ေပ်ာက္ဆုံး ေဆာ္ဒီသတင္းေထာက္အေရး ကန္ စုိးရိမ္

Jamal Khashoggi ေပ်ာက္ဆံုးေနသည့္အေပၚ ဝါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္ရွိ ေဆာ္ဒီသံ႐ံုးအျပင္ဘက္တြင္ ဆႏၵျပ ကန္႔ကြက္ေနသူမ်ား။ ၁၀ ေအာက္တိုဘာ ၂၀၁၈။
တူရကီႏိုင္ငံ Istanbul ၿမိဳ႕က ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ေကာင္စစ္႐ံုးမွာ ထူးဆန္းစြာေပ်ာက္ဆံုးေန တဲ့ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် သတင္းေထာက္ Jamal Khashoggi နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ သမၼတ Donald Trump က ဒီကိစၥအတြက္ သိပ္ကိုစိုးရိမ္ေၾကာင္းနဲ႔ အမႈမွန္ေပၚတဲ့အထိ လုပ္ေဆာင္ သြားမယ္လုိ႔ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ တူရကီအာဏာပိုင္ေတြ က ေဆာ္ဒီ ေကာင္စစ္႐ံုးမွာ အသတ္ခံရတယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ထားတဲ့ ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ သတင္းေထာက္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေနာက္ဆံုးအေျခေနကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္က တင္ျပထားပါ တယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ထြက္ေျပးခိုလႈံေနတဲ့ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် သတင္းေထာက္ Jamal Khashoggi ဟာ သူလက္ထပ္ဖုိ႔လိုအပ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြယူဖုိ႔ တူရကီႏိုင္ငံ Istanbul က ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ေကာင္စစ္႐ံုးကို သြားေရာက္ခဲ့ရာမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္တုန္းက အသတ္ခံခဲ့ရတယ္လုိ႔ တူရကီ အရာရွိေတြက ေကာက္ခ်က္ခ် ေျပာဆိုပါတယ္။ ေဆာ္ဒီအရာရွိေတြကေတာ့ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြဟာ အေျခအျမစ္မရွိဘူးလို႔ ေျပာဆိုထားတာပါ။

    “ဒီကိစၥကိုၾကည့္ရင္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးကိစၥအားလံုးကို ကိုင္တြယ္ေနတဲ့ အိမ္ေရွ႕ မင္းသား Mohammad bin Salman ဘာသတင္းစကား ပါးခ်င္တယ္ဆိုတာက သိပ္ရွင္းပါတယ္။

ေအာက္တုိဘာလ ၂ ရက္ အဂၤါေန႔က ေကာင္စစ္႐ံုးေရွ႕မွာ ေစာင့္ေနတဲ့ Khashoggi နဲ႔ လက္ထပ္မယ့္သူ တူရကီႏိုင္ငံသူ Hatice Cengiz ကေတာ့ အဲဒီအေဆာက္အဦးထဲက Khashoggi ျပန္ထြက္မလာေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

Jamal Khashoggi ဟာ နာမည္ႀကီး ေဆာ္ဒီစာေရးဆရာတဦးျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ Washington Post သတင္းစာမွာ ေဆာင္းပါးေတြ ေရးေနသူတဦးျဖစ္ၿပီး ေဆာ္ဒီိ အိမ္ေရွ႕မင္းသား Muhammad bin Salman ကို အာဏာရွင္အျဖစ္နဲ႔ေရာ ယီမင္စစ္ပြဲမွာ ဝင္စြက္ဖက္သူအျဖစ္ပါ ေဝဖန္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ မႏွစ္က ေဆာ္ဒီအာဏာပိုင္ေတြက အတုိက္အခံေတြကို ေျခမႈန္းခ်ိန္မွာ အသက္ ၅၉ ႏွစ္အရြယ္ ေဆာ္ဒီႏိုင္ငံသား Khashoggi ဟာ ေနရပ္ရင္းမွာ အသက္အႏၱရာယ္ စိုးရိမ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို လာေရာက္ၿပီး ခိုလႈံခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump နဲ႔ သမၼတကေတာ္ Melania Trump တို႔ဆီ Hatice က စာတေစာင္ ေရးသားၿပီး အျဖစ္မွန္ကိုသိရေအာင ္အကူအညီေပးဖုိ႔ေတာင္းခံခဲ့ပါတယ္။ သမၼတ Trump က Khashoggi ေပ်ာက္ဆံုးေနတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူစိုးရိမ္ေၾကာင္းနဲ႔ အမႈမွန္ေပၚတဲ့ အထိ လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္သလို Hatice နဲ႔ပါ ေတြ႔ဆံုမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဗုဒၶဟူးေန႔က ေျပာပါတယ္။

“ဒီကိစၥအတြက္ က်ေနာ္ တကယ္ စိတ္ပူပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဇနီးေမာင္ႏွံ သူ႔အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ တယ္လီဖုန္း ေျပာရပါတယ္။ သူ႔အမ်ိဳးသမီးက က်ေနာ့္ဇနီးနဲ႔ က်ေနာ့္ဆီ စာတေစာင္ေရး ခဲ့တာပါ။ အခု သူနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အဆက္အသြယ္ရပါၿပီ။ သူ႔ကို အိမ္ျဖဴေတာ္ကို ေခၚေတြ႔ ခ်င္ပါတယ္။ အေျခအေနက စိတ္မေကာင္းစရာပါ။ သိပ္ကို ဆိုးတဲ့အေျခအေနမို႔ အမႈမွန္ေပၚတဲ့အထိ လုပ္ခ်င္ပါတယ္။”

Trump အစိုးရအဖြဲ႔ ထိပ္ပိုင္းအရာရွိေတြဟာ ဒီသတင္းေထာက္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာ္ဒီ အိမ္ေရွ႕မင္းသား Mohammed bin Salman နဲ႔ ေျပာဆိုခဲ့တယ္လုိ႔ သမၼတအိမ္ျဖဴက ဗုဒၶဟူး ေန႔မွာ ေျပာပါတယ္။ အဂၤါေန႔က အမ်ိဳးသားလံုျခံဳေရးအႀကံေပး John Bolton နဲ႔ Trump အစိုးရ အဖဲြ႔ အႀကီးတန္းအၾကံေပး Jared Kushner တို႔ မင္းသား Salman နဲ႔ ေျပာဆုိခဲ့သလို ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Mike Pompeo ကလည္း ဒီအမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာ္ဒီေခါင္းေဆာင္ကို ထပ္ၿပီး အခ်က္အလက္ေတြ ေတာင္းဆိုခဲ့တာပါ။

အေမရိကန္အစိုးရက အမႈအတြက္ ဆက္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လို႔ သမၼတအိမ္ျဖဴေျပာခြင့္ရ Sarah Huckabee Sanders က ေျပာေပမယ့္ မင္းသား Salman ဆီက ဘာသတင္းအခ်က္လက္ေတြ ရတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ထုတ္မေျပာပါဘူး။

သမၼတ Trump ကေတာ့ Khashoggi ေပ်ာက္ဆံုးေနတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္သူ႔မွာ တာဝန္ ရွိတယ္ ဆိုတာကို ေဖၚထုတ္သြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ဘယ္သူလုပ္ေဆာင္တယ္ ဆိုတာကို သိရေအာင္ က်ေနာ္တို႔ လုပ္မွာပါ။ ေကာင္စစ္႐ံုးထဲ သူဝင္သြားတာကို ျမင္လိုက္ၾကေပမယ့္ ျပန္ထြက္လာတာကို မေတြ႔ရဘူးလို႔ သူတုိ႔ သိထားၾကတာပါ။ ဒါကို က်ေနာ္တို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ စစ္ေဆးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ သိပ္ကိုေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ ကိစၥပါ။”

Khashoggi ဘာျဖစ္သြားတယ္ဆိုတာ ဘယ္သူမွ မသိၾကတဲ့အတြက္ ဒါကိုသိေအာင္ လုပ္ေဆာင္မွာျဖစ္သလို ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳး သတင္းေထာက္ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ အျဖစ္မခံႏိုင္ဘူးလို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ အဂၤါေန႔က Iatanbul ေလဆိပ္ကို ေဆာ္ဒီႏုိင္ငံသား ၁၅ ေယာက္ ေလယာဥ္ ခရီးစဥ္ ၂ ခုနဲ႔ ေရာက္လာခဲ့ၿပီး သူတို႔ေတြဟာ Khashoggi နဲ႔ အတူ ေကာင္စစ္႐ံုးမွာ ရွိေနတယ္လုိ႔ တူရကီရဲေတြက ေျပာပါတယ္။ Khashoggi ေကာင္စစ္႐ံုးထဲဝင္သြားအၿပီး ၂ နာရီေလာက္ အၾကာမွာ သံတမန္နံပါတ္ျပားနဲ႔ ကား ၂ စီး ေကာင္စစ္႐ံုးကေန ထြက္သြားၿပီး ေဆာ္ဒီေကာင္စစ္ဝန္ ေနအိမ္ဘက္ ဦးတည္သြားခဲ့တာကို ဗီဒီယို္ေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။

Khashoggi ကို ေဆာ္ဒီအာဏာပိုင္ေတြက သတ္ပစ္ခဲ့တယ္လို႔ တူရကီက ေကာက္ခ်က္ခ် စြပ္စြဲထားတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Australia ႏုိင္ငံ၊ New South Wales တကၠသိုလ္က အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပါေမာကၡ Anthony Billingsley က ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

“ဒီကိစၥကိုၾကည့္ရင္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးကိစၥအားလံုးကို ကိုင္တြယ္ေနတဲ့ အိမ္ေရွ႕မင္းသား Mohammad bin Salman ဘာသတင္းစကား ပါးခ်င္တယ္ဆိုတာက သိပ္ရွင္းပါတယ္။ သူ႔ကို စိန္ေခၚခ်င္တဲ့သူ၊ လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ခ်င္သူ ဘယ္သူျဖစ္ျဖစ္ ဒီလိုလုပ္ရင္ ဒါမ်ိဳးျဖစ္သြားမယ္၊ ဘယ္ေတာ့မွ ေရွာင္ေျပးလို႔ မရဘူးဆိုတာကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပေနတာပါ။”

ေဆာ္ဒီအာေရဗ် အစိုးရကေတာ့ တူရကီစံုစမ္းေရးမွဴးေတြ ေဆာ္ဒီေကာင္စစ္႐ံုးထဲ ဝင္ေရာက္ရွာေဖြဖုိ႔လည္း ခြင့္ျပဳထားတာျဖစ္သလို Khashoggi ဟာ ေကာင္စစ္႐ံုးထဲ ေရာက္လာၿပီးၿပီးခ်င္း ျပန္ထြက္သြားတယ္လို႔ ဆက္ၿပီး ေျပာဆိုေနတာပါ။ ဒါေပမယ့္ Khashoggi ဘယ္အခ်ိန္ ဘယ္ေနရာကေန ျပန္ထြက္သြားတယ္ဆိုတာကို ေကာင္စစ္႐ံုးက သက္ေသျပဖို႔ Hatice ကလိုလားသလို Khashoggi အသက္ရွင္လ်က္ ရွိအံုးမယ္လို႔ပါ ယံုၾကည္ေနတာပါ။ ဒါေပမယ့္ အခ်ိန္ေတြၾကာလာေလ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ေမွးမွိန္ေလ ျဖစ္လာေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ဗီြအိုေအ (ျမန္မာဌာန)
https://burmese.voanews.com

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီ သတင္းမ်ား ဖတ္ရႈႏိုင္ဖုိ ့ facebook "like" ကုိ ႏွိပ္ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကုိ လည္း သတင္းမ်ား ဆက္သြယ္ေပးပုိ ့ႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Advertisement

 

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး

တစ္ပတ္အတြင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သတင္းမ်ား