ျပည္ေတာ္ျပန္လာတဲ့ မင္းသမီးေလး စ၀္အုန္းၫြန္႔

ဘန္ကင္ဟန္နန္းေတာ္အနီး ပန္းခ်ီျပပဲြမွာ
ျပသထားတဲ႔ စပ္အုန္းညြန္႔ ပန္းခ်ီ
Sir Gerald Kellyရဲ႕လက္ရာ မင္းသမီး
စ၀္အုန္းၫြန္႔ပံုတူပန္းခ်ီကား။















မသိဂႌ
သီရိမင္းထြန္း ဘာသာျပန္သည္။
အတြဲ ၂၇ ၊ အမွတ္ ၅၂၂ ( ၁၇-၂၃ ၊ ၆ ၊ ၂၀၁၁)
ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံရဲ႕ေတာ္၀င္မင္းသား ၀ီလ်ံနဲ႔သူ႔မင္းသမီးေလးကိတ္တို႔မဂၤလာ အခမ္းအနားက်င္းပတဲ့ ေန႔မွာပဲ တိုက္ဆိုင္စြာနဲ႔ ၇၉ ႏွစ္ေလာက္ ျပည္ပ မွာရွိေနခဲ့ရတဲ့ မင္းသမီးတစ္ပါးဟာ လန္ဒန္ကေန
ခရီးေ၀းလွတဲ့ ျမန္မာ ျပည္ကို ျပန္လာခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီျပည္ေတာ္ျပန္ မင္းသမီးေလးက ၁၉၄၅ ခုႏွစ္မွာ ဆာဘြဲ႕ ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ခံခဲ့ရတဲ့ ၿဗိတိန္ေတာ္၀င္ မိသားစုရဲ႕ အသည္းစြဲပန္းခ်ီဆရာ Sir Gerald Kelly ျခယ္မႈန္းခဲ့တဲ့ ထာ၀ရ ႏုပ်ဳိလွပေနတဲ့ ရွမ္းမင္းသမီးေလး စ၀္အုန္း ၫြန္႔ရဲ႕ ပံုတူပန္းခ်ီကားခ်ပ္ေလး ပါပဲ။ ပန္းခ်ီကားေလး ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ေရာက္လာဖို႔အတြက္ အႏုပညာကို ခ်စ္ျမတ္ႏုိးၿပီး တန္ဖိုးထားတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ ဦးသက္ပိုင္စိုးဟာ လန္ဒန္ၿမိဳ႕၊ ေမဖဲ ရပ္ကြက္မွာ ဖြင့္လွစ္ ထားတဲ့ Maas ပန္းခ်ီျပခန္းနဲ႔ လေပါင္းမ်ားစြာ ေဆြးေႏြး ခဲ့ရပါတယ္။ Maas ျပခန္းကို Rupert Maas ဆိုသူက ပိုင္ဆိုင္ၿပီး သူဟာ ၀ိတိုရိယ ေခတ္ေရးဟန္၊ အီတလီပန္းခ်ီေက်ာ္ ေရဖရယ္မတိုင္ခင္ေခတ္ေရးဟန္၊ ႐ိုမန္တစ္သဘာ၀ေရးဟန္နဲ႔ ေမာ္ဒန္ၿဗိတိသွ်ေရးဟန္ေတြကုိ အမ်ားဆံုး ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ပန္းခ်ီအသိုင္းအ၀ိုင္းႀကီးမွာ လူသိမ်ားၿပီး ေလးစားခံရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးပါ။
အက်ယ္ ၃၈ လက္မနဲ႔ အနံ ၃၁ ဒသမ ၇၅ လက္မရွိတဲ့ ပန္းခ်ီကားရဲ႕ အမည္က 'စ၀္အုန္းၫြန္႔(၅)'ျဖစ္ၿပီး ၁၉၃၂ ခုႏွစ္က ေရးဆြဲခဲ့တာလို႔ ေန႔စြဲနဲ႔ ပန္းခ်ီဆရာ လက္မွတ္ထိုးထားပါတယ္။
၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာ Maas Gallery က ရရွိခဲ့ၿပီး အဲဒီမတိုင္ခင္ကေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ပုဂၢလိကပန္းခ်ီကားစု ေဆာင္းသူတစ္ဦး ပိုင္ ဆိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပိုင္ရွင္က ဒီပန္းခ်ီကားကို ျပတိုက္ကိုငွားထားတဲ့အတြက္ လူေပါင္း မ်ားစြာ ခံစားၾကည့္႐ႈခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။
"ေနာက္ဆံုး သေဘာတူညီမႈကို ဧၿပီ လ ၂၉ ရက္ေန႔က်မွ ရခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ၀ယ္တယ္ဆိုတာကလည္း ကြ်န္ေတာ့မွာ ပိုက္ဆံေတြ အမ်ားႀကီးရွိလို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္ကေလးဘ၀ကတည္းက ဒီပန္းခ်ီကားပံုတူကို စာအုပ္တစ္အုပ္မွာ ေတြ႕ခဲ့ဖူးၿပီး သူ႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာက ကြ်န္ေတာ့စိတ္ထဲမွာ စြဲေနပါတယ္။ ဒီပန္းခ်ီကား ကြ်န္ေတာ့ဆီ ေရာက္လာ တဲ့ေန႔ကဆို တစ္ညလံုးထိုင္ၿပီး ၾကည့္ၿပီး ရင္း ၾကည့္ေနမိတယ္။ ကြ်န္ေတာ့ရဲ႕ အိပ္မက္ေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခြင့္ရၿပီဆိုၿပီးေတာ့အတိုင္းမသိၾကည္ႏူးေနမိတယ္"လုိ႔ ဦးသက္ ပုိင္စိုးက ေျပာပါတယ္။
ျမင္သူတိုင္းရဲ႕ရင္ကုိ ဘ၀င္ခိုက္ေစ တဲ့ပန္းခ်ီကားထဲက မင္းသမီးေလးဟာ အစိမ္းေရာင္ကတၱီပါခံုမွာ ေဘးတစ္ ေစာင္းေလးထိုင္ကာ မ်က္လံုးေလး ၀င့္ ၾကည့္ေနတဲ့ဟန္ေလးက သိပ္ကိုဣေႁႏၵ ရွိလြန္းလွတယ္။ ပိုးပါးအျဖဴေရာင္ အက်ႌနဲ႔ ပန္းႏုေရာင္၊ အစိမ္းႏုနဲ႔ အ၀ါ ေဖ်ာ့ သံုးေရာင္စပ္ထားတဲ့ အခ်ိတ္ဆင္ပိုး ထဘီက သူ႔ေခတ္သူ႔အခါက လူႀကိဳက္မ်ား ၀တ္ဆင္ၾကတဲ့ နန္းတြင္း၀တ္စံုအဆင္အေရာင္ အေသြး ျဖစ္ပါတယ္။ ဘီးဆံထံုးကို သပ္သပ္ရပ္ရပ္နဲ႔ ခပ္ ျမင့္ျမင့္ထံုးထားကာ ေအာက္ေျခမွာ ျမန္မာျပည္ေနရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္တဲ့ ဇီဇ၀ါပန္းတစ္ပြင့္ကို ပန္ဆင္ထားတယ္။ အဲဒီလို ဇီဇ၀ါပန္း ေလးပန္ထားပံုကိုက ပန္းခ်ီကားကို ဆြတ္ပ်ံ႕ၾကည္ႏူး ေစၿပီး ထိထိမိမိနဲ႔ က်က္သေရရွိပါတယ္။ ပန္းခ်ီကားထဲ က မင္းသမီးရဲ႕ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းတဲ့ အလွ၊ ဣေႁႏၵႀကီးတဲ့အမူအရာ၊ ရွက္ ရြံ႕ရြံ႕ ဟန္ပန္ေလးေတြေၾကာင့္ ျမင္သူတကာ က ဒ႑ာရီလာ စိတ္၀င္စားဖြယ္မင္းသမီး ေလးအျဖစ္ျမင္ၾကၿပီး အာရွရဲ႕ မိုနာလီဆာလုိ႔ ေတာင္ ၫႊန္းဆိုၾကပါတယ္။
တကယ္လည္း မင္းသမီးစ၀္အုန္း ၫြန္႔ဟာ ပံုုျပင္ထဲက မင္းသမီးေလးေတြ လို ထည္၀ါတဲ့ ရွမ္းေစာ္ဘြားမိသားစု က ေမြးဖြားလာသူပါ။ အဘိုးျဖစ္သူ စ၀္ခြန္ဆိုင္မွာ ၁၈၆၆ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၀၂ အထိ ဘုန္းတန္ခိုးထြားခဲ့တဲ့ သီေပါ ေစာ္ဘြားတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး သူ႔ရဲ႕မဟာေဒ၀ီ က လည္း ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ ေတာ္၀င္မင္းသမီးတစ္ပါး ျဖစ္ပါတယ္။ အစ္မေတာ္နဲ႔ လက္ဆက္ထားတဲ့ အစ္ကို ၀မ္းကြဲ စ၀္အုန္းၾကာ ကလည္း ၁၉၂၈ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၃၈ ခုႏွစ္အထိ ေစာ္ဘြား အရာဆက္ခံခဲ့ၿပီး ၁၉၃၁ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ လ ၂၇ ရက္ကေန ၁၉၃၂ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ လ ၁၂ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပတဲ့ လန္ဒန္ မ်က္ႏွာစံုညီ ညီလာခံကို စ၀္အုန္းၾကာ နဲ႔ အစ္မေတာ္တို႔ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ အခါ မင္းသမီးေလးလည္း လိုက္ပါသြား ခဲ့ပါတယ္။
လန္ဒန္က ရာသီဥတုက သူ႔ဇာတိ ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင့္ထက္ ပိုေအးတာ ေၾကာင့္တစ္ေၾကာင္း သူတို႔ဆံုခဲ့တဲ့ တရား၀င္ဧည့္ခံပြဲတစ္ခုမွာ မင္းသမီးေလးဟာ အရမ္းကို ၿငီးေငြ႕ေနတယ္လုိ႔ ပန္းခ်ီဆရာႀကီး ကယ္လီက ဆိုပါတယ္။ မင္းသမီးေလးတို႔နဲ႔မဆံုခင္ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္ ကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ဖူးခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ျပည္သူ ျပည္သားေတြရဲ႕ အလွအပကို ႏွစ္သက္ ေနခဲ့သူ ကယ္လီဟာ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္မွာ အသက္ ၅၂ ႏွစ္ ရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့အလွကို လန္ဒန္မွာ မထင္မွတ္ ဘဲ ျပန္ေတြ႕လိုက္ရတဲ့ ကယ္လီဟာ အဲဒီတစ္ႀကိမ္မွာ ေတာ့ ခ်စ္စရာေကာင္းၿပီး သိမ္ေမြ႕တဲ့ မင္းသမီးေလးရဲ႕အလွကို တင္စားျပသခ်င္တာေၾကာင့္ မင္းသမီး ေလးကို ပံုတူပန္းခ်ီဆြဲခံဖုိ႔ ခ်က္ခ်င္းပဲ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
အစ္ကိုျဖစ္သူ စ၀္အုန္းၾကာရဲ႕ ခြင့္ျပဳ ခ်က္ရတဲ့အခါ ကယ္လီဟာ မင္းသမီးရဲ႕ ပံုတူ ငါးပံုေရးဆြဲခဲ့တဲ့အျပင္ မင္းသမီးေလး ျမန္မာျပည္ ျပန္တဲ့အခါ ပံုေတြ ဆက္ဆြဲလို႔ရႏိုင္ေအာင္ ဓာတ္ပံုေတြ လည္း ႐ိုက္ယူကာ ပံုၾကမ္းေတြလည္း ဆြဲထားလိုက္ပါတယ္။ Sir Gerald ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အတြင္းမွာ မင္းသမီး ေလးရဲ႕ပန္းခ်ီကားေပါင္း ၂၀ ေလာက္ကို ေရးဆြဲခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကားေတြထဲမွ 'စ၀္အုန္းၫြန္႔(၆)'၊ 'ျမန္မာ့ပုလဲနဲ႔ 'ျမန္မာ့ ပိုး' သံုးကားကို ပိုစတာထုတ္ေရာင္းခဲ့ ရာမွာ အေရအတြက္ ငါးေသာင္းေက်ာ္ ေရာင္းခ်ခဲ့ရပါတယ္။
အဲဒီပိုစတာေတြကို ဆိုင္ေတြမွာလက္ရွိလည္း ေရာင္းခ်ေနၿပီး အင္တာနက္ကတစ္ဆင့္လည္း ၀ယ္ယူလို႔ရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ လာၿပီးတဲ့ေနာက္ စ၀္အုန္းၫြန္႔ဟာ ၁၈၉၅ ကေန ၁၉၃၅ ခုႏွစ္အထိ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ က်ဳိင္းတံု ေစာ္ဘြား စ၀္ကြမ္ကို၀္အင္လန္းရဲ႕သား စဝ္ခြန္မုန္းနဲ႔ ၁၉၃၄ခုႏွစ္မွာ လက္ဆက္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွာ မင္းသမီးဆီ ကယ္လီေရးပို႔ခဲ့တဲ့စာတစ္ေစာင္မွာ "မင္းကငါ့အတြက္ ကံေကာင္းျခင္းေတြ ယူလာေပးတဲ့သူပါပဲ။ ငါေရးထားသမွ် ပန္းခ်ီကားေတြထဲက အေကာင္းဆံုးနဲ႔ ဂုဏ္အယူရဆံုးကားေတြထဲမွာ မင္း ပံုတူပန္းခ်ီကားေတြပါတယ္" လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ဦးသက္ပိုင္စိုးကေတာ့ ကမၻာအႏွံ႕မွာ ျပန္႔က်ဲေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ပန္းခ်ီကားေတြနဲ႔ ျမန္မာပန္းခ်ီဆရာ ေတြရဲ႕လက္ရာ ေတြကို စုေဆာင္းႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ "ဒီအႏုပညာပစၥည္းေတြက ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာပဲ ရွိသင့္တယ္။ ေနာက္ႏွစ္ခါက် ရင္ ကြ်န္ေတာ္ အလုပ္ကအနားယူၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အႏုပညာ ပစၥည္းေတြပဲျပမယ့္ ျပတိုက္ေလးတစ္ခု ကို ထူေထာင္ခ်င္ပါ တယ္။ လက္ရွိစု ေဆာင္းထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔သက္ဆုိင္ တဲ့ အႏုပညာပစၥည္းေတြထဲမွာ Lt. Joseph Moore ၁၈၂၅ ခုႏွစ္နဲ႔ ၁၈၂၆ ခုႏွစ္မွာ ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ပန္းခ်ီကား ႏွစ္တြဲကို ပံုထြင္းဆရာ T.Fielding က ပံုေဖာ္ထြင္းထုထားတဲ့ "Eighteen Views" ပထမတြဲလည္း ရွိပါတယ္။ Moore က ပထမအဂၤလိပ္-ျမန္မာစစ္ပြဲ (၁၈၂၄) မတိုင္ခင္ ဒါမွမဟုတ္ စစ္တြင္း ကာလမွာ ေရးဆြဲထားတာပါ။ ဒီပန္းခ်ီ ကားႏွစ္တြဲကတစ္တြဲကို ၿဗိတိန္ေတာ္၀င္မိသားစုကိုလက္ေဆာင္ေပးထားတယ္လုိ႔စာအုပ္တစ္အုပ္မွာဖတ္ဖူးတယ္။
"ေနာက္ကြ်န္ေတာ္ အျမတ္တႏိုး တန္ဖိုးထားရတဲ့ ျမန္မာပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္ကေတာ့ ဆရာျခံဳရဲ႕ 'ပါေတာ္မူ' ပန္းခ်ီကားပါ။ သီေပါမင္း ပါေတာ္မူသြားတဲ့ ေၾကကြဲဖြယ္ျမင္ကြင္းကို ျခယ္မႈန္းတင္ျပထားတဲ့ ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္ ေပါ့။ 'စ၀္အုန္းၫြန္႔' ပန္းခ်ီကားလိုပဲ ျမန္မာျပည္ ကို ျပန္လည္ ယူေဆာင္လာ သင့္တဲ့ အႏုပညာပစၥည္းေတြ၊ ေရွး ေဟာင္းပစၥည္းေတြ အမ်ားႀကီးပဲရွိပါ ေသးတယ္"လို႔ ဆိုပါတယ္။

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီ သတင္းမ်ား ဖတ္ရႈႏိုင္ဖုိ ့ facebook "like" ကုိ ႏွိပ္ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကုိ လည္း သတင္းမ်ား ဆက္သြယ္ေပးပုိ ့ႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Advertisement

 

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး

တစ္ပတ္အတြင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သတင္းမ်ား