လိင္အၾကမ္းဖက္မႈဆန္႔က်င္လႈပ္႐ွားသူ ၂ ဦး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆုရ

Denis Mukwege, Nadia Murad
၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆုကို ကြန္ဂိုဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတႏိုင္ငံက ဆရာ၀န္တဦးနဲ႔ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ခံခဲ့ရသူ ရာဇိဒီ အမ်ိဳးသမီးတဦးတို႔ကို ပူးတြဲ ခ်ီးျမႇင့္ဖို႔ ေရြးခ်ယ္လိုက္ပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆုကို ကြန္ဂိုဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတႏိုင္ငံက ဆရာ၀န္တဦးနဲ႔ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ခံခဲ့ရသူ ရာဇိဒီ အမ်ိဳးသမီးတဦးတို႔ကို ပူးတြဲ ခ်ီးျမႇင့္ဖို႔ ေရြးခ်ယ္လိုက္ပါတယ္။ သူတို႔ ၂ ဦးဟာ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ကို စစ္လက္နက္တခုအျဖစ္ အသံုးျပဳတာကို တိုက္ဖ်က္တဲ့ေနရာမွာ တက္တက္ႂကြႂကြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကတဲ့ အတြက္ အခုလိုေရြးခ်ယ္ လိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ေနာ္ေ၀းႏိုဘယ္ ေကာ္မတီက ဆိုပါတယ္။ Jeff Custer ေပးပို႔ တဲ့ သတင္းလႊာကိုအေျခခံၿပီး အေသးစိတ္ကို ဦးေက်ာ္ဇံသာက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

“၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘယ္ဆုကို Denis Mukwege နဲ႔ Nadia Murad တို႔ကိုခ်ီးျမႇင့္ဖို႔ ေနာ္ေ၀း ႏိုဘယ္ ေကာ္မတီကဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ လိင္အၾကမ္းဖက္မူကို လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြ အတြင္း စစ္သံုးလက္နက္အျဖစ္ အသံုးခ်မူကို အဆံုးသတ္ႏိုင္ေအာင္ သူတို႔ရဲ႕ အားထုတ္မႈအတြက္ ဒီလိုေရြးခ်ယ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုစစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ိဳးကို တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အေလးထားေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ေနရာမွာ အခု ဆုေရြးခ်ယ္ခံရသူႏွစ္ဦးစလံုးဟာ အေရးႀကီးတဲ့ေနရာက ပါ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။”
ႏိုဘယ္ဆုေကာ္မတီဥကၠ႒ Berit Reiss-Andersen ေသာၾကာေန႔က stockhom ၿမိဳ႕မွာေၾကညာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူကိုယ္တိုင္စစ္ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ခံရသူတဦးျဖစ္တဲ့ Nadia Murad ဟာ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ခံရတာကို ဆက္ၿပီးႏႈတ္ဆတ္ေနၾကရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတခ်ိဳ႕ရဲ႕ လူမႈေရး အစဥ္အလာကိုခ်ိဳးေဖာက္ျငင္းဆန္ၿပီး သူႏွင့္တကြ အျခားသူလိုပဲ လိင္အၾကမ္းဖက္မူခံရသူရဲ႕ကိုယ္စား ေဖာ္ထုတ္ေျပာဆိုခဲ့တာဟာ သူမတူတဲ့ ရဲစြမ္း သတၱိကို ျပသလိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ Nadia Murad ဟာ အီရတ္ ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းက Yazidi အမ်ိဳးသမီးတဦးျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၄ ၾသဂုတ္လတုန္းက သူတို႔ေနထုိင္တဲ့ေက်းရြာကို IS အၾကမ္းဖက္သမားေတြ တိုက္ခိုက္ ၿပီး Yazidi ေတြကိုမ်ိဳးတုန္းေအာင္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ရာေပါင္းမ်ားစြာ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခံရၿပီး ငယ္ရြယ္တဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ မိန္းကေလးေတြကိုေတာ့ လိင္ကြ်န္ေတြ အျဖစ္ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ Murad ဟာ IS အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားစြာတို႔ရဲ႕ အႀကိမ္ႀကိမ္ မုဒိန္းျပဳက်င့္တာ၊ တျခားမဖြယ္မရာလုပ္တာေတြကို ခံခဲ့ရၿပီးတဲ့ေနာက္ IS တို႔အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားတဲ့အတိုင္း အမုန္းတရားကို အေျခခံၿပီး လူမဆန္ရက္စက္တဲ့ အစၥလာမ္ဘာသာကို မ၀င္ရင္ သတ္ပစ္မယ္လို႔ ခ်ိန္းေျခာက္ ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔လိုပဲ ဘ၀တူ Yazidi မိန္းကေလးစုစုေပါင္း ၃၀၀၀ ခန္႔ ရိွခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ သံုးလအၾကာ မွာေတာ့သူထြက္ေျပးလြတ္ ေျမာက္သြားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ သူရဲ႕ဆိုးရြားတဲ့အေတြ႔အႀကံဳေတြကို ေဖာ္ထုတ္ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။
အဲဒီေနာက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ သူအသက္၂၃ ႏွစ္ အရြယ္မွာ ကုလသမၼဂၢရဲ႕ လူကုန္ကူးခံရသူေတြရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ ဆိုင္ရာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္သံအမတ္ႀကီး အျဖစ္ခန္႔အပ္ျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ အခု အသက္၂၅ ႏွစ္အရြယ္မွာေတာ့ သူဟာ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ တျခား ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြမွာ ဒုကၡခံခဲ့ရသူ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ကူညီဖို႔ Nadia Initiative ကို တည္ေထာင္ထားသူတဦးလည္းျဖစ္ေနပါၿပီ သူရဲ႕စြမ္းေဆာင္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမၼဂ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ António Guterres ကအခုလို မွတ္ခ်က္ခ်ပါတယ္။
“Murad ရဲ႕ ခြန္အားရိွတဲ့ ေဆာ္ၾသမူဟာ ကမၻာ့တ၀န္းမွာရိ္ွတဲ့ တျခားအမ်ိဳးသမီးေတြအမ်ားအျပားအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ဆုိးရြားတဲ့ရာဇ၀တ္မူေတြကို ကုလသမၼဂ စံုစမ္းစစ္ေဆးရာမွာ အထူးအေရးပါခဲ့ပါတယ္။”
သားဖြားမီးယပ္အထူးကုဆရာ၀န္တဦးျဖစ္သူ Denis Mukwege ကေတာ့ ကြန္ဂိုဒီမိုကရတစ္ သမၼတႏိုင္ငံမွာ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ခံရတဲ့သူေတြကို ဘ၀တေလွ်ာက္လံုး ကူညီေပးလာခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ လူေပါင္း ၆ သန္း ေလာက္ ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ ကြန္ဂိုႏိုင္ငံရဲ႕ ရွည္လ်ားလွတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္မွာ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈခံရသူ ဒုကၡသည္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာတို႔ကို အကူအညီ ေပးေနခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္စစ္ပြဲေတြ လက္နက္ကိုင္ပဍိပကၡေတြ အတြင္း လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ကိုအဆံုးသတ္ဖို႔ ကမာၻသိေအာင္ေဆာင္ရြက္ေနတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ သူရဲ႕ အေျခခံ မူ၀ါဒကေတာ့ “Justic is everyone business” တရားမွ်တ ရရိွမႈရရွိေရးဟာ လူသားတိုင္းရဲ႕တာ၀န္ျဖစ္တယ္ ဆိုတာပါပဲ။ သူနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကုလသမၼဂ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ António Guterres က
“သူဟာလက္နက္ကိုင္ပဍိပကၡအတြင္း ပိတ္မိၿပီး မုဒိန္းက်င့္တာႏိုင္ထက္စီးနင္းလုပ္တာနဲ႔ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ မေတာ္မတရားမႈေတြၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕အခြင့္အေရးအတြက္ ေၾကာက္ရြံ႕မႈမရိွဘဲ စြမ္းေဆာင္ခဲ့ သူတဦးျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔အသက္အႏၱရာယ္ၿခိမ္းေျခာက္ခံရမူ ေတြၾကားက သူရဲ႕ ေဆး႐ံုဟာ မတရားျပဳက်င့္ ခံရသူေတြရဲ႕ ပုန္းခိုစရာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီႏွစ္ခ်ီးျမႇင့္တဲ့ ႏိုဘယ္ဆုဟာ Alpad Nobel ရဲ႕ ဆႏၵနဲ႔ အကိုက္ညီဆံုးျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီး ထားတာျဖစ္တယ္ လို႔လည္း ႏိုဘယ္ဆုေရြးခ်ယ္ေရးေကာ္မတီ ရဲ႕ ေက်ညာခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လက္ရိွ ဆုေၾကး ပမာဏကေတာ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁.၁သန္း ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ/ ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီ သတင္းမ်ား ဖတ္ရႈႏိုင္ဖုိ ့ facebook "like" ကုိ ႏွိပ္ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကုိ လည္း သတင္းမ်ား ဆက္သြယ္ေပးပုိ ့ႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Advertisement

 

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး

တစ္ပတ္အတြင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သတင္းမ်ား