ျမန္မာ ကုိ အစၥေရးလက္နက္ေရာင္းခ်မႈ AI ေ၀ဖန္

ျမန္မာ့လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ား (ဇူလိုင္-၂၀၁၇)
လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြရွိေနတဲ့ ျမန္မာအပါအ၀င္ အျခားႏိုင္ငံေတြကို အစၥေရးကေန လက္နက္နဲ႕ ေထာက္လွမ္းေရးနည္းပညာေတြ ေရာင္းခ်ျခင္းအားျဖင့္ ဖိႏွိပ္မႈယႏၱရား ပိုၿပီးအားေကာင္းေအာင္ အေထာက္အကူေပးေနေၾကာင္း AI ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ ေျပာခြင့္ရက ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

ျမန္မာနဲ႕ အာရပ္ေစာ္ဘြား မ်ားႏိုင္ငံအပါအ၀င္ စုစုေပါင္း ၈ ႏိုင္ငံကို လက္နက္ပစၥည္းနဲ႕ နည္းပညာေတြ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ အစၥေရးကုမၸဏီေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစၥေရးအေျခစိုက္ AI အဖဲြ႔ကေန ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းအတြင္း အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို တင္ဆက္မွာပါ။

လူ႕အခြင့္အေရး စနစ္တက် ခ်ဳိးေဖာက္ေနတဲ့ႏိုင္ငံေတြကို အစၥေရးကုမၸဏီေတြအေနနဲ႕ လက္နက္ေတြ ဆက္လက္တင္ပို႔ ေရာင္းခ်ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း အစၥေရး အေျခစိုက္ AI ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖဲြ႔ ခဲြကေန ေမလ (၁၇)ရက္ေန႔က အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ဒီလို လက္နက္ေတြ မၾကာခဏ တင္ပို႔ရာမွာ လုပ္ငန္းအဆင့္ဆင့္ကို ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးမွ ၀ယ္ယူတဲ့ ႏိုင္ငံေတြဆီကို ေရာက္ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႕ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔နဲ႕ အစၥေရးႏိုင္ငံကိုယ္တိုင္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ လိုက္နာဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

လက္နက္ တင္ပို႕ ေရာင္းခ်မႈကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔နဲ႕ အႀကီးစားလက္နက္ေတြ တင္ပို႕ေနက် အျခားအေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ စနစ္အတိုင္း ထင္သာျမင္သာရွိတဲ့ လမ္းညႊြန္ခ်က္ေတြကို မျဖစ္မေန ျပဌာန္းဖို႔ အစၥေရး လႊတ္ေတာ္နဲ႕ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနကို AI ကေတာင္းဆိုထား ပါတယ္။

ဒီလို ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔နဲ႕ ထင္သာျမင္သာရွိဖို႔ ပ်က္ကြက္မႈေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာက ပိတ္ဆို႕အေရးယူထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ၊ အာဏာရွင္ေတြရွိေနတဲ့ႏိုင္ငံေတြဆီကို အစၥေရးကုမၸဏီေတြကေန လက္နက္ပစၥည္းေတြ၊ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ အသိပညာေတြနဲ႕ ေထာက္လွမ္းေရး နည္းပညာရပ္ေတြ ကူညီပံပိုးေနတာကို ခြင့္ျပဳတာမ်ဳိး ျဖစ္ေစခဲ့တယ္လို႔ AI အစီရင္ခံစာက ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာ၊ ေတာင္ ဆူဒန္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ကင္မရြန္၊ အာဇန္ဘိုင္ဂ်န္၊ သိရီလကၤာ၊ မကၠစီကိုနဲ႕ UAE အာရပ္ေစာ္ဘြားမ်ားႏိုင္ငံ စတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြရွိေနတဲ့ ၈ ႏိုင္ငံကို အစၥေရး ကုမၸဏီေတြက လက္နက္ေရာင္းခ်ေနတာကို အခု အစီရင္ခံစာက စံုစမ္းေဖၚထုတ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ၀ါရွင္တန္အေျခစိုက္ AI အဖဲြ႔ရဲ႕ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းနဲ႕ ေျမာက္ အာဖရိက ေရးရာ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Philippe Nassif က အခုလို ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

"ဒီ အစီရင္ခံစာဟာ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို အစၥေရးကေန လက္နက္ေတြ တင္ပို႕ေရာင္းခ်ေနတယ္ဆိုတဲ့ ေနာက္ထပ္ ဥပမာ တခုျဖစ္ပါတယ္။ လူ႕အခြင့္အေရးကာကြယ္သူေတြ၊ အစိုးရဆန္႔က်င္သူေတြနဲ႔ တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူေတြကို ဖိႏွိပ္ဖို႔ နည္းပညာေတြအသံုးျပဳရာမွာလည္း အစၥေရးကုမၸဏီေတြရဲ႕ အကူအညီကို ဒီႏိုင္ငံေတြက ယူေနတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ AI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကေန ဒီလို အႏၱရာယ္ႀကီးတဲ့ ကိစၥရပ္ကို ေဖၚထုတ္ၿပီး အစိုးရကိုယ္တိုင္ ဒါေတြကို မျဖစ္မေန တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုလာေအာင္ ဖိအားေပးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြဘက္ကလည္း တုန္႔ျပန္ေျပာဆို လာေအာင္ ဖိအားေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္လာဖို႔ လူထု အေျချပဳအဖဲြ႔ေတြကေန စတင္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းရွိတယ္ဆိုတာကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ပညာေပးတာျဖစ္ပါတယ္။"

ျမန္မာအပါအ၀င္ အစီရင္ခံစာမွာ ပါတဲ့ ၈ ရွစ္ႏိုင္ငံကို လက္နက္ေတြ ေရာင္းခ်ေနတာေတြ ရပ္တန္႔ေရး အစၥေရး အစိုးရနဲ႕ အစၥေရး ကုမၸဏီေတြကို ဖိအားေပးဖို႔ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္နဲ႕ အစိုးရကိုလည္း AI အေနနဲ႕ အနီးကပ္ တြန္းအားေပးမွာျဖစ္တယ္လို႔ Philippe Nassif က ဆိုပါတယ္။

"အစၥေရးကေန လက္နက္ေတြ၊ နည္းပညာေတြ ယူေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ အေနနဲ႔ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္သလဲဆိုတဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြကိုေတာ့ က်ေနာ္ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ကေန ဒီကိစၥကို အေလးအနက္ထားတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ၾကရမွာပါ။ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္နဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနတို႔ကေန အေလးအနက္ထားတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရမွာပါ။ ထင္သာျမင္သာမႈမရွိပဲ လက္နက္ေတြ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႕ ေမးခြန္းထုတ္ ဖိအားေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။"

အေမရိကန္အေနနဲ႔ သူရဲ႕ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံေတြမွာ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တာ၀န္ရွိတယ္ဆိုတာကို အေမရိကန္အစိုးရနဲ႕ လြႊတ္ေတာ္ကို AI အဖဲြ႕လို လူ႕အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက ဖိအားေပးေနေၾကာင္း Philippe Nassif ကေျပာပါတယ္။

ဒီလ အေစာပိုင္းက အထင္ကရ ၀ါရွင္တန္ပို႕စ္သတင္းစာရဲ႕ သတင္းတပုဒ္မွာလည္း- အစၥေရး အေျခစိုက္ မိုဘိုင္လ္ဖုန္းေတြကေန အခ်က္အလက္ေတြကို ထိုးေဖာက္ရယူတဲ့ Cellebrite နည္းပညာကုမၸဏီဟာ ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ခ်မွတ္ခံရၿပီး လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႕ လႊတ္ေျမာက္လာတဲ့ ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ကို၀လံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ ရဲ႕ အမႈတုန္းက ရဲတပ္ဖဲြ႕က သက္ေသအေထာက္အထားေတြ စုေဆာင္းရာမွာ နည္းပညာအရ ကူညီပံ့ပိုးေပးခဲ့တယ္လို႔ ေဖၚျပခဲ့ပါတယ္။

AI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ အစၥေရး ကုမၸဏီေတြကေန ျမန္မာႏိုင္ငံကို လက္နက္ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ကိစၥ ကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကလည္း အျပင္းအထန္ ေ၀ဖန္ခံခဲ့ရေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။ ၂၀၁၇ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ အင္အားသံုး နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး အတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာ ၇၀၀,၀၀၀ သိန္းေက်ာ္ တဖက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ အတင္းအက်ပ္ ေမာင္းထုတ္ခဲ့တာကို အေမရိကန္၊ ဥေရာပသမဂၢနဲ႕ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကေန ျမန္မာစစ္တပ္ တာ၀န္ရွိသူေတြကို ပစ္မွတ္ထား ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈေတြ လုပ္ေနခ်ိန္မွာ အစၥေရးက လက္နက္ေတြ ဆက္လက္ေရာင္းခ် ေနခဲ့တယ္လို႔ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ဒါအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အစၥေရးကေန လက္နက္ပစၥည္းေရာင္းခ်မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အယူခံကို အစၥေရး တရားရံုးခ်ဳပ္က ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ အမိန္႔နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ အေသးစိတ္ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုမႈ မလုပ္ဖို႔ အစၥေရး အစိုးရက ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာလမွာ အမိန္႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အက်ဴိးရလဒ္အေနနဲ႕ အစၥေရး လက္နက္ေရာင္းခ်မႈ အေသးစိတ္ကို အနည္းအက်ဥ္းပဲ သိခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

မၾကာေသးခင္လေတြအတြင္း ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ ရုရွား၊ တရုတ္နဲ႕ အျခားအေရွ႕ဥေရာပႏိုင္ငံေတြကေန လက္နက္၀ယ္ယူေရး လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး အဲဒီ သတင္းေတြကိုလည္း တပ္မေတာ္ရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ အက်ယ္တ၀န္႔ေဖၚျပခဲ့တယ္လို႔ AI အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။

ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com

ကုလမဟာမင္းႀကီး Filippo Grandi ၅ရက္ ၾကာ ျမန္မာခရီးစဥ္ စတင္

ကုလမဟာမင္းႀကီး Filippo Grandi ဧၿပီလ ၂၀၁၉ တုန္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရွိ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္စခန္းကို သြားေရာက္စဥ္
ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး Fillippo Grandi ဟာ ၅ ရက္ၾကာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးကို စတင္လုိက္ပါၿပီ။ ျမန္မာအစိုးရ ထိပ္တန္း တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုဖို႔ ရွိသလို ရခုိင္ျပည္နယ္ကိုလည္း ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္မွာပါ။ ျမန္မာ ခရီးစဥ္ မတိုင္ခင္မွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ ႏုိင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို သြားေရာက္ခဲ႔တာပါ။ မသိဂၤ ီထုိက္ စုစည္းတင္ျပေပးမွာပါ။

ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး Fillippo Grandi ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္ကို ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔ တနလာၤေန႔မွာ စတင္လိုက္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ခရီးစဥ္ အတြင္းမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဒုကၡသည္ေတြ အေရးကိစၥေတြကို ဦးစားေပးမွာ ျဖစ္သလို ရခုိင္ပဋိပကၡအေရး ျပည့္စံုတဲ႔ ေရရွည္ ေျဖရွင္းခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚလာေရး ျမန္မာ႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြကိုလည္း ေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢရံုး UNHCR ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီးရဲ႕ ခရီးစဥ္ အေၾကာင္းကို ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ Stephane Dujarric ကလည္း တနလာၤေန႔က ေန႔စဥ္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ အတြင္း ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး Fillippo Grandi ရဲ႕ ၅ ရက္ၾကာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္ကို ဒီကေန႔ စတင္ပါတယ္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ေနာက္ပိုင္း ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီးရံုး အႀကီးအကဲရဲ႕ ပထမဆံုး ျမန္မာခရီးစဥ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ မစၥတာ Grandi က ပထမဆံုး ၂ ရက္မွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ကို သြားဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ စစ္ေတြနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္း ၿမိဳ႕နယ္ေတြက လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြနဲ႔ သူ ေတြ႔ဆံုမွာ ျဖစ္သလို ျပည္နယ္၊ ေဒသႏၱရ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံုမွာပါ။ ဒီသတင္းပတ္ကုန္ပိုင္းမွာေတာ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ ေနျပည္ေတာ္မွာ ျမန္မာ အစိုးရ အႀကီးတန္း တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး Filippo Grande အေနနဲ႔ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ဇန္န၀ါရီလ အေစာပိုင္းက ရခုိင္ျပည္နယ္ကို သြားေရာက္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ႔ေသးတာ ျဖစ္ေပမယ့္ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြဘက္က ခရီးစဥ္ကို ဆိုင္းငံ႔ခဲ႔တာပါ။ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း ရခုိင္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ AA နဲ႔ ျမန္မာ အစိုးရၾကား တုိက္ပြဲေတြ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္လာတာေၾကာင့္ ျမန္မာဘက္က UNHCR အႀကီးအကဲရဲ႕ ခရီးစဥ္ကို ဆိုင္းငံ႔လုိက္တာလို႔လည္း ကုလသမဂၢဘက္က ေျပာဆိုခဲ႔တာပါ။ အခုအခ်ိန္ထိလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းမွာ တိုက္ပြဲေတြ မၿငိမ္သက္ေသးသလို စစ္ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရသူေတြလည္း ရွိေနဆဲပါ။

အခု ျမန္မာ ခရီးစဥ္ မတိုင္ခင္ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ဧၿပီလကုန္ပိုင္းတုန္းကလည္း ဘဂၤလားေဒရွ္႕ႏုိင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို သြားေရာက္ခဲ႔ပါတယ္။ ခရီးစဥ္အတြင္း ဒုကၡသည္ေတြကို ပထမဆံုး အႀကိမ္ အသိအမွတ္ျပဳ ကဒ္ျပား ထုတ္ေပးတဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မစၥတာ Grandi က အခုလို ေျပာခဲ႔ပါတယ္။

"ဘယ္သူဘယ္၀ါ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ႔ အေထာက္အထား တခုခုရွိတာက အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ သတိျပဳရမွာက ဒီလူေတြထဲက အမ်ားအျပားဟာဆိုရင္ သူတို႔ဘ၀ တေလွ်ာက္လံုး မယ္မယ္ရရ အသိအမွတ္ျပဳကဒ္ မရွိခဲ႔ၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ အတြက္ ပိုၿပီး ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ႔ ဘ၀မ်ိဳးျဖစ္လာေစမယ့္ ထူးျခားလွတဲ႔ အခိုက္အတန္႔ ျဖစ္ပါတယ္။"

လက္တေလာမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၂ သိန္းခြဲေက်ာ္ကို အသိအမွတ္ျပဳ ကဒ္ျပားေတြ ထုတ္ေပးၿပီးျဖစ္ၿပီး တရက္ကို လူ ၄ ေထာင္ေက်ာ္ႏႈန္းနဲ႔ ဆက္လက္ ထုတ္ေပးေနတယ္လို႔လည္း UNHCR ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြ ဌာေနျပန္ေရး ဘဂၤလားေဒရွ္႕နဲ႔ ျမန္မာၾကား ႏွစ္ႏုိင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္၊ ေနာက္ ဘဂၤလားေဒရွ္႕၊ ျမန္မာနဲ႔ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာရံုး UNHCR အၾကား နားလည္မႈ စာခြ်န္လႊာေတြနဲ႔ အညီ ထုတ္ေပးတဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳ ကဒ္ျပားေတြ ထုတ္ေပးတာဟာ ဆိုရင္ ဒုကၡသည္ေတြ ဌာေနျပန္ခြင့္ကို အကာအကြယ္ေပးတာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း UNHCR ေၾကညာခ်က္က ေျပာပါတယ္။

ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ အဖြဲ႔ UNHCR၊ ကုလသမဂၢ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အဖြဲ႔ UNDP နဲ႔ ျမန္မာ အစိုးရၾကား နားလည္မႈ စာခြ်န္လႊာ အရ လုပ္ငန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မႈ ေႏွးေကြးေနေၾကာင္း၊ ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက အကူအညီလိုအပ္ေနသူေတြထံကို အကူအညီေပးေရး လုပ္သားေတြ သြားေရာက္ခြင့္ရေရး အေရးႀကီးေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီမွာ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ဧၿပီလတုန္းက ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုသမဂၢ မဟာမင္းႀကီးက အစီရင္ခံခဲ႔တာပါ။ ဒါ႔အျပင္ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ႏုိင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဌာေနျပန္ေရး အတြက္ လံုၿခံဳေရးျပန္လည္ ထိန္းသိမ္းဖို႔၊ ေနာက္ ရခိုင္အၾကံေပး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး တိုးတက္ရရွိေရးတို႔ကိုလည္း သူက ကမၻာတ၀န္း ဒုကၡသည္အေရး ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီမွာ တင္ျပရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေၾကာင္းလည္း ေျပာဆိုခဲ႔တာ ျဖစ္ပါတယ္။

မသိဂႌထုိက္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
 

UNHCR က ID ကတ္ ထုတ္ေပးလိုက္တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာဘက္က ျပန္လက္ခံဖို႔ ရွိသလား

အခုရက္ပိုင္းအတြင္း ကုလသမဂၢက အသိအမွတ္ျပဳ ID ကတ္ထုတ္ေပးတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အနည္းဆုံး ႏွစ္သိန္းခြဲေက်ာ္ရွိလာ
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအျဖစ္ UNHCR နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရတို႔ ပူးေပါင္းၿပီး မွတ္ပုံတင္ေတြ ထုတ္ေပးထားတဲ့ အေရအတြက္ဟာ ႏွစ္သိန္းခြဲေက်ာ္ ရွိေနၿပီလို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းကပဲ UNHCR ကထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ ေနာင္မွာ ကိုယ့္သေဘာ ဆႏၵအေလ်ာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲ ျပန္လာခြင့္ ရေရးအတြက္ UNHCR က ဒီအသိအမွတ္ျပဳ ID ကတ္ေတြ ထုတ္ေပးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ UNHCR က ID ကတ္ ထုတ္ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လက စတင္ လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ေလာေလာဆယ္ ေကာ့ဆက္ဘဇား ခ႐ိုင္မွာ ရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြက ႐ိုဟင္ဂ်ာ ၂၇၀,၃၄၈ ဦးကို ID ကတ္ ထုတ္ေပးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ID ကတ္ ထုတ္ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းမွာ အၿပီးသတ္ဖို႔ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ ဝန္ထမ္း ၄၅၀ ေက်ာ္ဟာ ေနရာ ၆ ခုခြဲၿပီး တစ္ေန႔ကို ႐ိုဟင္ဂ်ာ ၄ ေထာင္ေက်ာ္ကို ID ကတ္ေတြ ထုတ္ေပးေနတယ္လို႔ UNHCR က ဆိုပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို UNHCR က အခုလို ID ကတ္ေတြ ထုတ္ေပးေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ဆက္သြယ္ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္တာမ်ိဳး မရွိဘူးလို႔ လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးစိုးေအာင္က ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

အဲဒီလူေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ အမွန္တကယ္ ေနထိုင္ခဲ့သူေတြ ဟုတ္မဟုတ္ ဆိုတာကိုလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးဌာနက စစ္ေဆးရဦးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

 ၅ ရက္ၾကာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္ ပထမဆုံးေန႔မွာပဲ မစၥတာ ဂရန္ဒီ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ေရာက္ရွိလာ
UNHCR ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ ထြက္လာၿပီး ရက္ပိုင္း အၾကာမွာပဲ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး ဖိလစ္ပို ဂရန္ဒီ ဟာ သူ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္ ပထမဆုံးေန႔ ျဖစ္တဲ့ ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ကို ေရာက္ရွိလာၿပီး ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ေတြဆီ သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေန ျပန္ဝင္လာမယ့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျပန္လည္ လက္ခံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အဓိက ေမးျမန္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးစိုးေအာင္က ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

မစၥတာ ဖိလစ္ပို ဂရန္ဒီဟာ သူ႔ရဲ႕ ၅ ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္အတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ခရီးစဥ္ ၿပီးရင္ေတာ့ ျမန္မာအစိုးရ တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လည္ လက္ခံေရး အစီအစဥ္ တကယ္တမ္း အေကာင္အထည္ ေပၚမလာေသးတဲ့ ကိစၥအေပၚ ဖိလစ္ပို ဂရန္ဒီနဲ႔ ျမန္မာ အစိုးရအၾကား ေဆြးေႏြးလာဖြယ္ ရွိပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ UNHCR နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ ကိစၥေတြကို ၾကည့္ရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေရးတစ္ခုတည္း မဟုတ္ဘဲ ထိုင္းႏိုင္ငံထဲက ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ဝင္လာေရး၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲက စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္း ျပန္လာေရး စတာေတြလည္း ပါဝင္တယ္လို႔ ဒုဝန္ႀကီး ဦးစိုးေအာင္က ေျပာပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လက ရခိုင္ျပည္နယ္က ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဘက္ျခမ္း ႐ိုဟင္ဂ်ာ ၇ သိန္း ခြဲ နီးပါး ထြက္ေျပးသြားခဲ့အၿပီး အခုအခါ ေကာ့ဆက္ဘဇား ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာ ခိုလႈံေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အေရအတြက္ ၉ သိန္းေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ခန္႔မွန္းပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

ကရင္နီ လူငယ္ ေျခာက္ေယာက္ကုိ အမႈလာေရာက္ရင္ဆုိင္ဖုိ႔ ရဲစခန္းအေၾကာင္းၾကား

ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈ/ လုံျခံဳမႈ ကာကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ (၁၀) နဲ႔ အမႈဖြင့္ခံထားရတဲ့ ကရင္နီလူငယ္ ေျခာက္ေယာက္ကို ေတြ႔ရစဥ္ /Photo: PKPF - Information Center
ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈ/လုံျခံဳမႈ ကာကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ (၁၀) နဲ႔ ကရင္နီလူငယ္ ေျခာက္ေယာက္ကို ကယားျပည္နယ္အစိုးရက လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕မရဲဲစခန္းမွာ အမႈဖြင့္ထားတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရဲစခန္းမွာ အမႈလာရင္ဆိုင္ဖို႔ ဒီေန႔အေၾကာင္းၾကားလာတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီေန႔ ေန႔လယ္ပိုင္းက ၿမိဳ႕မရဲစခန္းဘက္က ဖုန္းနဲ႔အေၾကာင္းၾကားလာတာျဖစ္ၿပီး တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ကရင္နီ လူငယ္ ေျခာက္ေယာက္ရဲ႕ေနအိမ္ေတြမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔တာ၀န္ရွိသူေတြက သြားေရာက္ရွာေဖြခဲ့တယ္လို႔ အမႈဖြင့္ခံထားရသူေတြထဲက တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ခြန္းမ်ိဳးလႈိင္၀င္း က RFA ကို ေျပာပါတယ္။

လူငယ္ေတြဘက္ကေတာ့ လတ္တေလာမွာ တစ္ေယာက္တစ္ေနရာစီမွာ ရွိေနတဲ့အတြက္ အမႈသြားရင္ဆိုင္ဖို႔ လူစုေနရေၾကာင္းနဲ႔ မၾကာခင္မွာ ရဲစခန္းကို သြားေရာက္ၿပီး အမႈရင္ဆိုင္မယ္လို႔လည္း ခြန္းမ်ိဳးလႈိင္၀င္း က ဆိုပါတယ္။

အဲဒီလူငယ္ ေျခာက္ေယာက္ကို ကယားျပည္နယ္အစိုးရ လက္ေထာက္ၫြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးသက္ေနာင္ က တရားလို လုပ္ၿပီးဖြင့္ထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ကယားျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးအယ္ေဖာင္းရႈိ နဲ႔ ျပည္နယ္စီမံဘ႑ာ၀န္ႀကီးတို႔ကို ႏိုင္ငံေရး ရာဇ၀တ္ေကာင္ေတြ၊ ကရင္နီအမ်ိဳးသား သစၥာေဖာက္ေတြ၊ တိုင္းရင္းသားခ်စ္ၾကည္ေသြးစည္းေရးရဲ႕ ရန္သူေတြ၊ ေက်းဇူးကန္းသူေတြျဖစ္ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က ကရင္နီလူငယ္ ေျခာက္ေယာက္ လက္မွတ္ေရးထိုး ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့စာေၾကာင့္ တရားစြဲဆိုထားတယ္လို႔ လတ္တေလာသိထားရေၾကာင္းလည္း ခြန္းမ်ိဳးလႈိင္၀င္း က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လူငယ္ ေျခာက္ေယာက္ရဲ႕ ဖုန္းနံပါတ္နဲ႔ ဖုန္းလိုင္းေတြကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္နားေထာင္ေနၾကာင္း ကနဦး သတင္းရရွိတယ္ဆိုၿပီးလည္း တိုးတက္ေသာ ကရင္နီျပည္သူ႔အင္အားစု Facebook Page ကေန ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒီသတင္းကုိ RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ ေပးပုိ႔တာပါ။

RFA Burmese
https://www.rfa.org
 

ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕မွာ တစ္သွ်ဴးငွက္ေပ်ာစုိက္ပ်ိဳးတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံသား ငါးဦးကုိ ဖမ္းဆီး

တစ္သွ်ဴးငွက္ေပ်ာ စိုက္ခင္းတစ္ခုကို ေတြ႔ရစဥ္
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္ေျမ (၂) ေက်းရြာမွာ တစ္သွ်ဴးငွက္ေပ်ာစုိက္ပ်ိဳးဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ ဂ်ိန္းေဖါ့နဒီ ကုမၸဏီ မန္ေနဂ်ာ အပါအဝင္ တရုတ္ႏိုင္ငံသား ငါးဦးကုိ သစ္ေတာႀကိဳးဝုိင္းအတြင္း ဝင္ေရာက္ေနထုိင္မႈနဲ႔ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ဖမ္းဆီးလုိက္ပါတယ္။

လက္ရွိမွာေတာ့ ကုမၸဏီမန္ေနဂ်ာကို က်န္းမာေရး အေျခအေနအရ အာမခံနဲ႔ျပန္လႊတ္ေပးထားၿပီး က်န္တဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားေတြကိုေတာ့ ဝိုင္းေမာ္အခ်ဳပ္ခန္းထဲမွာ ဖမ္းဆီးထားဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ေအာင္ေျမ (၂) အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေဇာ္ေဘာက္က RFA ကို ေျပာပါတယ္။

ေအာင္ေျမ (၂) ေက်းရြာမွာ ေနာက္ထပ္ စုိက္ပ်ိဳးဧက အသစ္ေဖာ္ထုတ္ရာမွာ သစ္ေတာႀကိဳးဝုိင္းထဲက ေနရာေတြပါဝင္တယ္ဆုိၿပီး ကုမၸဏီ မန္ေနဂ်ာအပါအဝင္ တရုတ္ႏိုင္ငံသား ငါးဦးကုိ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ သစ္ေတာဦးစီးဌာနက အမႈဖြင့္ထားတာလုိ႔ သိရပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားခ႐ိုင္နဲ႔ ဗန္းေမာ္ခ႐ိုင္မွာ တစ္သွ်ဴးငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳး ဧက တစ္သိန္းေက်ာ္ရွိေနတယ္လို႔ ေျမယာလံုျခံဳမႈနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးကြန္ယက္အဖြဲ႕ သုေတသနအစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဂ်ိန္းေဖါ့နဒီ ကုမၸဏီဟာ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္ေျမ ေက်းရြာ ၁၊ ၂ အတြင္းက ေျမဧက ၃၀၀ မွာ တစ္သွ်ဴးငွက္ေပ်ာစုိက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ကုိင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီသတင္းကုိ RFA သတင္းေထာက္ မအဲလိဇဘက္ဂ်န္မာ ေပးပို႔တာပါ။

RFA Burmese
https://www.rfa.org

ငါးရွာေနစဥ္ နဂရာေက်းရြာသားမ်ားကို ဖမ္းဆီးရိုက္နက္မႈျဖစ္ပြား


နိရဥၥရာ၊ ေမလ ၂၁/၂၀၁၉

ေမလ ၂၀ ရက္ေန႕ နံနက္ ၈ နာရီခြဲခန္႕က ကုလားတန္ျမစ္အတြင္း ငါးရွာသြားသည့္ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္ နဂါရာေက်းရြာမွ ရြာသား ၉ ဦးကို စစ္ေၾကာင္း တစ္ခုမွ စစ္ေဆးစဥ္ ရိုက္နက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့သျဖင့္ ရြာသား တစ္ခ်ိဳ႕တြင္ ေပါက္ျပဲဒဏ္ရာမ်ား ရရွိခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခံရသည့္ နဂါရာ ေက်းရြာသား ဦးတင္ေအးသိန္းက “ မေန႕မနက္က က်ေနာ္တို႔ ရြာရဲ႕ အေရွ႕ဘက္ ကုလားတန္ ျမစ္အတြင္း ငါးရွာေနတာပါ။ ငါးရွာေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ စစ္တပ္က ေရာက္လာျပီး AA ဟုတ္ မဟုတ္ စစ္ေဆးပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကလည္း ရိုးရိုးသားသား ငါးရွာစားေနၾကတာပါလို႔ေျပာပါတယ္။ AA မဟုတ္ဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ လက္ေတြကို ျဖန္႔ျပရတယ္။ ေသနတ္ပစ္လို႔ လက္မွာအသားမာေတြ ရွိ/ မရွိစစ္ေဆးတာထင္ပါတယ္။ ရိုက္နက္တာ တစ္ခ်ိဳ႕လည္း ရွိပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ဦးေခါင္းမွာ ေပါက္ျပဲ ဒဏ္ရာရတာေတြလည္းရွိပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ငါးဖမ္းရာ အဖြဲ႕ထဲမွ လူၾကီး ၂ေယာက္ကို ရြာျပန္လြတ္ျပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေခၚခိုင္းကာ သူႏွင့္ အတူ မွတ္ပံုတင္၊ အိမ္ေထာင္စု စာရင္း ယူခိုင္းခဲ့ျပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပန္လြတ္ေပးလိုက္သည္ဟု ေျပာဆိုသည္။

နဂရာေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးထြန္းစိန္ေအာင္က “ သူတို႕ စက္တပ္ဟြန္ဒါေလွနဲ႕ ငါးရွာဖုိ႕ သြားၾကပါတယ္။ ဒါကို စစ္တပ္က ကမ္းကေန လွမ္းေခၚေတာ့ စက္သံဆူေနေတာ့ မၾကားဘူး။ ေနာက္ေသနတ္နဲ႕ ပစ္ေခၚမွ ၾကားေတာ့ ကမ္းကို ကပ္တယ္။ စစ္တပ္က သူတုိ႕ကို အားမနာလုပ္တယ္ဆိုျပီး ရုိက္တာပါ။ ႏွစ္ေယာက္ ဒဏ္ရာရပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဦးတင္ေအးသိန္းတြင္ ဦးေခါင္းႏွင့္ လက္နက္ဖက္တြင္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ျပီး ေမာင္ေအာင္သန္းတြင္ မ်က္လံုးတြင္ အနည္းငယ္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ဟု ၎က ေျပာၾကာသည္။

“ ကၽြန္ေတာ္ေရာက္သြားေတာ့ ရြာသားေတြ ျဖစ္ေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္က အာမခံတယ္။ မွတ္ပံုတင္၊ အိမ္ေထာင္စု စာရင္းေတြျပျပီးမွ ေန႕လယ္ ၁၂ နာရီေက်ာ္မွာ ျပန္လြတ္လိုက္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခံရသူမ်ားမွာ နဂရာေက်းရြာမွ ဦး ဦးေမာင္သာ၊ ဦးလွစိန္ေအာင္၊ ဦးေဇာ္ေဇာ္ေမာင္၊ ဦး တင္ေအးသိန္း၊ ဦး ေမာင္ေအာင္သန္း၊ဦး ေမာင္လူၾကီး၊ဦး ေအာင္သိန္းထြန္း၊ ဦးသန္းေခ် ႏွင္႔ ဦးေမာင္သန္းျမင္႔ တို႔ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး၊ ျမိဳ႕မ ရဲစခန္းသို႕ ဆက္သြယ္ရာ ဖုန္းလက္ခံ ေျဖဆိုျခင္း မရွိပါ။

သိန္းေဇာ္(ေမာင္ေတာ)
Narinjara
https://www.facebook.com/Narinjara

ဂူဂယ္လ္ ပိတ္လိုက္တာက ဟြာေဝး သုံးသူေတြကို ဘယ္လို ထိခိုက္ႏိုင္သလဲ

 Chesnot
ဂူဂယ္လ္က ဟြာေဝးကို ေပးေနတဲ့ နည္းပညာ ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို အေမရိကန္ အစိုးရ အမိန႔္အရ ဆက္ေပးေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့တဲ့အတြက္ ဟြာေဝးကုမၸဏီနဲ႔ သုံးစြဲသူေတြမွာ ထိခိုက္မႈေတြ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။

အဲလို ပိတ္ပင္လိုက္လို႔ ဟြာေဝးရဲ႕ ေနာက္ထပ္ထုတ္မယ့္ ဖုန္းဒီဇိုင္းအသစ္ေတြမွာ ဂူဂယ္လ္ နည္းပညာေတြနဲ႔ အက္ပလီေကးရွင္းေတြ သုံးလို႔ ရေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာမွာ လက္ရွိ ဟြာေဝး Huawei နဲ႔ Honor စမတ္ဖုန္းနဲ႔ တက္ဘလက္ သုံးေနသူေတြကို လုံၿခဳံေရး အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈေတြနဲ႔ ေရာင္းခ်ၿပီး ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ဆက္ေပးသြားမယ္လို႔ ဟြာေဝးကေျပာပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ တ႐ုတ္အစိုးရကလည္း ဟြာေဝးကို ဥပေဒအရ ကာကြယ္ႏိုင္မယ့္ ကိစၥေတြ အေထာက္အပံ့ ေပးမယ္လို႔လည္း ေျပာထားပါတယ္။

ဟြာေဝးသုံးသူေတြကို ဘယ္လိုထိခိုက္ႏိုင္သလဲ

လက္ရွိဟြာေဝး စမတ္ဖုန္း သုံးေနသူေတြအေနနဲ႔ အက္ပလီေကးရွင္း ေတြကို အဆင့္ျမႇင့္တာနဲ႔ ဂူဂယ္လ္ ပေလးစတိုးရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို ဆက္ၿပီး အဆင့္ျမႇင့္လို႔ေတာ့ ရဦးမွာပါ။

ဒါေပမဲ့ ဂူဂယ္လ္က အခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အသစ္ထုတ္မယ့္ အန္းဒ႐ိုက္စနစ္ အသစ္ကိုေတာ့ ဟြာေဝး ပစၥည္းေတြမွာ သုံးလို႔ ရေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဟြာေဝးက ေနာက္ထပ္ထုတ္မယ့္ ဖုန္းေတြ၊ တက္ဘလက္ေတြမွာ ယူက်ဳ (YouTube)တို႔၊ ဂူဂယ္ေျမပုံစနစ္တို႔လည္း ပါလာမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။

ဟြာေဝးဖုန္းကသုံးထားတဲ့ ေဆာ့ဖ္ဝဲ အန္းဒ႐ိုက္စနစ္ကေတာ့ (open source lincence အရ) ဆက္သုံးလို႔ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခု ဂူဂယ္လ္ရဲ႕ ပိတ္ပင္မႈဟာ ဟြာေဝးရဲ႕ ေဈးကြက္ကို ႀကီးႀကီးမားမား ႐ိုက္ခတ္သြားေစႏိုင္တယ္လို႔ CCS Insight အႀကံေပးအဖြဲ႕အစည္းက ဘန္ဝုဒ္က သုံးသပ္ပါတယ္။

Getty Images

ဟြာေဝးကေရာ ဘယ္လို တုံ႔ျပန္ႏိုင္သလဲ

အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ အေမရိကန္ အစိုးရ ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြဆီက နည္းပညာ ရယူခြင့္မရွိတဲ့ စာရင္းထဲမွာ ဟြာေဝးကို ထည့္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲလို စာရင္းထဲမွာ ပါလာတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဟြာေဝးရဲ႕ အမႈေဆာင္ခ်ဳပ္ ရန္ က်န္းေဖ့က သူတို႔ ႀကိဳျပင္ထားၿပီး ျဖစ္တယ္လို႔ ဂ်ပန္ မီဒီယာေတြကို စေနေန႔က ေျပာပါတယ္။

နီေကး စီးပြားေရး သတင္းစာ အဆိုအရ တစ္ႏွစ္ နည္းပညာ ပစၥည္းဝယ္ယူစရိတ္ ၆၇ ဘီလ်ံ ေဒၚလာေလာက္ သုံးတဲ့ ဟြာေဝးဟာ သူတို႔ ကိုယ္ပိုင္ နည္းပညာ အစိတ္အပိုင္းေတြ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ပိုတြန္းအားေပးမယ့္ သေဘာရွိပါတယ္။

5G မိုဘိုင္းလ္ ကြန္ရက္ေတြမွာ ဟြာေဝးပစၥည္းေတြသုံးရင္ လုံၿခဳံေရး အႏၲရာယ္ရွိတယ္ဆိုၿပီး အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အတားအဆီးေတြနဲ႔ ဟြာေဝး ရင္ဆိုင္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္အစိုးရက ေထာက္လွမ္းေရးအတြက္ ဟြာေဝး ပစၥည္းေတြကို သုံးေနတယ္ဆိုၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ စိုးရိမ္မႈေတြ တိုးလာေနတာပါ။ ဒါကိုလည္း ဟြာေဝးက ခါးခါးသီးသီး ျငင္းဆိုထားပါတယ္။
Getty Images
ဟြာေဝးကေတာ့ သူတို႔က ဘယ္လို လုံၿခဳံေရးအႏၲရာယ္မွ မရွိသလို တ႐ုတ္အစိုးရနဲ႔လည္း ကင္းကင္းရွင္းရွင္း ရွိတယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ 5G မိုဘိုင္းလ္ ကြန္ရက္ေတြမွာ ဟြာေဝးပစၥည္းေတြမသုံးဖို႔ တယ္လီကြန္း ကုမၸဏီေတြကို တားျမစ္ထားပါတယ္။

ယူေကမွာေတာ့ တရားဝင္ တားျမစ္တာမ်ိဳးကို လုပ္ဖို႔ ဆိုင္းငံ့ထားဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဟြာေဝးက သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ အက္ပလီေကးရွင္းေတြနဲ႔ သူတို႔ ခ်စ္ပ္ေတြမွာ သုံးႏိုင္မယ့္ တျခား ေဆာ့ဖ္ဝဲေတြကို လုပ္ႏိုင္ဖို႔ အျပင္းအထန္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ အဲဒီလို အားထုတ္မႈေတြက သူတို႔ ရပ္တည္မႈကို သူတို႔ကိုယ္တိုင္ အလုံးစုံ ကိုင္တြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိတယ္ဆိုတာ သံသယ ရွိစရာ မလိုပါဘူးလို႔ ဝုဒ္က ေျပာပါတယ္။

ဟြာေဝးအတြက္ ေရတို ဆုံးရႈံးမႈလား

လီယို ကယ္လီယန္ - ဘီဘီစီ နည္းပညာ အယ္ဒီတာ

ေရတိုကာလမွာဆိုရင္ အခု ဂူဂယ္လ္ရဲ႕ ပိတ္ပင္မႈက ဟြာေဝးကို အေနာက္ႏိုင္ငံေဈးကြက္မွာ အင္မတန္ အထိနာေစႏိုင္ပါတယ္။

ဂူဂယ္လ္ ပေလးစတိုး၊ virtual assistant နဲ႔ လုံၿခဳံေရး အဆင့္ျမႇင့္တဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ သုံးလို႔မရတဲ့ အန္းဒ႐ိုက္ဖုန္းတစ္လုံးကို စမတ္ဖုန္း ဝယ္တဲ့သူေတြက လိုခ်င္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ ေရရွည္မွာဆိုရင္ေတာ့ အခုလို ပိတ္လိုက္တာက စမတ္ဖုန္း ထုတ္လုပ္သူေတြအေနနဲ႔ ဂူဂယ္လ္ နည္းပညာ အစား တျခား စနစ္ ေျပာင္းသုံးဖို႔ ေသခ်ာ စဥ္းစားစရာ အေၾကာင္းျပခ်က္ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဂူဂယ္လ္အေနနဲ႔ သူတို႔ ထုတ္တဲ့ Pixel ဖုန္းကို ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ေနခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လက္ရွိ အေျခအေနေတြအရ ေနာက္ဆုံးမွာ ဟြာေဝးအေနနဲ႔ အေမရိကန္ နည္းပညာေတြကို လုံးဝ ဆက္မသုံးေတာ့ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ ဟြာေဝးက သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ ေဆာ့ဖ္ဝဲ (OS) ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ အဲဒါက သူတို႔အတြက္ တျခား ေ႐ြးစရာ လမ္းေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္လို႔ ဟြာေဝးက ေျပာထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အခုလို ပိတ္ပင္တားဆီးလာတာေတြေၾကာင့္ ဟြာေဝးက ၂၀၂၀ မွာ ဆမ္ေဆာင္းကို ေက်ာ္တက္ၿပီး ကမာၻ႔အေရာင္းရဆုံး ဖုန္းျဖစ္လာေအာင္ ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္ကိုေတာ့ ထိခိုက္ေစမွာ ေသခ်ာပါတယ္။


အေမရိကန္-တ႐ုတ္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ

အခုေနာက္ဆုံး ဟြာေဝးကို ပစ္မွတ္ထား ပိတ္ပင္လိုက္တဲ့ ကိစၥက ဟြာေဝးကုမၸဏီနဲ႔ အေမရိကန္ၾကား တင္းမာမႈေတြ ျမင့္တက္လာတယ္ဆိုတာကို ျပလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီကုမၸဏီဟာ အေမရိကန္အစိုးရ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ တရားစြဲဆိုမႈ ႏွစ္ဒါဇင္ေလာက္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အေမရိကန္ရဲ႕ ေတာင္းဆိုမႈနဲ႔ ဒီဇင္ဘာလတုန္းက ကေနဒါမွာ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ဟြာေဝးရဲ႕ ဘ႑ာေရး အႀကီးအကဲ မန္ဝန္က်ိဳး ကို လႊဲေျပာင္း ရယူႏိုင္ဖို႔လည္း အေမရိကန္ အစိုးရက နည္းလမ္းရွာေနပါတယ္။

အဲဒါလို ဖမ္းဆီးခံရတာက တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ အစိုးရၾကား ကုန္သြယ္ေရး တင္းမာမႈေတြ ျမင့္တက္လာခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့တာပါ။

ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲေနတဲ့ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး ေဈးကြက္ႀကီးႏွစ္ခုဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္မွာ ဘီလ်ံနဲ႔ ခ်ီတဲ့ ကုန္သြယ္ခြန္ေတြ အျပန္အလွန္ ေကာက္ခံခဲ့ၾကပါတယ္။

အခုလ အစပိုင္းမွာ အေမရိကန္ အစိုးရက ေဒၚလာ ဘီလ်ံ ၂၀၀ တန္ဖိုးရွိတဲ့ တ႐ုတ္ကုန္ပစၥည္းေတြကို အခြန္ ႏွစ္ဆမက တိုးလိုက္ပါတယ္။ လက္တုံ႔ျပန္တဲ့ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ကလည္း အေမရိကန္ ထုတ္ကုန္ေတြကို အခြန္ တိုးျမႇင့္လိုက္ပါတယ္။

ကမာၻ႔ေဈးကြက္ကို ႐ိုက္ခတ္ခဲ့တဲ့ အံ့အားသင့္စရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ အဆုံးသတ္ဖို႔ နီးစပ္လာတဲ့ အေျခအေနလို႔လည္း ယူဆစရာ ရွိပါတယ္။

အေမရိကန္-တ႐ုတ္ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲက ကမာၻ႔ ေဈးကြက္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္အတြင္းမွာ ႐ိုက္ခတ္ခဲ့ၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ စားသုံးသူေတြအတြက္ မေသခ်ာ မေရရာမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com

ငါးမ်ိဳးတုံးမသြားေစဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ၆၅ ရက္ၾကာ ငါးမဖမ္းရအမိန္႔ ထုတ္ျပန္

စစ္တေကာင္းက ေစ်းတခုမွာ ငါးသြားေရာင္းမယ့္ တံငါသည္ တဦး
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ ငါးေကာင္ေရ ေလ်ာ့နည္းလာေနတာကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ကမ္း႐ိုးတန္းတေလွ်ာက္မွာ ၆၅ ရက္ၾကာ ငါးမဖမ္းဖို႔ အစိုးရက အမိန္႔ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒီအမိန္႔ဟာ ဘယ္လို ငါးဖမ္းေလွ သေဘၤာ မဆို အႀကဳံးဝင္မွာ ျဖစ္ၿပီး ငါးဖမ္းေလွေတြကို တားဆီး အေရးယူဖို႔ ကမ္း႐ိုးတန္းေစာင့္ တပ္ဖြဲ႕ေတြကို တနလၤာေန႔က စလို႔ ခ်ထားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရက ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

တံငါသည္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကေတာ့ ဒီပိတ္ပင္မိန္႔ေၾကာင့္ သူတို႔မွာ ဝင္ေငြ မရွိ ျဖစ္ရလိမ့္မယ္ ဆိုၿပီး ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပဖို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။

ငါးသားေပါက္ ရာသီနဲ႔ ခ်ိန္ကိုက္ၿပီး ေမလ ၂၀ ရက္ကေန ဇူလိုင္လ ၂၃ ရက္ေန႔အတြင္း ငါးမဖမ္းၾကဖို႔ အစိုးရက ပိတ္ပင္တားျမစ္ထားပါတယ္။

" ဒီသဘာဝ အရင္းအျမစ္ေတြကို ေရရွည္တည္တံ့ေအာင္ မသုံးတတ္ဘူး ဆိုရင္ တခ်ိန္မွာ ပ်က္စီး ေပ်ာက္ကြယ္သြားလိမ့္မယ္" လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ငါးေမြးျမဴေရးနဲ႔ ေရလုပ္ငန္း ဝန္ႀကီး အက္ရွ္ရက္ဖ္ အာလီ ခန္း ခါစ႐ူ က ေျပာေၾကာင္း Dhaka Tribune သတင္းစာမွာ ကိုးကား ေဖၚျပထားပါတယ္။ "ငါးေတြကို ေပါက္ဖြားခြင့္၊ ရွင္သန္ႀကီးထြားခြင့္ အခ်ိန္ေပးသင့္တယ္၊ မဟုတ္ရင္ အနာဂါတ္မွာ ဒုကၡေရာက္လိမ့္မယ္" လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ဒီအမိန္႔အတိုင္း အေရးယူဖို႔ ကမ္း႐ိုးတန္းေစာင့္ တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ေရတပ္ တပ္ဖြဲ႕ေတြကို ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္မွာ ခ်ထားမယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရက ေျပာပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ စီးပြားျဖစ္ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းေတြအေပၚ ေရတို ပိတ္ပင္ တားျမစ္မိန္႔ေတြ အရင္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ဖူး ေပမယ့္ အခုလို ေဒသခံ တံငါသည္ေတြ အပါအဝင္ ငါးဖမ္းေလွေတြ အားလုံးကို ရက္တာရွည္ ပိတ္ပင္တာ ဒါပထမဆုံး အႀကိမ္ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုအခါ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ေမလ ၁၀ ရက္ေန႔ကေန ဇူလိုင္လ ၂၃ ရက္ေန႔အထိ ငါးမဖမ္းရ အမိန္႔ ထုတ္ျပန္မယ္လို႔ အစိုးရက ေျပာပါတယ္။

ဒီတားျမစ္မိန္႔ကို ျပန္စဥ္းစားေပးဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ငါးလုပ္ငန္းအဖြဲ႕က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ထံ ပန္ၾကားထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးဖို႔လည္း ေတာင္းထားပါတယ္။

ေဒသခံေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ အစားအစာေတြမွာ ငါး (ဥပမာ) ငါးသေလာက္ လို ငါးမ်ိဳးေတြက အေရးပါတဲ့ အပိုင္းက႑ကေန ပါဝင္ေနၿပီး ျပည္ပကိုလည္း တင္ပို႔ေနတာပါ။

အရင္က ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္ ေရျပင္မွာ ငါးသေလာက္ေတြ အမ်ားအျပား ေပါက္ဖြား ရွင္သန္ခဲ့ေပမယ့္ လတ္တေလာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြအတြင္း တရားလြန္ ငါးဖမ္းလာမႈေတြေၾကာင့္ ငါးေကာင္ေရေတြ ေလ်ာ့က်လာေနပါတယ္။ ကမာၻတဝန္း ဖမ္းဆီးရတဲ့ ငါးသေလာက္ေကာင္ေရ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက လာတာ ျဖစ္ၿပီး ငါးသေလာက္ ေစ်းကြက္ဟာ ေဒၚလာ ၂ ဘီလ်ံေက်ာ္ဘိုးေလာက္ ရွိပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ကမ္း႐ိုးတန္း 


BBC Burmese
https://www.bbc.com

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေၾကး႐ုပ္ကန္႔ကြက္သူမ်ား ျပည္နယ္အစိုးရ တရားစဲြ

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေၾကးရုပ္ (Union of Karenni State Youth - UKSY).
လူထုသေဘာထားမပါဘဲ ကယားျပည္နယ္အစိုးရတခုတည္းရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ ကႏၵာေဟဝန္ပန္းၿခံမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေၾကး႐ုပ္ေဆာက္လုပ္တာနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ ကန္႔ကြက္ေနတဲ့ ကရင္နီလူငယ္ေတြထဲက ေျခာက္ေယာက္ကို ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔က တရားစြဲဆိုလုိက္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ကရင္နီလူငယ္ေတြ ေနာက္ဆံုးအၾကိမ္ ေဆြးေႏြးပြဲပ်က္သြားၿပီးေနာက္ပိုင္း အစိုးရဘက္က ပထမဆံုးတံု႔ျပန္လာတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစံုကို ေမးျမန္းထားထားတဲ့ ကိုေဇာ္ထက္က ေပးပို႔ထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံသားမ်ားရဲ႕ ပုဂိၢဳလ္ဆိုင္ရာလြတ္လပ္မႈ၊ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၀နဲ႔ ကယားျပည္နယ္အစိုးရ လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးသက္ေနာင္က တရားလိုလုပ္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေၾကး႐ုပ္ေရႊ႕ေျပာင္းေရးလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ကရင္နီလူငယ္ေခါင္းေဆာင္ေျခာက္ေယာက္ကို ေမလ ၁၆ရက္က တရားစြဲဆိုလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေၾကး႐ုပ္ ေရႊ႕ေျပာင္းဖို႔ ကရင္နီလူငယ္ေတြ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကတဲ့ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၂ ရက္ေန႔ကို ကရင္နီျပည္အေရးေတာ္ပံုေန႔အျဖစ္နဲ႔ေၾကညာၿပီး ၊ ကယားျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ စီမံဘ႑ာဝန္ႀကီးဟာ ႏိုင္ငံေရးရာဇဝတ္ေကာင္ေတြ၊ အမ်ိဳးသားသစၥာေဖာက္ေတြလို႔ ကရင္နီလူငယ္ေတြက ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၅ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေၾကညာခ်က္ကို အခုတရားစြဲခံရတဲ႔ လူငယ္ ၆ ေယာက္က တာဝန္ခံ လက္မွတ္ထိုးခဲ႔တာပါ။

လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕မရဲစခန္းက အဖမ္းလာခံဖို႔ ဖုန္းနဲ႔တိုက္ရိုက္အေၾကာင္းၾကားထားတဲ့အတြက္ ဒီကိစၥကို ကရင္နီလူငယ္ေတြ တိုင္ပင္ဆံုးျဖတ္ၿပီးမွ အမႈရင္ဆိုင္ဖို႔ ေၾကညာခ်က္ မၾကာခင္ထုတ္ျပန္သြားမယ္လို႔ တရားစြဲခံလူငယ္ေတြထဲက ပါစကြားလယ္ က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ခုနက လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕မရဲစခန္းက က်ေနာ္တို႔ကို ဖုန္းဆက္လာတယ္ ရဲစခန္းလာၿပီး လာေရာက္အဖမ္းခံဖို႔အတြက္ေပါ႔ေနာ္ အမႈရင္ဆိုင္ေၾကာင္း လက္မွတ္လာထိုးၿပီးရင္ တခါတည္းဖမ္းဆီး၊ ဖမ္းခ်ဳပ္သြားဖို႔အတြက္ ဖုန္းလွမ္းဆက္လာတယ္။ တဖက္မွာလည္း က်ေနာ္တို႔မိသားစုအိမ္ေတြမွာ ရဲေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြက လာေရာက္ရွာေဖြ စစ္ေဆးတာေတြလုပ္သြားခဲ႔တယ္ေပါ႔။ သူတို႔ဘက္ကလုပ္ခ်င္တဲ့သက္ေသပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ လိုရာဆြဲသြင္းမွာပဲ သူတို႔အေပၚမွာပဲမူတည္တယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲဒီလိုပဲေျပာခ်င္တယ္။”

ဥပေဒပုဒ္မ ၁၀အရဆိုရင္ ေထာင္ဒဏ္ ၆လကေန အျမင့္ဆံုး ၃ႏွစ္ျဖစ္ၿပီး ဒဏ္ေငြ ၁၅သိန္းအထိခ်မွတ္ခံရႏိုင္ပါတယ္။ မတူညီတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အသိုင္းအဝန္းေတြ ၾကားမွာ ညွိႏႈိင္းမႈမရွာဘဲ ပုဒ္မေတြအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ အေရးယူ ေထာင္ခ်ဖို႔လုပ္ေဆာင္တာဟာ ျပႆနာရဲ႕အေျဖမဟုတ္ေၾကာင္း ကယားျပည္နယ္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ခူးသဲရယ္က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“လူငယ္ေတြကို ဒီလိုအေရးယူတယ္ဆိုတာက ေၾကး႐ုပ္နဲ႔ျပည္နယ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာကို အဓိကရွာေနတဲ့အေျဖက ဒါမဟုတ္ဘူးဆိုတာကို အဲဒီလိုပဲေျပာခ်င္တယ္။ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုေနတဲ့ က်ေနာ္တို႔ဒီႏုိင္ငံမ်ိဳးကို ဘယ္ေတာ့မွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳးလည္း ရမွာမဟုတ္သလို က်ေနာ္တို႔သင့္ျမတ္ေရးဆိုတဲ့ဟာေတြလည္း ျဖစ္လာမွာမဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ေျပာေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီတို႔ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတို႔ ဆိုတဲ့ဟာေတြကလည္းအမ်ားရဲ႕ ဟာသျဖစ္သြားေစႏုိင္တယ္လို႔ က်ေနာ္သံုးသပ္မိတယ္။”

တရားစြဲခံထားရတဲ့ ကရင္နီလူငယ္ ၆ေယာက္ကေတာ့ ခူးၾကဴးဖဲေကး၊ ခူးရီးဒူ၊ ခြန္းေသာမတ္၊ ပါစကြားလယ္၊ ခြန္းဂြ်န္ေပါလ္ နဲ႔ ဒီးဒီး တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ လူငယ္၆ေယာက္ ကေတာ့ ဒီအမႈကိုဘယ္လိုရင္ဆိုင္သြားမလဲဆိုတာ စုေဝးတိုင္ပင္ၿပီးမွ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုလည္း မၾကာခင္ထုတ္ျပန္ သြားဖို႔ရွိေၾကာင္းေျပာပါတယ္။

ကယားျပည္နယ္ အစိုးရဟာ လိြဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕က ဂႏၶာေဟ၀န္ ပန္းၿခံမွာ ၂၀၁၉ ဇန္နဝါရီလ ၃၀ ရက္ေန႔က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေၾကး႐ုပ္ကို စိုက္ထူခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ အမ်ားပိုင္ေနရာတခုမွာ လူထုဆႏၵမပါဘဲ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေၾကး႐ုပ္ကို စိုက္ထူခဲ့တာလုိ႔ဆိုၿပီး ကရင္နီလူငယ္ေတြက ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပခဲ့ၾကသလုိ၊ ေၾကး႐ုပ္အတြက္သံုးတဲ့ က်ပ္ေငြသိန္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ကို ျပည္နယ္အစုိးရက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ခ်ျပဖို႔အတြက္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီဆႏၵျပေတာင္းဆိုမႈေတြကို အစိုးရက အင္အားသံုး ႏွိမ္နင္းခဲ့သလို၊ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္မႈေတြအတြင္း ရဲေတြက ရာဘာက်ည္ေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္တာေၾကာင့္ လူတခ်ိဳ႕ ဒဏ္ရာရခဲ့ၿပီး ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတာေတြလည္း ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဒီျပႆနာကိုအေျဖရွာဖို႔အတြက္ ဆႏၵျပေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ျပည္နယ္အစိုးရ၊ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟိုဌာန NRPC အပါအ၀င္ သက္ဆုိင္ရာအဖြဲ႔ေတြပါ၀င္တဲ့ ငါးပြင့္ဆုိင္ ေဆြးေႏြးမႈေတြ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး၊ ဖမ္းဆီးခံ လူငယ္ေတြကိုလည္း အစိုးရက ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အခုေနာက္ဆံုး ေမလ ၁၄ ရက္ေန႔က က်င္းပတဲ့ အစိုးရနဲ႔ ကရင္နီေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ က်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမွာေတာ့ ႏွစ္ဘက္ ေျပလည္မႈမရဘဲ တင္းမာမႈေတြ ျပန္ျဖစ္ခဲ့တာမွာ အခုလုိ ကရင္နီေခါင္းေဆာင္ တခ်ိဳ႕ကို တရားစြဲဆိုခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေဇာ္ထက္/ ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com

ေထာင္ဆူပူမႈမ်ား စတင္ စံုစမ္းစစ္ေဆး

ေရႊဘိုအက်ဥ္းေထာင္တြင္ ဆူပူမႈျဖစ္စဥ္
မၾကာေသးခင္က အက်ဥ္းေထာင္ဆူပူမႈေတြ ျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ဆူပူမႈျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြကို အက်ဥ္း ဦးစီး ဌာနက စတင္စစ္ေဆးေနၿပီလို႔ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဆူပူမႈေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ေသြးထိုးလံႈ႕ေဆာ္မႈေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ ယူဆရေၾကာင္းနဲ႔ ဒါကို စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားမယ့္ အေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼရံုးရဲ႕ထုတ္ျပန္ခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ သီတင္းႏွစ္ပတ္နီးပါးအၾကာမွာ ခုလို စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ စတင္လုပ္ေဆာင္လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကေတာ့ အက်ဥ္းေထာင္ဆူပူမႈေတြမွာ ေသြးထိုးလႈံ႔ေဆာ္မႈေတြရွိခဲ့တယ္လို႔ မယူဆေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္း သတင္းေထာက္ ကိုထက္ေအာင္ခန္႔က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ၃ ႀကိမ္ေပးၿပီးေနာက္ေန႔မွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားမွာရွိတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ ၈ ခု ဆူပူမႈျဖစ္ေပၚခဲ့တာပါ။ ဒီအက်ဥ္းေထာင္ ဆူပူမႈျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ေရႊဘို အက်ဥ္း ေထာင္ကေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြ ပစ္ခတ္ထိန္းသိမ္းခဲ့လို႔ အက်ဥ္းသား ၄ ဦး ေသဆံုးတဲ့အထိ ဆိုးရြားခဲ့ပါတယ္။ ေရႊဘိုေထာင္ဆူပူမႈမွာေတာ့ လူမႈကြန္ယက္မွာ Live လႊင့္ခဲ့တဲ့ အက်ဥ္းသား ၃ ဦးနဲ႔ အက်ဥ္းေထာင္မွာ တားျမစ္ ပိတ္ပင္ထားတဲ့ ပစၥည္းသြင္းတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္၀န္ထမ္းတို႔ကိုလည္း အက်ဥ္းေထာင္ အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၄၂ နဲ႔ အေရးယူထားပါတယ္။

ဒီအက်ဥ္းေထာင္ဆူပူမႈ ျဖစ္စဥ္ေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးေနၿပီးလို႔ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနက ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးမင္းထြန္းစိုးက ဗြီအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ကြ်န္ေတာ္တို႔စစ္ေနပါတယ္ခင္ဗ်။ သူတို႔အဲ့ဒါကို စစ္ေနတုန္းေပါ့ေလ။ ျပန္ၿပီးေတာ့ တခုမွ ျပန္မတက္လာ ေသးပါဘူးခင္ဗ်။ သတင္းထုတ္ျပန္ဖုိ႔ဆို သူတို႔ ၂ ရက္ေလာက္ေတာ့ လိုေသးတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ၂ ရက္ေလာက္ စစ္ေဆးစရာရွိတယ္ေျပာတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔အက်ဥ္းဦးစီးကပဲစစ္တာ။ သူကအဓိက ဌာန ဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေရႊဘိုတခုတည္းပါ။ က်န္တဲ့ေနရာေတြေတာ့ PE(ကနဦးစံုစမ္းစစ္ေဆးခ်က္) နဲ႔ပဲစစ္တယ္။ အက်ဥ္းဦးစီးကပဲစစ္ပါတယ္။"

စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အေသးစိတ္ကို မေျပာသလို၊ ဘယ္ေတာ့ထုတ္ျပန္မလဲ ဆုိတာလည္း မသိရေသးပါဘူး။

အက်ဥ္းေထာင္ေတြ အခုလိုဆူပူတာဟာ ေနာက္ကြယ္က ေသြးထိုးလံႈ႕ေဆာ္မႈေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ တာေၾကာင့္လို႔ ယူဆရတာေၾကာင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္သြားမယ့္အေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတရံုးက သတင္းထုတ္ျပန္ထားတာပါ။ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈအေျဖ ထြက္မလာေသးေပမဲ့လို႔၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကေတာ့ ေသြးထိုး လံႈ႕ေဆာ္မႈအျဖစ္ မျမင္ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္ေျပာခြင့္ရ ဦးယုလြင္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

"သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံ တခု အဲ့စံတခုနဲ႔ မ်ဥ္းဆြဲလိုက္လို႔ရွိရင္ ေအာက္မွာ က်န္ေနတဲ့လူေတြရွိတယ္။ အဲ့က်န္ေနတဲ့လူေတြက မေက်နပ္တာ ဒါပဲ။ အဲ့ေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေသြးထိုးလံႈ႕ေဆာ္စရာကို မလိုဘူး သူတို႔အားလံုးရဲ႕ ရင္ထဲမွာကို မေက်မနပ္ေတြျဖစ္ေနၾကတာ။ ပထမတခါ လႊတ္ေတာ့ သူပါလိမ့္မယ္လို႔ ေအာက္ ေမ့တယ္မပါဘူး။ ေနာက္တခါ က်န္ေသးတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေမွ်ာ္တယ္။ မပါဘူး။ တတိယတခါက်ေတာ့ အစာပိတ္ ၿပီးၿပီ ေနာက္ထပ္မလာေတာ့ဘူးဆိုေတာ့ အဲ့ဒီမွာတင္ ေပါက္ကြဲေတာ့တာ ဒါပါပဲ။ လူသားအားလံုးက ရင္ထဲမွာ ဒီလိုပဲ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကတာပဲေလ။ အဲ့သေဘာေတြ ေတြ႕ရတာေပါ့။"

အခုလိုေထာင္ဆူပူတာေတြဟာ အက်ဥ္းသား ေရြးခ်ယ္ျပန္လႊတ္ရာမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိတာေၾကာင့္လို႔ ေ၀ဖန္သံုးသပ္တာေတြရွိသလို အက်ဥ္းသားစိစစ္ေရး ေကာ္မတီဖြဲ႕ဖို႔ ေတာင္းဆိုတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။။ အစိုးရကေတာ့ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ က်န္းမာေရး မေကာင္းသူေတြ အမ်ိဳးသမီး လူငယ္ေတြနဲ႔ မသန္စြမ္း အက်ဥ္းသားေတြကို ေရြးခ်ယ္ေရး မူ၀ါဒနဲ႔အညီ စိစစ္ၿပီး ျပန္လႊတ္ေပးတာလို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတအေနနဲ႔ ဧၿပီလ ၁၆ ရက္ေန႔ကေန ေမလ ၇ ရက္ေန႔အထိ အက်ဥ္းသား ၂ ေသာင္း ၃ ေထာင္ ေက်ာ္ကို လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ၃ ႀကိမ္ေပးခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ထက္ေအာင္ခန္႔/ ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီ သတင္းမ်ား ဖတ္ရႈႏိုင္ဖုိ ့ facebook "like" ကုိ ႏွိပ္ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကုိ လည္း သတင္းမ်ား ဆက္သြယ္ေပးပုိ ့ႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Advertisement

 

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး

တစ္ပတ္အတြင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သတင္းမ်ား