ကျောက်စိမ်းတွင်း မြေပြိုမှုနဲ့ လုပ်ငန်းရှင် သုံးဦးကို ဖမ်းဆီးထား


(Unicode)⤵⤵⤵
 ကချင်ပြည်နယ်၊ ဖားကန့် ကျောက်စိမ်းတွင်း မြေပြိုကျမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သယံဇာတနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးအုန်းဝင်းဦးဆောင်တဲ့ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ကော်မတီက စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီးနောက် ရေမဆေးကျောက် လုပ်ငန်းရှင် (ဒေသအခေါ်) ရေမဆေးလောပန်း သုံးဦးကို ဖမ်းဆီးထားပြီး နောက်ထပ်လုပ်ငန်းရှင်တွေကိုလည်း အရေးယူသွားဖို့ ရှိတယ်လို့ ဖားကန့်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးတင့်စိုးက ပြောပါတယ်။

စုံစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ရဲ့ စစ်ဆေးမှုအရ ပြန်လည် အသက်ရှင် လွတ်မြောက်လာသူတွေဟာ ရေမဆေးကျောက် လုပ်ငန်းရှင်တွေက ဝင်ရောက်ရှာဖွေခိုင်းတာ ဖြစ်တယ်ဆိုပြီး ပြောတဲ့အတွက် ဖမ်းဆီးတာဖြစ်တယ်လို့ ဦးတင့်စိုးက ပြောပါတယ်။

ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းက ဖားကန့်မြို့နယ် ဝှေခါကျေးရွာ မြေပြိုမှုကြောင့် လူပေါင်း ၁၇၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ၆၀ ကျော်ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဖွဲ့စည်းပေးလိုက်တဲ့ စုံစစ်ရေး အဖွဲ့ဟာ ဖားကန့်မြို့နယ်မှာ သုံး ရက်ကြာ စစ်ဆေးခဲ့ပြီး သေဆုံးသွားသူတွေ ဒဏ်ရာရရှိသွားသူတွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့လှူဒါန်းခဲ့ကြပါတယ်။

ဖားကန့်မြေပြိုမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကချင်ပြည်နယ် လုံခြုံရေးနဲ့ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးနဲ့ တပ်မှူး တစ်ဦးကို မူလစစ်ဘက်တာဝန်တွေ ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေဆိုပြီး အရေးယူခဲ့တယ်လို့ တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြောထားပါတယ်။

ဗြိတိန်နိုင်ငံအခြေစိုက် Global Witness အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျောက်စိမ်းလုပ်ငန်းကရတဲ့ ဝင်ငွေဟာ ၂ဝ၁၄ တစ်နှစ်တည်းမှာတင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၁ ဘီလီယံနဲ့ ညီမျှပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ တရားဝင် ကုန်ထုတ်တန်ဖိုး GDP ရဲ့ ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းရှိတယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

၁၉၉ဝ ပြည့်လွန် နှစ်တွေကစလို့ ကျောက်စိမ်းလုပ်ငန်းနဲ့ သယံဇာတလုပ်ငန်း အမြတ်အစွန်းတွေကို အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ အပါအဝင် ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေရဲ့ မိသားစုတွေက လက်ဝါးကြီးအုပ် ရယူပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်းမှာတင် အကျိုးအမြတ် ဒေါ်လာသန်း ၂၂ဝ ရခဲ့ကြတယ်လို့ ဖော်ပြထား ပါတယ်။

RFA Burmese
----------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ေက်ာက္စိမ္းတြင္း ေျမၿပိဳမႈနဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ သုံးဦးကို ဖမ္းဆီးထား

 ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန႔္ ေက်ာက္စိမ္းတြင္း ေျမၿပိဳက်မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သယံဇာတနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဝန္ႀကီး ဦးအုန္းဝင္းဦးေဆာင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ေကာ္မတီက စုံစမ္းစစ္ေဆးၿပီးေနာက္ ေရမေဆးေက်ာက္ လုပ္ငန္းရွင္ (ေဒသအေခၚ) ေရမေဆးေလာပန္း သုံးဦးကို ဖမ္းဆီးထားၿပီး ေနာက္ထပ္လုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုလည္း အေရးယူသြားဖို႔ ရွိတယ္လို႔ ဖားကန႔္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင့္စိုးက ေျပာပါတယ္။

စုံစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ စစ္ေဆးမႈအရ ျပန္လည္ အသက္ရွင္ လြတ္ေျမာက္လာသူေတြဟာ ေရမေဆးေက်ာက္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ဝင္ေရာက္ရွာေဖြခိုင္းတာ ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး ေျပာတဲ့အတြက္ ဖမ္းဆီးတာျဖစ္တယ္လို႔ ဦးတင့္စိုးက ေျပာပါတယ္။

ဇူလိုင္လ ၂ ရက္ေန႔ မနက္ပိုင္းက ဖားကန႔္ၿမိဳ႕နယ္ ေဝွခါေက်း႐ြာ ေျမၿပိဳမႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၁၇၀ ေက်ာ္ ေသဆုံးၿပီး ၆၀ ေက်ာ္ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ဖြဲ႕စည္းေပးလိုက္တဲ့ စုံစစ္ေရး အဖြဲ႕ဟာ ဖားကန႔္ၿမိဳ႕နယ္မွာ သုံး ရက္ၾကာ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ေသဆုံးသြားသူေတြ ဒဏ္ရာရရွိသြားသူေတြကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့လႉဒါန္းခဲ့ၾကပါတယ္။

ဖားကန႔္ေျမၿပိဳမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ လုံၿခဳံေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီးဌာန ဝန္ႀကီးနဲ႔ တပ္မႉး တစ္ဦးကို မူလစစ္ဘက္တာဝန္ေတြ ျပန္လည္ထမ္းေဆာင္ေစဆိုၿပီး အေရးယူခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမႉး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာထားပါတယ္။

ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ Global Witness အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းကရတဲ့ ဝင္ေငြဟာ ၂ဝ၁၄ တစ္ႏွစ္တည္းမွာတင္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလီယံနဲ႔ ညီမွ်ၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလုံးရဲ႕ တရားဝင္ ကုန္ထုတ္တန္ဖိုး GDP ရဲ႕ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

၁၉၉ဝ ျပည့္လြန္ ႏွစ္ေတြကစလို႔ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းနဲ႔ သယံဇာတလုပ္ငန္း အျမတ္အစြန္းေတြကို အၿငိမ္းစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေ႐ႊ အပါအဝင္ ထိပ္တန္းစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြရဲ႕ မိသားစုေတြက လက္ဝါးႀကီးအုပ္ ရယူပိုင္ဆိုင္ခဲ့ၾကၿပီး၊ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္တည္းမွာတင္ အက်ိဳးအျမတ္ ေဒၚလာသန္း ၂၂ဝ ရခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထား ပါတယ္။

RFA Burmese
https://www.facebook.com/rfaburmese

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်က လေထဲက ဘယ်လိုကူးတာလဲ

တီဘီရောဂါဟာ လေထဲက ကူးစက်နိုင်ကြောင်း လူသိများတဲ့ ရောဂါတစ်ခုဖြစ်
(Unicode)⤵⤵⤵
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ထိတွေ့ခဲ့တဲ့ ရုပ်ဝတ္ထု မျက်နှာပြင်တွေပေါ်က တစ်ဆင့် ဒီဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခြင်းကိုသာ တစ်ခုတည်းသော ဒီပိုး ကူးစက်ခြင်းနည်းလမ်းပဲလို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO က လတ်တလောကာလအထိ ယူဆထားခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီကူးစက်ပုံအရ ဒီပိုးကူးစက်ခံနေရသူတွေ ချောင်းဆိုး၊ နှာချေရာက ထွက်လာတဲ့ တံတွေးစက်နဲ့ ထိတွေ့ထားတဲ့ အရာတွေနဲ့ အခြားသူတွေက ထိတွေ့မိရာကနေ ကူးစက်တာကို ဆိုလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့်လည်း လက်ဆေးတာကို အဲဒီ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ဖို့ အဓိက နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ယူဆခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အခုအချိန်မှာတော့ တချို့အခြေအနေတွေမှာ ဒီလို လေထဲက ကူးစက်ခြင်းဖြစ်နိုင်ချေကို ဘေးဖယ်ထားလို့ မရဘူး ဆိုတာကို ဒီအဖွဲ့က အသိအမှတ်ပြုလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို လေထဲက ကူးစက်ပုံအရ ဆိုရင် ဒီပိုးရှိသူတွေ စကားပြောတာ၊ အသက်ရှူတာကတစ်ဆင့် ထွက်လာတဲ့ တံတွေးစက်ငယ်ကလေးတွေ ကနေပါ တခြားသူတွေကို ကူးစက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီလို ကူးစက်ခြင်းအတွက် သက်သေတွေသာ ခိုင်လုံမယ်ဆိုရင် အဆောက်အအုံတစ်ခုခုအတွင်း ရှိနေသူတွေ ဒီပိုးမကူးအောင် လိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်း အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်က လေထဲက ကူးစက်နိုင်ကြောင်း အတည်ပြုလိုက်ရင် လိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်းတွေ ပြောင်းလဲနိုင်
လေထဲကနေ ရောဂါပိုး ဘယ်လို ကူးစက်တတ်သလဲ

လေထဲမှာ ဗိုင်းရပ်စ် ဒါမှမဟုတ် ဘက်တီးရီးယားတွေ ပါနေတဲ့ အမှုန်တွေဟာ လေထဲမှာ နာရီနဲ့ချီ ရှိနေတတ်ပြီး လူတွေက ဒါတွေကို အသက်ရှူသွင်းမိတဲ့အခါမှာ ရောဂါ ကူးစက်တတ်ပါတယ်။

အဲဒီ အလွန်သေးငယ်တဲ့ အမှုန်တွေ လေထဲမှာ ဖြန့်ကြက် တည်ရှိနိုင်တဲ့ အကျယ်အဝန်းကလည်း ကြီးမားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တီဘီ၊ အဆုတ်ရောင် နမိုးနီးယား ရောဂါနဲ့ အဖျား ရောဂါတွေဟာ အဲဒီလို လေထဲက ကူးစက်တတ်တဲ့ ရောဂါတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဟာလည်း အဲဒီရောဂါတွေလိုပဲ အရံအတား အမိုးအကာ ရှိတဲ့ အဆောက်အအုံအတွင်းနဲ့ ပြင်ပက လူထူထပ်တဲ့ နေရာတွေမှာပါ လေထဲက တစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ချေရှိတဲ့ သက်သေရှိတယ်လို့လည်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။
အလုံပိတ် ဒါမှမဟုတ် လေဝင်လေထွက် မကောင်းတဲ့ နေရာတခုမှာ လူလူချင်း ခပ်ခွာခွာ နေရုံနဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ပြန့်ပွားမှု ကာကွယ်ဖို့ မလုံလောက်နိုင်
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်က လေထဲမှာ ဘယ်လောက် ကြာကြာ ရှိနေနိုင်လဲ

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို ဓါတ်ခွဲခန်းထဲက လေထုမှာ ဖြန်းကြည့်ပြီး လေ့လာချက်တွေအရ ဒီပိုးဟာ လေထဲမှာ အနည်းဆုံး သုံးနာရီ ရှိနေနိုင်တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ တချို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ ဒီလိုတွေ့ရှိမှုဟာ ဓါတ်ခွဲခန်းထဲမှာသာ ဖြစ်တဲ့အတွက် လက်တွေ့ တကယ့်လေထုထဲမှာဆိုရင်တော့ ရလဒ်က အပြောင်းအလဲ ရှိနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လူတစ်ယောက်တည်းကနေ လူပေါင်းများစွာကို ဒီပိုးကူးစက်သွားဖူးတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေကြောင့်လည်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဟာ လေထဲက ကူးစက်နိုင်သလားဆိုတဲ့ သံသယဝင်မှုတွေကို ပိုမို အားကောင်းလာစေခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန်နိုင်ငံ ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်က မောင့်ဗာနွန်မြို့မှာ လူတစ်ယောက်တည်းကနေ ၄၅ ယောက်ထက်မနည်း ဒီပိုးကူးစက်သွားစေနိုင်တယ်လို့ ယူဆထားကြပြီး အဲဒီပိုးကူးနေသူက အကူးခံရသူ ၄၅ ယောက်နဲ့အတူ ခရစ်ယာန် ဓမ္မသီချင်း သီဆိုခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ကူးစက်ခံလိုက်ရသူ တချို့ဟာ ဒီရောဂါ ရောဂါမကူးအောင် လူလူချင်း ခပ်ခွာခွာနေရတဲ့ စည်းကမ်းကို မချိုးဖောက်ပဲ နေရဲ့သားနဲ့ ကူးစက်ခံခဲ့ ကြရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလကုန်ပိုင်းလောက်ကလည်း တရုတ်နိုင်ငံ ကွမ်ကျူးဒေသမှာ ဒီလို အလားတူ ဖြစ်ရပ်မျိုး ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီး ဒီဖြစ်စဉ်မှာ ကိုရိုနာကူးစက်ခံနေရသူ လာစားတဲ့ စားသောက်ဆိုင်အတွင်းက အခြားလူ ၉ ယောက်ကို ကူးစက်သွားတယ်လို့ ယူဆခဲ့ပါတယ်။

ဒီကူးစက်မှုကို လေ့လာတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ တွေ့ရှိချက်အရ အကူးခံရသူတွေထဲက တစ်ဦးဟာ မူလကူးစက်ခံနေရသူနဲ့ ၆ မီတာ ( ပေ ၂၀ လောက်) အကွာအဝေးမှာ ရှိနေခဲ့တာတောင်မှ အကူးခံခဲ့ရပုံပေါ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
တချို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ လေအေးပေးစက်တွေဟာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွေကို လေထဲမှ ပိုပြီး ဝေးဝေးရောက်အောင် ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ သံသယရှိ
အများပြည်သူအတွက် ဘယ်လို လမ်းညွှန်ချက်အသစ်တွေ ထွက်လာနိုင်သလဲ

ရောဂါတစ်ခု ကူးစက်ပုံအပေါ် အခြေခံပြီး ဒီရောဂါကို ပျံ့နှံ့မှုကို ကာကွယ်တဲ့ စည်းကမ်းတွေ ထုတ်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ရဲ့ လက်ရှိ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပျံ့နှံ့မှု တားဆီးရေး လမ်းညွှန်ချက်အရ လက်ကို ရေနွေးနဲ့ ဆပ်ပြာသုံးပြီး စက္ကန့် ၂၀ ကြာ လက်ဆေးဖို့နဲ့ လူလူချင်း ခပ်ခွာခွာ နေကြဖို့ တိုက်တွန်းချက်တွေ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒီလို တိုက်တွန်းချက်တွေအတိုင်း လိုက်နာကြဖို့ အရေးကြီးတယ်ဆိုပေမယ့် ဒီနည်းလမ်းတွေက လေထဲက ကူးစက်တဲ့ အခြေအနေအတွက်တော့ မထိရောက်ဘူးဆိုပြီး အခုအချိန်မှာ တချို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ပြောလာကြပါတယ်။

လက်ရှိ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိတော့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က မထုတ်ပြန်သေးပေမဲ့ ထွက်လာလာတဲ့ လေ့လာမှု သက်သေအသစ်တွေကိုတော့ သုံးသပ်နေဆဲ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

နောက်ဆုံး လေထဲက ကူးစက်မှုကို ဒီအဖွဲ့က အတည်ပြုပြီ ဆိုရင်တော့ အများပြည်သူတွေ အနေနဲ့ နှာခေါင်းစည်းတွေကို ပိုပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုဖို့၊ လက်ရှိ ၂ မီတာ (ခြောက်ပေခွဲ) ထက်ပိုပြီး လူလူချင်း ခပ်ခွာခွာ နေကြဖို့ စည်းကမ်းတွေကို အထူးသဖြင့် အဖျော်ယမကာဆိုင်၊ စားသောက်ဆိုင်နဲ့ အများပြည်သူသုံး ယာဉ်တွေမှာ လိုက်နာဖို့ တိုက်တွန်းချက် အသစ်တွေ ထွက်လာနိုင်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် လေအေးပေးစက် အသုံးပြုတဲ့ အဆောက်အအုံနဲ့ ယာဉ်တွေ အတွင်းမှာ ရှိသူတွေ လိုက်နာရမယ့် ပိုတင်းကြပ်တဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေလည်း ထွက်လာနိုင်ပါတယ်။

ဘယ်လို အခြေအနေတွေက WHO ကို ကိုရိုနာ မပြန့်ပွားရေး တိုက်တွန်းချက်တွေ ပြန်လည် သုံးသပ်စေခဲ့သလဲ

ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းအတွင်းကပဲ နိုင်ငံပေါင်း ၃၂ နိုင်ငံက သိပ္ပံပညာရှင် ၂၃၉ ယောက်ဟာ WHO ကို အိတ်ဖွင့်ပေးစာ တစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ WHO အနေနဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဟာ လေထဲက ကူးစက်နိုင်ခြေ ရှိတဲ့ အတွက် ဒီပိုးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေကို ထပ်မံ မွမ်းမံဖို့ သူတို့က ရေးသား တောင်းဆိုခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အခုလို ရေးသားတောင်းဆိုခဲ့တဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေထဲက တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံ ကော်လိုရားဒိုး တက္ကသိုလ်က ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဟိုဆေး ဟင်းမနက်ဇ် ကလည်း သူတို့ဟာ WHO ကို တွေ့ရှိချက် အသစ်တွေ အပေါ် အသိအမှတ်ပြုပေးစေချင်တာပါလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါဟာ WHO ကို တိုက်ခိုက်တာ မဟုတ်ဘဲ သိပ္ပံနည်းကျ စောဒကတက်တာသာ ဖြစ်တယ် ဆိုပေမဲ့ WHO နဲ့ ဆွေးနွေးရာမှာ ဒီအဖွဲ့ဘက်က တွေ့ရှိချက် အသစ်တွေကို လက်ခံဖို့ ငြင်းဆန်နေတဲ့အတွက် အခုလို လူသိရှင်ကြား တောင်းဆိုရတာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

အဲဒီ အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို WHO ရဲ့ ရောဂါ ပြန့်ပွားမှု ထိန်းချုပ် တားဆီးရေးဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဘနက်ဒက်တား အာလေဂရန်းဇီးက တုန့်ပြန်ခဲ့ပြီး “လူထူထပ်ပြီး အလုံပိတ် ဒါမှမဟုတ် လေဝင်လေထွက် မကောင်းတဲ့ အခြေအနေ” အတွင်းမှာ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ပြန့်ပွားတယ် ဆိုတဲ့ သက်သေတွေအရ ဒီလို ကူးစက်နိုင်ခြေကို ဘေးဖယ် စဉ်းစားလို့ မရဘူးလို့ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့လည်း WHO အနေနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် အသစ်တွေမချခင်မှာ နောက်ထပ် ဒီလို ကူးစက်မှု သက်သေတွေကို ဆက်လက် လေ့လာလိုသေးတယ်လို့လည်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

WHO အကြံပေးဖြစ်သူ ဒေါက်တာ ဒေးဗစ် ဟေးမန်းကလည်း ဒီကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို နှိမ်နင်းဖို့ နည်းဗျူဟာအသစ်တွေ မချခင်မှာ WHO အနေနဲ့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ လေ့လာမှုတွေက ခိုင်မာတဲ့ ရလဒ်တွေကို တွေ့ဖို့ မျှော်လင့်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။

BBC Burmese
---------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္က ေလထဲက ဘယ္လိုကူးတာလဲ

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ထိေတြ႕ခဲ့တဲ့ ႐ုပ္ဝတၳဳ မ်က္ႏွာျပင္ေတြေပၚက တစ္ဆင့္ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္းကိုသာ တစ္ခုတည္းေသာ ဒီပိုး ကူးစက္ျခင္းနည္းလမ္းပဲလို႔ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO က လတ္တေလာကာလအထိ ယူဆထားခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီကူးစက္ပုံအရ ဒီပိုးကူးစက္ခံေနရသူေတြ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်ရာက ထြက္လာတဲ့ တံေတြးစက္နဲ႔ ထိေတြ႕ထားတဲ့ အရာေတြနဲ႔ အျခားသူေတြက ထိေတြ႕မိရာကေန ကူးစက္တာကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္လည္း လက္ေဆးတာကို အဲဒီ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကိုဗစ္-၁၉ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ဖို႔ အဓိက နည္းလမ္းတစ္ခုအျဖစ္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ယူဆခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ တခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ ဒီလို ေလထဲက ကူးစက္ျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ေဘးဖယ္ထားလို႔ မရဘူး ဆိုတာကို ဒီအဖြဲ႕က အသိအမွတ္ျပဳလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ေလထဲက ကူးစက္ပုံအရ ဆိုရင္ ဒီပိုးရွိသူေတြ စကားေျပာတာ၊ အသက္ရႉတာကတစ္ဆင့္ ထြက္လာတဲ့ တံေတြးစက္ငယ္ကေလးေတြ ကေနပါ တျခားသူေတြကို ကူးစက္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီလို ကူးစက္ျခင္းအတြက္ သက္ေသေတြသာ ခိုင္လုံမယ္ဆိုရင္ အေဆာက္အအုံတစ္ခုခုအတြင္း ရွိေနသူေတြ ဒီပိုးမကူးေအာင္ လိုက္နာရမယ့္ စည္းကမ္း အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ေလထဲကေန ေရာဂါပိုး ဘယ္လို ကူးစက္တတ္သလဲ

ေလထဲမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ ဒါမွမဟုတ္ ဘက္တီးရီးယားေတြ ပါေနတဲ့ အမႈန္ေတြဟာ ေလထဲမွာ နာရီနဲ႔ခ်ီ ရွိေနတတ္ၿပီး လူေတြက ဒါေတြကို အသက္ရႉသြင္းမိတဲ့အခါမွာ ေရာဂါ ကူးစက္တတ္ပါတယ္။

အဲဒီ အလြန္ေသးငယ္တဲ့ အမႈန္ေတြ ေလထဲမွာ ျဖန႔္ၾကက္ တည္ရွိႏိုင္တဲ့ အက်ယ္အဝန္းကလည္း ႀကီးမားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တီဘီ၊ အဆုတ္ေရာင္ နမိုးနီးယား ေရာဂါနဲ႔ အဖ်ား ေရာဂါေတြဟာ အဲဒီလို ေလထဲက ကူးစက္တတ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဟာလည္း အဲဒီေရာဂါေတြလိုပဲ အရံအတား အမိုးအကာ ရွိတဲ့ အေဆာက္အအုံအတြင္းနဲ႔ ျပင္ပက လူထူထပ္တဲ့ ေနရာေတြမွာပါ ေလထဲက တစ္ဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္ေခ်ရွိတဲ့ သက္ေသရွိတယ္လို႔လည္း ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ဝန္ခံခဲ့ပါတယ္။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္က ေလထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ ၾကာၾကာ ရွိေနႏိုင္လဲ

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကို ဓါတ္ခြဲခန္းထဲက ေလထုမွာ ျဖန္းၾကည့္ၿပီး ေလ့လာခ်က္ေတြအရ ဒီပိုးဟာ ေလထဲမွာ အနည္းဆုံး သုံးနာရီ ရွိေနႏိုင္တယ္ဆိုတာကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ သိပၸံပညာရွင္ေတြကေတာ့ ဒီလိုေတြ႕ရွိမႈဟာ ဓါတ္ခြဲခန္းထဲမွာသာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ လက္ေတြ႕ တကယ့္ေလထုထဲမွာဆိုရင္ေတာ့ ရလဒ္က အေျပာင္းအလဲ ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

လူတစ္ေယာက္တည္းကေန လူေပါင္းမ်ားစြာကို ဒီပိုးကူးစက္သြားဖူးတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြေၾကာင့္လည္း ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ေလထဲက ကူးစက္ႏိုင္သလားဆိုတဲ့ သံသယဝင္မႈေတြကို ပိုမို အားေကာင္းလာေစခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ဝါရွင္တန္ျပည္နယ္က ေမာင့္ဗာႏြန္ၿမိဳ႕မွာ လူတစ္ေယာက္တည္းကေန ၄၅ ေယာက္ထက္မနည္း ဒီပိုးကူးစက္သြားေစႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆထားၾကၿပီး အဲဒီပိုးကူးေနသူက အကူးခံရသူ ၄၅ ေယာက္နဲ႔အတူ ခရစ္ယာန္ ဓမၼသီခ်င္း သီဆိုခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလို ကူးစက္ခံလိုက္ရသူ တခ်ိဳ႕ဟာ ဒီေရာဂါ ေရာဂါမကူးေအာင္ လူလူခ်င္း ခပ္ခြာခြာေနရတဲ့ စည္းကမ္းကို မခ်ိဳးေဖာက္ပဲ ေနရဲ႕သားနဲ႔ ကူးစက္ခံခဲ့ ၾကရတာလို႔ ဆိုပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလကုန္ပိုင္းေလာက္ကလည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ကြမ္က်ဴးေဒသမွာ ဒီလို အလားတူ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳး ျဖစ္ခဲ့ဖူးၿပီး ဒီျဖစ္စဥ္မွာ ကို႐ိုနာကူးစက္ခံေနရသူ လာစားတဲ့ စားေသာက္ဆိုင္အတြင္းက အျခားလူ ၉ ေယာက္ကို ကူးစက္သြားတယ္လို႔ ယူဆခဲ့ပါတယ္။

ဒီကူးစက္မႈကို ေလ့လာတဲ့ သိပၸံပညာရွင္ေတြရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္အရ အကူးခံရသူေတြထဲက တစ္ဦးဟာ မူလကူးစက္ခံေနရသူနဲ႔ ၆ မီတာ ( ေပ ၂၀ ေလာက္) အကြာအေဝးမွာ ရွိေနခဲ့တာေတာင္မွ အကူးခံခဲ့ရပုံေပၚတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အမ်ားျပည္သူအတြက္ ဘယ္လို လမ္းၫႊန္ခ်က္အသစ္ေတြ ထြက္လာႏိုင္သလဲ

ေရာဂါတစ္ခု ကူးစက္ပုံအေပၚ အေျခခံၿပီး ဒီေရာဂါကို ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈကို ကာကြယ္တဲ့ စည္းကမ္းေတြ ထုတ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ လက္ရွိ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ တားဆီးေရး လမ္းၫႊန္ခ်က္အရ လက္ကို ေရေႏြးနဲ႔ ဆပ္ျပာသုံးၿပီး စကၠန႔္ ၂၀ ၾကာ လက္ေဆးဖို႔နဲ႔ လူလူခ်င္း ခပ္ခြာခြာ ေနၾကဖို႔ တိုက္တြန္းခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒီလို တိုက္တြန္းခ်က္ေတြအတိုင္း လိုက္နာၾကဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုေပမယ့္ ဒီနည္းလမ္းေတြက ေလထဲက ကူးစက္တဲ့ အေျခအေနအတြက္ေတာ့ မထိေရာက္ဘူးဆိုၿပီး အခုအခ်ိန္မွာ တခ်ိဳ႕ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေျပာလာၾကပါတယ္။

လက္ရွိ ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ေန႔အထိေတာ့ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က မထုတ္ျပန္ေသးေပမဲ့ ထြက္လာလာတဲ့ ေလ့လာမႈ သက္ေသအသစ္ေတြကိုေတာ့ သုံးသပ္ေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေနာက္ဆုံး ေလထဲက ကူးစက္မႈကို ဒီအဖြဲ႕က အတည္ျပဳၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ အမ်ားျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ ႏွာေခါင္းစည္းေတြကို ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ အသုံးျပဳဖို႔၊ လက္ရွိ ၂ မီတာ (ေျခာက္ေပခြဲ) ထက္ပိုၿပီး လူလူခ်င္း ခပ္ခြာခြာ ေနၾကဖို႔ စည္းကမ္းေတြကို အထူးသျဖင့္ အေဖ်ာ္ယမကာဆိုင္၊ စားေသာက္ဆိုင္နဲ႔ အမ်ားျပည္သူသုံး ယာဥ္ေတြမွာ လိုက္နာဖို႔ တိုက္တြန္းခ်က္ အသစ္ေတြ ထြက္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေလေအးေပးစက္ အသုံးျပဳတဲ့ အေဆာက္အအုံနဲ႔ ယာဥ္ေတြ အတြင္းမွာ ရွိသူေတြ လိုက္နာရမယ့္ ပိုတင္းၾကပ္တဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ေတြလည္း ထြက္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဘယ္လို အေျခအေနေတြက WHO ကို ကို႐ိုနာ မျပန္႔ပြားေရး တိုက္တြန္းခ်က္ေတြ ျပန္လည္ သုံးသပ္ေစခဲ့သလဲ

ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းအတြင္းကပဲ ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၂ ႏိုင္ငံက သိပၸံပညာရွင္ ၂၃၉ ေယာက္ဟာ WHO ကို အိတ္ဖြင့္ေပးစာ တစ္ေစာင္ ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။

ကုလသမဂၢရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ WHO အေနနဲ႔ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ေလထဲက ကူးစက္ႏိုင္ေျခ ရွိတဲ့ အတြက္ ဒီပိုးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြကို ထပ္မံ မြမ္းမံဖို႔ သူတို႔က ေရးသား ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို ေရးသားေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ သိပၸံပညာရွင္ေတြထဲက တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေကာ္လိုရားဒိုး တကၠသိုလ္က ဓာတုေဗဒပညာရွင္ ဟိုေဆး ဟင္းမနက္ဇ္ ကလည္း သူတို႔ဟာ WHO ကို ေတြ႕ရွိခ်က္ အသစ္ေတြ အေပၚ အသိအမွတ္ျပဳေပးေစခ်င္တာပါလို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါဟာ WHO ကို တိုက္ခိုက္တာ မဟုတ္ဘဲ သိပၸံနည္းက် ေစာဒကတက္တာသာ ျဖစ္တယ္ ဆိုေပမဲ့ WHO နဲ႔ ေဆြးေႏြးရာမွာ ဒီအဖြဲ႕ဘက္က ေတြ႕ရွိခ်က္ အသစ္ေတြကို လက္ခံဖို႔ ျငင္းဆန္ေနတဲ့အတြက္ အခုလို လူသိရွင္ၾကား ေတာင္းဆိုရတာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။

အဲဒီ အိတ္ဖြင့္ေပးစာကို WHO ရဲ႕ ေရာဂါ ျပန႔္ပြားမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေရးမႉး ဘနက္ဒက္တား အာေလဂရန္းဇီးက တုန႔္ျပန္ခဲ့ၿပီး “လူထူထပ္ၿပီး အလုံပိတ္ ဒါမွမဟုတ္ ေလဝင္ေလထြက္ မေကာင္းတဲ့ အေျခအေန” အတြင္းမွာ ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ျပန႔္ပြားတယ္ ဆိုတဲ့ သက္ေသေတြအရ ဒီလို ကူးစက္ႏိုင္ေျခကို ေဘးဖယ္ စဥ္းစားလို႔ မရဘူးလို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း WHO အေနနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အသစ္ေတြမခ်ခင္မွာ ေနာက္ထပ္ ဒီလို ကူးစက္မႈ သက္ေသေတြကို ဆက္လက္ ေလ့လာလိုေသးတယ္လို႔လည္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

WHO အႀကံေပးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ေဒးဗစ္ ေဟးမန္းကလည္း ဒီကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကို ႏွိမ္နင္းဖို႔ နည္းဗ်ဴဟာအသစ္ေတြ မခ်ခင္မွာ WHO အေနနဲ႔ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္တဲ့ ေလ့လာမႈေတြက ခိုင္မာတဲ့ ရလဒ္ေတြကို ေတြ႕ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္လို႔ ဆိုခဲ့ပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese/world-53375231
 

ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကာလ သွေးလွန်တုပ်ကွေး ဖြစ်ပွားမှုတိုးမှာ စိုးရိမ်ရ

မွမ်ဘိုင်းမြို့မှာ တုပ်ကွေးရောဂါပိုး ကာကွယ်နိုင်ရေး ပိုးသတ်ဆေး ပက်ဖျန်းနေတဲ့ စည်ပင်သာယာဝန်ထမ်းတဦး။ (ဇွန် ၁၀၊ ၂၀၂၀)
(Unicode)⤵⤵⤵
၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း တကမ္ဘာလုံးမှာ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု အဆိုးဆုံး ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် ဒီနှစ်မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါကြောင့် ပိုပြီးဆိုးလာမှာကို ပညာရှင်တွေ စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါအတွက် ကုသဆေး မရှိတာကြောင့် လူနေရပ်ကွက်တွေထဲ ရောဂါမဖြစ်ပွားအောင် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုနဲ့ အလျှင်အမြန် တုံ့ပြန်အရေးယူ ဆောင်ရွက်မှုတွေ အပေါ်မှာပဲ အားထားနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီနှစ်ထဲ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် အသွားအလာ ပိတ်ပင်ချက်တွေကြောင့် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး လုပ်ဆောင်ချက်တွေ လျော့နည်းခဲ့တဲ့အတွက် စင်ကာပူနဲ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံလို အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေထဲ COVID-19 နဲ့အတူ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုလည်း မြင့်တက်ခဲ့တာပါ။

ဒီနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့အထိ စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု တသောင်းခွဲကျော်သွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တုန်းက စင်ကာပူသမိုင်းမှာ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ အများဆုံးဖြစ်ပွားမှု ၂၂,၀၀၀ ကျော်ထက် ဒီနှစ် ပိုများလိမ့်မယ်လို့ စင်ကာပူ အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ (NEA) က ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါကြောင့် ဒီနှစ်ထဲမှာ သေဆုံးသူ ၁၂ ယောက်ထက်မနည်း ရှိနေကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒီကနေ့အထိ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု ၁,၆၀၀,၀၀၀ ကျော် ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ဘရာဇီးနိုင်ငံမှာတော့ လူပေါင်း ၁,၀၀၀,၀၀၀ ကျော် သွေးလွန်တုပ်ကွေး ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူ ၄၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။

ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)
-----------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါကာလ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမႈတိုးမွာ စိုးရိမ္ရ

၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း တကမာၻလုံးမွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အဆိုးဆုံး ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ဒီႏွစ္မွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ပိုၿပီးဆိုးလာမွာကို ပညာရွင္ေတြ စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါအတြက္ ကုသေဆး မရွိတာေၾကာင့္ လူေနရပ္ကြက္ေတြထဲ ေရာဂါမျဖစ္ပြားေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈနဲ႔ အလွ်င္အျမန္ တုံ႔ျပန္အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္မႈေတြ အေပၚမွာပဲ အားထားေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီႏွစ္ထဲ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ အသြားအလာ ပိတ္ပင္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ေလ်ာ့နည္းခဲ့တဲ့အတြက္ စင္ကာပူနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံလို အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံေတြထဲ COVID-19 နဲ႔အတူ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈလည္း ျမင့္တက္ခဲ့တာပါ။

ဒီႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၆ ရက္ေန႔အထိ စင္ကာပူႏိုင္ငံမွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ တေသာင္းခြဲေက်ာ္သြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တုန္းက စင္ကာပူသမိုင္းမွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ အမ်ားဆုံးျဖစ္ပြားမႈ ၂၂,၀၀၀ ေက်ာ္ထက္ ဒီႏွစ္ ပိုမ်ားလိမ့္မယ္လို႔ စင္ကာပူ အမ်ိဳးသားပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ေအဂ်င္စီ (NEA) က ခန႔္မွန္းထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါေၾကာင့္ ဒီႏွစ္ထဲမွာ ေသဆုံးသူ ၁၂ ေယာက္ထက္မနည္း ရွိေနေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒီကေန႔အထိ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈ ၁,၆၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ဘရာဇီးႏိုင္ငံမွာေတာ့ လူေပါင္း ၁,၀၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လူ ၄၀၀ ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့ရပါတယ္။

ဗြီအိုေအ ( ျမန္မာပိုင္း)
https://burmese.voanews.com/a/worried-dengue-fever/5499610.html

မြန်မာနယ်စပ်အနီး အိန္ဒိယတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် နာဂသူပုန် ၆ ဦးသေဆုံး

နယ်စပ်လုံခြုံရေး စောင့်ကြပ်နေတဲ့ အိန္ဒိယစစ်သည်အချို့။ (သြဂုတ် ၈၊ ၂၀၁၃)
(Unicode)⤵⤵⤵
မြန်မာနဲ့နယ်စပ် အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်မှာ အိန္ဒိယ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် နာဂ ခွဲထွက်ရေးသူပုန် ၆ ဦး သေဆုံးသွားတယ်လို့ အိန္ဒိယရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

အိန္ဒိယစစ်တပ် အကူလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က စနေနေ့မနက် လင်းအားကြီးအချိန်မှာ Arunachal Pradesh ပြည်နယ်ထဲက သစ်တောခေါင်ခေါင်ထဲ စစ်သွေးကြွတွေ ပုန်းခိုနေတဲ့ နေရာတခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းချိန်မှာ အခုလို တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။

အိန္ဒိယစစ်သားတယောက် ဒဏ်ရာရခဲ့ပေမယ့် မစိုးရိမ်ရဘူးလို့ ပြည်နယ်ရဲချုပ် R.P. Upadhayay က ပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲအပြီးမှာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက တိုက်ခိုက်ရေးသုံး ရိုင်ဖယ်သေနတ် ၆ လက်၊ ကျည်တောင့် ၅၀၀ နဲ့ လက်လုပ်ဗုံး ၂ လုံးကို သူပုန်တွေဆီက သိမ်းဆည်းရမိကြောင်း၊ အဲဒီသူပုန်တွေဟာ နာဂပြည် အမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ (ISAK-MUIVAH) အဖွဲ့ဝင်တွေ ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြည်နယ်ရဲချုပ်က ပြောပါတယ်။

အဲဒီ ISAK-MUIVAH အဖွဲ့ဟာ အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ပိုင်းက လူဦးရေ ၂ သန်းနီးပါးရှိတဲ့ နာဂလူမျိုးစုတွေ လွတ်လပ်ရေးရဖို့ ဗဟိုအစိုးရကို တိုက်ခိုက်နေတဲ့အဖွဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။

နာဂ ခွဲထွက်ရေးသမားတွေက Arunachal Pradesh ပြည်နယ်ကတဆင့် ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာပိုင်နက်ကို သူတို့ပုန်းခိုရာနယ်အဖြစ် အသုံးချကြတယ်လို့လည်း AP သတင်းက ပြောပါတယ်။

အဲဒီအဖွဲ့ဟာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ကတည်းက အိန္ဒိယအစိုးရနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးနေတာဖြစ်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ်ကို ပဏာမ လက်မှတ်ရေးထိုးထားတာပါ။ အပစ်ရပ်စဲထားတာကို NAGALAND ပြည်နယ်ထဲမှာ လိုက်နာပေမယ့် တခြားနေရာတွေကနေ အိန္ဒိယအစိုးရ တပ်တွေကို တိုက်ခိုက်လေ့ ရှိပါတယ်။

ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)
--------------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ျမန္မာနယ္စပ္အနီး အိႏၵိယတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ နာဂသူပုန္ ၆ ဦးေသဆုံး

ျမန္မာနဲ႔နယ္စပ္ အိႏၵိယ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းျပည္နယ္မွာ အိႏၵိယ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ နာဂ ခြဲထြက္ေရးသူပုန္ ၆ ဦး ေသဆုံးသြားတယ္လို႔ အိႏၵိယရဲတပ္ဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

အိႏၵိယစစ္တပ္ အကူလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕က စေနေန႔မနက္ လင္းအားႀကီးအခ်ိန္မွာ Arunachal Pradesh ျပည္နယ္ထဲက သစ္ေတာေခါင္ေခါင္ထဲ စစ္ေသြးႂကြေတြ ပုန္းခိုေနတဲ့ ေနရာတခုကို ဝင္ေရာက္စီးနင္းခ်ိန္မွာ အခုလို တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့တာပါ။

အိႏၵိယစစ္သားတေယာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့ေပမယ့္ မစိုးရိမ္ရဘူးလို႔ ျပည္နယ္ရဲခ်ဳပ္ R.P. Upadhayay က ေျပာပါတယ္။

တိုက္ပြဲအၿပီးမွာ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက တိုက္ခိုက္ေရးသုံး ႐ိုင္ဖယ္ေသနတ္ ၆ လက္၊ က်ည္ေတာင့္ ၅၀၀ နဲ႔ လက္လုပ္ဗုံး ၂ လုံးကို သူပုန္ေတြဆီက သိမ္းဆည္းရမိေၾကာင္း၊ အဲဒီသူပုန္ေတြဟာ နာဂျပည္ အမ်ိဳးသားဆိုရွယ္လစ္ေကာင္စီ (ISAK-MUIVAH) အဖြဲ႕ဝင္ေတြ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ျပည္နယ္ရဲခ်ဳပ္က ေျပာပါတယ္။

အဲဒီ ISAK-MUIVAH အဖြဲ႕ဟာ အိႏၵိယ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းက လူဦးေရ ၂ သန္းနီးပါးရွိတဲ့ နာဂလူမ်ိဳးစုေတြ လြတ္လပ္ေရးရဖို႔ ဗဟိုအစိုးရကို တိုက္ခိုက္ေနတဲ့အဖြဲ႕ ျဖစ္ပါတယ္။

နာဂ ခြဲထြက္ေရးသမားေတြက Arunachal Pradesh ျပည္နယ္ကတဆင့္ ျဖတ္သန္းၿပီး ျမန္မာပိုင္နက္ကို သူတို႔ပုန္းခိုရာနယ္အျဖစ္ အသုံးခ်ၾကတယ္လို႔လည္း AP သတင္းက ေျပာပါတယ္။

အဲဒီအဖြဲ႕ဟာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကတည္းက အိႏၵိယအစိုးရနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးေနတာျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ပဏာမ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတာပါ။ အပစ္ရပ္စဲထားတာကို NAGALAND ျပည္နယ္ထဲမွာ လိုက္နာေပမယ့္ တျခားေနရာေတြကေန အိႏၵိယအစိုးရ တပ္ေတြကို တိုက္ခိုက္ေလ့ ရွိပါတယ္။

ဗြီအိုေအ ( ျမန္မာပိုင္း)
https://burmese.voanews.com/a/india-myanmar-border-naga/5499441.html
 

ယတြာအစီအရင်ဆင်းတုတွေကို အစိုးရ ဘာကြောင့် ပြုပြင်တာလဲ

ကျောက်စိမ်းဆင်းတုမျက်နှာတော်ဟာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေရဲ့ မျက်နှာနဲ့ ဆင်တူတယ်လို့ ပြောဆိုမှုတွေပေါ်ပေါက်ခဲ့တာ ကာလအတန်ကြာခဲ့ပြီဖြစ်
(Unicode)⤵⤵⤵
နေပြည်တော်၊ ပျဉ်းမနားက စိန္တာမုနိ မင်းဝံတောင်ဘုရားဝင်းထဲမှာ ယတြာချေတဲ့အနေနဲ့ ထုလုပ်ထားတဲ့ ညာတင်ကုပ်ဆင်းတုတော်တွေကို သာသနာရေးနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနက ဖယ်ရှားခဲ့ပါတယ်။

တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ ရွှေတိဂုံဘုရားမှာ တည်ထားကိုးကွယ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေရဲ့မျက်နှာနဲ့ ဆင်တူတဲ့ ကျောက်စိမ်းဆင်းတုတော်ကိုလည်း ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့အညီ ပြုပြင်ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ဝန်ကြီးဌာနက ဆိုပါတယ်။

တကယ်တော့ ညာတင်ကုပ်လို့ အများသိတဲ့ မင်းဝံတောင်ဘုရားထဲက ဆင်းတုတော်တွေဟာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဝန်းကျင်ကတည်းက လူမှုကွန်ရက်မှာ ပျံ့နှံ့ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အဲဒီတုန်းကတော့ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနဘက်က တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်ပြောဆိုတာမရှိခဲ့ပါဘူး။

ဒါ့အပြင် ရွှေတိဂုံဘုရားက ကျောက်စိမ်းဆင်းတုဟာလည်း ၁၉၉၉ ခုနှစ်တည်းက ထုလုပ်တည်ထားခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေရဲ့ မျက်နှာနဲ့ဆင်တူတယ်လို့ ပြောဆိုမှုတွေဟာ အဲဒီကာလတွေထဲက ပေါ်ပေါက်နေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ညာတင်ကုပ်ဆင်းတုတွေကို လှူဒါန်းထားတဲ့သူတွေစာရင်းမှာ အရင်စစ်အစိုးရအကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟောင်း သန်းရွှေမိသားစု၊ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း မောင်ဘိုမိသားစု၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအောင်လင်းဒွေးမိသားစုအပြင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း သူရဦးရွှေမန်းမိသားစုတွေ ပါဝင်နေပါတယ်။

ခုလို လှူဒါန်းထားတဲ့ဆင်းတုတွေ ဖယ်ရှားခံရတာနဲ့ပတ်သက်လို့ သူရဦးရွှေမန်းက ခုလိုပြောပါတယ်။

"သူများပြောမှပဲ သိတယ်။ အလှူရှင်တွေက ဘယ်သူလဲဆိုတော မေးလို့ရရင် မေးဖို့ကောင်းတယ်။ အစိုးရအပြောင်းအလဲပေါ်မူတည်ပြီးတော့ စဉ်းစားပြီး လုပ်ဆောင်ပုံရတယ်။

လွှတ်တော်ဆိုတော့ ကိုယ်နဲ့ပတ်သက်တာပေါ့။ လွှတ်တော်မြဲစေဆိုတာလည်း ကောင်းတယ်ဗျ။ ဒီပြင့်ဟာ မပြောဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လွှတ်တော်မရှိခဲ့ဘူးလေ။ လွှတ်တော်ဆိုတာက ဒီမိုကရေစီရဲ့သွေးကြော။

လွှတ်တော်မမြဲဘူးဆိုရင်တော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ် ပျက်သုဉ်း သွားနိုင်တဲ့အနေအထားရှိတယ်။ သို့ရာတွင် ဒီဟာကြီးက ဘယ်သူကစီမံပြီးတော့ ဘယ်သူက ဘာကြောင့်လုပ်တယ်ဆိုတာတော့မသိဘူး" လို့ သူရဦးရွှေမန်းက ပြောပါတယ်။

အခုတော့ ဖယ်ရှားခံရတဲ့ညာတင်ကုပ်ဆင်းတုတွေကို မန္တလေးက ကျောက်ဆစ်တန်းမှာ ပြန်လည်ပြုပြင်နေပါတယ်။ ပြုပြင်ပြီးရင် မူလနေရာမှာ ပြန်တည်ထားမထားဆိုတာတော့ မသိရသေးပါဘူး။

ဒါ့အပြင် ဒီဖြစ်စဉ်တွေထွက်ပေါ်အပြီးမှာပဲ တချို့ဘုရားစေတီဝင်းအတွင်း နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ရုပ်တု တချို့ ထားရှိတဲ့ပုံတွေ၊ စေတီနံရံမှာ ဒေါင်းရုပ်ပုံထွင်းထားတဲ့ ဓာတ်ပုံတွေ လူမှုကွန်ရက်မှာ ပျံ့နှံ့လာခဲ့ပါတယ်။

ဒီတော့ အငြင်းပွားဖွယ် ဒီဖြစ်စဉ်တွေအပေါ်မှာ သာသနာရေးက ဘယ်လို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်မှာပါလဲ။

ဒါ့အပြင် လက်ရှိအစိုးရသက်တမ်း ကုန်ဆုံးခါနီးကျမှ ဒီကိစ္စတွေကို သာသနာရေးက ဘာကြောင့် အရေးယူဆောင်ရွက်တာပါလဲ။

သာသနာရေးနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယအမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးဇာနည်ဝင်းကိုမေးကြည့်ထားပါတယ်။

"တစ်နိုင်ငံလုံးက ဘုရားစေတီတွေမှာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာကို ရည်စူးပြီးတော့ တည်ထားကိုးကွယ်တယ်ဆိုတာက ကြည်ညိုဖွယ်ဆောင်ဖို့လိုတယ်။ အဂါရဝကိုရှောင်ရမယ့်သဘောရှိပါတယ်။

အဲဒီတော့ ကျွန်တော်တို့က ဒါတွေကို နေရာအနှံ့ပြန်ပြီးတော့မှ စိစစ်ရမယ့်အနေအထားဖြစ်နေတယ်။ တစ်နေရာတည်းပဲ လုပ်မလားဆိုတဲ့မေးခွန်းတွေကလည်း အများကြီးကို မေးလာတဲ့အနေအထားတွေ ဖြစ်လာတယ်။

အဲဒီတော့ ဒီတစ်နေရာတည်းလုပ်တာမဟုတ်ဘူး။ ကျန်တဲ့နေရာတွေမှာလည်း ရှိချင်ရှိမယ်။ ဒါကိုတော့ ပြန်ပြီးတော့စိစစ်ရဦးမယ်။ စိစစ်ပြီးတော့မှ ဆရာတော်ကြီးတွေရဲ့ သြဝါဒတွေကိုခံယူပြီးတော့မှ အဆင့်လိုက် ခွဲခြားပြီးတော့ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်" လို့ ဦးဇာနည်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

နောက်ထပ် အခုလို ထေရဝါဒနဲ့ မလျော်ညီတဲ့ရုပ်တုတွေ ဆက်မရှိဖို့ ဘုရားစေတီအသီးသီးက သက်ဆိုင်ရာ ဂေါပကအဖွဲ့တွေကို လိုအပ်တဲ့အသိပညာပေးတာတွေ၊ အစဉ်အလာနဲ့ကိုက်ညီအောင် ညွှန်ကြားတာတွေ ဆက်လုပ်မယ်လို့ သူကပြောပါတယ်။

နေပြည်တော်က ညာတင်ကုပ်ဆင်းတုတွေနဲ့ ရွှေတိဂုံဘုရားက ဆင်းတုတွေဟာ တည်ထားကိုးကွယ်တာ ကြာခဲ့ပြီဖြစ်သလို လူပြောများခဲ့တဲ့ ကိစ္စလည်း ဖြစ်ခဲ့ပြီး အခုမှ ဘာကြောင့် အရေးယူရတာလဲဆိုတဲ့မေးခွန်းအပေါ် ဦးဇာနည်ဝင်းက

"သိတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့က ဆောင်ရွက်တာဖြစ်ပါတယ်။နောက်တစ်ခုက အခုမှဘာကြောင့်ဆောင်ရွက်တာလဲဆိုတောကတော့ ကျွန်တော်တို့က အဲဒီမေးခွန်းကို ကျွန်တော်တို့က ဖြေဖို့ခက်ပါတယ်။ အများပြည်သူကလည်း အဲဒီမေးခွန်းက ဘာကြောင့်လဲဆိုတာ သူတို့ဘာသူတို့ တွေးဆကြည့်ရင်လည်း သဘောပေါက်နိုင်တဲ့အနေအထားရှိပါတယ်"လို့ ဖြေကြားပါတယ်။

အခုလိုအလှူရှင်တွေလှူဒါန်းထားတဲ့ ဆင်းတုတွေကို ကျမ်းဂန်နဲ့အညီဆောင်ရွက်တဲ့အခါ လှူဒါန်းသူတွေဘက်က ကန့်ကွက်တာ၊ သဘောမတူတာရှိခဲ့ရင်လည်း ဒါဟာ လှူဒါန်းပြီးကတည်းက သက်ဆိုင်ရာဘုရားစေတီတွေရဲ့ဂေါပကတွေရဲ့စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်မှာ ရှိတာမို့ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဦးဇာနည်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

ဖယ်ရှားခံရတဲ့ဆင်းတုတွေက ညာတင်ကုပ်ဆင်းတုတွေလား

အခုဖယ်ရှားခံရတဲ့ ယတြာ ဆင်းတုတွေဟာ ညတင်ကုပ်ဆင်းတုတွေမဟုတ်ဘဲ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့ မညီဘူးလို့ မြန်မာမှုပညာရှင် တပ္ပဝတီ ဦးဝင်းမောင်က ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

ညာတင်ကုပ်ဆင်းတုဆိုတာ ဓာတ်လုံးထည့်တဲ့ ဆင်းတုဖြစ်ပြီး လက်တစ်ဆုပ်စာ တစ်ထွာသာသာအရွယ်အစားသာ ရှိတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။ အဓိကက ဘုရားထဲမှာ အစွမ်းသတ္တိရှိတဲ့ တစ်ခုခု ထည့်ထားတာဖြစ်ပြီး ဆင်းတုကို လှုပ်ကြည့်ရင် အသံမြည်တယ်လို့ ဦးဝင်းမောင်က ရှင်းပြပါတယ်။

"အဲဒီလို တစ်ခုခုထည့်ထားမှန်းသိအောင်လို့ ဘုရားဆင်းတုတော်ပုံတွေမှာဆိုရင် ဘယ်ဘက်ပခုံးပေါ်မှာ တင်ထားတဲ့ သင်္ကန်းကိုပြောင်းပြန်လုပ်လိုက်တာ။ ညာဘက်ကို သင်္ကန်းပြောင်းတင်လိုက်တာ။ အဲဒါကြောင့် ညာဘက်မှာ တကုပ်သင်္ကန်းတင်ထားလို့ ညာတင်ကုပ်ဘုရားလို့ခေါ်တာ။ ဒါက (ဖယ်ရှားခံရတဲ့ ဆင်းတုတွေ) ညာတင်ကုပ်နဲ့မဆိုင်ဘူး။ ဘုရားကိုအသုံးချချင်လို့ ကိုးကွယ်တာက မဟာယနနဲ့ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမဟုတ်တဲ့ ဂိုဏ်းတွေက လုပ်တဲ့အခါ ကျတော့ မညီညွတ်ဘူးလို့ပြောရမှာပေါ့" လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဒါ့ပြင် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ လက်ဟန်ဖြစ်တဲ့ မုဒြာတွေရှိပြီး လက်တော်အားလုံးဟာ ဆင်းတုရဲ့ရှေ့ပိုင်းမှာပဲရှိရမှာဖြစ်တယ်လို့ ဦးဝင်းမောင်က ရှင်းပြပါတယ်။

အခု ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ ဆင်းတုတွေမှာဆိုရင် လက်တော်တွေကို နောက်တွေပါ ကာထားတဲ့ပုံစံ လုပ်ထားပြီး ရှေ့ကာ၊နောက်ကာလုပ်ထားတဲ့အတွက် ဘုရားဟာ လူတွေရဲ့ရှေ့နောက်ကို ကာထားပေးရအောင် သက်တော်စောင့်မဟုတ်တဲ့အပြင် ဒါဟာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့လည်း မညီဘူးလို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ခုဖယ်ရှားထားတဲ့ ဆင်းတုတွေမှာ ဆံတော်ကို ကြာပန်းပုံစံ ပြုလုပ်ထားပြီး လက်မောင်းတော်၊ ချက်တော်၊ ဒူးတော်၊ ကျောဘက်နဲ့ ဦးခေါင်း တော်နောက်ဘက်တွေမှာ ခရုပတ်ပုံစံထည့်ထားတယ်လို့ သာသနာရေးနဲ့ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနထုတ်ပြန်ချက်မှာပါရှိပါတယ်။

ညာလက်တော်ကိုရှေ့ကိုချထားပြီး ဘယ်လက်တော်ကို နောက်ဘက်ကို ဖြန့်ချထားတဲ့အတွက်ကြည်ညိုဖို့ လျော်ကန်သင့်မြတ်မှုမရှိဘူးလို့လည်း ပါရှိပါတယ်။

BBC Burmese
---------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ယၾတာအစီအရင္ဆင္းတုေတြကို အစိုးရ ဘာေၾကာင့္ ျပဳျပင္တာလဲ

ေနျပည္ေတာ္၊ ပ်ဥ္းမနားက စိႏၲာမုနိ မင္းဝံေတာင္ဘုရားဝင္းထဲမွာ ယၾတာေခ်တဲ့အေနနဲ႔ ထုလုပ္ထားတဲ့ ညာတင္ကုပ္ဆင္းတုေတာ္ေတြကို သာသနာေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနက ဖယ္ရွားခဲ့ပါတယ္။

တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ ေ႐ႊတိဂုံဘုရားမွာ တည္ထားကိုးကြယ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေ႐ႊရဲ႕မ်က္ႏွာနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းဆင္းတုေတာ္ကိုလည္း ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာနဲ႔အညီ ျပဳျပင္ေဆာင္႐ြက္မယ္လို႔ ဝန္ႀကီးဌာနက ဆိုပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ညာတင္ကုပ္လို႔ အမ်ားသိတဲ့ မင္းဝံေတာင္ဘုရားထဲက ဆင္းတုေတာ္ေတြဟာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဝန္းက်င္ကတည္းက လူမႈကြန္ရက္မွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အဲဒီတုန္းကေတာ့ သာသနာေရးဝန္ႀကီးဌာနဘက္က တစ္စုံတစ္ရာ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုတာမရွိခဲ့ပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ ေ႐ႊတိဂုံဘုရားက ေက်ာက္စိမ္းဆင္းတုဟာလည္း ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တည္းက ထုလုပ္တည္ထားခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေ႐ႊရဲ႕ မ်က္ႏွာနဲ႔ဆင္တူတယ္လို႔ ေျပာဆိုမႈေတြဟာ အဲဒီကာလေတြထဲက ေပၚေပါက္ေနခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ညာတင္ကုပ္ဆင္းတုေတြကို လႉဒါန္းထားတဲ့သူေတြစာရင္းမွာ အရင္စစ္အစိုးရအႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးေဟာင္း သန္းေ႐ႊမိသားစု၊ ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ေမာင္ဘိုမိသားစု၊ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေအာင္လင္းေဒြးမိသားစုအျပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း သူရဦးေ႐ႊမန္းမိသားစုေတြ ပါဝင္ေနပါတယ္။

ခုလို လႉဒါန္းထားတဲ့ဆင္းတုေတြ ဖယ္ရွားခံရတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သူရဦးေ႐ႊမန္းက ခုလိုေျပာပါတယ္။

"သူမ်ားေျပာမွပဲ သိတယ္။ အလႉရွင္ေတြက ဘယ္သူလဲဆိုေတာ ေမးလို႔ရရင္ ေမးဖို႔ေကာင္းတယ္။ အစိုးရအေျပာင္းအလဲေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားၿပီး လုပ္ေဆာင္ပုံရတယ္။

လႊတ္ေတာ္ဆိုေတာ့ ကိုယ္နဲ႔ပတ္သက္တာေပါ့။ လႊတ္ေတာ္ၿမဲေစဆိုတာလည္း ေကာင္းတယ္ဗ်။ ဒီျပင့္ဟာ မေျပာဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လႊတ္ေတာ္မရွိခဲ့ဘူးေလ။ လႊတ္ေတာ္ဆိုတာက ဒီမိုကေရစီရဲ႕ေသြးေၾကာ။

လႊတ္ေတာ္မၿမဲဘူးဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ပ်က္သုဥ္း သြားႏိုင္တဲ့အေနအထားရွိတယ္။ သို႔ရာတြင္ ဒီဟာႀကီးက ဘယ္သူကစီမံၿပီးေတာ့ ဘယ္သူက ဘာေၾကာင့္လုပ္တယ္ဆိုတာေတာ့မသိဘူး" လို႔ သူရဦးေ႐ႊမန္းက ေျပာပါတယ္။

အခုေတာ့ ဖယ္ရွားခံရတဲ့ညာတင္ကုပ္ဆင္းတုေတြကို မႏၲေလးက ေက်ာက္ဆစ္တန္းမွာ ျပန္လည္ျပဳျပင္ေနပါတယ္။ ျပဳျပင္ၿပီးရင္ မူလေနရာမွာ ျပန္တည္ထားမထားဆိုတာေတာ့ မသိရေသးပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ ဒီျဖစ္စဥ္ေတြထြက္ေပၚအၿပီးမွာပဲ တခ်ိဳ႕ဘုရားေစတီဝင္းအတြင္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္႐ုပ္တု တခ်ိဳ႕ ထားရွိတဲ့ပုံေတြ၊ ေစတီနံရံမွာ ေဒါင္း႐ုပ္ပုံထြင္းထားတဲ့ ဓာတ္ပုံေတြ လူမႈကြန္ရက္မွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာခဲ့ပါတယ္။

ဒီေတာ့ အျငင္းပြားဖြယ္ ဒီျဖစ္စဥ္ေတြအေပၚမွာ သာသနာေရးက ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ေဆာင္႐ြက္မွာပါလဲ။

ဒါ့အျပင္ လက္ရွိအစိုးရသက္တမ္း ကုန္ဆုံးခါနီးက်မွ ဒီကိစၥေတြကို သာသနာေရးက ဘာေၾကာင့္ အေရးယူေဆာင္႐ြက္တာပါလဲ။

သာသနာေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယအၿမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးဇာနည္ဝင္းကိုေမးၾကည့္ထားပါတယ္။

"တစ္ႏိုင္ငံလုံးက ဘုရားေစတီေတြမွာ ဗုဒၶျမတ္စြာကို ရည္စူးၿပီးေတာ့ တည္ထားကိုးကြယ္တယ္ဆိုတာက ၾကည္ညိဳဖြယ္ေဆာင္ဖို႔လိုတယ္။ အဂါရဝကိုေရွာင္ရမယ့္သေဘာရွိပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဒါေတြကို ေနရာအႏွံ႔ျပန္ၿပီးေတာ့မွ စိစစ္ရမယ့္အေနအထားျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ေနရာတည္းပဲ လုပ္မလားဆိုတဲ့ေမးခြန္းေတြကလည္း အမ်ားႀကီးကို ေမးလာတဲ့အေနအထားေတြ ျဖစ္လာတယ္။

အဲဒီေတာ့ ဒီတစ္ေနရာတည္းလုပ္တာမဟုတ္ဘူး။ က်န္တဲ့ေနရာေတြမွာလည္း ရွိခ်င္ရွိမယ္။ ဒါကိုေတာ့ ျပန္ၿပီးေတာ့စိစစ္ရဦးမယ္။ စိစစ္ၿပီးေတာ့မွ ဆရာေတာ္ႀကီးေတြရဲ႕ ၾသဝါဒေတြကိုခံယူၿပီးေတာ့မွ အဆင့္လိုက္ ခြဲျခားၿပီးေတာ့ေဆာင္႐ြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္" လို႔ ဦးဇာနည္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ အခုလို ေထရဝါဒနဲ႔ မေလ်ာ္ညီတဲ့႐ုပ္တုေတြ ဆက္မရွိဖို႔ ဘုရားေစတီအသီးသီးက သက္ဆိုင္ရာ ေဂါပကအဖြဲ႕ေတြကို လိုအပ္တဲ့အသိပညာေပးတာေတြ၊ အစဥ္အလာနဲ႔ကိုက္ညီေအာင္ ၫႊန္ၾကားတာေတြ ဆက္လုပ္မယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္က ညာတင္ကုပ္ဆင္းတုေတြနဲ႔ ေ႐ႊတိဂုံဘုရားက ဆင္းတုေတြဟာ တည္ထားကိုးကြယ္တာ ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္သလို လူေျပာမ်ားခဲ့တဲ့ ကိစၥလည္း ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အခုမွ ဘာေၾကာင့္ အေရးယူရတာလဲဆိုတဲ့ေမးခြန္းအေပၚ ဦးဇာနည္ဝင္းက

"သိတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေဆာင္႐ြက္တာျဖစ္ပါတယ္။ေနာက္တစ္ခုက အခုမွဘာေၾကာင့္ေဆာင္႐ြက္တာလဲဆိုေတာကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အဲဒီေမးခြန္းကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေျဖဖို႔ခက္ပါတယ္။ အမ်ားျပည္သူကလည္း အဲဒီေမးခြန္းက ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာ သူတို႔ဘာသူတို႔ ေတြးဆၾကည့္ရင္လည္း သေဘာေပါက္ႏိုင္တဲ့အေနအထားရွိပါတယ္"လို႔ ေျဖၾကားပါတယ္။

အခုလိုအလႉရွင္ေတြလႉဒါန္းထားတဲ့ ဆင္းတုေတြကို က်မ္းဂန္နဲ႔အညီေဆာင္႐ြက္တဲ့အခါ လႉဒါန္းသူေတြဘက္က ကန႔္ကြက္တာ၊ သေဘာမတူတာရွိခဲ့ရင္လည္း ဒါဟာ လႉဒါန္းၿပီးကတည္းက သက္ဆိုင္ရာဘုရားေစတီေတြရဲ႕ေဂါပကေတြရဲ႕စီမံခန႔္ခြဲမႈေအာက္မွာ ရွိတာမို႔ ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ဦးဇာနည္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။

ဖယ္ရွားခံရတဲ့ဆင္းတုေတြက ညာတင္ကုပ္ဆင္းတုေတြလား

အခုဖယ္ရွားခံရတဲ့ ယၾတာ ဆင္းတုေတြဟာ ညတင္ကုပ္ဆင္းတုေတြမဟုတ္ဘဲ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာနဲ႔ မညီဘူးလို႔ ျမန္မာမႈပညာရွင္ တပၸဝတီ ဦးဝင္းေမာင္က ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။

ညာတင္ကုပ္ဆင္းတုဆိုတာ ဓာတ္လုံးထည့္တဲ့ ဆင္းတုျဖစ္ၿပီး လက္တစ္ဆုပ္စာ တစ္ထြာသာသာအ႐ြယ္အစားသာ ရွိတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ အဓိကက ဘုရားထဲမွာ အစြမ္းသတၱိရွိတဲ့ တစ္ခုခု ထည့္ထားတာျဖစ္ၿပီး ဆင္းတုကို လႈပ္ၾကည့္ရင္ အသံျမည္တယ္လို႔ ဦးဝင္းေမာင္က ရွင္းျပပါတယ္။

"အဲဒီလို တစ္ခုခုထည့္ထားမွန္းသိေအာင္လို႔ ဘုရားဆင္းတုေတာ္ပုံေတြမွာဆိုရင္ ဘယ္ဘက္ပခုံးေပၚမွာ တင္ထားတဲ့ သကၤန္းကိုေျပာင္းျပန္လုပ္လိုက္တာ။ ညာဘက္ကို သကၤန္းေျပာင္းတင္လိုက္တာ။ အဲဒါေၾကာင့္ ညာဘက္မွာ တကုပ္သကၤန္းတင္ထားလို႔ ညာတင္ကုပ္ဘုရားလို႔ေခၚတာ။ ဒါက (ဖယ္ရွားခံရတဲ့ ဆင္းတုေတြ) ညာတင္ကုပ္နဲ႔မဆိုင္ဘူး။ ဘုရားကိုအသုံးခ်ခ်င္လို႔ ကိုးကြယ္တာက မဟာယနနဲ႔ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာမဟုတ္တဲ့ ဂိုဏ္းေတြက လုပ္တဲ့အခါ က်ေတာ့ မညီၫြတ္ဘူးလို႔ေျပာရမွာေပါ့" လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ လက္ဟန္ျဖစ္တဲ့ မုျဒာေတြရွိၿပီး လက္ေတာ္အားလုံးဟာ ဆင္းတုရဲ႕ေရွ႕ပိုင္းမွာပဲရွိရမွာျဖစ္တယ္လို႔ ဦးဝင္းေမာင္က ရွင္းျပပါတယ္။

အခု ဖယ္ရွားလိုက္တဲ့ ဆင္းတုေတြမွာဆိုရင္ လက္ေတာ္ေတြကို ေနာက္ေတြပါ ကာထားတဲ့ပုံစံ လုပ္ထားၿပီး ေရွ႕ကာ၊ေနာက္ကာလုပ္ထားတဲ့အတြက္ ဘုရားဟာ လူေတြရဲ႕ေရွ႕ေနာက္ကို ကာထားေပးရေအာင္ သက္ေတာ္ေစာင့္မဟုတ္တဲ့အျပင္ ဒါဟာ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာနဲ႔လည္း မညီဘူးလို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ခုဖယ္ရွားထားတဲ့ ဆင္းတုေတြမွာ ဆံေတာ္ကို ၾကာပန္းပုံစံ ျပဳလုပ္ထားၿပီး လက္ေမာင္းေတာ္၊ ခ်က္ေတာ္၊ ဒူးေတာ္၊ ေက်ာဘက္နဲ႔ ဦးေခါင္း ေတာ္ေနာက္ဘက္ေတြမွာ ခ႐ုပတ္ပုံစံထည့္ထားတယ္လို႔ သာသနာေရးနဲ႔ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနထုတ္ျပန္ခ်က္မွာပါရွိပါတယ္။

ညာလက္ေတာ္ကိုေရွ႕ကိုခ်ထားၿပီး ဘယ္လက္ေတာ္ကို ေနာက္ဘက္ကို ျဖန႔္ခ်ထားတဲ့အတြက္ၾကည္ညိဳဖို႔ ေလ်ာ္ကန္သင့္ျမတ္မႈမရွိဘူးလို႔လည္း ပါရွိပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese/burma-53365477

အရေးယူခံရသည့် ရဲမှူးချုပ်(၃)ဦး နေရာအပါအဝင် ရဲတပ်ဖွဲ့အတွင်းအပြောင်းအလဲဖြစ်


(Unicode)⤵⤵⤵
အရေးယူခံရတဲ့ ရဲမှူးချုပ်(၃)ဦးနေရာကို အစားထိုးခန့်အပ်တာအပြင် ရဲတပ်ဖွဲ့အတွင်း အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တယ်လို့ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးဖြစ်လာသူ ရဲမှူးကြီးခင်ကျော်က One News ကို ပြောပါတယ်။

အခုလို အပြောင်းအရွှေ့ဖြစ်ပေါ်တာဟာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အမိန့်နဲ့ဆောင်ရွက်တာဖြစ်တယ်လို့ ရဲမှူးကြီး ခင်ကျော်ကပြောပါတယ်။
“ အပြောင်းအရွှေ့တွေက ရဲမှူးနဲ့ အထက်အားလုံးက ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ပေးတာ။ ဒါက သမားစဉ်ပဲ။ ပုံမှန်ပဲ။ ဝေးလံခေါင်သီမှာ ထမ်းဆောင်နေတဲ့ သူတွေကို မြို့ပြနဲ့နီးတဲ့နေရာတွေရွှေ့တယ်။ မြို့ပြမှာအနေကြာတဲ့သူတွေကို ဝေးလံခေါင်သီတဲ့နေရာကိုရွှေ့ပေးတယ်။ အလှည့်ကျလို့ရင် ပုံမှန် Rotation သွားတာပဲလေ ” လို့ ရဲမှူးကြီးခင်ကျော်ကပြောပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းကအရေးယူခံရတဲ့ ရဲရာထူးခန့်ချုပ် ရဲမှူးချုပ်ဇော်မိုးသန်းနေရာမှာ ရဲမှူးချုပ်အောင်အောင်၊ ရဲထောက်ချုပ် ရဲမှူးချုပ် ဇော်ခင်အောင်နေရာမှာ ရဲမှူးချုပ် မြင့်တိုးနဲ့ ရထားရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲမှူးချုပ် မိုးသန်းအောင်နေရာမှာ ရဲမှူးချုပ် လူလူသန်းတို့ကို အစားထိုးခန့်အပ်လိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။

တနင်္သာရီတိုင်းတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲမှူးကြီးခင်မောင်အေးကတော့ ရဲမှူးချုပ်ရာထူးတိုးပြီး ရဲလေ့ကျင့်လေ့ကျင့်ရေး အရာရှိချုပ်ဖြစ်လာပြီး ယာဉ်ထိန်းရဲတပ်ဖွဲ့မှူးနေရာမှာတော့ ရဲမှူးကြီး စိုးမြင့်ဦးကိုခန့်အပ်လိုက်ပါတယ်။

ချင်းပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲမှူးကြီးခင်ကျော်ကတော့ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး သူနေရာမှာတော့ ရေနံမြေလုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲမှူးကြီးကျော်ထွေးဖြစ်လာပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးနေရာမှာ ရဲမှူးကြီးသန်းဝင်းကို ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး နေရာမှာတော့ ရဲမှူးကြီး လှိုင်တင့်ကိုခန့်အပ်လိုက်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မွန်ပြည်နယ်ဒုတိယရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲမှူးကြီးကျော်ကျော်မင်းက နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာ ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး၊ ယာဉ်ထိန်းရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲမှူးကြီး အောင်ကိုဦးက အမှတ်(၂)လုံခြုံရေးရဲကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ ဒုတိယ ကွပ်ကဲရေးမှူးဖြစ်လာပြီး ရဲအရာရှိလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း ဒုတိယကျောင်းအုပ်ကြီး ရဲမှူးကြီး ဥက္ကာကိုကတော့  မွန်ပြည်နယ်ဒုတိယရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ဖြစ်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

သတင်း- ဝေယံထက်ဝင်း / ဓာတ်ပုံ -မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ - One News Myanmar
--------------------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
အေရးယူခံရသည့္ ရဲမႉးခ်ဳပ္(၃)ဦး ေနရာအပါအဝင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕အတြင္းအေျပာင္းအလဲျဖစ္

အေရးယူခံရတဲ့ ရဲမႉးခ်ဳပ္(၃)ဦးေနရာကို အစားထိုးခန႔္အပ္တာအျပင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕အတြင္း အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေပၚခဲ့တယ္လို႔ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မႉးျဖစ္လာသူ ရဲမႉးႀကီးခင္ေက်ာ္က One News ကို ေျပာပါတယ္။

အခုလို အေျပာင္းအေ႐ႊ႕ျဖစ္ေပၚတာဟာ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး အမိန႔္နဲ႔ေဆာင္႐ြက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ရဲမႉးႀကီး ခင္ေက်ာ္ကေျပာပါတယ္။
“ အေျပာင္းအေ႐ႊ႕ေတြက ရဲမႉးနဲ႔ အထက္အားလုံးက ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး ဆုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ေပးတာ။ ဒါက သမားစဥ္ပဲ။ ပုံမွန္ပဲ။ ေဝးလံေခါင္သီမွာ ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ သူေတြကို ၿမိဳ႕ျပနဲ႔နီးတဲ့ေနရာေတြေ႐ႊ႕တယ္။ ၿမိဳ႕ျပမွာအေနၾကာတဲ့သူေတြကို ေဝးလံေခါင္သီတဲ့ေနရာကိုေ႐ႊ႕ေပးတယ္။ အလွည့္က်လို႔ရင္ ပုံမွန္ Rotation သြားတာပဲေလ ” လို႔ ရဲမႉးႀကီးခင္ေက်ာ္ကေျပာပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းကအေရးယူခံရတဲ့ ရဲရာထူးခန႔္ခ်ဳပ္ ရဲမႉးခ်ဳပ္ေဇာ္မိုးသန္းေနရာမွာ ရဲမႉးခ်ဳပ္ေအာင္ေအာင္၊ ရဲေထာက္ခ်ဳပ္ ရဲမႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္ခင္ေအာင္ေနရာမွာ ရဲမႉးခ်ဳပ္ ျမင့္တိုးနဲ႔ ရထားရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး ရဲမႉးခ်ဳပ္ မိုးသန္းေအာင္ေနရာမွာ ရဲမႉးခ်ဳပ္ လူလူသန္းတို႔ကို အစားထိုးခန႔္အပ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

တနသၤာရီတိုင္းတပ္ဖြဲ႕မႉး ရဲမႉးႀကီးခင္ေမာင္ေအးကေတာ့ ရဲမႉးခ်ဳပ္ရာထူးတိုးၿပီး ရဲေလ့က်င့္ေလ့က်င့္ေရး အရာရွိခ်ဳပ္ျဖစ္လာၿပီး ယာဥ္ထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႕မႉးေနရာမွာေတာ့ ရဲမႉးႀကီး စိုးျမင့္ဦးကိုခန႔္အပ္လိုက္ပါတယ္။

ခ်င္းျပည္နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး ရဲမႉးႀကီးခင္ေက်ာ္ကေတာ့ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မႉးအျဖစ္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့ၿပီး သူေနရာမွာေတာ့ ေရနံေျမလုံၿခဳံေရးရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး ရဲမႉးႀကီးေက်ာ္ေထြးျဖစ္လာပါတယ္။

ကရင္ျပည္နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႕မႉးေနရာမွာ ရဲမႉးႀကီးသန္းဝင္းကို ခန႔္အပ္ခဲ့ၿပီး မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး ေနရာမွာေတာ့ ရဲမႉးႀကီး လႈိင္တင့္ကိုခန႔္အပ္လိုက္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မြန္ျပည္နယ္ဒုတိယရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး ရဲမႉးႀကီးေက်ာ္ေက်ာ္မင္းက ေနျပည္ေတာ္စည္ပင္သာယာ ရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး၊ ယာဥ္ထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး ရဲမႉးႀကီး ေအာင္ကိုဦးက အမွတ္(၂)လုံၿခဳံေရးရဲကြပ္ကဲမႈအဖြဲ႕ ဒုတိယ ကြပ္ကဲေရးမႉးျဖစ္လာၿပီး ရဲအရာရွိေလ့က်င့္ေရးေက်ာင္း ဒုတိယေက်ာင္းအုပ္ႀကီး ရဲမႉးႀကီး ဥကၠာကိုကေတာ့  မြန္ျပည္နယ္ဒုတိယရဲတပ္ဖြဲ႕မႉး ျဖစ္လာတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

သတင္း- ေဝယံထက္ဝင္း / ဓာတ္ပုံ -ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ - One News Myanmar
https://www.facebook.com/onenewsmyan

ထိပ်တန်းရဲတပ်ဖွဲ့ အရာရှိကြီးတွေနေရာ အစားထိုးခန့်အပ်


(Unicode)⤵⤵⤵
စစ်ဆေးအရေးယူခံထားရတဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ အကြီးအကဲနေရာတွေဖြစ်တဲ့ ရဲထောက်ချုပ်၊ ရဲရာထူးခန့်ချုပ်နဲ့ မီးရထားရဲတပ်ဖွဲ့ အကြီးအကဲနေရာတွေအတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့က အစားထိုးခန့်အပ်လိုက်ပါတယ်။

ရဲမေတွေအပေါ်  လိင်အမြတ်ထုတ်ခဲ့တယ်ဆိုပြီး တိုင်ကြားခံရလို့ ရာထူးကထုတ်ပယ်ပြီး ရဲစည်းကမ်း ဥပဒေအရ အရေးယူခံထားရတဲ့ ရဲမှူးချုပ် ဇော်မိုးသန်းရဲ့နေရာကို ရဲမှူးချုပ် အောင်အောင်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ကနေ ထုတ်ပယ်ခံထားရတဲ့ ရဲထောက်ချုပ်ဖြစ်တဲ့  ရဲမှူးချုပ် ဇော်ခင်အောင် နေရာမှာ  ရဲမှူးချုပ် မြင့်တိုး နဲ့ မီးရထားရဲတပ်ဖွဲ့အကြီးအကဲ  ရဲမှူးချုပ် မိုးသန်းအောင် နေရာအတွက်  ရဲမှူးကြီး စိုးမြင့်ဦးတို့ကို အစားထိုး ခန့်အပ်လိုက်တာလို့ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့  ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ရဲမှူးကြီး ကျော်သီဟက RFA ကို အတည် ပြုပြောပါတယ်။

ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအသစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ် လက်ထက်မှာ ထိပ်တန်းရဲအရာရှိ သုံးဦးဖြစ်တဲ့ ရဲမှူးချုပ် ဇော်မိုးသန်း၊ ရထားရဲတပ်ဖွဲ့ အကြီးအကဲ ရဲမှူးချုပ် မိုးသန်းအောင်နဲ့ ရဲထောက်ချုပ် ရဲမှူးချုပ် ဇော်ခင်အောင် တို့ကို အရေးယူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ရထားရဲတပ်ဖွဲ့ အကြီးအကဲ ရဲမှူးချုပ် မိုးသန်းအောင်ကို ရာထူးက ထုတ်ပယ်ပြီး ထောင်ဒဏ် ခြောက်လ ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။

ရဲထောက်ချုပ်ဖြစ်တဲ့ ရဲမှူးချုပ် ဇော်ခင်အောင်ကို ရဲတပ်ဖွဲ့ကနေ ထုတ်ပယ်လိုက်ပြီး ရဲမှူးချုပ် ဇော်မိုးသန်းကိုတော့ ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ်ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီသတင်းတွေက ပြင်ပမှာ ပြန့်နေပေမယ့်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ဘက်ကတော့ အတည်ပြုပြောတာမရှိသေးပါဘူး။

RFA Burmese
--------------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ထိပ္တန္းရဲတပ္ဖြဲ႕ အရာရွိႀကီးေတြေနရာ အစားထိုးခန႔္အပ္

စစ္ေဆးအေရးယူခံထားရတဲ့ ရဲတပ္ဖြဲ႕ အႀကီးအကဲေနရာေတြျဖစ္တဲ့ ရဲေထာက္ခ်ဳပ္၊ ရဲရာထူးခန႔္ခ်ဳပ္နဲ႔ မီးရထားရဲတပ္ဖြဲ႕ အႀကီးအကဲေနရာေတြအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕က အစားထိုးခန႔္အပ္လိုက္ပါတယ္။

ရဲေမေတြအေပၚ  လိင္အျမတ္ထုတ္ခဲ့တယ္ဆိုၿပီး တိုင္ၾကားခံရလို႔ ရာထူးကထုတ္ပယ္ၿပီး ရဲစည္းကမ္း ဥပေဒအရ အေရးယူခံထားရတဲ့ ရဲမႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မိုးသန္းရဲ႕ေနရာကို ရဲမႉးခ်ဳပ္ ေအာင္ေအာင္၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ကေန ထုတ္ပယ္ခံထားရတဲ့ ရဲေထာက္ခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့  ရဲမႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္ခင္ေအာင္ ေနရာမွာ  ရဲမႉးခ်ဳပ္ ျမင့္တိုး နဲ႔ မီးရထားရဲတပ္ဖြဲ႕အႀကီးအကဲ  ရဲမႉးခ်ဳပ္ မိုးသန္းေအာင္ ေနရာအတြက္  ရဲမႉးႀကီး စိုးျမင့္ဦးတို႔ကို အစားထိုး ခန႔္အပ္လိုက္တာလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕  ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ရဲမႉးႀကီး ေက်ာ္သီဟက RFA ကို အတည္ ျပဳေျပာပါတယ္။

ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးအသစ္ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စိုးထြဋ္ လက္ထက္မွာ ထိပ္တန္းရဲအရာရွိ သုံးဦးျဖစ္တဲ့ ရဲမႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မိုးသန္း၊ ရထားရဲတပ္ဖြဲ႕ အႀကီးအကဲ ရဲမႉးခ်ဳပ္ မိုးသန္းေအာင္နဲ႔ ရဲေထာက္ခ်ဳပ္ ရဲမႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္ခင္ေအာင္ တို႔ကို အေရးယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ရထားရဲတပ္ဖြဲ႕ အႀကီးအကဲ ရဲမႉးခ်ဳပ္ မိုးသန္းေအာင္ကို ရာထူးက ထုတ္ပယ္ၿပီး ေထာင္ဒဏ္ ေျခာက္လ ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။

ရဲေထာက္ခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့ ရဲမႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္ခင္ေအာင္ကို ရဲတပ္ဖြဲ႕ကေန ထုတ္ပယ္လိုက္ၿပီး ရဲမႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မိုးသန္းကိုေတာ့ ေထာင္ဒဏ္ သုံးႏွစ္ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီသတင္းေတြက ျပင္ပမွာ ျပန႔္ေနေပမယ့္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဘက္ကေတာ့ အတည္ျပဳေျပာတာမရွိေသးပါဘူး။

RFA Burmese
https://www.facebook.com/rfaburmese

ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်ခွင့် ဘာတွေကန့်သတ်လိုက်သလဲ

လေ့လာခွင့်ကန့်သတ်လိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ခုနှိုင်းယှဉ်ပြထားတာပါ။
(Unicode)⤵⤵⤵
နောက်သတင်းတစ်ပုဒ်ကတော့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာလိုသူတွေ ဆောင်ရွက်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တချို့ကို အပြောင်းအလဲလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါဟာ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲကထက် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အားနည်းသွားစေတယ်လို့ ဝေဖန်တာတွေ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာခွင့်လုပ်ငန်းစဉ်နှစ်ခုကိုနှိုင်းယှဉ်လေ့လာလိုက်ရင် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲက လေ့လာခွင့်ရခဲ့တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေထဲကတချို့ကို ပယ်ဖျက်တာအပါအဝင် အရေးကြီးတဲ့အပြောင်း အလဲတော်တော်များများ လုပ်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။

ကော်မရှင်ဟာ ဒီလိုအပြောင်းအလဲလုပ်ဖို့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေနဲ့ ဆွေးနွေး တိုင်ပင်ညှိနှိုင်းတာမရှိခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

အခု ပြင်ဆင်လိုက်တဲ့အချက်တွေထဲမှာ ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူ ဆိုတဲ့စကားရပ်အစား စောင့်ကြည့်ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ပယ်ဖျက်ထားပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုကို လေ့လာခွင့်တိုးလာပေမယ့် အရင်ကလုပ်ခွင့်ရတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေထဲက သုံးခုကို ပယ်ဖျက်ထားပါတယ်။

အဲဒီသုံးချက်ကတော့

    (၁) ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့အမိန့်ညွှန်ကြားချက်တွေ
    (၂) မဲဆန္ဒရှင် သတင်းအချက်အလက်၊ မဲလက်မှတ်ရိုက်နှိပ်ခြင်းနဲ့
    (၃) ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုတွေ စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို ပယ်ဖျက်ထားတာက ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စဉ် တရားမျှတမှုနဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုအတွက် ဘာတွေ ထိခိုက်သွားစေနိုင်ပါသလဲ။ New Myanmar Foundation ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာအကြံပေး ဒေါ်မြနန္ဒာသင်းက ခုလိုပြောပါတယ်။

"ဘာလို့ဆို ကျွန်မတို့က ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကို လေ့လာတာဟာ ရွေးကောက်ပွဲအကြို၊ ရွေးကောက်ပွဲနေ့နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလတွေမှာ ဘာတွေဖြစ်ပျက်ခဲ့တယ်။ နောက်ပြီးတော့ ကန့်ကွက်မှုတွေကို ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့လဲ၊ ဒီကနေမှ ပိုပြီးကောင်းမွန်တဲ့ ဥပဒေမူဘောင်တွေ ချမှတ်နိုင်ခဲ့လားဆိုတာတွေကို ကျွန်မတို့က လေ့လာချင်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကိုတော့ မဖြုတ်လိုက်သင့်ပါဘူး။ ဒီလိုဖြုတ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် စောင့်ကြည့်တဲ့အဖွဲ့တွေရဲ့ တက်ကြွစိတ်အားထက်သန်မှု ကျဆင်းနိုင်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုရဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနဲ့ သမာသမတ်ရှိမှုကို ထိခိုက်လာနိုင်တယ်"

မီဒီယာတွေ၊ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ အပါအဝင် ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေအားလုံးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို စောင့်ကြည့်ခွင့်ရဖို့က အရေးကြီးတယ်လို့လည်း သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာခွင့်ကို ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ စတင်ခွင့်ပြုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာခွင့်ကို ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ စတင်ခွင့်ပြုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
အခုချိန်မှာ တရားရုံးတွေကိုတောင် သွားရောက်လေ့လာဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့အချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုတွေကို စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူတွေကို လေ့လာခွင့်ပြုသင့်တယ်လို့ ဒေါ်မြနန္ဒာသင်းက ပြောပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူတွေ လိုက်နာရမယ့် ကျင့်ဝတ်တွေကို မထုတ်ပြန်ခင်မှာ အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေနဲ့ တစ်ကြိမ်သာ တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့ပြီး ဒါဟာလည်း လုံလောက်တဲ့ဆွေးနွေးမှုမျိုးမဟုတ်ခဲ့ဘူးလို့ သူက ပြောပါတယ်။

အတည်ပြုချက်မထွက်ခင် နောက်ထပ် ထပ်မံတွေ့ဆုံပြီးမှ ထုတ်ပြန်သင့်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဒီအချက်တွေကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ ၂၀၁၅ ကထက် ပိုပြီး ဘောင်ကျဉ်းသွားတယ်လို့ ပြောဆိုတာတွေလည်း ရှိလာပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်သူတွေကို အစိုးရက ဥပဒေအကာအကွယ်လုံခြုံရေးအကာကွယ် ပေးထားမှုကိုလည်း ပယ်ဖျက်ထားတဲ့အတွက် စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိလာနေတာပါ။
ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူတွေရရှိနိုင်တဲ့အခွင့်အရေးထဲက ဥပဒေအကာကွယ်ပေးမှုကို ပယ်ဖျက်ထားပါတယ်။
"ဒီအချက်ကို ဖြုတ်လိုက်တာဟာလည်း ကျွန်မတို့ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုတွေကို အားနည်းသွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဘာလို့ဆို မငြိမ်မသက်ဖြစ်တဲ့နေရာတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုတွေ ဖြစ်နေတဲ့နေရာတွေမှာဆိုရင် လေ့လာသူတွေရဲ့ လုံခြုံရေးက အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါကိုတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပြန်လည်စဉ်းစားပေးပြီး ပြင်ဆင်ပေးသင့်တယ်လို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့သဘောထားကို သိရဖို့ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်နဲ့ ဦးသန်းဌေးတို့ကို ဘီဘီစီက ဇူလိုင် ၉ ရက်ကနေ ၁၁ ရက်အထိ ဖုန်းနဲ့ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ပေမယ့် မရရှိခဲ့ပါဘူး။

ဒီလိုစောင့်ကြည့်လေ့လာသူတွေဘက်က ကန့်ကွက်ထောက်ပြမှုတွေအပေါ်မှာတော့ကော်မရှင်က တရားဝင်သဘောထား ထုတ်ပြန်ပြောဆိုတာလည်း မရှိသေးပါဘူး။

အခုလို ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်သူတွေဘက်က ကန့်ကွက်ချက်တွေကို ဆွေးနွေးဖို့ လာမယ့်ဇူလိုင် ၁၇ ရက်မှာ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က စောင့်ကြည့်သူတွေကို ဖိတ်ကြားထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမှုသမိုင်းတွေမှာ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်တွင်းပြည်ပစောင့်ကြည့်လေ့လာသူတွေကို တရားဝင်ခွင့်ပြုခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက ပြည်တွင်း စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ပေါင်း ၅၃ ဖွဲ့၊ စောင့်ကြည့်သူပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ကျော်ရှိခဲ့ပါတယ်။

BBC Burmese
------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ေ႐ြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ ဘာေတြကန႔္သတ္လိုက္သလဲ

ေနာက္သတင္းတစ္ပုဒ္ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲေလ့လာလိုသူေတြ ေဆာင္႐ြက္ရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္တခ်ိဳ႕ကို အေျပာင္းအလဲလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါဟာ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကထက္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အားနည္းသြားေစတယ္လို႔ ေဝဖန္တာေတြ ထြက္ေပၚေနပါတယ္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲေလ့လာခြင့္လုပ္ငန္းစဥ္ႏွစ္ခုကိုႏႈိင္းယွဥ္ေလ့လာလိုက္ရင္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက ေလ့လာခြင့္ရခဲ့တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြထဲကတခ်ိဳ႕ကို ပယ္ဖ်က္တာအပါအဝင္ အေရးႀကီးတဲ့အေျပာင္း အလဲေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လုပ္ထားတာေတြ႕ရပါတယ္။

ေကာ္မရွင္ဟာ ဒီလိုအေျပာင္းအလဲလုပ္ဖို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ညႇိႏႈိင္းတာမရွိခဲ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

အခု ျပင္ဆင္လိုက္တဲ့အခ်က္ေတြထဲမွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူ ဆိုတဲ့စကားရပ္အစား ေစာင့္ၾကည့္ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ပယ္ဖ်က္ထားပါတယ္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုကို ေလ့လာခြင့္တိုးလာေပမယ့္ အရင္ကလုပ္ခြင့္ရတဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ေတြထဲက သုံးခုကို ပယ္ဖ်က္ထားပါတယ္။

အဲဒီသုံးခ်က္ကေတာ့

    (၁) ေ႐ြးေကာက္ပြဲဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒ၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းနဲ႔အမိန႔္ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြ
    (၂) မဲဆႏၵရွင္ သတင္းအခ်က္အလက္၊ မဲလက္မွတ္႐ိုက္ႏွိပ္ျခင္းနဲ႔
    (၃) ေ႐ြးေကာက္ပြဲကန႔္ကြက္လႊာအမႈေတြ စစ္ေဆးဆုံးျဖတ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ပယ္ဖ်က္ထားတာက ေ႐ြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္ တရားမွ်တမႈနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအတြက္ ဘာေတြ ထိခိုက္သြားေစႏိုင္ပါသလဲ။ New Myanmar Foundation ရဲ႕ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာအႀကံေပး ေဒၚျမနႏၵာသင္းက ခုလိုေျပာပါတယ္။

"ဘာလို႔ဆို ကြၽန္မတို႔က ေ႐ြးေကာက္ပြဲတစ္ခုကို ေလ့လာတာဟာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအႀကိဳ၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေန႔နဲ႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအလြန္ကာလေတြမွာ ဘာေတြျဖစ္ပ်က္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကန႔္ကြက္မႈေတြကို ဘယ္လိုဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့လဲ၊ ဒီကေနမွ ပိုၿပီးေကာင္းမြန္တဲ့ ဥပေဒမူေဘာင္ေတြ ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့လားဆိုတာေတြကို ကြၽန္မတို႔က ေလ့လာခ်င္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြကိုေတာ့ မျဖဳတ္လိုက္သင့္ပါဘူး။ ဒီလိုျဖဳတ္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ တက္ႂကြစိတ္အားထက္သန္မႈ က်ဆင္းႏိုင္တယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတစ္ခုရဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ႔ သမာသမတ္ရွိမႈကို ထိခိုက္လာႏိုင္တယ္"

မီဒီယာေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အပါအဝင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြအားလုံးအတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္တစ္ခုလုံးကို ေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ရဖို႔က အေရးႀကီးတယ္လို႔လည္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲေလ့လာခြင့္ကို ၂၀၁၅ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ စတင္ခြင့္ျပဳခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

အခုခ်ိန္မွာ တရား႐ုံးေတြကိုေတာင္ သြားေရာက္ေလ့လာဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကန႔္ကြက္လႊာအမႈေတြကို စစ္ေဆးဆုံးျဖတ္တဲ့အခါ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြကို ေလ့လာခြင့္ျပဳသင့္တယ္လို႔ ေဒၚျမနႏၵာသင္းက ေျပာပါတယ္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲေလ့လာသူေတြ လိုက္နာရမယ့္ က်င့္ဝတ္ေတြကို မထုတ္ျပန္ခင္မွာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ တစ္ႀကိမ္သာ ေတြ႕ဆုံခြင့္ရခဲ့ၿပီး ဒါဟာလည္း လုံေလာက္တဲ့ေဆြးေႏြးမႈမ်ိဳးမဟုတ္ခဲ့ဘူးလို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

အတည္ျပဳခ်က္မထြက္ခင္ ေနာက္ထပ္ ထပ္မံေတြ႕ဆုံၿပီးမွ ထုတ္ျပန္သင့္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

ဒီအခ်က္ေတြေၾကာင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးလုပ္ငန္းစဥ္ဟာ ၂၀၁၅ ကထက္ ပိုၿပီး ေဘာင္က်ဥ္းသြားတယ္လို႔ ေျပာဆိုတာေတြလည္း ရွိလာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္သူေတြကို အစိုးရက ဥပေဒအကာအကြယ္လုံၿခဳံေရးအကာကြယ္ ေပးထားမႈကိုလည္း ပယ္ဖ်က္ထားတဲ့အတြက္ စိုးရိမ္မႈေတြ ရွိလာေနတာပါ။

"ဒီအခ်က္ကို ျဖဳတ္လိုက္တာဟာလည္း ကြၽန္မတို႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈေတြကို အားနည္းသြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ဘာလို႔ဆို မၿငိမ္မသက္ျဖစ္တဲ့ေနရာေတြ၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာဆိုရင္ ေလ့လာသူေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရးက အင္မတန္မွ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါကိုေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ျပန္လည္စဥ္းစားေပးၿပီး ျပင္ဆင္ေပးသင့္တယ္လို႔ အႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္" လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရဲ႕သေဘာထားကို သိရဖို႔ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ဝင္ ဦးျမင့္ႏိုင္နဲ႔ ဦးသန္းေဌးတို႔ကို ဘီဘီစီက ဇူလိုင္ ၉ ရက္ကေန ၁၁ ရက္အထိ ဖုန္းနဲ႔ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေပမယ့္ မရရွိခဲ့ပါဘူး။

ဒီလိုေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြဘက္က ကန႔္ကြက္ေထာက္ျပမႈေတြအေပၚမွာေတာ့ေကာ္မရွင္က တရားဝင္သေဘာထား ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုတာလည္း မရွိေသးပါဘူး။

အခုလို ေ႐ြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္သူေတြဘက္က ကန႔္ကြက္ခ်က္ေတြကို ေဆြးေႏြးဖို႔ လာမယ့္ဇူလိုင္ ၁၇ ရက္မွာ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေစာင့္ၾကည့္သူေတြကို ဖိတ္ၾကားထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပမႈသမိုင္းေတြမွာ ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ျပည္တြင္းျပည္ပေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြကို တရားဝင္ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ျပည္တြင္း ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ေပါင္း ၅၃ ဖြဲ႕၊ ေစာင့္ၾကည့္သူေပါင္း ၁၁,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ပါတယ္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese/burma-53365477

ဦးပဉ္ဇင်း ဦးကိတ္တိသာရ (မင်းသားကြီး (ဦး) ကျော်ဟိန်း) ရဲ့ သမီး မခင်ခင်ခ နဲ့ ဘီဘီစီ ဆက်သွယ်မေးမြန်းချက်

ဦးပဉ္ဇင်း ဦးကိတ္တိသာရ
(Unicode)⤵⤵⤵
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကမှာ အထင်ကရ ရုပ်ရှင် မင်းသား တစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သူ ဦးကျော်ဟိန်းဟာ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်မှာ သြစတြေးလျနိုင်ငံမှာ ရဟန်းဘဝနဲ့ ပျံလွန်တော်မူသွားပါတယ်။

စွယ်စုံရ အနုပညာရှင်ကြီး ဦးကျော်ဟိန်း တဖြစ်လဲ ဦးပဉ္ဇင်း ကိတ္တိသာရ ဟာ ပျံလွန်တော်မူချိန်မှာ သက်တော် ၇၃ နှစ်၊ ဝါတော် ၁၃ နှစ် ဖြစ်ပါတယ်။

လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးနှစ်က စတင်ခံစားခဲ့ရတဲ့ နှလုံးရောဂါနဲ့ လေဖြတ်ဝေဒနာ က တဖြည်းဖြည်း ဆိုးလာပြီး ပျံလွန်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မင်းသားကြီးကျော်ဟိန်းဟာ အကာကအချစ် အနှစ်ကမေတ္တာ၊ မွန်းတည့်ချိန်တွင် နေဝင်သည်၊ ပန်းမြိုင်လယ်က ဥယျာဉ်မှူး၊ ဝေလည်းမွှေး ကြွေလည်းမွှေး၊ နေကမွေးတဲ့လ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွေနဲ့ ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အကယ်ဒမီငါးကြိမ် ရရှိခဲ့ပါတယ်။

ပန်းမြိုင်လယ်က ဥယျာဉ်မှူး ဇာတ်ကားထဲက ကိုတာတီးဇာတ်ရုပ်နဲ့ ဝေလည်းမွှေးကြွေလည်းမွှေးထဲက တပ်ကြပ်ကြီးဖိုးစည် ဇာတ်ရုပ်တွေက မင်းသားကြီးနဲ့တစ်ထပ်တည်းကျတဲ့ဇာတ်ရုပ်လို့ ရုပ်ရှင်ချစ်ပရိသတ်များက လက်ခံထားကြပါတယ်။

မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကမှာ လျှမ်းလျှမ်းတောက် အောင်မြင်နေခဲ့တဲ့ အချိန်မှာပဲ မင်းသားကြီး ဦးကျော်ဟိန်းဟာ ကျော်ကြားအောင်မြင်မှုတွေကို စွန့်ခွာပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၃ နှစ်က စလို့ သာသနာ့ဘောင် ဝင်သွားခဲ့နောက် ကင်ဘာရာမြို့က ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ တပါးတည်း သီတင်းသုံးပြီး တရားကျင့်ကြံ အားထုတ်နေခဲ့ပါတယ်။

သူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ကျန်းမာရေးအတွက် လိုအပ်သူတွေမှာ အစားထိုး ကုသနိုင်ဖို့ လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။

ကင်န်ဘာရာမြို့မှာ ဆွမ်းနဲ့ ဝေယျာဝစ္စ အားလုံးဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သူ သမီးနှစ်ယောက်ထဲက တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ မခင်ခင်ခ က ဦးဇင်းကြီး ဘဝ နောက်ဆုံး အချိန် အကြောင်း အခုလို ပြောပြပါတယ်။
ကျော်ဟိန်းနဲ့ မခင်ခင်ခ
ဘီဘီစီ - ဦးပဉ္ဇင်းကြီးက ဒီကနေ့ပဲ ပျံလွန်တော်မူသွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဘယ်လိုရောဂါနဲ့ ပျံလွန်တော်မူသွားတာပါလဲ။

မခင်ခင်ခ - ဦးပဉ္ဇင်း ဦးကိတ္တိသာရက ဒီ (ဩစတြေးလျ နိုင်ငံ) ကင်န်ဘာရာမြို့ မှာ ဒေသစံတော်ချိန် နေ့လယ် ၁၂ နာရီ ၅၅ မိနစ်အချိန်မှာ ပျံလွန်တော်မူသွားတာပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်ကတည်းက သူက Heart Attack နှလုံးဖောက်တာ ဖြစ်တယ်။ By Pass ခွဲစိတ်မှုလုပ်ထားစဉ်မှာပဲ သူ လေဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

သူ့အဆုတ်ကလည်း ငယ်ငယ်က ဆေးလိပ်သောက်တဲ့ ဒဏ်တွေနဲ့ သိပ်မကောင်းပါဘူး။ ဆရာဝန်တွေက အဲဒီအချိန်ကတည်းက သူသိပ်မခံလောက်တော့ဘူး၊ ရက်ပိုင်းလောက်ပဲလို့ အဲဒီ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၇ လောက်က ပြောခဲ့တာကနေ အခု ၃ နှစ်ကျော် သူနေသွားနိုင်တယ်။

သူအဲဒီ ကာလတွေအတွင်းတရားကျင့်နိုင်တယ်၊ အလုပ်လည်း လုပ်နိုင်ပါတယ်၊ စာတွေလည်း ရေးတယ်။ ဒီတော့ နှလုံးရယ်၊ အဆုတ်ရယ်က ဖြစ်နေတာပါ။

အဲဒီရောဂါတွေနဲ့ပဲ သူနေနေရတယ်။ ဒီနေ့လည်း ထူးထူးခြားခြား ရောဂါအသစ် ဖြစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ သူ အေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ ပျံလွန်သွားတာပါ။

ဘီဘီစီ - ပျံလွန်တော်မူတဲ့အချိန်မှာ သူသီတင်းသုံးတဲ့ကျောင်းမှာပဲလား၊ ဆေးရုံမှာပါလား။

မခင်ခင်ခ - အစတုန်းက သူက သူတပါးတည်း ကျောင်းမှာပဲ သီတင်းသုံးနေတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ၃ နှစ်အတွင်းမှာ ကျန်းမာရေးက ပိုပြီးသူအားနည်းလာတော့ (ကျွန်မ) အစ်မအိမ်မှာ ဆေးရုံလိုမျိုး ခုတင်တွေဘာတွေနဲ့ စီစဉ်နေခဲ့ပြီးတော့ အစ်မအိမ်မှာပဲ ဆုံးသွားတာပါရှင့်။

ဘီဘီစီ - လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်ကျော်တုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းကြီးနဲ့ လျှောက်ထားပြီးမေးမြန်းခဲ့တုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းကြီးက Heart Attack ရထားပြီးကာစ အခြေအနေပေါ့လေ၊ အဲဒီတုန်းက သူ အောက်စီဂျင်ပိုက်နဲ့နေရတယ်၊ Wheel Chair နဲ့ နေနေရပါတယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်းအခြေအနေမှာကော သူတိုးတက်လာခဲ့လား၊ သူ အောက်စီဂျင်နဲ့ Wheel Chair ကို ဆက်အားကိုးခဲ့ရလား။

မခင်ခင်ခ - ဟုတ်ပါတယ်။ သူက လေဖြတ်ထားတော့ ဘယ်ဘက်တခြမ်းက လုံးဝထိသွားတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့နော်။ သူ အောက်စီဂျင်နဲ့ပဲ နေပါတယ်။ Lung Capacity ကလည်း ၂၀% ပဲ ရပါတယ်။

အဲဒီ ၃ နှစ် ကတည်းက (အခုအချိန်အထိ) ဒီအတိုင်းပဲ အောက်စီဂျင်နဲ့ ဝှီးချဲနဲ့ အဲ့ဒီအတိုင်းပဲ နေတယ်၊ စားတယ်၊ ဒီအတိုင်းပဲ သီတင်းသုံးတယ်။ ဒီနှစ်ထဲတော့ သူ့ကျန်းမာရေးက ပိုပို အခြေအနေဆိုးလာခဲ့တာပေါ့နော်။

ဘီဘီစီ - ဦးပဉ္ဇင်းကြီးရဲ့ ဈာပနကျတော့ရော၊ ဘယ်တော့လောက်ကို လုပ်ဖို့စီစဉ်ထားပါလဲ။

မခင်ခင်ခ - ဦးပဉ္ဇင်းကြီးက မပျံလွန်ချိန်ကတည်းက ဘာမှာခဲ့လဲဆိုတော့ သူ့ ခန္ဓာကို သူကွယ်လွန်ချိန်မှာ လှူချင်တယ်လို့ မှာထားပါတယ်။ ဆိုတော့ Organ donation (ကိုယ်ခန္ဓာ လှူဒါန်းဖို့) စာရင်းသွင်းထားပါတယ်။
ဦးပဉ္ဇင်း ဦးကိတ္တိသာရနဲ့ မိသားစု
အဲဒီတော့ သူပျံလွန်ချိန် ချက်ချင်းဆိုသလိုပဲ သူ့ဆရာဝန်က သူကွယ်လွန်ပြီဆိုတာကို အသိအမှတ်ပြုပြီး နောက်မှာပဲ သူ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို သူတို့ ယူသွားတယ်ပေါ့။

လှူလို့ရတဲ့ ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းတွေ သူတို့ ခွဲစိတ်ပြီး ကြည့်မယ်၊ ဥပမာ မျက်လုံးပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့။ အဲဒါတွေလုပ်ဆောင်တာက ဘယ်နေ့ ပြီးမလဲ မသိသေးဘူးပေါ့နော်။

အဲဒါတွေပြီးဆုံးတော့မှ ဈာပန ပေါ့နော်။ သူက ကိုယ်ခန္ဓာကို လှူပေးပါ၊ ပြီးတော့မှ ကြွင်းကျန်ရစ်တာကို မီးသင်္ဂြိုဟ်လို့ ရရင် သင်္ဂြိုဟ်ပေးပါလို့ မှာခဲ့ပါတယ်ရှင့်။

BBC Burmese
-----------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
ဦးပၪၨင္း ဦးကိတၱိသာရ (မင္းသားႀကီး (ဦး) ေက်ာ္ဟိန္း) ရဲ႕ သမီး မခင္ခင္ခ နဲ႔ ဘီဘီစီ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္

ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ေလာကမွာ အထင္ကရ ႐ုပ္ရွင္ မင္းသား တစ္ေယာက္ျဖစ္ခဲ့သူ ဦးေက်ာ္ဟိန္းဟာ ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္မွာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံမွာ ရဟန္းဘဝနဲ႔ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသြားပါတယ္။

စြယ္စုံရ အႏုပညာရွင္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဟိန္း တျဖစ္လဲ ဦးပၪၨင္း ကိတၱိသာရ ဟာ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခ်ိန္မွာ သက္ေတာ္ ၇၃ ႏွစ္၊ ဝါေတာ္ ၁၃ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ သုံးႏွစ္က စတင္ခံစားခဲ့ရတဲ့ ႏွလုံးေရာဂါနဲ႔ ေလျဖတ္ေဝဒနာ က တျဖည္းျဖည္း ဆိုးလာၿပီး ပ်ံလြန္သြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

မင္းသားႀကီးေက်ာ္ဟိန္းဟာ အကာကအခ်စ္ အႏွစ္ကေမတၱာ၊ မြန္းတည့္ခ်ိန္တြင္ ေနဝင္သည္၊ ပန္းၿမိဳင္လယ္က ဥယ်ာဥ္မႉး၊ ေဝလည္းေမႊး ေႂကြလည္းေမႊး၊ ေနကေမြးတဲ့လ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားေတြနဲ႔ ႐ုပ္ရွင္ထူးခြၽန္ဆု အကယ္ဒမီငါးႀကိမ္ ရရွိခဲ့ပါတယ္။

ပန္းၿမိဳင္လယ္က ဥယ်ာဥ္မႉး ဇာတ္ကားထဲက ကိုတာတီးဇာတ္႐ုပ္နဲ႔ ေဝလည္းေမႊးေႂကြလည္းေမႊးထဲက တပ္ၾကပ္ႀကီးဖိုးစည္ ဇာတ္႐ုပ္ေတြက မင္းသားႀကီးနဲ႔တစ္ထပ္တည္းက်တဲ့ဇာတ္႐ုပ္လို႔ ႐ုပ္ရွင္ခ်စ္ပရိသတ္မ်ားက လက္ခံထားၾကပါတယ္။

ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ေလာကမွာ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ ေအာင္ျမင္ေနခဲ့တဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ မင္းသားႀကီး ဦးေက်ာ္ဟိန္းဟာ ေက်ာ္ၾကားေအာင္ျမင္မႈေတြကို စြန႔္ခြာၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၃ ႏွစ္က စလို႔ သာသနာ့ေဘာင္ ဝင္သြားခဲ့ေနာက္ ကင္ဘာရာၿမိဳ႕က ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ တပါးတည္း သီတင္းသုံးၿပီး တရားက်င့္ႀကံ အားထုတ္ေနခဲ့ပါတယ္။

သူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို က်န္းမာေရးအတြက္ လိုအပ္သူေတြမွာ အစားထိုး ကုသႏိုင္ဖို႔ လႉဒါန္းခဲ့ပါတယ္။

ကင္န္ဘာရာၿမိဳ႕မွာ ဆြမ္းနဲ႔ ေဝယ်ာဝစၥ အားလုံးေဆာင္႐ြက္ေပးခဲ့သူ သမီးႏွစ္ေယာက္ထဲက တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ မခင္ခင္ခ က ဦးဇင္းႀကီး ဘဝ ေနာက္ဆုံး အခ်ိန္ အေၾကာင္း အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

ဘီဘီစီ - ဦးပၪၨင္းႀကီးက ဒီကေန႔ပဲ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဘယ္လိုေရာဂါနဲ႔ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသြားတာပါလဲ။

မခင္ခင္ခ - ဦးပၪၨင္း ဦးကိတၱိသာရက ဒီ (ဩစေၾတးလ် ႏိုင္ငံ) ကင္န္ဘာရာၿမိဳ႕ မွာ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ေန႔လယ္ ၁၂ နာရီ ၅၅ မိနစ္အခ်ိန္မွာ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသြားတာပါ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ ႏွစ္ကတည္းက သူက Heart Attack ႏွလုံးေဖာက္တာ ျဖစ္တယ္။ By Pass ခြဲစိတ္မႈလုပ္ထားစဥ္မွာပဲ သူ ေလျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

သူ႔အဆုတ္ကလည္း ငယ္ငယ္က ေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့ ဒဏ္ေတြနဲ႔ သိပ္မေကာင္းပါဘူး။ ဆရာဝန္ေတြက အဲဒီအခ်ိန္ကတည္းက သူသိပ္မခံေလာက္ေတာ့ဘူး၊ ရက္ပိုင္းေလာက္ပဲလို႔ အဲဒီ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၀၁၇ ေလာက္က ေျပာခဲ့တာကေန အခု ၃ ႏွစ္ေက်ာ္ သူေနသြားႏိုင္တယ္။

သူအဲဒီ ကာလေတြအတြင္းတရားက်င့္ႏိုင္တယ္၊ အလုပ္လည္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္၊ စာေတြလည္း ေရးတယ္။ ဒီေတာ့ ႏွလုံးရယ္၊ အဆုတ္ရယ္က ျဖစ္ေနတာပါ။

အဲဒီေရာဂါေတြနဲ႔ပဲ သူေနေနရတယ္။ ဒီေန႔လည္း ထူးထူးျခားျခား ေရာဂါအသစ္ ျဖစ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ သူ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ပ်ံလြန္သြားတာပါ။

ဘီဘီစီ - ပ်ံလြန္ေတာ္မူတဲ့အခ်ိန္မွာ သူသီတင္းသုံးတဲ့ေက်ာင္းမွာပဲလား၊ ေဆး႐ုံမွာပါလား။

မခင္ခင္ခ - အစတုန္းက သူက သူတပါးတည္း ေက်ာင္းမွာပဲ သီတင္းသုံးေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ၃ ႏွစ္အတြင္းမွာ က်န္းမာေရးက ပိုၿပီးသူအားနည္းလာေတာ့ (ကြၽန္မ) အစ္မအိမ္မွာ ေဆး႐ုံလိုမ်ိဳး ခုတင္ေတြဘာေတြနဲ႔ စီစဥ္ေနခဲ့ၿပီးေတာ့ အစ္မအိမ္မွာပဲ ဆုံးသြားတာပါရွင့္။

ဘီဘီစီ - လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ ႏွစ္ေက်ာ္တုန္းက ဦးပၪၨင္းႀကီးနဲ႔ ေလွ်ာက္ထားၿပီးေမးျမန္းခဲ့တုန္းက ဦးပၪၨင္းႀကီးက Heart Attack ရထားၿပီးကာစ အေျခအေနေပါ့ေလ၊ အဲဒီတုန္းက သူ ေအာက္စီဂ်င္ပိုက္နဲ႔ေနရတယ္၊ Wheel Chair နဲ႔ ေနေနရပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္းအေျခအေနမွာေကာ သူတိုးတက္လာခဲ့လား၊ သူ ေအာက္စီဂ်င္နဲ႔ Wheel Chair ကို ဆက္အားကိုးခဲ့ရလား။

မခင္ခင္ခ - ဟုတ္ပါတယ္။ သူက ေလျဖတ္ထားေတာ့ ဘယ္ဘက္တျခမ္းက လုံးဝထိသြားတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့ေနာ္။ သူ ေအာက္စီဂ်င္နဲ႔ပဲ ေနပါတယ္။ Lung Capacity ကလည္း ၂၀% ပဲ ရပါတယ္။

အဲဒီ ၃ ႏွစ္ ကတည္းက (အခုအခ်ိန္အထိ) ဒီအတိုင္းပဲ ေအာက္စီဂ်င္နဲ႔ ဝွီးခ်ဲနဲ႔ အဲ့ဒီအတိုင္းပဲ ေနတယ္၊ စားတယ္၊ ဒီအတိုင္းပဲ သီတင္းသုံးတယ္။ ဒီႏွစ္ထဲေတာ့ သူ႔က်န္းမာေရးက ပိုပို အေျခအေနဆိုးလာခဲ့တာေပါ့ေနာ္။

ဘီဘီစီ - ဦးပၪၨင္းႀကီးရဲ႕ ဈာပနက်ေတာ့ေရာ၊ ဘယ္ေတာ့ေလာက္ကို လုပ္ဖို႔စီစဥ္ထားပါလဲ။

မခင္ခင္ခ - ဦးပၪၨင္းႀကီးက မပ်ံလြန္ခ်ိန္ကတည္းက ဘာမွာခဲ့လဲဆိုေတာ့ သူ႔ ခႏၶာကို သူကြယ္လြန္ခ်ိန္မွာ လႉခ်င္တယ္လို႔ မွာထားပါတယ္။ ဆိုေတာ့ Organ donation (ကိုယ္ခႏၶာ လႉဒါန္းဖို႔) စာရင္းသြင္းထားပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ သူပ်ံလြန္ခ်ိန္ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလိုပဲ သူ႔ဆရာဝန္က သူကြယ္လြန္ၿပီဆိုတာကို အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ေနာက္မွာပဲ သူ႔ ခႏၶာကိုယ္ကို သူတို႔ ယူသြားတယ္ေပါ့။

လႉလို႔ရတဲ့ ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းေတြ သူတို႔ ခြဲစိတ္ၿပီး ၾကည့္မယ္၊ ဥပမာ မ်က္လုံးပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့။ အဲဒါေတြလုပ္ေဆာင္တာက ဘယ္ေန႔ ၿပီးမလဲ မသိေသးဘူးေပါ့ေနာ္။

အဲဒါေတြၿပီးဆုံးေတာ့မွ ဈာပန ေပါ့ေနာ္။ သူက ကိုယ္ခႏၶာကို လႉေပးပါ၊ ၿပီးေတာ့မွ ႂကြင္းက်န္ရစ္တာကို မီးသၿဂႋဳဟ္လို႔ ရရင္ သၿဂႋဳဟ္ေပးပါလို႔ မွာခဲ့ပါတယ္ရွင့္။

BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese/burma-53376403

မင်းသားကြီး ဦးကျော်ဟိန်း ကွယ်လွန်သွားပြီ


(Unicode)⤵⤵⤵
မြန်မာနိုင်ငံက စွယ်စုံရ အနုပညာရှင်တဦးဖြစ်တဲ့ နာမည်ကျော်မင်းသားကြီး ဦးကျော်ဟိန်း ဒီနေ့ပဲ ကွယ်လွန်သွားပါပြီ။

မင်းသားကြီး ဦးကျော်ဟိန်းတဖြစ်လဲ ဦးပ ဉ္ဇင်း ဦးကိတ္တိသာရဟာ သြစတြေးလျနိုင်ငံ ကင်ဘာရာမြို့တော်မှာ ရဟန်းအဖြစ်နဲ့ သီတင်းသုံး နေထိုင်နေတာဖြစ်ပြီး ဒီနေ့ ဇူလိုင် ၁၁ ရက်နေ့ သြစတြေးလျနိုင်ငံ ဒေသစံတော်ချိန် မနက်ပိုင်းက သက်တော် ၇၃ နှစ်အရွယ်မှာ သင်္ကန်းဝတ်နဲ့ ပျံလွန်တော်မူသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဦးကျော်ဟိန်းဟာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အသက် ၆၁ နှစ်အရွယ်မှာ အနုပညာလောကကို စွန့်ပြီး ရဟန်းဘောင် ဝင်သွားခဲ့တာပါ။

မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကမှာ အအောင်မြင်ဆုံး မင်းသားတယောက်လို့ ဆိုရမယ့် ဦးကျော်ဟိန်းဟာ အကာကအချစ် အနှစ်ကမေတ္တာ၊ မွန်းတည့်ချိန်မှာ နေဝင်သည်၊ ပန်းမြိုင်လယ်က ဥယျာဉ်မှူး၊ ဝေလည်းမွှေး ကြွေလည်းမွှေး၊ နေကမွေးတဲ့လ ရုပ်ရှင်တွေနဲ့ အကယ်ဒမီ ၅ ဆု ရခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ကျီးယောင်ဆောင်သောဒေါင်း၊ ပန်းစကား၊ မီလာရှီကာ စိုင်းဗေဒါ၊ အကြွေး၊ လွမ်းနေမယ်မမ၊ လူဇော်၊ ရိုက်စား စတဲ့ ရုပ်ရှင်နဲ့ ဗွီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်း များစွာကို ရိုက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာလည်း လုပ်ခဲ့သူတဦး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စင်ပေါ်ကသီချင်းများ၊ အဓိပ္ပာယ်ရှိသောလူ အပါအဝင် တခြား တကိုယ်တော်တေးစီးရီးတွေ၊ တခြားသူတွေနဲ့တွဲပြီး ထုတ်ဝေတဲ့ တေးစီးရီးခွေတွေ အတော်များများလည်း သီဆိုခဲ့ပါတယ်။

ကျော်ဟိန်းရဲ့ သရုပ်ဆောင် အမူအရာတွေ၊ စကားပြောဟန်တွေနဲ့ စတိတ်ရှိုးတွေမှာ သူ့ရဲ့ သီဆိုဖျော်ဖြေဟန်တွေဟာ အဲဒီခေတ်က လူငယ်ထုအပေါ် အတော်လေး လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သလို လူကြီးလူငယ်မရွေး နှစ်ခြိုက်အားပေးမှုကို တခဲနက် ရရှိခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက ရုပ်ရှင်မင်းသား ကျော်သူနဲ့ တွဲရိုက်ခဲ့တဲ့ အကြွေး ဗွီဒီယိုဇတ်ကားထဲက “၁၀ နှစ်၊ ၁၀ နှစ်” ဆိုတဲ့ သူပြောခဲ့တဲ့စကားဟာ လူတွေကြားမှာ အခုချိန်ထိ ပြောနေ၊ စွဲထင်ကျန်ရစ်နေဆဲ စကားလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင်ပဲ ဒီနေ့ ဦးကျော်ဟိန်း ကွယ်လွန်တဲ့နေ့ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၃ နှစ်က သူ့ရဲ့တူဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံကျော်မင်းသား ဒွေး ကွယ်လွန်တဲ့နေ့နဲ့လည်း တရက်တည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဦးကျော်ဟိန်းဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းကစပြီး နှလုံးသွေးကြောပိတ်တဲ့ရောဂါကို ခံစားနေခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဗွီအိုအေ ( မြန်မာပိုင်း)
-------------------------------
(Zawgyi)⤵⤵⤵
မင္းသားႀကီး ဦးေက်ာ္ဟိန္း ကြယ္လြန္သြားၿပီ

ျမန္မာႏိုင္ငံက စြယ္စုံရ အႏုပညာရွင္တဦးျဖစ္တဲ့ နာမည္ေက်ာ္မင္းသားႀကီး ဦးေက်ာ္ဟိန္း ဒီေန႔ပဲ ကြယ္လြန္သြားပါၿပီ။

မင္းသားႀကီး ဦးေက်ာ္ဟိန္းတျဖစ္လဲ ဦးပ ၪၨင္း ဦးကိတၱိသာရဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ကင္ဘာရာၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ရဟန္းအျဖစ္နဲ႔ သီတင္းသုံး ေနထိုင္ေနတာျဖစ္ၿပီး ဒီေန႔ ဇူလိုင္ ၁၁ ရက္ေန႔ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ပိုင္းက သက္ေတာ္ ၇၃ ႏွစ္အ႐ြယ္မွာ သကၤန္းဝတ္နဲ႔ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဟိန္းဟာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အသက္ ၆၁ ႏွစ္အ႐ြယ္မွာ အႏုပညာေလာကကို စြန႔္ၿပီး ရဟန္းေဘာင္ ဝင္သြားခဲ့တာပါ။

ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ေလာကမွာ အေအာင္ျမင္ဆုံး မင္းသားတေယာက္လို႔ ဆိုရမယ့္ ဦးေက်ာ္ဟိန္းဟာ အကာကအခ်စ္ အႏွစ္ကေမတၱာ၊ မြန္းတည့္ခ်ိန္မွာ ေနဝင္သည္၊ ပန္းၿမိဳင္လယ္က ဥယ်ာဥ္မႉး၊ ေဝလည္းေမႊး ေႂကြလည္းေမႊး၊ ေနကေမြးတဲ့လ ႐ုပ္ရွင္ေတြနဲ႔ အကယ္ဒမီ ၅ ဆု ရခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

က်ီးေယာင္ေဆာင္ေသာေဒါင္း၊ ပန္းစကား၊ မီလာရွီကာ စိုင္းေဗဒါ၊ အေႂကြး၊ လြမ္းေနမယ္မမ၊ လူေဇာ္၊ ႐ိုက္စား စတဲ့ ႐ုပ္ရွင္နဲ႔ ဗြီဒီယိုဇာတ္ကားေပါင္း မ်ားစြာကို ႐ိုက္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ႐ုပ္ရွင္ဒါ႐ိုက္တာလည္း လုပ္ခဲ့သူတဦး ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ စင္ေပၚကသီခ်င္းမ်ား၊ အဓိပၸာယ္ရွိေသာလူ အပါအဝင္ တျခား တကိုယ္ေတာ္ေတးစီးရီးေတြ၊ တျခားသူေတြနဲ႔တြဲၿပီး ထုတ္ေဝတဲ့ ေတးစီးရီးေခြေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားလည္း သီဆိုခဲ့ပါတယ္။

ေက်ာ္ဟိန္းရဲ႕ သ႐ုပ္ေဆာင္ အမူအရာေတြ၊ စကားေျပာဟန္ေတြနဲ႔ စတိတ္ရႈိးေတြမွာ သူ႔ရဲ႕ သီဆိုေဖ်ာ္ေျဖဟန္ေတြဟာ အဲဒီေခတ္က လူငယ္ထုအေပၚ အေတာ္ေလး လႊမ္းမိုးမႈရွိခဲ့သလို လူႀကီးလူငယ္မေ႐ြး ႏွစ္ၿခိဳက္အားေပးမႈကို တခဲနက္ ရရွိခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြက ႐ုပ္ရွင္မင္းသား ေက်ာ္သူနဲ႔ တြဲ႐ိုက္ခဲ့တဲ့ အေႂကြး ဗြီဒီယိုဇတ္ကားထဲက “၁၀ ႏွစ္၊ ၁၀ ႏွစ္” ဆိုတဲ့ သူေျပာခဲ့တဲ့စကားဟာ လူေတြၾကားမွာ အခုခ်ိန္ထိ ေျပာေန၊ စြဲထင္က်န္ရစ္ေနဆဲ စကားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ပဲ ဒီေန႔ ဦးေက်ာ္ဟိန္း ကြယ္လြန္တဲ့ေန႔ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၃ ႏွစ္က သူ႔ရဲ႕တူျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေက်ာ္မင္းသား ေဒြး ကြယ္လြန္တဲ့ေန႔နဲ႔လည္း တရက္တည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဟိန္းဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းကစၿပီး ႏွလုံးေသြးေၾကာပိတ္တဲ့ေရာဂါကို ခံစားေနခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗြီအိုေအ ( ျမန္မာပိုင္း)
https://burmese.voanews.com/a/kyaw-hein-passed-away/5498846.html
အချိန်နဲ့တပြေးညီ သတင်းများ ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ facebook "like" ကို နှိပ်ပါ။ thithtoolwin9@gmail.com ကို လည်း သတင်းများ ဆက်သွယ်ပေးပို့နိုင်ပါသည်။
 

Advertisement

 

အသစ် တင်သမျှ သတင်းများ အလို အလျှောက်ပို့ ပေးပါမည်

ကျန်းမာရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေး

တစ်ပတ်အတွင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ သတင်းများ