အင်တာနက်မှာ Google သုံးပြီး ရှာခွင့်ရပ်ဆိုင်းပစ်မယ်လို့ သြစတြေးလျကို ခြိမ်းခြောက်

ဒီဥပဒေသစ်ကြောင့် သြစတြေးလျနိုင်ငံသားတွေ သူတို့  ရှာစက်ကို သုံးမရ ဖြစ်သွားမယ်လို့ ဂူဂဲလ်က ဆို

သတင်းဌာနတွေကို ဂူဂဲလ်(Google)ကုမ္ပဏီက ဝင်ငွေ မျှဝေခွဲပေးစေဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ သြစတြေးလျနိုင်ငံဆီကနေ သူတို့ ရှာစက် (search engine) ကို ရုပ်သိမ်းပစ်မယ်လို့ ဂူဂဲလ် ကုမ္ပဏီက ခြိမ်းခြောက် လိုက်ပါတယ်။

သူတို့ အင်တာနက်ဆိုဒ်နေရာတွေမှာ ဖော်ပြလာတဲ့ သတင်းတွေအတွက် ဂူဂဲလ်၊ ဖေ့ဘွတ်ခ်နဲ့ တခြား အင်တာနက် နည်းပညာကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ မီဒီယာဌာနတွေကို ငွေပေးစေဖို့ လုပ်ဆောင်မယ့် ကမ္ဘာ့ ပထမဦးဆုံးသော ဥပဒေတစ်ခုကို သြစတြေးလျက ပြဋ္ဌာန်းဖို့ စီစဉ်နေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီဥပဒေဖြစ်လာရင် သူတို့ရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတချို့ကို ရုပ်သိမ်းပစ်မယ်လို့ အမေရိကန်အခြေစိုက် ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီက သတိပေးပြီး ပြန်လည် တိုက်ခိုက် လိုက်ပါတယ်။

သြစတြေးလျ ဝန်ကြီးချုပ် စကော့ မော်ရစ်ဆန်နဲ့ ဥပဒေပြုအမတ်တွေက အဲဒါတွေကို ခြိမ်းခြောက်မှုလို့ မခံယူပါဘူး။

ဂူဂဲလ်အတွက် သြစတြေးလျဟာ အကြီးမားဆုံးစျေးကွက်မဟုတ်ပေမယ့် သတင်းတွေအတွက် အင်တာနက် ကုမ္ပဏီကြီးတွေက သတင်းဌာနတွေကို ငွေပေးပါဆိုတဲ့ ဒီ ဥပဒေက တကမ္ဘာလုံးအတွက် စံနမူနာယူလာစရာ ဖြစ်လာနိုင်ပြီး နိုင်ငံတကာက အစိုးရတွေအနေနဲ့ နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးတွေကို ဘယ်လို စည်းမျဉ်း သတ်မှတ်လို့ရမလဲဆိုတာကို ကြိုးစားနိုင်မယ့်လမ်းစ အသစ်တစ်ခု ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

သြစတြေးလျက ဘာ့ကြောင့် ဒီဥပဒေကို လုပ်ချင်နေတာလဲ

သြစတြေးလျမှာ ဂူဂဲလ်ရဲ့ ရှာစက်ကို အများစုက အသုံးပြုကြတာဖြစ်ပြီး သူ့ကို့ပြိုင်နိုင်တဲ့ တခြားအစားထိုးကလည်း စျေးကွက်ထဲမှာ နည်းပါးတဲ့အတွက် ဂူဂဲလ်ဟာ မရှိမဖြစ် နီးပါးကို လိုအပ်တဲ့အရာလို့ သြစတြေးလျအစိုးရက ဖော်ညွှန်းပြောဆိုပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ သတင်းတွေကိုဖတ်ချင်ကြတဲ့ လူတွေက ဒီနည်းပညာ ပလက်ဖောင်းတွေရဲ့ ဖောက်သည်စားသုံးသူတွေဖြစ်သွားတဲ့အတွက် သတင်းတွေကို ရေးသားတင်ပြထားတဲ့ သတင်းထောက်တွေရဲ့ ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ သတင်းစာပညာကို ထောက်ရှုကာ သတင်းဌာနတွေကို ဒီ အင်တာနက်နည်းပညာ ကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ ထိုက်သင့်တဲ့ ငွေကိုပေးဖို့လိုတယ်လို့ သြစတြေးလျအစိုးရက ရပ်တည်ပြောလာတာပါ။

ဒီမိုကရေစီ ရှင်သန်ရေးအတွက် ခိုင်မာတဲ့ သတင်းဌာနတွေရှိဖို့လိုအပ်ပြီး အခုအချိန်မှာ ရုန်းကန်နေကြရပြီဖြစ်တဲ့ သတင်းဌာနတွေအတွက် ဘဏ္ဍာရေးပိုင်းထောက်ပံ့ဖို့ လိုအပ်နေပြီလို့လည်း သြစတြေးလျအစိုးရက ဆိုပါတယ်။

၂၀၀၅ ခုနှစ်ကစပြီး သြစတြေးလျ ပုံနှိပ်မီဒီယာဟာ ကြော်ငြာခ ဝင်ငွေ ၇၅% ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း အစိုးရ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ သိရပါတယ်။

ဥပဒေပြုအမတ်တွေရဲ့ အဆိုအရ သြစတြေးလျနိုင်ငံမှာ ဂူဂဲလ် ကနေ ရှာကြတာတွေရဲ့ ၁၂၁၂.၅၅%က သတင်းတွေကို ရှာတာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အမြတ်တွေက ဘယ်ဆီကို သွားနေလဲ

သြစတြေးလျက သတင်းဌာနတွေဟာ ရုန်းကန်နေရပါတယ်။ သတင်းနဲ့အတူ တွဲဖော်ပြတဲ့ စီးပွားရေး ကုမ္ပဏီဆိုင်ရာ ဒစ်ဂျစ်တယ် ကြော်ငြာအတွက် သြစတြေးလျ ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကိုသုံးကြတဲ့ အခါတိုင်းမှာ ၈၁ ဒေါ်လာကို ဂူဂဲလ်နဲ့ ဖေ့ဘွတ်ခ်တို့က ရပါတယ်။ သတင်းဌာနတွေအနေနဲ့ ကိုဗစ်ကာလမှာ ပိုဆိုးတာတွေနဲ့ ကြုံနေရပါတယ်။

ကပ်ဘေးအတွင်း ကုမ္ပဏီတွေက သူတို့ရဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကြော်ငြာတွေကို လျော့ချလာတဲ့အခါ သြစတြေးလျက သတင်းဌာန တချို့ ပိတ်လိုက်ရပါပြီ။

အဲဒါနဲ့ ဆန့်ကျင်ဖက်အနေနဲ့ ဂူဂဲလ်က သိပ်ကိုအောင်မြင်တာကိုတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ မနှစ်တုန်းက သြစတြေးလျကနေ ဂူဂဲလ်ရဲ့ အမြတ်ငွေဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ ဘီလျံလောက်ရှိပြီး သူတို့ပေးတဲ့ အခွန်ငွေက ဒေါ်လာ ၄၅ သန်းရှိပါတယ်။

သြစတြေးလျက သူ့ဥပဒေကို ထောက်ခံကြဖို့ လုပ်စဉ်မှာ ဂူဂဲလ်က ဒီကြော်ငြာကို တင်ထား

ဂူဂဲလ်က ငြင်းချက်ထုတ်တာတွေက ဘာတွေလဲ

ဂူဂဲလ် သြစတြေးလျရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု ဒါရိုက်တာ မဲလ် ဆေးလ်ဗားက ဒီဥပဒေဟာ အလုပ်မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ သောကြာနေ့က လုပ်တဲ့ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် ကြားနာပွဲမှာ ဆိုပါတယ်။

မစ္စ ဆေးလ်ဗားက သူတို့ ကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ သူတို့ ရှာစက်ကနေ လင့်ခ်တွေနဲ့ ရလဒ်တွေရှာပေးတာကြောင့် ငွေပေးရမယ်ဆိုရင် ဒီဥပဒေဟာ"ကျွန်မတို့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ် စီးပွားရေးတွေအတွက် မှားယွင်းတဲ့ ဥပမာတစ်ခု" ကို ချမှတ်ပေးလိုက်သလိုဖြစ်သွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အွန်လိုင်းမှာ သတင်းအချက်အလက်တွေကို လွတ်လပ်စွာဝေမျှတာ၊ အင်တာနက်က သူလုပ်ရမယ့် အလုပ်ကိုလုပ်တာ စတဲ့ အချက်တွေနဲ့လည်း မကိုက်ညီဘူးလို့ သူက ချေပပါတယ်။

ဒေသတွင်းက သုံးစွဲသူ ၁% ကို သူတို့ ရှာစက်ကနေ သြစတြေးလျ သတင်းဌာနတွေက သတင်းတွေကို ရှာမရအောင် ပိတ်ထားခဲ့တယ်လို့ ဂူဂဲလ်က ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်တုန်းက အတည်ပြုပြောပါတယ်။ ဒါဟာ သြစတြေးလျ သတင်းဌာနတွေရဲ့ တန်ဖိုးကို သိအောင် လုပ်တဲ့ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုဖြစ်တယ်လို့လည်း ဂူဂဲလ်က ပြောပါတယ်။

ဒီဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းအောင် ဆက်လုပ်နေမယ်ဆိုရင် သူတို့ဆိုဒ်မှာ သတင်းတွေကို ဝေမျှလို့ မရအောင် သြစတြေးလျက ဖေ့ဘွတ်ခ်သုံးစွဲသူတွေကို ပိတ်ပင်မယ်လို့ ဖေ့ဘွတ်ခ် ကုမ္ပဏီကလည်း မနှစ်က ခြိမ်းခြောက်ထားပါတယ်။

ဖေ့ဘွတ်ခ် အလုပ်အမှုဆောင် ဆိုင်မွန် မေလာကလည်း သူတို့ရဲ့ အဲဒီသဘောထားကို သောကြာနေ့မှာ ထပ်ပြီး ပြောပါတယ်။ "နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေ ဖြစ်လာမယ်"လို့ လည်း သူက သတိပေးပါတယ်။

သူတို့ ပလက်ဖောင်းကနေ တင်တဲ့သတင်းတွေကနေ ဖေ့ဘွတ်ခ်က စီးပွားရေး အမြတ်အစွန်း မရသလောက်ပဲလို့ သူက ပြောပါတယ်။

သူတို့ ပလက်ဖောင်းကတဆင့် သတင်းဌာနတွေရဲ့ ဝက်ဆိုဒ်ကို လူတွေက သွားခြင်းအားဖြင့် အဲဒီသတင်းဌာနတွေအနေနဲ့ အကျိုးစီးပွားရတယ်လို့ အဲဒီ ဂူဂဲလ်နဲ့ ဖေ့ဘွတ်ခ်ကုမ္ပဏီတွေက ငြင်းချက်ထုတ်ပါတယ်။

တုံ့ပြန်ချက်တွေက ဘယ်လိုရှိနေလဲ

ဒီအရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိတ်ရှုပ်ထွေးစရာတွေဖြစ်လာနေတယ်ဆိုတာရော၊ ဒေါသထွက်တယ်ဆိုတာရော စတာတွေကို သြစတြေးလျနိုင်ငံသားတွေက အွန်လိုင်းမှာ ပြောနေကြပါတယ်။ တချို့က ဂူဂဲလ် ရှာစက်နဲ့ ရှာမရတော့ဘူးဆိုရင် အစားထိုး ရှာစက်က ဘာဖြစ်မလဲဆိုတာကို မေးကြပါတယ်။

ဂူဂဲလ်က ရှာစက်ကို သုံးခွင့်မပေးတော့ဘူးဆိုရင် ဂျီမေးလ်၊ ဂူဂဲလ် မြေပုံ စတာတွေကိုလည်း သုံးမရတော့တာ ဖြစ်သွားမှာလား ဆိုတာကိုလည်း သူတို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိချင်ကြပါတယ်။

အမေရိကန်ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်တွေက ဒီဥပဒေဟာ "အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ ၂ ခုကို ထိခိုက်သွားမှာ အထင်အရှားပဲ" လို့ ဆိုပြီး ဒီဥပဒေကို မလုပ်ဖို့ သြစတြေးလျကို ဒီသီတင်းပတ်အစောပိုင်းမှာ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

world wide web ကို တီထွင်တဲ့ ဆာ တင်မ် ဘာနာလီး က သြစတြေးလျရဲ့ အစီအစဉ်ဟာ အင်တာနက် ကွန်ရက်ကို "ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ အလုပ်မဖြစ်အောင် လုပ်တာပဲ" လို့ ဆိုပါတယ်။ 


BBC Burmese

https://www.bbc.com/burmese/world-55768433

ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး- အိန္ဒိယထုတ် ကိုဗက်ဆင်းနဲ့ ကိုဗစ်ရှီး ကာကွယ်ဆေးတွေ အကြောင်း

သန်းနဲ့ချီ အရေအတွက်ရှိတဲ့ ကိုဗစ် ၁၉ ကာကွယ်ဆေးတွေကို အိန္ဒိယက မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် သူ့ အိမ်နီးနားချင်းနိုင်ငံတွေဆီကို စတင်ပို့ပေးနေပါပြီ။

အခုတစ်ခေါက်က ဆေးတွေကို အခမဲ့ပေးဝေတာမို့ "ကာကွယ်ဆေး သံခင်းတမန်ခင်း - vaccine diplomacy" လို့ အများက သတ်မှတ်ပေးကြပါတယ်။

ကိုဗစ်ရှီး (Covishield) ဆိုတာကတော့ ဗြိတိန်မှာထုတ်လုပ်တဲ့ အောက်စဖို့ -အက်စထရာဇန်နကာ ကာကွယ်ဆေးနဲ့ အတူတူပါပဲ။ အဲဒီဆေးထုတ်တဲ့ နည်းအတိုင်း ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပြီး ကိုဗစ်ရှီး ဆိုတဲ့ ဒေသနာမည်အဖြစ်ပြောင်းလဲပြီး ထုတ်လုပ်တာပါ။

ကိုဗက်ဆင်း (Covaxin) ကတော့ အိန္ဒိယဆေးဝါးကုမ္ပဏီ ဘာရက် ဘိုင်အိုတက်ခ် (Bharat Biotech) က ထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။

အိန္ဒိယဟာ ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီပေါင်း ၆ ခုလောက်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့ ကာကွယ်ဆေးလိုအပ်ချက်ရဲ့ ၆၀% ကို ထုတ်လုပ်ပေးနေတာပါ။

အဲဒီ အိန္ဒိယထုတ်ကာကွယ်ဆေးတွေအကြောင်းဘာတွေ သိထားကြပြီလဲ။

ကိုဗက်ဆင်းက ဘယ်လို အလုပ်လုပ်တာလဲ

အိန္ဒိယ အစိုးရရဲ့ အားပေးမှုနဲ့ ပြည်တွင်းက ဘာရက် ဘိုင်အိုတက်ခ် ကုမ္ပဏီက ထုတ်လုပ်တာပါ။ ဒီကုမ္ပဏီက ကာကွယ်ဆေးတွေထုတ်လုပ်တာ ၂၄ နှစ် သက်တမ်းရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီဖြစ်ပါတယ်။ အရင်က ကာကွယ်ဆေး အမျိုးပေါင်း ၁၆ မျိုးထုတ်လုပ်ဖူးပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၃ နိုင်ငံကို ပို့ခဲ့ပါတယ်။

ဒီကာကွယ်ဆေးက အသက်မရှိတော့တဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်တွေနဲ့ ထုတ်လုပ် ထားတာပါ၊ ဒါကြောင့်မို့ လူ့ခန္ဓာထဲကို ထည့်သွင်းရင် အန္တရာယ်ကင်းပါတယ်။

အဲဒီလို သေနေတဲ့ဗိုင်းရပ်စ်ကို ထည့်လိုက်တယ်ဆိုပေမယ့် လူ့ကိုယ်ခံအား ဆဲလ်တွေက ဒါတွေက ဗိုင်းရပ်စ်ဆိုတာကို သိပါတယ်၊ အဲဒီအတွက် အဲဒါတွေကို တိုက်ခိုက်မယ့် ကိုယ်ခံအား ပဋိပစ္စည်းတွေကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ပြီး တကယ့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ဝင်လာရင် အကာအကွယ် ရပါလိမ့်မယ်။

Bharat Biotech ကုမ္ပဏီက အိန္ဒိယအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီဖြစ်

ကာကွယ်ဆေး ဆေး ၂ လုံးကို သီတင်းပတ် ၄ ပတ်ခြားပြီးထိုးပေးရမှာပါ။ ဒီကာကွယ်ဆေးကို ၂ ကနေ ၈ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် လောက်အေးတဲ့နေရာမှာ ထားဖို့လိုပါတယ်။

ဘာရက် ဘိုင်အိုတက်ခ်က ကိုဗက်ဆင်း ကာကွယ်ဆေး အလုံးပေါင်း သန်း ၂၀ ထုတ်လုပ်ထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပြီး မြို့ ၂ မြို့မှာရှိတဲ့ သူ့စက်ရုံတွေကနေ ဒီနှစ် မကုန်ခင် ဆေးအလုံးပေါင်း သန်း ၇၀၀ ထုတ်လုပ်သွားဖို့ ရည်မှန်းထားတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ကိုဗက်ဆင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားနေကြတာက ဘာတွေလဲ

အိန္ဒိယဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာနက "ဒီကာကွယ်ဆေးဟာ ကြိုတင်သတိထားစရာတွေ များတာမို့ လူထုအကြားမှာဖြစ်စေ၊ လူတွေနဲ့ လက်တွေ့ စမ်းသပ်ရာမှာ ဖြစ်စေ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေမှာသာသုံးဖို့ ကန့်သတ်တယ်။ အထူးသဖြင့် ဗီဇပြောင်း ကိုဗစ်ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရတဲ့ အချိန်တွေမှာ ပိုပြီး သတိပြုရမယ်" လို့ ဆိုခဲ့တဲ့နောက် အငြင်းပွားစရာတွေ စဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

လူနဲ့စမ်းသပ်နေတာက လုပ်နေတုန်းပဲရှိသေးတဲ့အချိန်မှာ ဒီကာကွယ်ဆေးကို အရေးပေါ်အခြေအနေသုံးဖို့ ဆိုပြီး လူပေါင်း သန်းပေါင်းများစွာကို ထိုးဖို့ ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ခွင့်ပြုပေးလိုက်သလဲဆိုတာကို ကျွမ်းကျင်သူတွေက စောကြောနေကြပါတယ်။

ထုတ်လုပ်တဲ့ ဆေးဝါးကုမ္ပဏီကရော၊ ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာနကရော ကိုဗက်ဆင်းဟာ "ဘေးကင်းစိတ်ချရပြီး ကိုယ်ခံအားတွေလည်း ကောင်းကောင်းထွက်တဲ့ ဆေး" လို့ဆိုပါတယ်။

ကိုဗစ်ရှီးကာကွယ်ဆေးက ဘာလဲ

ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်တဲ့အထဲမှာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့ Serum Institute of India က အောက်စဖို့ အက်စထရာဇန်နကာ ကာကွယ်ဆေးကို ထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပြီး ကိုဗစ်ရှီး ဆိုတဲ့ အမည်ကိုပေးထားတာပါ။ အချိန် တစ်လအတွင်းမှာ ကာကွယ်ဆေးအလုံးပေါင်း သန်း ၅၀ ထုတ်လုပ်မယ်လို့ ကုမ္ပဏီက ဆိုပါတယ်။

ချင်ပန်ဇီ မျောက်ဝံတွေကနေ အားပျော့နေတဲ့ တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ်ပိုး (adenovirus) ယူပြီး အဲဒီက တဆင့် ကိုဗစ်ရှီး ကာကွယ်ဆေးကို ထုတ်လုပ်တာပါ။ အဲဒီဗိုင်းရပ်စ်ကို ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ပိုတူအောင် မွမ်းမံပြုပြင်ထားပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီပိုးတွေက လူကို အန္တရာယ်မပေးပါဘူး။

အောက်စဖို့ ကာကွယ်ဆေးကို Serum Institute of Indiaက ကိုဗစ်ရှီး ကာကွယ်ဆေးအဖြစ်ထုတ်လုပ်

ဒီကာကွယ်ဆေးကို လူနာကို ထိုးပေးလိုက်ရင် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကနေ ပဋိပစ္စည်းတွေ ထွက်လာပြီး ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် မှန်သမျှကို တိုက်ခိုက်ပါလိမ့်မယ်။

ကာကွယ်ဆေးကို ၂ လုံးထိုးရမှာဖြစ်ပြီး ၄ ပတ်ကနေ ၁၂ ပတ်ကြားခွာပြီး ထိုးရမှာပါ။ ဆေးတွေကို ၂ ကနေ ၈ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်လောက် အေးတဲ့နေရာမှာ ထားရတာမို့ အိမ်တွေမှာ သုံးကြတဲ့ ရေခဲသေတ္တာလောက် အေးအောင်ထားရင် ရပြီး၊ ကျန်းမာရေးဌာနတွေဆီကို ပို့ဆောင်ရတာလွယ်ကူပါတယ်။

နိုင်ငံများစွာမှာ ထိုးနေကြပြီဖြစ်တဲ့ ဖိုင်ဇာ ဘိုင်အွန်တက်ခ် ကာကွယ်ဆေးက အနုတ် ၇၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်ခန့် အေးတဲ့နေရာမှာ ထားရတာဖြစ်တဲ့အတွက် ပို့ဆောင်ရာတာ အကန့်အသတ်များစွာရှိသလို အပူချိန်များတဲ့ နိုင်ငံမျိုးတွေ မှာ ပို့ဆောင်ဖို့ စိန်ခေါ်မှု ပိုကြီးပါတယ်။

ကိုဗစ်ရှီး Covishieldက ဘယ်လောက်အစွမ်းထက်လဲ

အောက်စဖို့ - အက်စထရာဇန်နကာ ကာကွယ်ဆေးကို ပထမအကြိမ်မှာ ဆေးတစ်ဝက်၊ ဒုတိယအကြိမ်မှာ ဆေး တစ်လုံး အပြည့် ထိုးပေးရင် ၉၀% အစွမ်းထက်မှုရှိတယ်လို့ နိုင်ငံတကာမှာ လူတွေနဲ့ စမ်းသပ်ချက်တွေအရ ပြသနေပါတယ်။ 


BBC Burmese

https://www.bbc.com/burmese/world-55771902

 

ကိုဗစ်ပြဿနာကိုင်တွယ်ဖို့ အမေရိကန် WHO နှင့် ပြန်လည်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်

အမေရိကန်နိုင်ငံဟာ WHO ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီးရဲ့ နိုင်ငံတကာ COVID 19 ကာကွယ်ဆေးဆိုင်ရာ COVAX အဖွဲ့နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှာ ဖြစ်ကြောင်း ကူးစက်ရောဂါဆိုင်ရာ အမေရိကန်ထိပ်တန်းပညာရှင် ဒေါက်တာ Anthony Fauci က ကြာသပတေးနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဟာ COVID- 19 ကပ်ရောဂါ ဆိုင်ရာတုန့်ပြန်ရေးနဲ့ ပြန်လည်နလံထူရေး အတွက် နိုင်ငံတကာနဲ့ လက်တွဲဆောင်ရွက်ဖို့ စီစဉ်နေတယ်ဆိုတာကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကြေညာကြောင်း ပြောသွားတာပါ။ သမ္မတဂျိုးဘိုင်ဒန်က က ဒီကနေ့ပဲ ညွှန်ကြားလွှာထုတ်ပြန်မှာ ဖြစ်ပြီး အဲဒီထဲမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ COVAX မှာ ပါဝင်ဖို့နဲ့ ဒီရောဂါဆိုင်ရာ ကာကွယ်ဆေး၊ ကုသမှုနဲ့ အညီအမျှ ရရှိရေး အပြင် သုတေသနနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက်ပါ နိုင်ငံတကာ လက်တွဲလုပ်ဆောင်နေတဲ့ ACT ကို ကူညီပံ့ပိုးဖို့ တွေပါပါဝင်ကြောင်း ပြောပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ကြီးအတွက် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုအပြင် အရင်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရှိစဉ်က ပေးထားတဲ့ ကတိကဝတ်တွေအတိုင်း ဆောင်ရွက်ဖို့ ရှိကြောင်းလည်းပြောပါတယ်။

WHO နဲ့ ပြန်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ်လို့ ကတိပေးထားတဲ့ ဂျိုးဘိုင်ဒန်က သူသမ္မတတာဝန်ယူပြီး ပထမနေ့မှာ ဒီအမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် ဒေါက်တာ Fauci ကပြောကြားလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မနှစ်က နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ဝူဟန်မှာ စတွေ့ခဲ့တဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တရုတ်ရဲ့ဖုံးကွယ်ထားမှုတွေကို WHO က အကူညီပေးနေတယ်လို့စွပ်စွဲပြီး အရင်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က WHO အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ကနေ အမေရိကန်နှုတ်ထွက်ကြောင်း မေလထဲမှာ ကြေညာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါက်တာ Fauci ရဲ့ ပြောကြားချက်အတွက် WHO အကြီးအကဲ Tedros Adhanom Ghebreyesus က ကြိုဆိုလိုက် ပြီး ဒါဟာ WHO အတွက်ရော ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအတွက်ပါ သတင်းကောင်းရတဲ့ နေ့ဖြစ်ကြောင်း ပြောပါတယ်။ ကြာသပတေးနေ့မှာပဲ COVAX အဖွဲ့ကြီးက ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ရာမှာ ဒီနှစ်ထဲမှာ ကမ္ဘာ့ဆင်းရဲတဲ့နိုင်ငံတွေကို COVID-19 ကာကွယ်ဆေး ၁.၈ ဘီလီယံကို ဖြန့်ဝေပေးဖို့ရှိကြောင်း ပြောပါတယ်။

ကမ္ဘာတလွှား ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် အကူးစက်ခံရသူ ၉ ၇ သန်းနီးပါးဖြစ်လာနေပြီး ဒီရောဂါကြောင့် သေဆုံးရသူ ၂ သန်းကျော်လာနေပြီလို့ Johns Hopkins စစ်တမ်းမှာ ဖေါ်ပြပါတယ်။

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေကတော့ ဒီရောဂါအတွက် ထွက်နေပြီဖြစ်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးကို အလျင်မီအောင် ထုတ်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေကြတာပါ။ 


ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

https://burmese.voanews.com/a/who-covid19-joebidan-covax-fauci-/5747444.html

မြန်မာ COVID-19 ရောဂါကူးစက်သူ ၄၂၅ ယောက်တိုးပြီး နောက်ထပ် ၁၈ ယောက် သေဆုံး

ရန်ကုန်မြို့ရှိ Quarantine စင်တာတခုမှာ ကိုဗစ်ရောဂါစစ်ဆေးပေးနေတဲ့ မြင်ကွင်း။ (အောက်တိုဘာ ၀၈၊ ၂၀၂၀)

မြန်မာနိုင်ငံ COVID-19 အတည်ပြုလူနာသစ်စာရင်းမှာ ဒီနေ့ ၄၂၅ ယောက် ထပ်တိုးပါတယ်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက် သောကြာနေ့အတွက် ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ည ၈ နာရီထုတ်ပြန်ချက်အရ အတည်ပြုလူနာ ၄၂၅ ယောက်၊ သေဆုံးလူနာ ၁၈ ယောက်ဖြစ်ပါတယ်။ သေဆုံးသူတွေထဲက ၁၈ ယောက်မှာ ၁၅ ယောက်က ရောဂါအခံရှိကြသူတွေဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့အတွက် စမ်းသပ်ခဲ့တဲ့ ဓာတ်ခွဲနမူနာ စုစုပေါင်းက ၁၇,၆၉၉ ခုဖြစ်ပါတယ်။

စုစုပေါင်းစာရင်းမှာတော့ အတည်ပြုလူနာ ၁၃၆,၅၉၁ ယောက်၊ သေဆုံးလူနာ ၃,၀၃၁ ယောက်နဲ့ ဆေးရုံက ဆင်းခွင့်ရသူ ၁၂၀,၅၄၃ ယောက်တို့ဖြစ်ကြပါတယ်။

ဗြိတိန်နိုင်ငံ Oxford တက္ကသိုလ်နဲ့ AstraZeneca ဆေးကုမ္ပဏီတို့ စမ်းသပ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ Serum Institute of India ဆေးကုမ္ပဏီက ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ Covishield ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ၁,၅၀၀,၀၀၀ မြန်မာနိုင်ငံကို ဒီနေ့ ရောက်လာပါပြီ။ ဒီကာကွယ်ဆေးတွေကို ပြည်နယ်နဲ့တိုင်း အသီးသီးကို စနေနေ့မှာ စတင် ဖြန့်ဝေပြီး ဦးစားပေးအဆင့်လိုက် ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ ကျန်းမာရေးဌာနတာဝန်ရှိသူက VOA မြန်မာပိုင်းကို ပြောပါတယ်။ အခုလက်ဆောင်ရတဲ့ ဆေးတွေအပြင် နောက်ထပ် ဆေး ၁,၅၀၀,၀၀၀ ကိုလည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံကနေ ဝယ်ယူထားပါတယ်။


ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

https://burmese.voanews.com/a/myanmar-covid-cases/5747894.html

 

ကျောက်ကြီးမြို့နယ်မှာ စစ်ပြေးဒုက္ခသည် တစ်ထောင်လောက် စားနပ်ရိက္ခာ ခက်ခဲနေ

ပဲခူးတိုင်း ညောင်လေးပင်ခရိုင် ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ထဲက တပ်မတော်နဲ့ KNU တပ်တွေ စစ်ရေးတင်းမာနေတဲ့ နေရာ စစ်ပြေးဒုက္ခသည်တွေအတွက် စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ အသုံးပစ္စည်းတွေ သွားပို့ပေးဖို့ အခက်အခဲတွေ ရှိနေပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်း ညောင်လေးပင်ခရိုင် ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ထဲမှာ တပ်မတော်နဲ့ KNLA တပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေလို့ ဒေသခံ တစ်ထောင်နီးပါး နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရပါတယ်။

ကျောက်ကြီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲက ရွာပေါင်း ခြောက်ရွာက အရပ်သားတွေ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေရတာလို့ လုံခြုံရေးအရ အမည်မဖော်လိုတဲ့ ဒေသခံတစ်ဦးက RFA ကိုပြောပါတယ်။

“လူထုတွေ စစ်ရှောင်တွေ ရောက်ရှိတဲ့နေရာတွေက နှစ်ဖက်တပ် တွေ့ဆုံမှုမှမရှိရင် ဘယ်သူတွေက သွားရဲမလဲ။ လူထုတွေကတော့ သွားလို့အဆင်မပြေသေးဘူးလေ။ စစ်ရှောင်က အားလုံးဆိုရင်တော့ ဒီ KNU တပ်မဟာ ၃ ထဲမှာဆိုရင်တော့ ၈၅၀ ကနေ ၁၀၀၀ ကြားမှာရှိသွားပြီး။ လောလောဆယ် ပြေးရတာက ငါးရွာ ခြောက်ရွာလောက် ပြေးနေရပြီးလေ”

ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ထဲက ထူးခါး၊ ခိုးပူ၊ ဆော်မီလူ၊ ခဲကော်ခူ၊ ခဲဒဲ စတဲ့ ကျေးရွာတွေက ပြည်သူတွေဟာ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ကတည်းက ထွက်ပြေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ ကျောက်ကြီးမြို့အရှေ့ဘက် မိုင် ၃၀ လောက်ဝေးတဲ့နေရာမှာ ခိုအောင်းနေရလို့ အစားအသောက်၊ ဆေးဝါးနဲ့ မရှိမဖြစ် အသုံးအဆောင်တွေ လိုအပ်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကရင်အရပ်ဖက် အဖွဲ့တွေကကူညီဖို့ သူတို့ရှိတဲ့နေရာဆီ သွားချင်ပေမယ့် လမ်းခရီး မလုံခြုံတဲ့အတွက် အခက်တွေ့နေရတယ်လို့ ကရင်လူမှုရေးအဖွဲ့က စောစိပယ်တယ်က ပြောပါတယ်။

“ခေါင်းဆောင်တွေ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် မတွေ့ဆုံဘဲနဲ့ ကျနော်တို့က သွားရောက်ကူညီဖို့ မရဲဘူးပေါ့။ နှစ်ဖက် တွေ့ဆုံမှပဲ ကျနော်တို့သွားရဲမယ်လေ။ နှစ်ဖက်တွေ့ဆုံပြီးသွားရင် ဥပမာ အစိုးရဘက်ကလည်း သူ့တပ်တွေကိုထိန်း ဒီဘက်ကလည်းထိန်းပေါ့။ မဟုတ်ရင် ကျနော်တို့ မသွားရဲဘူးအဲလမ်းက”

အစားအစာ၊ ဆေးဝါး၊ အနွေးထည်တွေနဲ့စောင်၊ တာလပတ်တွေက အဓိက လိုအပ်တယ်လို့ ကရင်လူငယ်ကွန်ရက်(KYN) အဖွဲ့က စောကျော်လင်းဦးက ပြောပါတယ်။

“အခု နောက်ဆုံးအခြေအနေအရ စစ်ရှောင်ဦးရေက တစ်ထောင်နီးပါး ရှိလာပြီပေါ့နော်။ သူတို့တွေအတွက် ကျနော်တို့ သိရတာက လိုအပ်တာတော့ အခြေခံ စားသောက်တဲ့ အစားအစာတွေ ဆေးဝါးတို့ အခု ရာသီဥတုမှာ အနွေးထည်တို့ စောင်တို့ အဲလိုမျိုးတွေပေါ့နော်။ ပြီးတော့ အမိုးအကာတွေလုပ်ဖို့ တာလပတ်တို့ မိုးကာတို့ ဒါလေးတွေ လတ်တလော လိုအပ်နေပါတယ်။ ဒါတွေက ကျနော်ဘက်က သိရတဲ့ ဟာတွေပေ့ါနော်”

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့က ပဲခူးတိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ကရင်တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီး နော်ပွယ်စေးက စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေအတွက် အစားအသောက်၊ ဆေးဝါးပစ္စည်းတွေ စောင်နဲ့ အနွေးထည်တွေကို ကျောက်ကြီးမြို့နယ်မှာရှိတဲ့ KNU ဆက်ဆံရေးရုံးမှာ ကရင်လူမှုရေးအဖွဲ့ကို ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဝန်ကြီး နော်ပွယ်စေးကို RFA က ဆက်သွယ်တဲ့အခါ အစိုးရအစည်းအဝး တက်နေတဲ့အတွက် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။

လက်ရှိမှာ အလှူရှင်တွေဆီကရထားတဲ့ ထောက်ပံ့ပစ္စည်းတွေ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေဆီ ရောက်ဖို့ အခက်ခဲရှိနေပါတယ်။

နှစ်ဖက်တပ်တွေ ဖယ်ရှားပေးဖို့နဲ့ နှစ်ဖက်ခေါင်းဆောင်တွေ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြဖို့ လိုတယ်လို့ KNU ကျောက်ကြီးမြို့နယ် အတွင်းရေးမှူး စောဆာဝါးက RFA ပြောပါတယ်။

“ပစ္စည်းတွေကများရင် ထမ်းသွားလို့တော့ မရတော့ဘူးလေ။ သွားလာဖို့ အခက်ခဲတွေရှိရင် နှစ်ဖက် တပ်တွေ အဲနေရာမှာ မနေကြနဲ့ပေါ့။ မနေဖို့အတွက် ဆွေးနွေးကြပေါ့ ကျနော်က အဲလိုပဲ နားလည်တယ်။ နှစ်ပေါင်းများစွာဖြစ်လာတဲ့ စစ်ရေးပဋိက္ခကို နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ ဖြေရှင်းမယ်။ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ ဖြေရှင်းမယ်ဆိုတာ NCA စာချုပ်ထိုးခဲ့ကြတာပဲ။ နှစ်ဖက်ခေါင်းဆောင် ထိပ်ပိုင်း ခေါင်းဆောင်တွေက လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြတာပဲ။ အဲဒီတော့ အဲနည်းနဲ့ပဲ ဖြေရှင်းကြရမှာပေါ့။ အခြားနည်းတော့ ကျနော်မသိဘူး။ ဒါကကျနော်ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအမြင်ပါ”

တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ကို RFA က ဒီကနေ့ ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့်လည်း ဆက်သွယ်လို့ မရခဲ့ပါဘူး။

အဲဒီဒေသမှာ တပ်မတော်ဘက်က လမ်းဖောက်ဖို့ KNU နဲ့ သဘောတူချက်မရပဲ တင်းမာနေတာ တစ်နှစ်ကျော် နှစ်နှစ်နီးပါးရှိနေပါပြီ။ ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း KNU ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေဖြစ်ကြတဲ့ တပ်မဟာ (၅)၊ တပ်မဟာ ၃ နယ်မြေတွေမှာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားနေတာကြောင့် ဒေသခံ လေးထောင်နီးပါး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်ထဲက တိုက်ပွဲတွေ ရပ်တန့်ပေးဖို့အတွက် ပြည်တွင်းအရပ်ဖက် လူမှုအဖွဲ့အစည်း ၁၇၂ ဖွဲ့တို့က နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ထံ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့က အိတ်ဖွင့်ပေးစာ ပေးပို့ထားပါတယ်။


RFA Burmese

https://www.rfa.org/burmese/news/kyaukkyi-refugees-food-shortage-01222021064441.html

ပုဏ္ဏားကျွန်းက ဒုက္ခသည်စခန်း ရိက္ခာပြတ်နေ

ပုဏ္ဏားကျွန်းက ဒုက္ခသည်စခန်း ရိက္ခာပြတ်နေ ရခိုင်ပြည်နယ် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် စက်မှုဇုန်ကွင်း စစ်ဘေးဒုက္ခသည်စခန်းကို တွေ့ရစဉ် / Photo: RFA

ရခိုင်ပြည်နယ် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် စက်မှုဇုန်ကွင်း စစ်ဘေးဒုက္ခသည်စခန်းမှာ ဇန်နဝါရီလအတွက် အစိုးရရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှု မရသေးလို့ ဆန်ရိက္ခာ ပြတ်လပ်နေတယ်လို့ စခန်းစီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ ခေါင်းဆောင် ဦးမောင်အေးရွှေက RFA ကိုပြောပါတယ်။

ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဦးစီးဌာနကနေတစ်ဆင့် ပေးအပ်တဲ့ အစိုးရရဲ့ ဆန်ရိက္ခာကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့က နောက်ဆုံးရရှိခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီလအတွက် ပေးတာမရှိသေးလို့ ဆန်ရိက္ခာ အခက်အခဲဖြစ်နေတာ ငါးရက်ခန့်ရှိနေပြီလို့ ပြောပါတယ်။

မနေ့က ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့ (WFP) က လူတစ်ဦး ငွေတစ်သောင်းခွဲကျပ် လာရောက် ထောက်ပံ့ ပေးခဲ့တာကြောင့် အဲဒီငွေနဲ့ပဲ အခုရက်ပိုင်းတွေအတွက် စားနပ်ရိက္ခာပြဿနာကို ဖြေရှင်းနေရတယ်လို့ ဦးမောင်အေးရွှေက ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု ဦးစီးဌာန ပြည်နယ်မှူး ဦးဝင်းဇော်ဌေးကတော့ ဒုက္ခသည်တွေ ကို အချိန်မီထောက်ပံ့ဖို့ ကြိုးစားနေကြောင်း၊ အခုလက်ရှိမှာ စစ်တွေမြို့က ဒုက္ခသည်စခန်းတွေကို ထောက်ပံ့ပြီးနောက် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်က စခန်းတွေကို ဆက်လက်ထောက်ပံ့မှာဖြစ်ကြောင်း ပြောပါတယ်။

စက်မှုဇုန်ကွင်းဒုက္ခသည်စခန်းမှာ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် ကျောက်ဆိပ်၊ သာစည်၊ ပိန္နဲတော၊ ဒိုးတန်းနဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ်က နှမဒါ၊ မီးလက်ဝ စတဲ့ကျေးရွာတွေက အိမ်ထောင်စု ၂၂၁ စုနဲ့ လူဦးရေ ၈၉၁ စု ခိုလှုံနေကြတာပါ။

ဒီစခန်းဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့က တည်ဆောက်ထားတဲ့ စခန်းတစ်ခုဖြစ်ပေမယ့် သောက်သုံးရေ ဖြန့်ဝေတဲ့စနစ် မရှိတာကြောင့် ဒုက္ခသည်တွေဟာ အနီးအနားရွာတွေမှာရှိတဲ့ ရေကန်တွေကိုသွားရောက်ပြီး အသုံးပြုနေကြရပါတယ်။


RFA Burmese

https://www.rfa.org/burmese/news/food-shortage-in-ponnagyun-refugees-camp-01222021043610.html

ရေးမြို့နယ်တွင် မော်တော်ယာဉ်တစ်စီး အရှိန်လွန်ကာ ချောင်းထဲထိုးကျ၊ ယာဉ်ပေါ်ပါ အမျိုးသား နှစ်ဦး သေဆုံး


ရေး၊   ၂၂  ဇန်နဝါရီ

မွန်ပြည်နယ်၊ ရေးမြို့၊ မြသီတာစျေးအနီး ချောင်းထဲသို့  ကားတစ်စီး ထိုးကျမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ယာဉ်ပေါ်ပါ အမျိုးသား ၂ ဦး သေဆုံးသွားကြောင်း ရေးမြို့မရဲစခန်းမှ  သိရသည်။

“ယောက္ခမနဲ့ သမက် ပါတာ။  နှစ်ယောက်စလုံး သေဆုံးသွားပါတယ်။ 

လီဗာနဲ့ ဘရိတ် မှားနင်းလို့ဖြစ်တာလို့ အကြမ်းဖျဉ်း သိရပါတယ်” ဟု ရေးမြို့မရဲစခန်းမှ စခန်းမှူး ဒုရဲမှူး ဝင်းမြင့်က ပြောသည်။


ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီက ကမ်းနားလမ်းမှ Honda Fit အမျိုးအစား အဖြူရောင်ယာဉ်သည် ရုတ်တရက် အရှိန်လွန် ထိုးကျသွားခြင်းဖြစ်ပြီး နံနက် ၁၁ နာရီက ကမ်းပေါ် ဆယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။

ဆယ်ယူရရှိသော ကားအတွင်း၌ ၇၀ အရွယ် ယောက္ခမဖြစ်သူ ဦးရွှေလာနှင့် သမက်ဖြစ်သူ အသက် ၅၀ ခန့်ရှိ ဦးစိုးမြင့်တို့အား သေဆုံးလျက်တွေ့ရကြောင်း၊ လတ်တလောတွင် ၎င်းတို့၏ နေရပ်လိပ်စာအား စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း၊ သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို ရေးမြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်စစ်ဆေးနေကြောင်း သိရသည်။


ရွှေမြင့်ဦး(ရွှေပြည်သာ)

Myanmar Digital News

https://www.facebook.com/MyanmarDigitalNews/

ကိုဗစ်ကြောင့် အမေရိကန်မှာ သေဆုံးသူ ၅ သိန်းထိ ရှိလာနိုင်ကြောင်း သမ္မတဘိုင်ဒန်သတိပေး

Pennsylvania ပြည်နယ် Philadelphia မြို့မှာ ကိုဗစ်စစ်ဆေးပေးနေတဲ့ မြင်ကွင်း။ (ဇန်နဝါရီ ၁၈၊ ၂၀၂၁)

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ COVID-19 ကပ်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ ရှေ့လကျရင် ၅၀၀,၀၀၀ လောက်အထိရှိသွားနိုင်တယ်လို့ သမ္မတ Joe Biden က သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ကပ်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေး Biden အစိုးရသစ်ရဲ့ အစီအစဉ်တွေကို ကြာသပတေးနေ့က ရှင်းလင်းပြစဉ်က ခုလို ပြောကြားခဲ့တာပါ။

အခြေအနေတွေ ပြန်ကောင်းမလာခင် ပိုဆိုးလာဦးမယ့်အကြောင်းနဲ့ ရှေ့လမှာ သေဆုံးသူအရေအတွက် ၅၀၀,၀၀၀ လောက်အထိ တိုးလာနိုင်ကြောင်း သမ္မတ Joe Biden ပြောပါတယ်။ ကပ်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေး လိုအပ်တဲ့ကူညီ ထောက်ပံ့မှုတွေကို အစိုးရသစ်က ဆောင်ရွက်နေကြောင်းလည်း စာမျက်နှာ ၁၉၈ မျက်နှာပါတဲ့ အစီအစဉ်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သမ္မတက အိမ်ဖြူတော်မှာ သတင်းထောက်တွေကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ရမယ့်ကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သမ္မတအမိန့် ထုတ်ပြန်ချက် ၁၀ ခုကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပါတယ်။ သမ္မတ Biden ရဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေထဲမှာ ရက် ၁၀၀ အတွင်း အမေရိကန်ပြည်သူ သန်း ၁၀၀ ကို ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးရေးလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

နိုင်ငံတဝန်းမှာ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ အထောက်အပံ့နဲ့ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးတဲ့ နေရာ ၁၀၀ ကိုလည်း ဖွင့်လှစ်မှာဖြစ်ပါတယ်။ သန်း ၁၀၀ ကို ရက် ၁၀၀ အတွင်း ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးမယ့် ရည်မှန်းချက်ဟာ လက်တွေ့ ဖြစ်နိုင်တဲ့ ရည်မှန်းချက်ဖြစ်တယ်လို့ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါဆိုင်ရာ ထိပ်တန်းအကြံပေး Dr. Anthony Fauci ကလည်းပြောကြားပါတယ်။ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာ ၂၄ သန်းကျော်၊ သေဆုံးသူ ၄၀၁,၀၀၀ ထက် မနည်းရှိနေပါပြီ။ နိုင်ငံတဝန်း ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးသူကတော့ လောလောဆယ် ၁၆ သန်းလောက်ရှိပါတယ်။ တချို့ပြည်နယ်တွေမှာ ကာကွယ်ဆေး မလောက်ငှတဲ့ အခြေအနေတွေလည်း ကြုံနေကြပါတယ်။


ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

https://burmese.voanews.com/a/covid-main-us/5747738.html

ကိုဗစ်ကူးစက်မှု အရှိန်မြှင့်တားဆီးရေးအမိန့် သမ္မတ Biden လက်မှတ်ထိုး

ကိုဗစ်ကူးစက်မှု အရှိန်မြှင့်တားဆီးရေးအမိန့် သမ္မတ Biden လက်မှတ်ထိုး 

အမေရိကန်သမ္မတသစ် ဂျိုးဘိုင်ဒန်ဟာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါ ကူးစက်မှုတားဆီးနိုင်ရေးကို သူ သမ္မတတာဝန်ယူပြီး နောက်တနေ့ဖြစ်တဲ့ ကြာသပတေးနေ့မှာပဲ အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်လာသလို ကျောင်းနဲ့ စီးပွါးရေးလုပ်ငန်းတွေ စိတ်ချစွာပြန်ဖွင့်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားရင်း ကာကွယ်ဆေးနဲ့ ဆေးပစ္စည်းတွေ တိုးထုတ်ဖို့ အပါအဝင် အမိန့်ထုတ်ပြန်ချက် ၁၀ ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပါတယ်။

လာမယ့် လအတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံတလွှားမှာ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ ထောက်ပံ့မှု နဲ့ ဒေသဆိုင်ရာ ကာကွယ်ဆေးထိုးစင်တာ ပေါင်း ၁၀၀ ကို ဖွင့်နိုင်ဖို့နဲ့ တချိန်ထည်းမှာပဲ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ရှိမရှိ စစ်ဆေးမှုတွေ တိုးလုပ်ဖို့ ကြိုးစားနေပါတယ်။ အခုအချိန်ထိဆို ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးတဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသားက ၁၆ သန်းလောက်ရှိပါတယ်။

အမေရိကန်နိုင်ငံသားတွေ ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ လုံခြုံစိတ်ချစွာ အလုပ်ခွင်ပြန်ဝင်နိုင်ဖို့နဲ့ ဒီကပ်ရောဂါ ကူးစက်မှုလေ ျှာ့ချနိုင် ဖို့တွေ အတွက် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ဆိုင်ရာရန်ပုံငွေ ၁.၉ ထရီလီယံ ထပ်ပေးဖို့ သမ္မတဘိုင်ဒန်က လွှတ်တော်ကို ပန်ကြားထားမှုကို အားဖြည့်တဲ့ အနေနဲ့ ဒီအမိန့်တွေကို ထုတ်ပြန်တာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း သမ္မတအိမ်ဖြူက ပြောပါတယ်။

အာဏာအလွဲအပြောင်းကာလအတွင်း ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မရှိပဲ ဒီရောဂါ အတွက် ကာကွယ်ဆေးဖြန့်ဖြူးရေး အစီအစဉ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နားလည်အောင် သူတို့ရဲ့ ကြိုးစားမှုကိုလည်း တားဆီးတာတွေရှိတယ်လို့ ဘိုင်ဒန့်အဖွဲ့တာဝန်ခံ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ကျန်းမာရေးနဲ့ လူမှုဝန်ဆောင်မှုဝန်ကြီး Alex Azar ကတော့ သူတို့ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာနှောင်းပိုင်းကစပြီး အရွေးကောက်ခံသမ္မတဘိုင်ဒန်ရဲ့ အကူးအပြောင်းကာလ တာဝန်ခံ အဖွဲ့နဲ့ အကြိမ်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။


ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)

https://burmese.voanews.com/a/covid-joe-biden-executive-order-/5747469.html

မြန်မာမှာ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး နောက်တပတ် စထိုးမယ်

ကိုဗစ်ရှီးကာကွယ်ဆေးကို သာမန် ရေခဲသေတ္တာအပူချိန် ၂ ဒီဂရီကနေ ၈ ဒီဂရီကြား ထားရှိနိုင်

မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယအစိုးရက လှူဒါန်းတဲ့ ကာကွယ်ဆေး အလုံးပေါင်း ၁.၅ သန်း ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ရန်ကုန်မြို့ကို ရောက်ရှိလာပြီး လာမယ့် သီတင်းပတ်မှာ စတင်ထိုးနှံပေးတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံကို ပထမဦးဆုံး ရောက်ရှိလာတဲ့ ဒီကာကွယ်ဆေးဟာ ကိုဗစ်ရှီး (Covishield) လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် အက်စထရာဇန်နကာ ကုမ္ပဏီနဲ့ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဆီရမ် အင်စတီကျု (Serum Institute) တို့ ပူးတွဲထုတ်လုပ်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးဖြစ်ပါတယ်။

ဒီကာကွယ်ဆေးဟာ လူတဦးကို ၂၈ ရက်ခြားပြီး နှစ်ကြိမ် ထိုးနှံရမှာ ဖြစ်ပြီး လောလောဆယ်တော့ လူဦးရေ ၇ သိန်းခွဲကိုသာ ထိုးနှံနိုင်ဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကာကွယ်ဆေး ဦးစားပေးထိုးနှံပေးမယ့် သူတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြည်သူတွေကို အခုလို အသိပေးခဲ့ပါတယ်။

ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ရန်ကုန်မြို့ကို ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး စတင်ရောက်

"ပထမဦးစားပေး ထိုးပေးမှာကတော့ ရှေ့တန်းမှာ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေဖြစ်တယ်။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေလည်း ပါတယ်။ ဒုတိယကတော့ နိုင်ငံယန္တရားလည်ပတ်နိုင်ဖို့အတွက် အဓိက ကျတဲ့ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေနဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေကို ထိုးပေးမှာ ဖြစ်တယ်။ ပထမအုပ်စုထဲမှာ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကိုလည်း ထည့်ထားတယ်" လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြောပါတယ်။

နောက်တဆင့်အနေနဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ပြန့်ပွားမှု များတဲ့ နေရာတွေ၊ အထူးသဖြင့် လူဦးရေထူထပ်ပြီး Stay At Home အိမ်မှာပဲနေကြဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ မြို့နယ်တွေကလူတွေကို ထိုးပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတွေ ထပ်ရောက်လာတာနဲ့အမျှ အသက်ကြီးရင့်ပြီး ရောဂါအခံရှိသူတွေ၊ ကိုဗစ် ကူးစက်ခံရဖို့ လွယ်တဲ့ သူတွေကို ဦးစားပေးထိုးနှံသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဆိုပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံထုတ် ကိုဗစ်ရှီး (Covishield) ကာကွယ်ဆေးဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံထုတ် တခြား ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတွေလို အင်မတန်အေးခဲတဲ့ အပူချိန်မှာ ထားစရာမလိုဘဲ သာမန် ရေခဲသေတ္တာအပူချိန် ၂ ဒီဂရီကနေ ၈ ဒီဂရီကြား ထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံတချို့မှာ စတင်ထိုးနှံနေပြီဖြစ်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေနဲ့ ထပ်ထွက်လာမယ့် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတွေ

ဒါ့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ကာကွယ်ဆေးထိုးစီမံချက်က ကာကွယ်ဆေးတွေ သိုလှောင်နေတဲ့ အချိန်ပဲဖြစ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အခက်အခဲမရှိဘူးလို့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေက ပြောပါတယ်။

ဒီကနေ့ မြန်မာနိုင်ငံကို ရောက်ရှိလာတဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေကို လောလောဆယ်မှာ ရန်ကုန်မြို့မှာ ထားရှိသိုလောင်ထားပြီး တနိုင်ငံလုံးအနှံ့ ဖြန့်ချိသွားမယ်လို့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာထွန်းမြင့်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

"ခန့်မှန်းထားတာတော့ ဒီလမကုန်ခင် ၂၇၊ ၂၈ ရက်လောက်မှာ စထိုးမယ်လို့ မှန်းထားပါတယ်။ အဲဒီအတွက် စစချင်း မနက်ဖြန်ကို တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် အားလုံးကို ရန်ကုန်ကနေ ဖြန့်မယ်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံပေးမယ့်သူတွေကို မနက်ဖြန်မှာ သင်တန်းထပ်ပေးမယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံကနေ လူဦးရေ ၁၅ သန်းစာ ကာကွယ်ဆေး ဝယ်ယူဖို့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားပြီး မကြာခင်မှာ ဝယ်ယူထားတဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေရောက်လာဖို့ရှိတယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။

ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း ကိုဗစ်-၁၉ ကို ရှေ့တန်းက တိုက်ဖျက်နေသူတွေကို ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံပေးမယ့် အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးက ပါမောက္ခဒေါက်တာ မော်မော်ဦးက အခုလို ပြောပါတယ်။

"လူနာနဲ့ထိတွေ့တဲ့သူတွေအားလုံးကို အရင်ဆုံး ထိုးမှာပါ။ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းမှာ ဝန်ထမ်း ၈ ထောင်လောက် ရှိမယ်။ ဆရာဝန် သူနာပြုတင်မကဘူး၊ လူနာနဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့နေတဲ့ သူတွေအားလုံးကိုလည်း ထိုးမယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြည်သူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို အရင်စစ်ဆေးပြီးမှသာ ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးမှာ ဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ဆေးထိုးတဲ့နေရာမှာလည်း အရေးပေါ် ဆေးကုသဖို့အတွက် လိုအပ်တာတွေ အဆင်သင့်ထားရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။


ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးတဲ့သူစာရင်းကိုလည်း အီလက်ထရောနစ်စနစ်နဲ့ မှတ်တမ်းတင်ထားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဗဟိုကူးစက်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးက ပြောပါတယ်။

မကြာမီ ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခွင့်ရတော့မှာ ဖြစ်ပေမယ့် ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်တွေကို ဆက်လက်လိုက်နာဖို့ လိုတယ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က တိုက်တွန်းပါတယ်။

"ကာကွယ်ဆေးရဲ့ အာနိသင်နဲ့ ပတ်သက်လို့ သေသေချာချာ အားလုံး မသိသေးပါဘူး။ ဒါဟာ တကမ္ဘာလုံးအတွက် စမ်းသပ်ကာလပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်လောက်ထိ ထိရောက်မလဲ၊ ဘယ်လောက်ကြာကြာ ထိရောက်မလဲ၊ ဒါတွေဟာ အခုထက်ထိ သေသေချာချာ မပြောနိုင်သေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးတဲ့အချိန်မှာလည်း ကိုယ့်ရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ။ သတိထားပါ။ မပေါ့ကြပါနဲ့။"


တရုတ်ကလည်း ကာကွယ်ဆေး လှူဖို့ရှိ

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်ဆေး ဝယ်ယူဖို့အတွက် မြန်မာအစိုးရက ပြည်သူတွေကို ရန်ပုံငွေ ထည့်ဝင်ဖို့ ဆော်သြထားပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ရန်ပုံငွေ မြန်မာကျပ်ငွေ ၁၈.၇၈၁ ဘီလီယံ ရရှိထားတယ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြောပါတယ်။

ဒီအလှူငွေတွေနဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေ ထပ်မံဝယ်ယူသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံကလည်း မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး အလုံးပေါင်း ၃၀၀,၀၀၀ ပေးလှူသွားမယ်လို့ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို လာရောက်ခဲ့တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယီက ကတိပေးပြောကြားထားပါတယ်။ 


BBC Burmese

https://www.bbc.com/burmese/world-55768395

အချိန်နဲ့တပြေးညီ သတင်းများ ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ facebook "like" ကို နှိပ်ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကို လည်း သတင်းများ ဆက်သွယ်ပေးပို့နိုင်ပါသည်။
 

Advertisement

 

အသစ် တင်သမျှ သတင်းများ အလို အလျှောက်ပို့ ပေးပါမည်

ကျန်းမာရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေး

တစ်ပတ်အတွင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ သတင်းများ