ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ဘာသာေရး ခဲြျခားဖိႏွိပ္မႈရိွေနဆဲ


ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဖဲြ႔စည္းပံုအရ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ကို အာမခံထားေပမယ့္လည္း ဘာသာေရးအရ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈေတြ ရိွေနတုန္းပဲလို႔ ဘာသာေပါင္းစံု ခ်စ္ၾကည္ေရး လႈပ္ရွားေနသူေတြက ႐ႈျမင္ေနပါတယ္။ ျမန္မာအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၆ ႏိုင္ငံကို ကမၻာမွာ အဆိုးရြားဆံုး ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ခ်ဳိးေဖာက္မႈႏိုင္ငံေတြအျဖစ္ တနလၤာေန႕က ထုတ္ျပန္တဲ့ USCIRF ႏိုင္ငံတကာ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အေမရိကန္ေကာ္မရွင္ ရဲ႕ ၂၀၁၉ခုနွစ္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားတာပါ။ မအိသန္႔စင္ တင္ဆက္ေပးပါလိမ့္မယ္။

USCIRF က ထုတ္တဲ့ အဲဒီ အစီရင္ခံစာထဲမွာ စိုးရိမ္စရာ အေကာင္းဆံုး နိုင္ငံစာရင္းေတြထဲမွာ ျမန္မာလည္းပါ၀င္သလို ျမန္မာအိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကိုလည္း ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ၀ီဂါမူဆလင္ကို ထိန္းသိမ္းေရး စခန္းေတြမွာ ပိတ္ထားျပီး ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ခ်ိဳးေဖာက္မႈ အဆိုးရြားဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အေမရိကန္ေကာ္မရွင္ USCIRF ေကာ္မရွင္နာ Gary Bauer က ေျပာပါတယ္။

“၀ီဂါမူဆလင္ေတြအေပၚမွာသာမက တိဘက္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ၊ ဖလြန္ေဂါင္း (Falun Gong) လို အဖြဲ႔မ်ိဳးေတြ၊ တရား၀င္မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ ဘုရားေက်ာင္းေတြကအစ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ရွိေနတာပါ။ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ တျခားတခုခုအေပၚ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားတေယာက္ သက္၀င္ယံုၾကည္တာကို တရုတ္အစိုးရက ေတြ႔ရင္ေတြ႔သလို ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ၿပီး ဒီလို တျခားယံုၾကည္မႈေပ်ာက္ေအာင္ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ပါတယ္။”

USCIRF ရဲ႕ ၂၀၁၉ခုႏွစ္အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားတဲ့ Tier 1 အဆင့္ CPCs အထူးစိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ႏိုင္ငံစာရင္း ေတြထဲမွာ- အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ၂၀၁၈ခုႏွစ္က CPCs အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ျမန္မာ၊ တရုတ္၊ အီရီထရီယာ၊ အီရန္၊ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ ပါကစၥတန္၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်၊ ဆူဒန္၊ တာဂ်စ္ကီစတန္၊ တာမီနီစတန္ စတဲ့ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၀ ႏိုင္ငံအပါအ၀င္ အရင္ CPCs စာရင္းထဲ မပါ၀င္ေသးတဲ့ ဗဟိုအာဖရိက သမၼတ ႏိုင္ငံ၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား၊ ႐ုရွား၊ ဆီရီးယား၊ ဥဘာကစ္စတန္နဲ႕ ဗီယမ္နမ္တို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။

၁၉၉၉ ခုႏွစ္ထဲက အထူးစိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ႏိုင္ငံစာရင္း CPCs မွာ ထည့္သြင္းခံရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ အဆိုးဘက္လမ္းေၾကာင္းကို ဦးတည္ေနတဲ့အတြက္ ဒီစာရင္းမွာ ဆက္ၿပီး ထည့္သြင္းသြားဦးမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း USCIRF ေကာ္မရွင္နာ Gayle Manchin က VOA ျမန္မာပို္င္းကို ေျပာပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြအေပၚ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာအစိုးရ၊ စစ္တပ္နဲ႔ အျခားအဖဲြ႕အစည္းေတြကေန တာ၀န္ခံမႈ၊ တာ၀န္ယူမႈ လံုး၀မရွိတဲ့အျပင္ ဒီလို မက်ဴးလြန္ခဲ့ပါဘူးလို႔လည္း သူတို႔က ျငင္းဆန္ေနတာျဖစၿပီး အထူးသျဖင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ လူမ်ဳိးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈ အဆင့္ထိက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို CPCs စာရင္းထဲမွာ ဆက္လက္ထည့္သြင္းရတာလို႔ Manchin က VOA ကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့နာမည္ကို အသိအမွတ္ ျပဳမထားတဲ့ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္က ထြက္ေျပးသြားရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္းကို ျပန္ႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ဘာသာေပါင္းစံုခ်စ္ၾကည္ေရးမွာ ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားေနသူတဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအးလြင္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာဖဲြ႔စည္းပံုအရ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကို အာမခံထားေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာ အခုအခ်ိန္အထိ ဘာသာေရးအရ ခဲြျခားကန္႔သတ္မႈေတြ ရိွေနတုန္းပဲလို႔ ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတိုင္းမွာ ၇၄ ဥပေဒေတာင္မွ ဒီအသိအမွတ္ျပဳထားေသာ ဘာသာႀကီး ၄ ရပ္စလံုးဟာ ဘာသာကို အေၾကာင္းျပဳ၍ မည္သူတဦးတေယာက္ကိုမွ် ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ မရွိေစရဆိုတဲ့ဟာ ပါပါတယ္။ စာထဲမွာပါတဲ့ဟာကေတာ့ လက္ေတြ႔မွာ မျဖစ္ေသးတာကေတာ့ အေသအခ်ာပါ။ အခုထက္ထိလည္း မျဖစ္ေသးပါဘူး။ အမ်ားႀကီး လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္မ်ား ဥပမာဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ ကိုးကြယ္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ ဝတ္ျပဳဖို႔အတြက္ လူဦးေရက တိုးပြားလာတယ္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္က အစျပဳ၍ ဗလီတလံုးမွ အသစ္စတင္ၿပီးေတာ့ ေဆာက္လုိ႔ မရေသးပါဘူး။ ေနာက္အေရးအခင္းေတြ ျဖစ္လိုက္ၿပီဆိုလွ်င္လည္းပဲ အဲ့ဒါ ဘာသာေရး အေဆာက္အဦးေတြကို တိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ အခါက်ေတာ့ အဲ့ဒီဘာသာေရး အေဆာက္အဦးေတြကို ပိတ္တယ္။ ပိတ္ၿပီးရင္ ျပန္ဖြင့္ဖို႔ ကိစၥရပ္ေတြကိုလည္း မဖြင့္ရေသးဘူး။ ေနာက္တခါ ဒီဘာသာေရးအေဆာက္အဦးေတြက တရားဝင္လုပ္တာ မဟုတ္ဘူး... စတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ ပါတယ္။ လက္ေတြ႔ကေတာ့ ကိုးကြယ္တဲ့သူမ်ားရွိေသာ္လည္း ကိုးကြယ္စရာေနရာမ်ား မရွိဘူး။ ဒီအခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္။ ပိတ္ေနတာေတြလည္း မဖြင့္ေသးပါဘူး။ ဒါက ဝတ္ျပဳကိုးကြယ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ပါ။

ေနာက္တခါ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေရး ကိစၥေတြမွာလည္းပဲ ျပည္မမွာရွိတဲ့ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္မ်ားဟာ ဘယ္ေလာက္ပဲ လူႀကီးေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုတဲ့ ေနရာမွာ ေျပာေျပာ အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ဆိုတာနဲ႔ ေသြးေႏွာဆိုၿပီးေတာ့ တခါမွ ကမၻာမွာ မၾကားဘူးတဲ့ နာမယ္ေတြတပ္ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒါေတြနဲ႔ ထုတ္ေပးတဲ့သူလည္း ထုတ္ေပးတယ္။ ထုတ္မေပးတဲ့လူလည္း ထုတ္မေပးဘူး။ အဲ့လို မွတ္ပံုတင္မရတဲ့ အခါက်ေတာ့ ကေလးေတြ ပညာသင္ၾကားေရးမွာလည္း အခက္အခဲရွိတယ္။ Passport ေတြဘာေတြ ေလွ်ာက္တဲ့ ေနရာမွာလည္း အခက္အခဲရွိတယ္။"

ဗုဒၵဘာသာအမ်ားစုရိွတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဗုဒၶဘာသာကို အေျခခံတဲ့ အမ်ိဳးသားေရး လႈပ္ရွားမႈေတြကလည္း အခုႏွစ္ပိုင္းေတြအတြင္း အားေကာင္းလာပါတယ္။ ဒါဟာ တဖက္မွာ အျခားဘာသာျခားေတြကို ဖိႏွိပ္ကန္႔သတ္ဖို႔ တြန္းအားေပးသလိုလည္း ျဖစ္လာတယ္လို႔ ဘာသာေပါင္းစံု ခ်စ္ၾကည္ေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ယူဆၾကပါတယ္။

အိသန္႔စင္/ ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီ သတင္းမ်ား ဖတ္ရႈႏိုင္ဖုိ ့ facebook "like" ကုိ ႏွိပ္ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကုိ လည္း သတင္းမ်ား ဆက္သြယ္ေပးပုိ ့ႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Advertisement

 

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး

တစ္ပတ္အတြင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သတင္းမ်ား