်ိဳး ၿပီးေတာ့မွ ေက်ာက္မီးေသြး သံုးတဲ႔ လွ်ပ္စစ္ကို က်ေနာ္တို႔ မေထာက္ခံဘူး။ ေနာက္ ျပန္ျပည့္ၿမဲစြမ္းအင္ထဲမွာ က်ေနာ္တို႔ Biomass ပါမယ္။ Thermal လို႔ ေခၚတဲ႔ဟာေတြ ပါမယ္။ က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္း အေနနဲ႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္တဲ႔ ျပန္ျပည့္ၿမဲစြမ္းအင္က အဲဒါေတြ ျဖစ္ပါတယ္ ခင္ဗ်။

မသိဂၤ ီထို္က္ ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အား မလံုေလာက္မႈက ဒီ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး ထိခိုက္တဲ႔ ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာ အစိုးရဘက္ကလည္း ဒီ လွ်ပ္စစ္ ရရွိေရးကို တိုးၿပီး အာရံုစိုက္ၿပီး လုပ္တဲ႔ ေနရာမွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္တို႔ ေက်ာက္မီးေသြးတို႔ကေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ လွ်ပ္စစ္ လြယ္လည္း လြယ္မယ္။ ကုန္က်စာရိတ္လည္း နည္းမယ္ဆိုတဲ႔ အပိုင္းနဲ႔ သြားတဲ႔ သေဘာ ရွိပါတယ္။ ဒီ ျပန္ျပည့္ၿမဲ စြမ္းအင္လိုမ်ိဳး မဟာဗ်ဴဟာ ေျပာင္း လုပ္ရင္ေရာ ႏုိင္ငံမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အတြက္ လိုအပ္တဲ႔ စြမ္းအင္ ပမာဏ ျပည့္မီ ႏိုင္ပါ့မလား။ တကယ္ေရာ အလုပ္ျဖစ္ပါ့မလားရွင့္။

ကိုဧပရယ္ၾကဴၾကဴး ။ ။ အဲဒါဆိုရင္ ၂ ပိုင္း ေျပာရမယ္ဗ်။ ခုနတုန္းက က်ေနာ္တို႔ လက္ရွိ ျမန္မာ အစိုးရ အေနနဲ႔က လွ်ပ္စစ္ကို ထုတ္တယ္ဆိုတဲ႔ ေနရာမွာ ခုနက ေက်ာက္မီးေသြးေတြ ေရအားလွ်ပ္စစ္ေတြ ထုတ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရွိရင္ ျပည္တြင္း သံုးစြဲမႈ အတြက္က က်ေနာ္တို႔ လံုေလာက္ ျပည္တြင္း သံုးစြဲမႈ တခု အတြက္၊ ေနာက္တခုက အခု ျပည္တြင္းမွာ သံုးစြဲမႈ မလံုေလာက္ ေသးဘဲနဲ႔ ဒါကို ထုတ္ေရာင္းဖို႔ အတြက္ စီမံၿပီးေတာ့မွ လုပ္တယ္ ဆိုတဲ႔ ဒုတိယ တခ်က္ ရွိပါတယ္ဗ်။

ခုနက ေျပာတဲ႔ ပထမ တခ်က္ ျဖစ္တဲ႔ ျပည္တြင္း သံုးစြဲမႈ အတြက္ကို က်ေနာ္တို႔ Renewable Energy (ျပန္ျပည့္ၿမဲစြမ္းအင္) ဆိုတဲ႔ ေခါင္းစဥ္ေအာက္ထဲမွာ သံုးမယ္ဆိုရင္ ျပည္တြင္း သံုးစြဲမႈ အတြက္ လံုေလာက္တယ္၊ ၿပီးေတာ့ စက္မႈ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္လို႔ ရပါတယ္ ဆိုတဲ႔ သုေတသနေတြ ရွိပါတယ္ဗ်။ ၿပီးေတာ့ ေနာက္ လက္ရွိက ျမန္မာ အစိုးရ သံုးေနတဲ႔ လွ်ပ္စစ္ ျဖန္႔ေ၀မႈ စနစ္မွာ ဆိုရင္ ႏွစ္ေတြ ရာခ်ီၿပီး ရွိခဲ႔ၿပီ။ အဲဒီထဲမွာ ထြက္ေနတဲ႔ လွ်ပ္စစ္ေတြက က်ေနာ္တို႔ အလဟသ ျဖစ္တာေတြ အဲဒါကို ျပန္ၿပီး နည္းပညာ ျပန္ အဆင့္ျမွင့္လို႔ ရွိရင္ လွ်ပ္စစ္ ျပန္ၿပီးေတာ့မွ လံုေလာက္ လာႏုိင္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ လက္ရွိ ရွိေနၿပီးသား ဆည္ေတြကို ျပန္ၿပီး မြမ္းမံရင္ အဲဒီကေန လွ်ပ္စစ္ ပိုထြက္လာမယ္။

ေနာက္တခုက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆည္ေျမာင္းေပါ့၊ ဆည္ေျမာင္းဆိုတာက စိုက္ပ်ိဳးေရး အတြက္ သံုးတဲ႔ ဆည္ေျမာင္း ေတြကို လွ်ပ္စစ္ ထုတ္ဖို႔ အတြက္ နည္းပညာေတြ ပူးေပါင္းလိုက္ရင္ ဒီကေန လွ်ပ္စစ္ေတြ ထပ္ထြက္လာမယ္ဆိုတဲ႔ ဟာေတြရွိမယ္။ ေနာက္တခုက ဆည္တခုတည္းမွ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဒီ ဆိုလာ စြမ္းအင္လို႔ ေခၚတဲ႔ ေနေရာင္ျခည္ စြမ္းအင္နဲ႔ ေရအားလွ်ပ္စစ္ၾကားထဲမွာ ပူးေပါင္းၿပီး သံုးတဲ႔ဟာမ်ိဳးေတြ၊ ေနာက္ထပ္ Biomass သံုးတဲ႔ဟာမ်ိဳးေတြ ေနာက္ထပ္ တခုက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆိုလို႔ ရွိရင္ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ လူေတြက ကိုယ့္ဟာနဲ႔ကိုယ္ လွ်ပ္စစ္ ရေအာင္ ထုတ္ထားတယ္ေပါ့။ ဒါ မဟာဓာတ္အားလိုင္းထဲ မပါဘဲ ကိုယ့္နည္း ကိုယ့္ဟန္နဲ႔ လွ်ပ္စစ္ရေအာင္ ထုတ္ထားတဲ႔ ဟာေလးေတြ ရွိပါတယ္။

အဲဒါေတြကို ဒီ မဟာဓာတ္အားလိုင္းထဲမွာ နည္းပညာ အရ ပူးေပါင္းခြင့္ ေပးမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ၂၀၃၀ မွာ ျမန္မာ ႏုိင္ငံရဲ႕ လွ်ပ္စစ္ လိုအပ္ခ်က္က အျပင္ကို ထုတ္ေရာင္းစရာ မလိုဘဲ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲတင္ လံုေလာက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခုနက ေျပာတဲ႔ ဒုတိယ တခ်က္ ျဖစ္တဲ႔ အစိုးရ အေနနဲ႔က ဒီ လွ်ပ္စစ္ေတြကို ပိုလွ်ံရံုတင္ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ထုတ္ေရာင္းဖို႔ အတြက္ပါ စီစဥ္တဲ႔ အခ်ိန္မွာ ခုနက ေျပာတဲ႔ အႀကီးစား ဆည္ေတြ၊ ေက်ာက္မီးေသြး ကိစၥေတြက ပါလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

မသိဂၤ ီထို္က္ ။ ။ စီးပြားျဖစ္ေရာ တကယ္ေရာ ဒီ အေသးစားေလးေတြ လုပ္တဲ႔ အခါမွာ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အပိုင္းက စၿပီးေတာ့ အေသးစိတ္ လိုက္ၿပီး စီမံခန္႔ခြဲရမယ့္ ဟာမ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္ ဆိုေတာ့ စီးပြားေရး အရေရာ တြက္ေျခ ကိုက္ပါ့မလား။ ေနာက္ ေရရွည္ေရာ ခံပါ႔မလား။

ကိုဧပရယ္ၾကဴၾကဴး ။ ။ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္ ထုတ္ေနတဲ႔ install capacity ေပါ့ အဲဒါက မဂၢါ၀ပ္ ၅၆၀၀ ေက်ာ္ ရွိပါတယ္ဗ်။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ အသံုးျပဳလို႔ ရေနတဲ႔ဟာက ၃၆၀၀ မဂၢါ၀ပ္ဘဲ သံုးလို႔ ရပါတယ္။ အဲဒါေတြက ခုနက ဒီ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သံုးေနတဲ႔ လွ်ပ္စစ္ ထုတ္ေနတဲ႔ ပစၥည္းေတြရဲ႕ ႏွစ္ကာလ ၾကာလာတဲ႔ အတြက္မို႔ အဲဒီထဲမွာ လွ်ပ္စစ္ေတြ အလဟသ ျဖစ္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ အၾကမ္းအားျဖင့္ ဆိုရင္ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားလိုင္း ကေန ရေနတဲ႔ဟာက ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ေက်ာ္ဘဲ ရွိတယ္။

ကိုယ့္ဟာနဲ႔ကိုယ္ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အား ထုတ္ၿပီးေတာ့မွ ဆိုလာတို႔ ဘာတို႔ကေန ထုတ္ၿပီး လုပ္ေနတဲ႔ဟာက ၄၈ ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိတယ္၊ က်န္တဲ႔ ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ကေတာ့ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အား မရေသးဘူး ဆိုတဲ႔ ဟာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္ ျပည့္ဖို႔ အတြက္ကို အခု ေရအားလွ်ပ္စစ္ အႀကီးႀကီး ေတြနဲ႔ ေဆာက္မယ္၊ ေက်ာက္မီးေသြးေတြနဲ႔ ေဆာက္မယ္ ဆိုတဲ႔ဟာေတြ စီးပြားေရး အရ လိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္မယ္လို႔ ေျပာေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေတြ မေဆာက္ဘဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တခ်ိဳ႕ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္ထားတဲ႔ ဆည္ေတြက မသံုးျဖစ္ဘဲ ပိုေနတဲ႔ မဂၢ၀ပ္ေတြ ရွိမယ္။ ဥပမာ ကခ်င္ ျပည္နယ္က ရွိေနတဲ႔ ဆည္တခုဆိုရင္ ၃၆၀ မဂၢါ၀ပ္ေလာက္ ပိုေနတဲ႔ ဟာေတြ ရွိမယ္။

ေနာက္တခုက စြမ္းအင္ ေခြ်တာႏုိင္တဲ႔ ပစၥည္းေတြ အစားထိုး သံုးျခင္း အားျဖင့္ မဂၢါ၀ပ္ ၄၀၀ နီးပါးေလာက္ က်ေနာ္တို႔ ေခြ်တာႏုိင္မယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆိုလို႔ ရွိရင္ လက္ရွိ စိုက္ပ်ိဳးေရး အတြက္ ေပးေနတဲ႔ ဆည္ေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ ဆည္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ နည္းပညာ အေထာက္အပံ႔ေတြ လုပ္လို႔ ရွိရင္ အဲဒီကေန လွ်ပ္စစ္ ထပ္ထြက္လာႏုိင္တယ္။ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔ တြက္ထားတဲ႔ အထဲမွာ မဂၢါ၀ပ္ ၅၀ နီးပါးေလာက္ ထြက္လာႏုိင္္မယ္ဆိုတဲ႔ ဟာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။

ၿပီးေတာ့ ေနာက္တခုက ေရအားလွ်ပ္စစ္ အေသးေလးေတြ တပိုင္တႏုိင္ လွ်ပ္စစ္ ထုတ္ျခင္းအားျဖင့္ ၃၉၀၀ မဂၢါ၀ပ္ ထြက္ဖို႔ မွန္းထားတာေလးေတြ ရွိတယ္၊ ေနာက္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္ရံု အေသးေလးေတြကေန ၁၆,၀၀၀ မဂၢါ၀ပ္ နီးပါး ထြက္လာဖို႔ ၊ ေနာက္ ဆိုလာေပါ့ ဆိုလာကေန မဂၢါ၀ပ္ ၁၀,၀၀၀ ေလာက္ ထြက္လာဖို႔ မွန္းထားတယ္၊ ေနာက္ ေလအားလွ်ပ္စစ္က ၄၀၀၀ မဂၢါ၀ပ္ေလာက္ ထြက္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္း ထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလအားလွ်ပ္စစ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သုေတသန ျပဳခ်က္ေတြေတာ့ အတည္ျပဳဖို႔ လိုဦးမယ္ဗ်။

ေနာက္တခုက Biomass Biogas လို႔ ေျပာတဲ႔ဟာကေနမွ ၃၀၀၀ မဂၢါ၀ပ္ေလာက္ သံုးမယ္၊ ေနာက္ ထြက္လာတဲ႔ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေတြကို ပူးေပါင္းၿပီး သံုးတဲ႔ဟာမ်ိဳးေတြကေန မဂၢါ၀ပ္ ၁၀၀၀ နီးပါး ေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ အကုန္လံုး ေပါင္းၾကည့္လိုက္ရင္ က်ေနာ္တိုိ႔ မဂၢါ၀ပ္ ၄၂၀၀၀ မဂၢါ၀ပ္ေလာက္က Renewable Energy ကေန ရႏုိင္ပါတယ္ေပါ့။

(Unicode)

ပြန်ပြည့်မြဲစွမ်းအင်နဲ့ လျှပ်စစ် လိုအပ်ချက် ဖြည့်နိုင်ဖို့ အလားအလာ

လျှပ်စစ် စွမ်းအင် လိုအပ်ချက်ကြီးတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အစိုးရရဲ့ ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းကြီးတွေနဲ့ ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်ရုံ စီမံကိန်းတွေ အပေါ် ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုတွေနဲ့ ကြုံနေရတဲ့ အခြေအနေမှာ ပြန်ပြည့်မြဲစွမ်းအင်ကို ပြောင်းလဲ အသုံးပြုဖို့ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းတွေက တိုက်တွန်းနေကြပါတယ်။

ပြန်ပြည့်မြဲစွမ်းအင်ကို မူဝါဒ အရ ပြောင်းလဲ ဆောင်ရွက်ရင်ရော စီးပွားရေး အရ တွက်ချေကိုက်မလား၊ လူထုနဲ့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ အတွက် တည်ငြိမ်ပြီး ပြည့်မီတဲ့ ဓာတ်အား ပမာဏ ရပါစေမယ်ဆိုတဲ့ အာမခံချက်ရော ရှိပါသလား။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဝါရှင်တန် ဒီစီက ကမ္ဘာ့ဘဏ် ရုံးချုပ်မှာ မြန်မာ့ လျှပ်စစ် ကဏ္ဍအရေး လာပြီး ဆွေးနွေးတဲ့ Save the Natural Resource - စာနာ အဖွဲ့ ဒါရိုက်တာ ကိုဧပရယ်ကြူကြူးကို ဗွီအိုအေ စတူဒီယိုမှာ မသိင်္ဂ ီထိုက် မေးမြန်းပြီး ဒီသတင်းပတ် စီးပွားရေး ကဏ္ဍမှာ တင်ပြထားပါတယ်။

ကိုဧပရယ်ကြူကြူး ။ ။ ၂၀၃၀ မှာ လျှပ်စစ် ဓာတ်အား ရဖို့ အတွက်ဆိုရင် ရေအားလျှပ်စစ်ရယ်၊ ကျောက်မီးသွေးရယ်ကို အားပြုပြီးတော့မှ ဒီ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ဖြည့်ဖို့ စီမံနေတာ ရှိပါတယ် ခင်ဗျ။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့ အစီရင်ခံစာထဲမှာက ကျောက်မီးသွေးရယ်၊ ရေအားလျှပ်စစ် အကြီးကြီးတွေကို မလုပ်ဆောင်ဘဲနဲ့ ပြန်ပြည့်မြဲ စွမ်းအင်လို့ ခေါ်တဲ့ Renewable Energy ကို မူဝါဒ အရရော အောက်ခြေမှာ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ မူဝါဒ အရရော တကယ် လုပ်ဆောင်နေတဲ့ နေရာမှာ အထောက်အပံ့ ပေးနိုင်ဖို့ အတွက်ကို အကြံပြုထားပါတယ် ခင်ဗျ။

ခုနက ပြောတဲ့ သန့်စင်သော စွမ်းအင်ရယ် ပြီးတော့ ကျနော်တို့ အဓိက Highlight လုပ်တာတော့ ပြန်ပြည့်မြဲ စွမ်းအင်ပေါ့။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြန်ပြည့်မြဲ စွမ်းအင်တွေ တော်တော်များများ ရှိတယ်။ အဲဒါတွေကို ကမ္ဘာ့ဘဏ် အနေနဲ့ သတိထားပြီး လုပ်ဆောင်ဖို့ အတွက် အကြံပြုထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

မသိင်္ဂ ီထိုက် ။ ။ ပြန်ပြည့်မြဲ စွမ်းအင်ပေါ့နော် Renewable Energy နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘယ်လို စွမ်းအင်တွေကို အကြံပြုထားပါလဲရှင့်။

ကိုဧပရယ်ကြူကြူး ။ ။ ပြန်ပြည့်မြဲ စွမ်းအင်ဆိုရင် ကျနော်တို့ ရေအားလျှပ်စစ်ကိုမှ အရမ်းမကြီးမားတဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်ပေါ့။ ဆည်အကြီးကြီးတွေလိုမျိုး မဟုတ်တဲ့ ရေအားလျှပ်စစ် လိုမျိုး ပြီးတော့မှ ကျောက်မီးသွေး သုံးတဲ့ လျှပ်စစ်ကို ကျနော်တို့ မထောက်ခံဘူး။ နောက် ပြန်ပြည့်မြဲစွမ်းအင်ထဲမှာ ကျနော်တို့ Biomass ပါမယ်။ Thermal လို့ ခေါ်တဲ့ဟာတွေ ပါမယ်။ ကျနော်တို့ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်း အနေနဲ့ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်တဲ့ ပြန်ပြည့်မြဲစွမ်းအင်က အဲဒါတွေ ဖြစ်ပါတယ် ခင်ဗျ။

မသိင်္ဂ ီထိုက် ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လျှပ်စစ် ဓာတ်အား မလုံလောက်မှုက ဒီ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ တော်တော်လေး ထိခိုက်တဲ့ ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုတော့ မြန်မာ အစိုးရဘက်ကလည်း ဒီ လျှပ်စစ် ရရှိရေးကို တိုးပြီး အာရုံစိုက်ပြီး လုပ်တဲ့ နေရာမှာ ရေအားလျှပ်စစ်တို့ ကျောက်မီးသွေးတို့ကတော့ သေချာပေါက် လျှပ်စစ် လွယ်လည်း လွယ်မယ်။ ကုန်ကျစာရိတ်လည်း နည်းမယ်ဆိုတဲ့ အပိုင်းနဲ့ သွားတဲ့ သဘော ရှိပါတယ်။ ဒီ ပြန်ပြည့်မြဲ စွမ်းအင်လိုမျိုး မဟာဗျူဟာ ပြောင်း လုပ်ရင်ရော နိုင်ငံမှာ ဖွံ့ဖြိုးရေး အတွက် လိုအပ်တဲ့ စွမ်းအင် ပမာဏ ပြည့်မီ နိုင်ပါ့မလား။ တကယ်ရော အလုပ်ဖြစ်ပါ့မလားရှင့်။

ကိုဧပရယ်ကြူကြူး ။ ။ အဲဒါဆိုရင် ၂ ပိုင်း ပြောရမယ်ဗျ။ ခုနတုန်းက ကျနော်တို့ လက်ရှိ မြန်မာ အစိုးရ အနေနဲ့က လျှပ်စစ်ကို ထုတ်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ခုနက ကျောက်မီးသွေးတွေ ရေအားလျှပ်စစ်တွေ ထုတ်တယ်လို့ ပြောလို့ ရှိရင် ပြည်တွင်း သုံးစွဲမှု အတွက်က ကျနော်တို့ လုံလောက် ပြည်တွင်း သုံးစွဲမှု တခု အတွက်၊ နောက်တခုက အခု ပြည်တွင်းမှာ သုံးစွဲမှု မလုံလောက် သေးဘဲနဲ့ ဒါကို ထုတ်ရောင်းဖို့ အတွက် စီမံပြီးတော့မှ လုပ်တယ် ဆိုတဲ့ ဒုတိယ တချက် ရှိပါတယ်ဗျ။

ခုနက ပြောတဲ့ ပထမ တချက် ဖြစ်တဲ့ ပြည်တွင်း သုံးစွဲမှု အတွက်ကို ကျနော်တို့ Renewable Energy (ပြန်ပြည့်မြဲစွမ်းအင်) ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်ထဲမှာ သုံးမယ်ဆိုရင် ပြည်တွင်း သုံးစွဲမှု အတွက် လုံလောက်တယ်၊ ပြီးတော့ စက်မှု လုပ်ငန်းတွေ လုပ်လို့ ရပါတယ် ဆိုတဲ့ သုတေသနတွေ ရှိပါတယ်ဗျ။ ပြီးတော့ နောက် လက်ရှိက မြန်မာ အစိုးရ သုံးနေတဲ့ လျှပ်စစ် ဖြန့်ဝေမှု စနစ်မှာ ဆိုရင် နှစ်တွေ ရာချီပြီး ရှိခဲ့ပြီ။ အဲဒီထဲမှာ ထွက်နေတဲ့ လျှပ်စစ်တွေက ကျနော်တို့ အလဟသ ဖြစ်တာတွေ အဲဒါကို ပြန်ပြီး နည်းပညာ ပြန် အဆင့်မြှင့်လို့ ရှိရင် လျှပ်စစ် ပြန်ပြီးတော့မှ လုံလောက် လာနိုင်တယ်။ နောက်ပြီးတော့မှ လက်ရှိ ရှိနေပြီးသား ဆည်တွေကို ပြန်ပြီး မွမ်းမံရင် အဲဒီကနေ လျှပ်စစ် ပိုထွက်လာမယ်။

နောက်တခုက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆည်မြောင်းပေါ့၊ ဆည်မြောင်းဆိုတာက စိုက်ပျိုးရေး အတွက် သုံးတဲ့ ဆည်မြောင်း တွေကို လျှပ်စစ် ထုတ်ဖို့ အတွက် နည်းပညာတွေ ပူးပေါင်းလိုက်ရင် ဒီကနေ လျှပ်စစ်တွေ ထပ်ထွက်လာမယ်ဆိုတဲ့ ဟာတွေရှိမယ်။ နောက်တခုက ဆည်တခုတည်းမှ မဟုတ်ဘဲနဲ့ ဒီ ဆိုလာ စွမ်းအင်လို့ ခေါ်တဲ့ နေရောင်ခြည် စွမ်းအင်နဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်ကြားထဲမှာ ပူးပေါင်းပြီး သုံးတဲ့ဟာမျိုးတွေ၊ နောက်ထပ် Biomass သုံးတဲ့ဟာမျိုးတွေ နောက်ထပ် တခုက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆိုလို့ ရှိရင် ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းသော လူတွေက ကိုယ့်ဟာနဲ့ကိုယ် လျှပ်စစ် ရအောင် ထုတ်ထားတယ်ပေါ့။ ဒါ မဟာဓာတ်အားလိုင်းထဲ မပါဘဲ ကိုယ့်နည်း ကိုယ့်ဟန်နဲ့ လျှပ်စစ်ရအောင် ထုတ်ထားတဲ့ ဟာလေးတွေ ရှိပါတယ်။

အဲဒါတွေကို ဒီ မဟာဓာတ်အားလိုင်းထဲမှာ နည်းပညာ အရ ပူးပေါင်းခွင့် ပေးမယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ ၂၀၃၀ မှာ မြန်မာ နိုင်ငံရဲ့ လျှပ်စစ် လိုအပ်ချက်က အပြင်ကို ထုတ်ရောင်းစရာ မလိုဘဲ မြန်မာနိုင်ငံထဲတင် လုံလောက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခုနက ပြောတဲ့ ဒုတိယ တချက် ဖြစ်တဲ့ အစိုးရ အနေနဲ့က ဒီ လျှပ်စစ်တွေကို ပိုလျှံရုံတင် မဟုတ်ဘဲနဲ့ ထုတ်ရောင်းဖို့ အတွက်ပါ စီစဉ်တဲ့ အချိန်မှာ ခုနက ပြောတဲ့ အကြီးစား ဆည်တွေ၊ ကျောက်မီးသွေး ကိစ္စတွေက ပါလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မသိင်္ဂ ီထိုက် ။ ။ စီးပွားဖြစ်ရော တကယ်ရော ဒီ အသေးစားလေးတွေ လုပ်တဲ့ အခါမှာ စီမံခန့်ခွဲမှု အပိုင်းက စပြီးတော့ အသေးစိတ် လိုက်ပြီး စီမံခန့်ခွဲရမယ့် ဟာမျိုး ဖြစ်လာတယ် ဆိုတော့ စီးပွားရေး အရရော တွက်ခြေ ကိုက်ပါ့မလား။ နောက် ရေရှည်ရော ခံပါ့မလား။

ကိုဧပရယ်ကြူကြူး ။ ။ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လျှပ်စစ် စွမ်းအင် ထုတ်နေတဲ့ install capacity ပေါ့ အဲဒါက မဂ္ဂါဝပ် ၅၆၀၀ ကျော် ရှိပါတယ်ဗျ။ ဒါပေမယ့် တကယ် အသုံးပြုလို့ ရနေတဲ့ဟာက ၃၆၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ဘဲ သုံးလို့ ရပါတယ်။ အဲဒါတွေက ခုနက ဒီ မြန်မာနိုင်ငံမှာ သုံးနေတဲ့ လျှပ်စစ် ထုတ်နေတဲ့ ပစ္စည်းတွေရဲ့ နှစ်ကာလ ကြာလာတဲ့ အတွက်မို့ အဲဒီထဲမှာ လျှပ်စစ်တွေ အလဟသ ဖြစ်နေတာတွေ ရှိပါတယ်။ အကြမ်းအားဖြင့် ဆိုရင် လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လျှပ်စစ် ဓာတ်အားလိုင်း ကနေ ရနေတဲ့ဟာက ၃၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်ကျော်ဘဲ ရှိတယ်။

ကိုယ့်ဟာနဲ့ကိုယ် လျှပ်စစ် ဓာတ်အား ထုတ်ပြီးတော့မှ ဆိုလာတို့ ဘာတို့ကနေ ထုတ်ပြီး လုပ်နေတဲ့ဟာက ၄၈ ရာခိုင်နှုန်း ရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်း ကတော့ လျှပ်စစ် ဓာတ်အား မရသေးဘူး ဆိုတဲ့ ဟာမျိုးတွေ ရှိတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံ လျှပ်စစ် စွမ်းအင် ပြည့်ဖို့ အတွက်ကို အခု ရေအားလျှပ်စစ် အကြီးကြီး တွေနဲ့ ဆောက်မယ်၊ ကျောက်မီးသွေးတွေနဲ့ ဆောက်မယ် ဆိုတဲ့ဟာတွေ စီးပွားရေး အရ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်မယ်လို့ ပြောနေတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါတွေ မဆောက်ဘဲနဲ့ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တချို့ ရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်ထားတဲ့ ဆည်တွေက မသုံးဖြစ်ဘဲ ပိုနေတဲ့ မဂ္ဂဝပ်တွေ ရှိမယ်။ ဥပမာ ကချင် ပြည်နယ်က ရှိနေတဲ့ ဆည်တခုဆိုရင် ၃၆၀ မဂ္ဂါဝပ်လောက် ပိုနေတဲ့ ဟာတွေ ရှိမယ်။

နောက်တခုက စွမ်းအင် ချွေတာနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ အစားထိုး သုံးခြင်း အားဖြင့် မဂ္ဂါဝပ် ၄၀၀ နီးပါးလောက် ကျနော်တို့ ချွေတာနိုင်မယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆိုလို့ ရှိရင် လက်ရှိ စိုက်ပျိုးရေး အတွက် ပေးနေတဲ့ ဆည်တွေ ရှိတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီ ဆည်တွေကို ကျနော်တို့ နည်းပညာ အထောက်အပံ့တွေ လုပ်လို့ ရှိရင် အဲဒီကနေ လျှပ်စစ် ထပ်ထွက်လာနိုင်တယ်။ အဲဒါကို ကျနော်တို့ တွက်ထားတဲ့ အထဲမှာ မဂ္ဂါဝပ် ၅၀ နီးပါးလောက် ထွက်လာနိုင်မယ်ဆိုတဲ့ ဟာမျိုးတွေ ရှိတယ်။

ပြီးတော့ နောက်တခုက ရေအားလျှပ်စစ် အသေးလေးတွေ တပိုင်တနိုင် လျှပ်စစ် ထုတ်ခြင်းအားဖြင့် ၃၉၀၀ မဂ္ဂါဝပ် ထွက်ဖို့ မှန်းထားတာလေးတွေ ရှိတယ်၊ နောက် ရေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံ အသေးလေးတွေကနေ ၁၆,၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ် နီးပါး ထွက်လာဖို့ ၊ နောက် ဆိုလာပေါ့ ဆိုလာကနေ မဂ္ဂါဝပ် ၁၀,၀၀၀ လောက် ထွက်လာဖို့ မှန်းထားတယ်၊ နောက် လေအားလျှပ်စစ်က ၄၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်လောက် ထွက်မယ်လို့ ခန့်မှန်း ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် လေအားလျှပ်စစ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ သုတေသန ပြုချက်တွေတော့ အတည်ပြုဖို့ လိုဦးမယ်ဗျ။

နောက်တခုက Biomass Biogas လို့ ပြောတဲ့ဟာကနေမှ ၃၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်လောက် သုံးမယ်၊ နောက် ထွက်လာတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားတွေကို ပူးပေါင်းပြီး သုံးတဲ့ဟာမျိုးတွေကနေ မဂ္ဂါဝပ် ၁၀၀၀ နီးပါး ပေါ့နော်။ အဲတော့ အကုန်လုံး ပေါင်းကြည့်လိုက်ရင် ကျနော်တို့ မဂ္ဂါဝပ် ၄၂၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်လောက်က Renewable Energy ကနေ ရနိုင်ပါတယ်ပေါ့။

မသိဂႌထုိက္/ VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြကို ခ်င္းအစိုးရ ေနရာခ်

ထန္တလန္ေရာက္ စစ္ေရွာင္မ်ားကို ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔မွ ေတြ႔ဆုံေနပုံ။ (ဓာတ္ပုံ - Khonumthung သတင္းဌာန၊ ႏုိဝင္ဘာ ၁၅၊ ၂၀၁၉)

(Zawgyi / Unicode)

ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္၀ၿမိဳ႕နယ္ ကင္းသလင္းရြာသား ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရ အစီအစဥ္နဲ႔ ထန္တလန္ၿမိဳ႕နယ္ သီးကီရ္ေက်းရြာကို မေန႔ညပိုင္းမွာ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးလုိက္ပါတယ္။ အခုေျပာင္းေရႊ႕ေပးလုိက္သူေတြဟာ တုိက္ပြဲေၾကာင့္ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနရသူေတြ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တာ၀န္ရွိေတြက ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ဗြီအုိေအသတင္းေထာက္ ႏုိင္ကြန္းအိန္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္း သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ရခိုင္လက္နက္ကိုင္ AA အဖြဲ႔နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္တို႔အၾကား တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္၀ၿမိဳ႕နယ္ မီးဇာေက်းရြာမွာ တိမ္းေရွာင္ေနၾကတဲ့ ကင္းတလင္းေက်းရြာက စစ္ေဘးေရွာင္ျပည္သူ ၁၀၀ ေက်ာ္ဟာ မေန႔ညမွာ ထန္တလန္ၿမိဳ႕နယ္ သီးကီရ္ရြာကို ေရာက္ရွိၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရကေန ေနရာခ်ထားေပးၿပီးလို႔ ခ်င္းျပည္နယ္ လူမႈေရး၀န္ႀကီး ေပါင္လြန္မင္းထန္က ေျပာပါတယ္။

“မေန႔က ေရာက္လာတယ္။ မေန႔က သီးကီရ္အထိေပါ့။ သီးကီရ္ရြာမွာ သူတို႔ေနဖို႔ အိမ္အလုံး ၂၀ ေဆာက္ထားတယ္။ ေနရာခ်ေပးပါတယ္။ ၁၉ မိသားစုေပါ့ေနာ္။ လူဦးေရ ၁၀၀ ေက်ာ္တယ္။ မေန႔က က်ေနာ္တုိ႔အစိုးရအဖြဲ႔က သြားေတြ႔ၿပီးေတာ့ သူတို႔ကို ႏွစ္သိမ့္အားေပးၾကတယ္။ ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရက ၁၀ သိန္း သူတို႔သုံးစြဲဖို႔ စားေသာက္ဖို႔။”

မေန႔က ထန္တလန္ၿမိဳ႕ကို စစ္ေရွာင္အဖြဲ႔ေတြ ေရာက္ရွိခ်ိန္မွာ ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ ၀န္ႀကီးခ်ဴပ္ ဦးဆလိုင္းလ်န္လြယ္၊ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ဦးဇိုေဘြ႔၊ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ ၀န္ႀကီးေတြကေန သြားေရာက္ေတြ႔ဆုံ ေထာက္ပံ့မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္လို႔ လူမႈေရး၀န္ႀကီး ေပါင္လြန္မင္းထန္က ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိ စစ္ေရွာင္ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ထန္တလန္ၿမိဳ႕နယ္က ႏုိင္ငံေတာ္ဒုသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူရဲ႕ ဇာတိ သီးကီရ္ရြာ အိမ္ရာမွာ ေနရာခ်ထားေပးတာျဖစ္ၿပီး စစ္ေရွာင္ေတြ ေရရွည္လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ေရးအတြက္ ကုန္းျမင့္လယ္ယာေတြ ေဖာ္ထုတ္ေပးထားတယ္လို႔ ၀န္ႀကီး ေပါင္လြန္မင္းထန္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ေတာ့ သူတို႔မွာေတာ့ ကုန္းျမင့္လယ္ယာလည္း ဧက ၃၀၀ ေက်ာ္ ထုတ္ထားတာရွိတယ္။ အလုပ္အကိုင္တို႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးဘာေတြေတာ့ လုပ္လို႔ရတယ္ေပါ့။”

ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္၀ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ ရခိုင္လက္နက္ကိုင္ AA အဖြဲ႔နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္တို႔အၾကား တိုက္ပြဲေၾကာင့္ စစ္ေရွာင္ေနရတဲ့ဦးေရ ၃၀၀၀ နဲ႔အထက္မွာ ရွိေနတယ္လို႔ ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း ဒီရက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ AA အဖြဲ႔တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာ မရွိေပမယ့္ အိႏၵိယ-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ အေျချပဳေနတဲ့ ဇိုမီး ေတာ္လွန္ေရးတပ္မေတာ္ (ZRA) နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္တို႔အၾကား တြန္းဇံၿမိဳ႕နယ္အတြင္း စိန္ဂီယာလ္ဇန္ ေတာင္ၾကားမွာ မေန႔က တိုက္ပြဲတႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔ ဇိုမီးတပ္ဖြဲ႔ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴး ပူဇိုထန္က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔က နယ္ေျမလုံၿခံဳေရးအေနနဲ႔ စစ္ေၾကာင္းထြက္ရင္းနဲ႔ေလ။ မေတာ္တဆ လမ္းအေကြ႔မွာေတြ႔လို႔ တပ္မေတာ္ဘက္က အရင္ပစ္တာနဲ႔ ရဲေဘာ္ေတြက ပစ္လိုက္တာေပါ့။ သူတို႔ပစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ ပစ္လိုက္တာေပါ့။ အေျခအေနကေတာ့ တီးတိန္ကေန ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဘက္က ကားသုံးစီး ေလးစီးေလာက္နဲ႔ တြန္းဇံၿမိဳ႕နယ္ထဲ ဦးတည္ၿပီးေတာ့ လာတယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ခိုင္လုံတဲ့ သတင္းကေတာ့ ၾကားရတယ္ေပါ့ေနာ္။ မေတာ္တဆ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အေျခအေနကေတာ့ ထူးထူးျခားျခားျဖစ္မယ္ေတာ့ မထင္ဘူးေပါ့ေနာ။”

ဇိုမီးေတာ္လွန္ေရးတပ္မေတာ္ (ZRA) ဟာ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွာ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီးေတာ့ အိႏိၵယ-ျမန္မာ နယ္စပ္မွာ အေျချပဳ ေနထိုင္တာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရတပ္နဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္တာ ဒါ ပထမဆံုးအႀကိမ္လို႔ တြန္းဇံေဒသခံတဦးက ဆိုပါတယ္။

“ႏွစ္ပိုင္းရွိတယ္ သူတို႔က။ ဟိုဘက္ကအဖြဲ႔ရယ္ ဒီဘက္ကအဖြဲ႔ရယ္ ဆုိတာရွိတယ္။ သူတို႔ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ နယ္စပ္ဘက္မွာ ေနၾကတာေပါ့။ သူတို႔ေအာက္ေျခကေတာ့ ဒီဘက္ ဗမာျပည္ကေနၾကတာ။ တပ္စခန္းေတြေတာ့ အခိုင္အမာမရွိဘူး။ ပစ္ခတ္မႈက သိပ္မရွိဘူး။ ဒီတခါပဲ ျဖစ္သြားတယ္။ က်ေနာ္သိသေလာက္ေတာ့ ဒါ ပထမဦးဆုံးအႀကိမ္ပဲ။”

ဒီတိုက္ပြဲမွာ ကေလးၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ခလရ ၂၂၈ ဘက္က တဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရရွိတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

မေန႔က တြန္းဇံၿမိဳ႕နယ္ဘက္မွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ တိုက္ပြဲအေျခအေနကို သိရွိဖို႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔ တာ၀န္ရွိသူကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေပမယ့္ ဆက္သြယ္လို႔ မရခဲ့ပါဘူး။

တြန္းဇံၿမိဳ႕ နယ္စပ္ဘက္မွာ ျမန္မာတပ္မေတာ္ အပါအ၀င္ ဇိုမီးေတာ္လွန္ေရးတပ္မေတာ္ (အေရွ႕ပိုင္းတိုင္း) နဲ႔ မဏိပူရ္ ကသည္းတပ္ဖြဲ႔တို႔ အေျချပဳေနၾကပါတယ္။

------------------------------

(Unicode)

စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည်တွေကို ချင်းအစိုးရ နေရာချ

ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ် ကင်းသလင်းရွာသား ၁၀၀ ကျော်ကို ချင်းပြည်နယ်အစိုးရ အစီအစဉ်နဲ့ ထန်တလန်မြို့နယ် သီးကီရ်ကျေးရွာကို မနေ့ညပိုင်းမှာ ပြောင်းရွှေ့ပေးလိုက်ပါတယ်။ အခုပြောင်းရွှေ့ပေးလိုက်သူတွေဟာ တိုက်ပွဲကြောင့် ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေရသူတွေ ဖြစ်တဲ့အကြောင်း တာဝန်ရှိတွေက ပြောပါတယ်။ အပြည့်အစုံကို ဗွီအိုအေသတင်းထောက် နိုင်ကွန်းအိန်က ဆက်သွယ်မေးမြန်း သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။

ရခိုင်လက်နက်ကိုင် AA အဖွဲ့နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်တို့အကြား တိုက်ပွဲကြောင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ် မီးဇာကျေးရွာမှာ တိမ်းရှောင်နေကြတဲ့ ကင်းတလင်းကျေးရွာက စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်ဟာ မနေ့ညမှာ ထန်တလန်မြို့နယ် သီးကီရ်ရွာကို ရောက်ရှိပြီး ချင်းပြည်နယ်အစိုးရကနေ နေရာချထားပေးပြီးလို့ ချင်းပြည်နယ် လူမှုရေးဝန်ကြီး ပေါင်လွန်မင်းထန်က ပြောပါတယ်။

“မနေ့က ရောက်လာတယ်။ မနေ့က သီးကီရ်အထိပေါ့။ သီးကီရ်ရွာမှာ သူတို့နေဖို့ အိမ်အလုံး ၂၀ ဆောက်ထားတယ်။ နေရာချပေးပါတယ်။ ၁၉ မိသားစုပေါ့နော်။ လူဦးရေ ၁၀၀ ကျော်တယ်။ မနေ့က ကျနော်တို့အစိုးရအဖွဲ့က သွားတွေ့ပြီးတော့ သူတို့ကို နှစ်သိမ့်အားပေးကြတယ်။ ချင်းပြည်နယ်အစိုးရက ၁၀ သိန်း သူတို့သုံးစွဲဖို့ စားသောက်ဖို့။”

မနေ့က ထန်တလန်မြို့ကို စစ်ရှောင်အဖွဲ့တွေ ရောက်ရှိချိန်မှာ ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချူပ် ဦးဆလိုင်းလျန်လွယ်၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇိုဘွေ့၊ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးတွေကနေ သွားရောက်တွေ့ဆုံ ထောက်ပံ့မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ လူမှုရေးဝန်ကြီး ပေါင်လွန်မင်းထန်က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ စစ်ရှောင် ၁၀၀ ကျော်ကို ထန်တလန်မြို့နယ်က နိုင်ငံတော်ဒုသမ္မတ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူရဲ့ ဇာတိ သီးကီရ်ရွာ အိမ်ရာမှာ နေရာချထားပေးတာဖြစ်ပြီး စစ်ရှောင်တွေ ရေရှည်လုပ်ကိုင် စားသောက်ရေးအတွက် ကုန်းမြင့်လယ်ယာတွေ ဖော်ထုတ်ပေးထားတယ်လို့ ဝန်ကြီး ပေါင်လွန်မင်းထန်က ဆက်ပြောပါတယ်။

“ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက်တော့ သူတို့မှာတော့ ကုန်းမြင့်လယ်ယာလည်း ဧက ၃၀၀ ကျော် ထုတ်ထားတာရှိတယ်။ အလုပ်အကိုင်တို့ စိုက်ပျိုးရေးဘာတွေတော့ လုပ်လို့ရတယ်ပေါ့။”

ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်ထဲမှာ ရခိုင်လက်နက်ကိုင် AA အဖွဲ့နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်တို့အကြား တိုက်ပွဲကြောင့် စစ်ရှောင်နေရတဲ့ဦးရေ ၃၀၀၀ နဲ့အထက်မှာ ရှိနေတယ်လို့ ချင်းပြည်နယ်အစိုးရ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။

ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဒီရက်ပိုင်းမှာ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ AA အဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာ မရှိပေမယ့် အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်မှာ အခြေပြုနေတဲ့ ဇိုမီး တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (ZRA) နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်တို့အကြား တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်း စိန်ဂီယာလ်ဇန် တောင်ကြားမှာ မနေ့က တိုက်ပွဲတကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဇိုမီးတပ်ဖွဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူး ပူဇိုထန်က ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့က နယ်မြေလုံခြုံရေးအနေနဲ့ စစ်ကြောင်းထွက်ရင်းနဲ့လေ။ မတော်တဆ လမ်းအကွေ့မှာတွေ့လို့ တပ်မတော်ဘက်က အရင်ပစ်တာနဲ့ ရဲဘော်တွေက ပစ်လိုက်တာပေါ့။ သူတို့ပစ်တဲ့အခါကျတော့ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ ပစ်လိုက်တာပေါ့။ အခြေအနေကတော့ တီးတိန်ကနေ မြန်မာ့တပ်မတော်ဘက်က ကားသုံးစီး လေးစီးလောက်နဲ့ တွန်းဇံမြို့နယ်ထဲ ဦးတည်ပြီးတော့ လာတယ်လို့ ကျနော်တို့ ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းကတော့ ကြားရတယ်ပေါ့နော်။ မတော်တဆ ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ အခြေအနေကတော့ ထူးထူးခြားခြားဖြစ်မယ်တော့ မထင်ဘူးပေါ့နော။”

ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (ZRA) ဟာ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီးတော့ အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်မှာ အခြေပြု နေထိုင်တာဖြစ်ပြီး မြန်မာအစိုးရတပ်နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်တာ ဒါ ပထမဆုံးအကြိမ်လို့ တွန်းဇံဒေသခံတဦးက ဆိုပါတယ်။

“နှစ်ပိုင်းရှိတယ် သူတို့က။ ဟိုဘက်ကအဖွဲ့ရယ် ဒီဘက်ကအဖွဲ့ရယ် ဆိုတာရှိတယ်။ သူတို့ခေါင်းဆောင်တွေကတော့ နယ်စပ်ဘက်မှာ နေကြတာပေါ့။ သူတို့အောက်ခြေကတော့ ဒီဘက် ဗမာပြည်ကနေကြတာ။ တပ်စခန်းတွေတော့ အခိုင်အမာမရှိဘူး။ ပစ်ခတ်မှုက သိပ်မရှိဘူး။ ဒီတခါပဲ ဖြစ်သွားတယ်။ ကျနော်သိသလောက်တော့ ဒါ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်ပဲ။”

ဒီတိုက်ပွဲမှာ ကလေးမြို့အခြေစိုက် ခလရ ၂၂၈ ဘက်က တဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

မနေ့က တွန်းဇံမြို့နယ်ဘက်မှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲအခြေအနေကို သိရှိဖို့ တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ပေမယ့် ဆက်သွယ်လို့ မရခဲ့ပါဘူး။

တွန်းဇံမြို့ နယ်စပ်ဘက်မှာ မြန်မာတပ်မတော် အပါအဝင် ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (အရှေ့ပိုင်းတိုင်း) နဲ့ မဏိပူရ် ကသည်းတပ်ဖွဲ့တို့ အခြေပြုနေကြပါတယ်။

ႏုိင္ကြန္းအိန္/ VOA Burmese
https://burmese.voanews.com

ထိုင္းနိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ျမိဳ ့မွာ လူပြဲစားမ်ား စာရြက္စာတမ္း အတုမ်ားျဖင့္ေခၚလာသည့္ ျမန္မာ နိုင္ငံသား (၁၅) ဦးဖမ္းမိ

(Zawgyi)⤵⤵⤵

ထိုင္းနိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ျမိဳ ့ ရန္ကန္ဟန္ 52/1 လမ္း ဟိုမတ္ရပ္ကြက္ မွာရွိတဲ့ ေလးထပ္တိုက္ခန္းတခုကို နို၀င္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန ့က ထိုင္း လ၀က ရဲနဲ ့ လူကုန္ကူး တိုက္ဖ်က္ အဖြဲ ့ေတြ ၅၀ ေက်ာ္နဲ ့ ၀င္ေရာက္၇ွာေဖြ ဖမ္းဆီးခဲ့ၾကတာပါ။


တိုက္ခန္းတစ္ခုအတြင္းမွာ တရားမ၀င္ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာ နိုင္ငံသား
(၁၅ )ဦးမွာ စာရြက္စာတမ္းအတုေတြနဲ ့ နယ္စပ္ေကေနဘန္ေကာက္ကို ၀င္ေရာက္ လာႀကတာပါ ဒီထဲက အသက္ (၁၉) နွစ္အရြယ္ ျမန္မာအမ်ိဳးသားလူငယ္ တစ္ဦးကို စတင္ဖမ္းဆီးရာကေန လူပြဲစားေတြ စုထားတဲ့ တိုက္ခန္းကို ေျခရာခံ ဖမ္းဆီးနိုင္ခဲ့ပါတယ္။


အခုဖမ္းမိတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံသားေတြဟာ ဘန္ေကာက္ျမိဳ ့မွာ အလုပ္ရဖို ့
ထိုင္းေျမာက္ပိုင္း ခ်င္းရိုင္နဲ ့ကန္ခ်နဘူ ရီး နယ္စပ္ေတြကေန လူပြဲစားေတြက
ယာယီေနထိုင္းခြင့္စာရြတ္စာတမ္းအတုေတြနဲ ့ တစ္ဦးကို ထိုင္းဘတ္ေငြ ၃၀၀၀စီ ယူျပီး ေခၚလာခဲ့ၾကတာလို ့သိရပါတယ္။


အခု၀င္ေရာက္ဖမ္းဆိးခဲ့တဲ့ တိုက္ခန္းဟာ ျမန္မာနိုင္ငံသားေတြကို အဓိက လူကုန္ကူးေနသူေတြရဲ ့ လူစုထားရာ ေနရာျဖစ္ျပီး ဒီေနနရာကတဆင့္ ထိုင္းမေလးနယ္စပ္အထိ နိုင္ငံကူးစာအုပ္အတုေတြနဲ ့ ဆက္လက္ပို ့ေနတာျဖစ္ေၾကာင္း ဟိုမတ္ ရဲစခန္းမွဴးက ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုပါတယ္။

Social Action for Children and Women - SAW
https://www.facebook.com/Social-Action-for-Children-and-Women-SAW-1429330840619312
-----------
(Unicode)⤵⤵⤵

ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့မှာ လူပွဲစားများ စာရွက်စာတမ်း အတုများဖြင့်ခေါ်လာသည့် မြန်မာ နိုင်ငံသား (၁၅) ဦးဖမ်းမိ

ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ ရန်ကန်ဟန် 52/1 လမ်း ဟိုမတ်ရပ်ကွက် မှာရှိတဲ့ လေးထပ်တိုက်ခန်းတခုကို နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့က ထိုင်း လဝက ရဲနဲ့ လူကုန်ကူး တိုက်ဖျက် အဖွဲ့တွေ ၅၀ ကျော်နဲ့ ဝင်ရောက်ရှာဖွေ ဖမ်းဆီးခဲ့ကြတာပါ။

တိုက်ခန်းတစ်ခုအတွင်းမှာ တရားမဝင်နေထိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာ နိုင်ငံသား
(၁၅ )ဦးမှာ စာရွက်စာတမ်းအတုတွေနဲ့ နယ်စပ်ကေနေဘန်ကောက်ကို ဝင်ရောက် လာကြတာပါ ဒီထဲက အသက် (၁၉) နှစ်အရွယ် မြန်မာအမျိုးသားလူငယ် တစ်ဦးကို စတင်ဖမ်းဆီးရာကနေ လူပွဲစားတွေ စုထားတဲ့ တိုက်ခန်းကို ခြေရာခံ ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

အခုဖမ်းမိတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဟာ ဘန်ကောက်မြို့မှာ အလုပ်ရဖို့
ထိုင်းမြောက်ပိုင်း ချင်းရိုင်နဲ့ကန်ချနဘူ ရီး နယ်စပ်တွေကနေ လူပွဲစားတွေက
ယာယီနေထိုင်းခွင့်စာရွတ်စာတမ်းအတုတွေနဲ့ တစ်ဦးကို ထိုင်းဘတ်ငွေ ၃၀၀၀စီ ယူပြီး ခေါ်လာခဲ့ကြတာလို့သိရပါတယ်။

အခုဝင်ရောက်ဖမ်းဆိးခဲ့တဲ့ တိုက်ခန်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို အဓိက လူကုန်ကူးနေသူတွေရဲ့ လူစုထားရာ နေရာဖြစ်ပြီး ဒီနေနရာကတဆင့် ထိုင်းမလေးနယ်စပ်အထိ နိုင်ငံကူးစာအုပ်အတုတွေနဲ့ ဆက်လက်ပို့နေတာဖြစ်ကြောင်း ဟိုမတ် ရဲစခန်းမှူးက ထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုပါတယ်။

Social Action for Children and Women - SAW
https://www.facebook.com/Social-Action-for-Children-and-Women-SAW-1429330840619312

ICJ အမႈကိုပဲ ေျဖရွင္းမယ္ဆိုတဲ့ အစိုးရတုံ႔ျပန္ခ်က္အေပၚ ေဝဖန္မႈေတြရွိ

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္၊ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္၊ သမၼတေဟာင္းမ်ား ျဖစ္ၾကတဲ့ ဦးထင္ေက်ာ္နဲ႔ ဦးသိန္းစိန္
(Zawgyi)⤵⤵⤵
႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေမာင္းထုတ္ခဲ့မႈ၊ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခုံ႐ုံး (ICC)၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) နဲ႔ အာဂ်င္တီးနား ႏိုင္ငံတရား႐ုံးေတြမွာ တရားစြဲဆိုထားတဲ့အေပၚ ျမန္မာအစိုးရက ICJ တစ္ခုတည္းကိုပဲ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒလမ္းေၾကာင္းအရ ေျဖရွင္းမယ္ဆိုတာ မျဖစ္သင့္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူေတြနဲ႔ ဥပေဒပညာရွင္ေတြက ေဝဖန္ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးေတြမွာ ျမန္မာအေပၚတရားစြဲဆိုမႈေတြကို မေျဖရွင္းဘူးဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ပုံရိပ္ က်ဆင္းလာၿပီး ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး အစစအရာရာ ထိခိုက္မႈ ေတြရွိႏိုင္တဲ့အတြက္ မတုံ႔ျပန္ဘူးလို႔ ေျပာေနတာထက္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ တုံ႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ဥပေဒပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးေတြက ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ဥပေဒအေၾကာင္းအရ မေျဖရွင္းရင္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္သြယ္ေဆာင္႐ြက္မႈတိုင္းမွာ အခက္အခဲေတြျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ဥပေဒပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ဆလိုင္းငြန္က်ဳံးလ်န္က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ေတြက တရား႐ုံးက ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ႏိုင္ငံေရး တုံ႔ျပန္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ေနတဲ့ဟာက ေရာမသေဘာတူ စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို က်ေနာ္တို႔ သြားတဲ့အခါ ခင္ဗ်ားမွာ ICC တရား႐ုံးက ဝရမ္းထုတ္ထားတာရွိတယ္လို႔ လာေျပာတဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံေရးအရ ငါနဲ႔ မဆိုင္ဘူးသြားေျပာလို႔ မရဘူး”

သူက “က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက သူေဌးေတြက ႏိုင္ငံျခားသြားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြလုပ္ခ်င္တယ္။ စီးပြားေရး လုပ္ခ်င္တယ္။ ပညာသင္ခ်င္တယ္။ တစ္ခုခု လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုတာနဲ႔ ဘယ္ကလာလဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ။ ခင္ဗ်ားတို႔မွာ အမႈ သုံးခုရွိတယ္။ ICC မွာရွိတယ္။ ICJ မွာရွိတယ္။ အာဂ်င္တီးနားမွာရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ျပန္စဥ္းစားဦး မယ္ဆိုတာေတြက ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ မဆိုင္ဘူးလို႔ ေျပာေနတာက သိပ္ၿပီးေတာ့ အႏွစ္သာရမရွိတဲ့ ေျဖရွင္းခ်က္မ်ိဳးလို႔ ယူဆပါတယ္။ အစိုးရကို မေကာင္းေျပာေနတာ မဟုတ္ပါဘူး” လို႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ခုနစ္သိန္းေက်ာ္ကို ေမာင္းထုတ္ခဲ့မႈ၊ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာျဖစ္တည္မႈကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈ စတဲ့ စြဲဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ ICC ၊ ICJ နဲ႔ အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံး သုံးခုမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြ အပါအဝင္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ သမၼတေဟာင္း ႏွစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးသိန္းစိန္၊ ဦးထင္ေက်ာ္နဲ႔ လက္ရွိ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္တို႔ကို တရားစြဲ ဆိုထားတာပါ။

ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ႐ုံး ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌး က ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံး ICJ ထံ တိုင္တန္းခံထားရတဲ့ အမႈအတြက္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒအရ တုံျပန္ဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္လို႔ မေန႔က သမၼတအိမ္ေတာ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခုံ႐ုံး ICC ထံ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က တရားလိုျပဳလုပ္ တိုင္တန္းထားတဲ့ ကိစၥကိုေတာ့ ျမန္မာဟာ ICC အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမဟုတ္တာေၾကာင့္ ေျဖရွင္းဖို႔မလိုေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရက တရားဝင္ေျပာထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႕နဲ႔ ေသာမတ္စ္အိုေဟးကင္တားနားတို႔ ဦးေဆာင္ၿပီး အာဂ်င္တီးနား တရား ႐ုံးမွာ တရားစြဲတင္ထားတဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးလည္း အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ အခ်င္းခ်င္းထိပါးတဲ့ ကိစၥျဖစ္လို႔ ေျဖရွင္းဖို႔ မရွိဘူးလို႔ ဦးေဇာ္ေဌး က မေန႔က တုန႔္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ICC နဲ႔ အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံးေတြမွာ တရားစြဲဆိုခံထားရမႈေတြကို မေျဖရွင္းရင္ စီးပြားေရးရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိလာႏိုင္မယ္လို႔ သုံးသပ္သူက တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးေအာင္သိန္း ပါ။

“စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္မယ့္သူေတြ မလုပ္ကိုင္ေတာ့မယ့္ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးလာႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တာက အဓိကက်တယ္လို႔ က်ေနာ္ ျမင္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာက လာၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ့္သူေတြကို ေရွာင္ဖယ္ေအာင္လုပ္တဲ့ ဗ်ဴဟာတစ္ခုလို႔ က်ေနာ္က ျမင္တယ္ဗ်။ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းက အနည္းငယ္ တုံ႔ဆိုင္းသြားမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္”

ဦးေအာင္သိန္းဟာ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခုံ႐ုံး ICC မွာ တရားစြဲတင္ခံထားရမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ဆုံးအေျခအေနက ICC ရဲ႕ သုံးပါးထိုင္ တရားသူႀကီး သုံးဦးက ျမန္မာနဲ႔ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြကို တရားဝင္စုံစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ျပဳထားလိုက္ပါၿပီ။

လုံေလာက္တဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ စုေဆာင္းၿပီးရင္ သက္ဆိုင္တယ္လို႔ စြပ္စြဲထားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ICC တရား႐ုံးကို ဆင့္ေခၚတာ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ ဝရမ္းထုတ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ဥပေဒပညာရွင္ ေဒါက္တာ ဆလိုင္းငြန္က်ဳံးလ်န္ က ေျပာပါတယ္။

ဒီအေျခအေနေတြအေပၚ အစိုးရတစ္ခုတည္း ႀကိတ္ေျဖရွင္းတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အႀကံဉာဏ္ ရယူသင့္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသုံးသပ္သူ ဦးေအာင္သူၿငိမ္း က ေျပာပါတယ္။

“တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ဖိအားေတြက တစ္စတစ္စမ်ားလာတယ္။ အကုန္လုံး မ်က္စိစုံမွိတ္ျငင္းေနလို႔ေတာ့ မရေတာ့ဘူး။ ျပည္တြင္းထဲကေန အေရးယူမယ္။ ႏိုင္ငံတကာက ပါစရာမလိုေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ အေနအထားလည္း မလုံေလာက္ေတာ့ဘူး။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပက္သက္လို႔ အစိုးရတစ္ခုတည္း ေခါင္းသုံးၿပီး စဥ္းစားတာထက္စာရင္ ပိုၿပီးေတာ့ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲေတြ၊ အစည္းအေဝးေတြ ေခၚၿပီးေတာ့မွ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ဖို႔လိုမယ္။ အစိုးရ တစ္ခုတည္း ႀကိတ္ေျဖရွင္းေနတာ အေျဖထြက္ဖို႔ခက္မယ္ ထင္တယ္”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ႏွစ္လယ္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ျမန္မာကို ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခုံ႐ုံး ICC မွာ တရားစြဲတင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာဟာ ICC အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမဟုတ္တဲ့အတြက္ ခုံ႐ုံးရဲ႕ တရားစီရင္မႈကို လက္မခံႏိုင္ဘူးလို႔ ျမန္မာအစိုးရက ျငင္းပယ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာကို ဖိအားေပးဖို႔ ႀကိဳးပမ္းလာမႈေတြအေနနဲ႔ ICJ နဲ႔ အာဂ်င္တီးနားႏိုင္ငံေတြမွာ တရားစြဲဆိုမႈေတြ ထပ္မံေပၚေပါက္လာတာမို႔ အစိုးရအေနနဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္းအရ တရားစြဲဆိုမႈေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ေျပာၾကတာပါ။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
------------
(Unicode)⤵⤵⤵
ICJ အမှုကိုပဲ ဖြေရှင်းမယ်ဆိုတဲ့ အစိုးရတုံ့ပြန်ချက်အပေါ် ဝေဖန်မှုတွေရှိ

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၊ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၊ သမ္မတဟောင်းများ ဖြစ်ကြတဲ့ ဦးထင်ကျော်နဲ့ ဦးသိန်းစိန်
Photo: RFA

ရိုဟင်ဂျာတွေကို မောင်းထုတ်ခဲ့မှု၊ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ ခြိမ်းခြောက်မှုဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC)၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) နဲ့ အာဂျင်တီးနား နိုင်ငံတရားရုံးတွေမှာ တရားစွဲဆိုထားတဲ့အပေါ် မြန်မာအစိုးရက ICJ တစ်ခုတည်းကိုပဲ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေလမ်းကြောင်းအရ ဖြေရှင်းမယ်ဆိုတာ မဖြစ်သင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေနဲ့ ဥပဒေပညာရှင်တွေက ဝေဖန်ထောက်ပြကြပါတယ်။

နိုင်ငံတကာတရားရုံးတွေမှာ မြန်မာအပေါ်တရားစွဲဆိုမှုတွေကို မဖြေရှင်းဘူးဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေး ပုံရိပ် ကျဆင်းလာပြီး နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး အစစအရာရာ ထိခိုက်မှု တွေရှိနိုင်တဲ့အတွက် မတုံ့ပြန်ဘူးလို့ ပြောနေတာထက် ဥပဒေကြောင်းအရ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ဥပဒေပညာရှင်တွေက ပြောကြပါတယ်။

နိုင်ငံတကာတရားရုံးတွေက ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ဥပဒေအကြောင်းအရ မဖြေရှင်းရင် နိုင်ငံတကာနဲ့ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်မှုတိုင်းမှာ အခက်အခဲတွေဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ ဥပဒေပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာ ဆလိုင်းငွန်ကျုံးလျန်က ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့တွေက တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နိုင်ငံရေး တုံ့ပြန်ချက်နဲ့ လုပ်နေတဲ့ဟာက ရောမသဘောတူ စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ နိုင်ငံတွေကို ကျနော်တို့ သွားတဲ့အခါ ခင်ဗျားမှာ ICC တရားရုံးက ဝရမ်းထုတ်ထားတာရှိတယ်လို့ လာပြောတဲ့အခါ ကျနော်တို့က နိုင်ငံရေးအရ ငါနဲ့ မဆိုင်ဘူးသွားပြောလို့ မရဘူး”

သူက “ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံက သူဌေးတွေက နိုင်ငံခြားသွားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေလုပ်ချင်တယ်။ စီးပွားရေး လုပ်ချင်တယ်။ ပညာသင်ချင်တယ်။ တစ်ခုခု လုပ်ချင်တယ်ဆိုတာနဲ့ ဘယ်ကလာလဲ မြန်မာနိုင်ငံ။ ခင်ဗျားတို့မှာ အမှု သုံးခုရှိတယ်။ ICC မှာရှိတယ်။ ICJ မှာရှိတယ်။ အာဂျင်တီးနားမှာရှိတယ်။ ကျနော်တို့ ပြန်စဉ်းစားဦး မယ်ဆိုတာတွေက ရှိတယ်။ ကျနော်တို့နဲ့ မဆိုင်ဘူးလို့ ပြောနေတာက သိပ်ပြီးတော့ အနှစ်သာရမရှိတဲ့ ဖြေရှင်းချက်မျိုးလို့ ယူဆပါတယ်။ အစိုးရကို မကောင်းပြောနေတာ မဟုတ်ပါဘူး” လို့ ဆက်ပြောပါတယ်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ ရိုဟင်ဂျာ ခုနစ်သိန်းကျော်ကို မောင်းထုတ်ခဲ့မှု၊ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ ရိုဟင်ဂျာဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်မှု စတဲ့ စွဲဆိုချက်တွေနဲ့ ICC ၊ ICJ နဲ့ အာဂျင်တီးနားတရားရုံး သုံးခုမှာ မြန်မာ့တပ်မတော် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေ အပါအဝင်၊ ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ သမ္မတဟောင်း နှစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးသိန်းစိန်၊ ဦးထင်ကျော်နဲ့ လက်ရှိ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို တရားစွဲ ဆိုထားတာပါ။

နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေး က နိုင်ငံတကာတရားရုံး ICJ ထံ တိုင်တန်းခံထားရတဲ့ အမှုအတွက် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တုံပြန်ဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ မနေ့က သမ္မတအိမ်တော်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး ICC ထံ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က တရားလိုပြုလုပ် တိုင်တန်းထားတဲ့ ကိစ္စကိုတော့ မြန်မာဟာ ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံမဟုတ်တာကြောင့် ဖြေရှင်းဖို့မလိုကြောင်း မြန်မာအစိုးရက တရားဝင်ပြောထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ရိုဟင်ဂျာလူ့အခွင့်ရေးအဖွဲ့နဲ့ သောမတ်စ်အိုဟေးကင်တားနားတို့ ဦးဆောင်ပြီး အာဂျင်တီးနား တရား ရုံးမှာ တရားစွဲတင်ထားတဲ့ ကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီးလည်း အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် အချင်းချင်းထိပါးတဲ့ ကိစ္စဖြစ်လို့ ဖြေရှင်းဖို့ မရှိဘူးလို့ ဦးဇော်ဌေး က မနေ့က တုန့်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ICC နဲ့ အာဂျင်တီးနားတရားရုံးတွေမှာ တရားစွဲဆိုခံထားရမှုတွေကို မဖြေရှင်းရင် စီးပွားရေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေအပေါ် သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်မယ်လို့ သုံးသပ်သူက တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးအောင်သိန်း ပါ။

“စီးပွားရေး လုပ်ကိုင်မယ့်သူတွေ မလုပ်ကိုင်တော့မယ့် အခြေအနေမျိုးဖြစ်အောင် ဖန်တီးလာနိုင်တဲ့ အခြေအနေ တွေ ဖြစ်လာနိုင်တာက အဓိကကျတယ်လို့ ကျနော် မြင်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာက လာပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမယ့်သူတွေကို ရှောင်ဖယ်အောင်လုပ်တဲ့ ဗျူဟာတစ်ခုလို့ ကျနော်က မြင်တယ်ဗျ။ နိုင်ငံတကာနဲ့ ဆက်ဆံတဲ့ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းက အနည်းငယ် တုံ့ဆိုင်းသွားမယ်လို့ မြင်ပါတယ်”

ဦးအောင်သိန်းဟာ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး ICC မှာ တရားစွဲတင်ခံထားရမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ နောက်ဆုံးအခြေအနေက ICC ရဲ့ သုံးပါးထိုင် တရားသူကြီး သုံးဦးက မြန်မာနဲ့ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံတွေမှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ ရိုဟင်ဂျာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေကို တရားဝင်စုံစမ်းစစ်ဆေးခွင့်ပြုထားလိုက်ပါပြီ။

လုံလောက်တဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေ စုဆောင်းပြီးရင် သက်ဆိုင်တယ်လို့ စွပ်စွဲထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ICC တရားရုံးကို ဆင့်ခေါ်တာ နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ ဝရမ်းထုတ်လာနိုင်တယ်လို့ ဥပဒေပညာရှင် ဒေါက်တာ ဆလိုင်းငွန်ကျုံးလျန် က ပြောပါတယ်။

ဒီအခြေအနေတွေအပေါ် အစိုးရတစ်ခုတည်း ကြိတ်ဖြေရှင်းတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ပညာရှင်တွေရဲ့ အကြံဉာဏ် ရယူသင့်တယ်လို့ နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးအောင်သူငြိမ်း က ပြောပါတယ်။

“တဖြည်းဖြည်းနဲ့ဖိအားတွေက တစ်စတစ်စများလာတယ်။ အကုန်လုံး မျက်စိစုံမှိတ်ငြင်းနေလို့တော့ မရတော့ဘူး။ ပြည်တွင်းထဲကနေ အရေးယူမယ်။ နိုင်ငံတကာက ပါစရာမလိုတော့ဘူးဆိုတဲ့ အနေအထားလည်း မလုံလောက်တော့ဘူး။ ဒီကိစ္စနဲ့ ပက်သက်လို့ အစိုးရတစ်ခုတည်း ခေါင်းသုံးပြီး စဉ်းစားတာထက်စာရင် ပိုပြီးတော့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတွေ၊ အစည်းအဝေးတွေ ခေါ်ပြီးတော့မှ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ဖို့လိုမယ်။ အစိုးရ တစ်ခုတည်း ကြိတ်ဖြေရှင်းနေတာ အဖြေထွက်ဖို့ခက်မယ် ထင်တယ်”

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်နှစ်လယ်မှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက မြန်မာကို နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး ICC မှာ တရားစွဲတင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာဟာ ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံမဟုတ်တဲ့အတွက် ခုံရုံးရဲ့ တရားစီရင်မှုကို လက်မခံနိုင်ဘူးလို့ မြန်မာအစိုးရက ငြင်းပယ်ခဲ့တဲ့အတွက် မြန်မာကို ဖိအားပေးဖို့ ကြိုးပမ်းလာမှုတွေအနေနဲ့ ICJ နဲ့ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတွေမှာ တရားစွဲဆိုမှုတွေ ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာတာမို့ အစိုးရအနေနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ တရားစွဲဆိုမှုတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ လေ့လာသူတွေက ပြောကြတာပါ။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီ သတင္းမ်ား ဖတ္ရႈႏိုင္ဖုိ ့ facebook "like" ကုိ ႏွိပ္ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကုိ လည္း သတင္းမ်ား ဆက္သြယ္ေပးပုိ ့ႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Advertisement

 

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး

တစ္ပတ္အတြင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သတင္းမ်ား